Madd

Ang MADD (المد) ay ang pagpapahaba o pagdurugtong ng tunog ng mga pinahabang titik (Haruf Al-Madd) upang maging malinaw ang mga kataga at upang madaling makilala ito sa ibang mga titik.

Tatlong pinahabang titik (حروف المد)

Ang mga titik na ito ay pinagsama sa katagang (نوحيها) at tinatawag din na Madd Tabi’i. Ang mga ito ay maaaring madaling mapahaba na binibigkas mula sa itaas na lugar ng dibdib (Jawf).

  1. Ang mga ito ay Alef Sakinah na pinangunahan ng Fathah: halimbawa (قَـا)
  2. Waw Sakinah na pinangunahan ng Dhammah: halimbawa (قُـو)
  3. Ya Sakinah na pinangunahan ng Kasrah: halimbawa (قِـي)

Dalawang dibisyon ng MADD

I. Madd Tabi’i/Asli (مد طبيعي/لأصلي) normal/orihinal: Ito ay isa sa mga orihinal na katangian ng mga titik ng Madd. Ang tunog ng titik ng Madd ay mahina at kailangang pahabain upang ang pagbanggit nito ay maging malinaw at naiiba mula sa ibang mga titik at mga patinig (Fathah, Dhammah at Kasrah). Ito ay palaging 2 ang pagbilang.

  • Madd Badal (مد بدل) kahalili: ang titik ng Madd ay kahalili sa dating orihinal na Hamzah na nanguguna sa titik ng Madd.
  • Madd Iwadh (مد عوض) kapalit: tumutukoy sa Alef na pumapalit sa Tanwin ng Fathah kapag tumigil dito sa pagbabasa.
  • Madd Silah Sughra (مد صلة صغرى) maliit na Silah: tumutukoy sa pangatlong tao panlalaki, isahang panghalip.

II. Madd Far’i (مد فرعي) hinango (literal: sanga): naglalaman sa mga uri na lumampas sa dalawang pagbilang ng orihinal/normal na Madd. Ito ay tinatawag din na Mazidi (مزيدي) karagdagan/ekstra. Ito ay nangyayari kapag ang titik ay sinusundan ng Hamzah o Sukun.

Mga uri ng MADD FAR’I sanhi ng HAMZAH (أنـوع المـد بـسبـاب الهـمـزة)

  1. Madd Wajib Muttasil (مد واجب متصل) obligadong magkadugtong: ang Hamzah ay sumusunod sa titik ng Madd sa loob ng isang kataga. Ito kailanman ay hindi kukulang sa 4 na pagbilang. Kapag ang Hamzah ay nasa gitna ng kataga, ito ay 4-5 na pagbilang; 6 kapag nasa hulihan ng kataga kung hihinto sa pagbabasa.
  2. Madd Ja’iz Munfasil (مـد جائز منفصل) opsyonal/magkahiwalay: kapag ang titik ng Madd ay nasa hulihan ng kataga at ang sumusunod na kataga ay nagsisimula sa Hamzah; opsyonal ang pagpapahaba nito; maaaring 2, 4 (pinakamainam) o 5 na pagbilang.
  3. Madd Silah Kubra (مـد صلة كبرى) malaking Silah: nangyayari ito kapag ang parehas na panghalip ay sinusundan ng Hamzah sa susunod na kataga; ito ay tulad ng Madd Ja’iz Munfasil; opsyonal ang pagpapahaba; maaaring 2, 4 o 5 na pagbilang.

Mga uri ng MADD FAR’I sanhi ng SUKUN (أنـوع المـد بـسبـاب السـكـون)

  1. Madd Aridh Lis-Sukun (مـد عارض لسـكون) Madd na nakalantad sa Sukun: nagkakaroon ng Sukun dahil sa paghinto sa kataga sa pamamagitan ng pag-aalis ng huling maikling patinig. Ito ay lalong halata sa katapusan ng isang Ayah ngunit maaaring mangyari sa anumang kataga kapag huminto upang huminga. Ito ay 2, 4 o 6 na pagbilang.
  2. Madd Leen (مد لين) madaling Madd: nangyayari kapag ang titik bago ang paghinto ay titik ng Leen (Waaw or Yaa Sakinah na pinangungunahan ng Fathah); 2, 4 o 6 na pagbilang.
  3. Madd Lazim (مد لازم) sapilitang Madd: 6 na pagbilang sa lahat ng pagkakataon

Dalawang uri ng MADD LAZIM

1. Madd Lazim Kalimi (مد لازم كـلمي) sapilitang Madd sa kataga: nangyayari sa loob ng isang kataga o sa mga titik. Ito ay may dalawang anyo.

  • Mukhaffaf (مخفف) magaan: ang titik ng Madd ay sinusundan ng orihinal (isinulat) na Sukun. Ang (الآن) ay tanging kataga sa anyong ito.
  • Muthaqqal (مثقل) mabigat/matindi: nangyayari kapag ang titik ng Madd ay sinusundan ng Shaddah.

2. Madd Lazim Harfi (مـد لازم حرفي) sapilitang Madd sa titik: Ito ay may dalawang anyo. Ang mga ito ay matatagpuan sa mga panimulang titik ng mga Surah.

  • Mukhaffaf (مخفف) magaan: nangyayari sa mga katagang nagtatapos sa Sukun na pinangungunahan ng titik ng Madd.
  • Muthaqqal (مثقل) mabigat/matindi: nangyayari kapag ang titik ng Madd ay nangunguna sa Idgham (na ipinapahiwatig ng Shaddah).

Mga antas ng MADD

  1. Lazim = 6
  2. Muttasil = 4-5-6
  3. Aridh Lis-Sukun = 2-4-6 (tulad ng Leen)
  4. Munfasil = 2-4-5 (tulad ng Silah Kubra)
  5. Badl = 2 (tulad ng Silah Sughra at Iwadh)
  6. Tabi’i = 2 (tulad ng Silah Sughra)

Link: Tajweed Me

Susunod: Tafkhim at Tarqiq