Surah 2: Al-Baqarah

البقرة
ANG BAKA(1)

Bahagi: 1-3 Kabanata: 2 Talata: 286
Ayos ng pagkapahayag: 87
Madani Surah (maliban sa Ayah 281)
Pagsasatitik at Awdyo: Al-Baqarah

al-quran.info: Ang Surah ay nagsasalaysay tungkol sa “baka” na itinalaga ng Diyos para sa haing handog, kung saan ay sinubukan Niya ang katapatan ng pananampalataya ng “Bani Israel” (mga anak/angkan ng Israel) pagkatapos ng kanilang kalayaan mula kay Fir’awn. Ang pangalan ng Surah ay kinuha mula sa kuwento ng “Baqarah” na binanggit sa talata bilang 67. Ang Surah ay naglalaman ng limang pangunahing seksyon: (1) 1 – 39: Ang kapahayagan; ang patakaran ng paniniwala at di-paniniwala; at ang kuwento ni Adam; (2) 40 – 121: Ang mga pagkukulang ng Bani Israel sa panahon ni Musa at sa sariling panahon ni Muḥammad ﷺ. Sila ay inutusang maglingkod sa Diyos na naging mapagbigay-loob sa kanila (ipina-alala sa kanila na nilikha ng Diyos si Adam na mas pinaboran Niya kaysa sa mga anghel), ang Bani Israel; (3) 122 – 134: Ang huling panawagan sa mga Bani Israel na sumang-ayon sa mga Muslim ayon sa relihiyon ni Abraham, na nauna sa tipan kay Musa; (4) 135 – 242: Pangunahing mga legal na panustos para sa bagong-tatag na pamayanan; at (5) 243 – 283: Ilang mga batas, na ang pangunahing diin ay ang pagsisikap sa buhay at ari-arian alang-alang sa Diyos. Ang huling tatlong talata (284 – 286) ay nagsasabi sa kabuuan ng ilang paksa na una ng nabanggit sa Surah. Ang Surah ay kilala rin bilang “Ang Bakang Dumalaga” (The Heifer).

Salas/Taron:

(1) Ang Katangian ng Surah Al-Baqarah. Si Imam Ahmad ay nagsabi na si Abu Nu’aym ay nagsalaysay sa kanila na si Bishr bin Muhajir ay nagsabi na si Abdullah bin Buraydah ay nagsalaysay sa kanya mula sa kanyang ama, ako ay nakaupong kasama ang Sugo ng Allah at aking narinig na nagsabing: “Pag-aralan ang Surah Al-Baqarah sapagka’t ang pag-aaral nito ay may dalang pagpapala, nguni’t ang pagwawalang-bahala nito ay may kaakibat na kalungkutan, at ang mga nagsasanay ng karunungang itim ay walang kakayahang maisaulo ito.” Siya [ang Sugo ng Allah] ay sandaling nanahimik at pagkaraan ay nagsabi: “Pag-aralan ang Surah Al-Baqarah at Surah Ali ‘Imran sapagka’t ang mga ito ay dalawang liwanag at magbibigay lilim sa kanilang mga tao sa Araw ng Pagkabuhay na Muli tulad ng dalawang ulap, dalawang puwang na lilim o dalawang hanay [ng lumilipad] na mga ibon. Makahaharap ng tao ang Qur’an sa anyo ng isang maputlang lalaki sa Araw ng Pagkabuhay na Muli kung ang kanyang libingan ay mabuksan.” Ang Qur’an ay magtatanong sa kanya, ‘Nakikilala mo ba ako?’ At ang tao ay magsasabi: ‘Hindi kita nakikilala.’ Ang Qur’an ay magsasalita: “Ako ang iyong kapiling, ang Qur’an, na nagbigay sa iyo ng uhaw sa panahon ng tag-init at ginawa kitang laging gising sa mga oras ng gabi. Bawa’t mangangalakal ay may sariling kalakal. Nguni’t, sa Araw na ito, ikaw ay nasa likuran ng lahat ng uri ng kalakal.” [Imam Ahmad 5:352]

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
Sa Ngalan ni Allah, ang Ganap na Maawain, ang Tiyak na Maawain


1

الٓمٓ

ICDO: Alif-Lam-Mĩm – Ang mga titik na ito ng Alpabetong Arabic at iba pang mga katulad nito ay kadalasang makikita bilang panimula sa ilang mga surah o kabanata ng Dakilang Quran, ang Allah lamang ang Bukod-Tanging Nakaaalam ng mga kahulugan nito; na ito ay nagsasaad ng himala ng Quran.

Ang mga titik na ito ang isa sa naging paghamon noon sa mga paganong sumasamba ng iba bukod sa Allah, subalit hindi nila ito nakayanang pantayan, samantalang ito ay binubuo ng mga salitang Arabic. Na kung kaya, pinatunayan ng pagiging kabiguan nila ang gumawa ng katulad nito – gayong sila na ang pinakamagaling at dalubhasa sa pagsasalita – na ang Dakilang Quran ay mula sa Allah at hindi galing kay Propeta Muhammad (ﷺ) (na tulad ng paninira ng iba).  

Salas/Taron: Alif, Lam, Mim.(2)

(2) A.L.M. – ito ay binibigkas na [Alif Lam Mim]. Ito ay mga titik ng wikang Arabe na itinuturing bilang bahagi ng himalang nakaugnay sa pagpapahayag ng Banal na Qur’an. Tanging ang Allah lamang ang nakaaalam sa ganap na kahulugan nito.

Quranenc.com: Alif. Lām. Mīm.  


2

ذَٰلِكَ ٱلۡكِتَٰبُ لَا رَيۡبَۛ فِيهِۛ هُدٗى لِّلۡمُتَّقِينَ

ICDO: Ang Quran na ito ay isang dakilang Aklat na katiyakang nagmula sa Allah, na kung kaya, huwag ninyong pag-alinlanganan ang mga nasa loob nito, na ang tanging makikinabang lamang ng patnubay nito ay ang mga Al-Muttaqun (ang mga may takot sa Allah) na mga sumusunod sa Kanyang batas.

Salas/Taron: Ito ang Aklat [Qur’an], walang alinlangan, dito ay [matatagpuan ang] patnubay para sa mga natatakot(3) [sa Allah],

(3) Al-Muttaqun – ito ang katagang Arabe para sa mga taong may damdamin ng pagmamahal at mapitagang takot sa Allah. Sila ay walang kinatatakutan kundi ang Allah.

Quranenc.com: Ang Aklat na ito ay walang alinlangan dito, isang patnubay ukol sa mga tagapangilag magkasala,


3

ٱلَّذِينَ يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡغَيۡبِ وَيُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ

ICDO: At sila na naniniwala sa mga Al-Ghayb — ang mga bagay na hindi nakikita, hindi naaabot ng pangkaraniwang pakiramdam at kaisipan; kundi ito ay mababatid lamang sa pamamagitan ng mga rebelasyon ng Allah na Kanyang ipinahayag sa Kanyang mga Sugo, kabilang din sa mga malawak na kahulugan nito ay ang paniniwala sa mga anghel, Al-Jannah(5) (Hardin), An-Nar (Impiyernong-Apoy) at iba pang ipinahayag ng Allah o hindi kaya ay isinalaysay ng Kanyang Sugong si Propeta Muhammad (ﷺ).

At sila na pinangangalagaan ang pagsa-Salah, ginagawa ito nang ganap at sa tamang oras, batay sa pagkakautos ng Allah sa Kanyang Propetang si Propeta Muhammad (ﷺ), at sila na nagbibigay ng kawanggawa mula sa mga biyayang ipinagkaloob Namin sa kanila, ito man ay Zakah* (obligadong kawanggawa) o Sadaqah (pangkaraniwang kawanggawa).

(5) Al-Jannah – isinaling Paraiso na ito ay tumutukoy sa Hardin na may umaagos na mga ilog sa ilalim ng nagtataasang Palasyo at mga punungkahoy na may malawak na mga lilim.

*Zakah: Sa Islamikong kahulugan, ang Zakah ay karapatan ng Allah sa kayamanan ng mga Muslim. At kung sa pang-agham na wika naman, ito ay may dalawang kahulugan. Kapwa ito nangangahulugan ng pagpapakadalisay at pagpapaunlad. Pagpapakadalisay, sapagkat ang ating mga kayamanan ay nililinis sa pamamagitan ng paglalaan ng bahagi nito para sa mga dukha at sa mga nangangailangang itinakda ng Islam. Pagpapaunlad, sapagkat ang kahalintulad nito ay ang pagtagpas sa sanga ng halaman na nagiging sanhi ng pag-usbong ng panibagong mga sanga upang ito ay lalong yumabong, sa kapahintulutan ng Allah, ang Kataas-taasan at malaya mula sa lahat ng di-kaganapan.

Salas/Taron: Yaong mga naniniwala sa Ghaib,(4) at nagsasagawa ng pagdarasal,(5) at gumugugol(6) mula sa anumang [panustos na] Aming ipinagkaloob(7) sa kanila.

(4) Al-Ghaib – ang literal na kahulugan ng Ghaib ay isang bagay, pangyayari o bahagi na hindi nakikita. Nguni’t ang tinutukoy dito ay lahat ng bagay na ipinag-utos ng Allah at ang Kanyang Sugo na dapat paniwalaan, na hindi maaaring abutin ng ating sariling pag-iisip maliban lamang sa pamamagitan ng “Wahi” o kapahayagan na nanggaling sa Kanya, katulad ng paniniwala sa mga anghel, sa Paraiso, sa Impiyerno at lahat ng mga pangyayaring magaganap sa Araw ng Paghuhukom at iba pa.

(5) Salaah – ito ay tumutukoy sa pagdarasal sa Islam na may natatanging pamamaraan ayon sa pagsasagawa ni Propeta Muhammad. Ang kahulugan ng “Pagtatatag ng mga Pagdarasal” ay isang napakahalagang aspeto na dapat tandaan tungkol sa haliging ito na sa katotohanan ang pagdarasal sa Islam ay hindi isang karaniwang “pagsasagawa” lamang. Maging sa Qur’an, ang pagsasagawa ng pagdarasal ay hindi isang simpleng kautusan ng Allah. Sa halip, ipinag-utos ng Allah mula sa mga naniniwala ang iqaamat as-salaah (“ang pagtatatag ng pagdarasal”). Kaya, ang haliging ito ng Islam ay hindi karaniwang pagdarasal lamang bagkus isang natatanging bagay na kung saan ito ay tinatawag ng Allah at ng Kanyang mga Propeta (ﷺ) na “pagtatatag ng pagdarasal.” Natutupad lamang ang haliging ito, kapag ang pagdarasal ay isinasagawa nang wasto at maaayos. Ito ay nagpapahiwatig na bagama’t maraming bilang ng mga tao ang nagdarasal, mangilan-ngilan lamang ang nagtatatag ng pagdarasal.

(6) Sila ay namamahagi ng Zakaah at nagbibigay ng Sadaqaah [kawanggawa] para sa kanilang mga sarili, sa kanilang mga anak, magulang at asawa. At sila ay nagkakawanggawa upang maitaguyod ang Jihad [pagpupunyagi sa Landas ng Allah.

(7) Rizq – ito ang katagang Arabe na kinabibilangan ng anumang panustos, kabuhayan o pagkaing ipinagkakaloob ng Allah sa lahat ng Kanyang mga nilikha upang mabuhay.

Quranenc.com: na mga sumasampalataya sa Nakalingid, nagpapanatili sa pagdarasal, at mula sa itinustos Namin sa kanila ay gumugugol,


4

وَٱلَّذِينَ يُؤۡمِنُونَ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ وَمَآ أُنزِلَ مِن قَبۡلِكَ وَبِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ يُوقِنُونَ

ICDO: At sila na naniniwala sa kung ano ang ipinahayag sa iyo, O Muhammad (ﷺ) na Quran at gayundin ang Hikmah (karunungan), na ito ay ang Sunnah,* at sa lahat ng mga ipinahayag sa mga Sugong nauna sa iyo na mga Aklat, na katulad ng Tawrah (Torah), Injeel (Ebanghelyo) at iba pa; at pinaniniwalaan din nila ang buhay pagkatapos ng kamatayan at ang anumang mangyayari roon na pagkukuwenta at pagbabayad.

Sa talatang ito, pinahahalagahan ang hinggil sa Araw ng Muling Pagkabuhay sapagkat ang paniniwala rito ay kabilang sa mga dakilang bagay na nagtutulak sa mga tao para sundin ang mga ipinag-uutos at iwasan ang mga ipinagbabawal; at maglimi-limi sa sarili, na palagi itong pinapanagot at palaging may pagmamatyag sa sarili.

*Sunnah: Mga naaalinsunod na pamamaraan o mga pamamaraan, mga pag-aatas, mga sinang-ayunan, mga uri ng pagsamba at mga pananalita ni Propeta Muhammad (ﷺ) na naging pamantayan ng mga Muslim sa pagsunod.

Salas/Taron: At yaong mga naniniwala sa anumang ipinahayag [o ibinaba] sa iyo(8) [O Muhammad], at sa anumang ipinahayag [sa mga sugong] nauna sa iyo,(9) at sa kabilang buhay, sila ay [naniniwala nang] may katiyakan(10) [sa kanilang puso].

(8) Ang Qur’an at ang Sunnah.

(9) Ang Tawraat o Torah ay ipinahayag kay Moises, ang Injeel [Ebanghelyo] ay kay Hesus.

(10) Al-Yaqeen [katiyakan] – ang isa sa patakaran ng La ilaha illallaah ay ang katiyakan sa paniniwala sa Allah at sa Kanyang Sugo. Ang pag-aalinlangan ay dapat mawala. [AJSalas]

Quranenc.com: na mga sumasampalataya sa pinababa sa iyo at sa pinababa noong bago mo pa, at sa Kabilang-buhay sila ay nakatitiyak.


5

أُوْلَـٰٓئِكَ عَلَىٰ هُدٗى مِّن رَّبِّهِمۡۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ

ICDO: Yaong mga nagtatangan ng ganitong katangian ay nasa liwanag at gabay mula sa Lumikha at Nagpatnubay sa kanila, at sila ang magkakamit ng tagumpay na maaabot nila ang kanilang mga kahilingan at makaliligtas mula sa masama na kanilang tinatakasang kaparusahan.

Salas/Taron: Sila yaong nasa patnubay mula sa kanilang Panginoon,(11) at sila yaong mga matagumpay.

(11) Rabb [Panginoon] – basahin ang paliwanag sa Surah Al-Fatihah [1:2].

Quranenc.com: Ang mga iyon ay nasa patnubay mula sa Panginoon nila at ang mga iyon ay ang mga magtatagumpay.


6

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ سَوَآءٌ عَلَيۡهِمۡ ءَأَنذَرۡتَهُمۡ أَمۡ لَمۡ تُنذِرۡهُمۡ لَا يُؤۡمِنُونَ

ICDO: Katiyakan, yaong mga hindi naniwala sa anumang ipinahayag sa iyo, O Muhammad (ﷺ) mula sa iyong Rabb na Tagapaglikha, dahil sa kanilang pagmamataas at paglabag; takutin mo man sila at balaan, O Muhammad (ﷺ) hinggil sa kaparusahan ng Allah o hindi kaya ay pabayaan mo na lamang sila, kailanman ay hindi na tatalab pa sa kanila ang Pananampalataya; dahil sa kanilang pagpupumilit sa kanilang kamalian.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga di-naniniwala(12) – ito ay walang kaibahan sa kanila kahit sila ay iyong paalalahanan o hindi paalalahanan, sila ay hindi maniniwala [sa Kaisahan ng Allah at sa Kanyang Sugo].

(12) Kafir o Kafirun – sa pananaw ng Islam, ang “Kafir” ay isang taong hindi naniniwala sa Allah at sa Kanyang Sugo. Ito ay hinango sa salitang Kufr na ang kahulugan ay pagtanggi at pagtakwil ng isang tao sa katotohanan.

Quranenc.com: Tunay na ang mga tumangging sumampalataya ay pantay sa kanila na nagbabala ka sa kanila o hindi ka nagbabala sa kanila: hindi sila sumasampalataya.


7

خَتَمَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ وَعَلَىٰ سَمۡعِهِمۡۖ وَعَلَىٰٓ أَبۡصَٰرِهِمۡ غِشَٰوَةٞۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ

ICDO: Isinara ng Allah ang kanilang mga puso, ang kanilang mga pandinig at tinakpan ang kanilang mga paningin, dahil sa kanilang di-pagsunod at pagmamatigas pagkatapos maipaliwanag sa kanila ang katotohanan, na kung kaya, hindi na sila hinayaang mapatnubayan, at ang para sa kanila ay masidhing kaparusahan sa Impiyernong-Apoy.

Salas/Taron: Ang Allah ay naglapat ng takip(13) sa kanilang mga puso at sa kanilang mga pandinig, at sa kanilang mga paningin ay [may] isang kubli at para sa kanila ay isang malaking parusa.

(13) Khatama Allah – tinakpan ng Allah ang kanilang puso, ang pandinig at paningin.

Quranenc.com: Magpapasak si Allāh sa mga puso nila at sa pandinig nila. Sa mga paningin nila ay may pambalot. Ukol sa kanila ay isang pagdurusang sukdulan.


8

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَقُولُ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَبِٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَمَا هُم بِمُؤۡمِنِينَ

ICDO: At mayroon sa mga tao ang grupo na nag-aalinlangan at hindi alam kung kanino sila papanig: sa mga mananampalataya ba o sa mga walang pananampalataya, at sila ay yaong mga mapagkunwari (Munafiq) na binibigkas ng kanilang mga labi at sinasabing: Kami ay naniwala sa Allah at sa Kabilang-Buhay, gayong sa katotohanan, ang nasa kanilang mga kalooban ay kasinungalingan at di-paniniwala.

Salas/Taron: At mula sa sangkatauhan ay may [mga mapagkunwaring] nagsasabi: “Kami ay naniniwala sa Allah at sa Huling Araw,” Nguni’t sila ay hindi tunay na naniniwala.

Quranenc.com: Mayroon sa mga tao na nagsasabi: “Sumampalataya kami kay Allāh at sa Huling Araw,” samantalang hindi sila mga mananampalataya.


9

يُخَٰدِعُونَ ٱللَّهَ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَمَا يَخۡدَعُونَ إِلَّآ أَنفُسَهُمۡ وَمَا يَشۡعُرُونَ

ICDO: Iniisip nila na dahil sa kanilang kamangmangan ay malilinlang nila ang Allah at ang mga mananampalataya, sa pamamagitan ng kanilang pagkukunwa-kunwarian na pagpapakita ng panlabas nilang pagtanggap sa pananampalataya at inililihim nila ang pagtanggi, gayong sa paggawa nila nito ay wala silang nililinlang kundi ang kanilang mga sarili lamang dahil ang bunga ng kanilang panlilinlang ay bumabalik sa kanilang mga sarili. Hindi nila ito nararamdaman dahil sa kasukdulan ng kanilang kamangmangan at pagkasira ng kanilang mga puso.

Salas/Taron: Kanilang [inaakala na kanilang] malilinlang ang Allah at yaong mga naniniwala, subali’t wala silang malilinlang maliban ang kanilang mga sarili at [ito ay] hindi nila namamalayan.

Quranenc.com: Nagtatangka silang mandaya kay Allāh at sa mga sumampalataya samantalang wala sila nadadaya maliban sa mga sarili nila habang hindi nila nararamdaman.


10

فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ فَزَادَهُمُ ٱللَّهُ مَرَضٗاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمُۢ بِمَا كَانُواْ يَكۡذِبُونَ

ICDO: Sa kanilang mga puso at kalooban ay pag-aalinlangan at pagkasira, na kung kaya, mas lalo silang nalulong sa kasamaang nagdudulot ng masidhing kaparusahan, dahil sa ganitong kadahilanan, lalo pang dinagdagan ng Allah ang kanilang pag-aalinlangan, at ang para sa kanila ay matinding kaparusahan dahil sa kanilang kasinungalingan at pagkukunwari.

Salas/Taron: Sa kanilang mga puso ay sakit [ng pag-aalinlangan at pagkukunwari] at dinagdagan ng Allah ang kanilang sakit. At para sa kanila ay isang mahapding parusa nang dahil sa kanilang [patuloy at nakagawiang] pagsisinungaling.

Quranenc.com: Sa mga puso nila ay may karamdaman, at nagdagdag pa sa kanila si Allāh ng karamdaman. Ukol sa kanila ay isang pagdurusang masakit dahil sila dati ay nagsisinungaling.


11

وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ لَا تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ قَالُوٓاْ إِنَّمَا نَحۡنُ مُصۡلِحُونَ

ICDO: At kapag pinayuhan sila, na huwag silang gagawa ng kapinsalaan at katiwalian sa ibabaw ng kalupaan sa pamamagitan ng pagtanggi, paggawa ng mga kasalanan, pagsisiwalat sa mga lihim ng mga mananampalataya at pagpanig sa mga walang pananampalataya, sasabihin nila bilang pagsisinungaling at pakikipagtalo: Kami ay mga taong mabubuti.

Salas/Taron: At kapag sinasabi sa kanila: “Huwag kayong gumawa ng katiwalian sa kalupaan,” sila ay nagsasabi: “Kami ay mga tagapag-ayos lamang [tungo sa mabuting pagbabago].”(14)

(14) Muslihoon – mga taong mapaggawa ng kaayusan na gawain tungo sa mabuting pagbabago ng pamayanan. Nguni’t sa ayah na ito, yaong mga gumagawa ng katiwalian o kaguluhan ay nagsasabi na sila ay hindi gumagawa ng mga kamalian bagkus ng kaayusan para sa pagbabago.

Quranenc.com: Kapag sinabi sa kanila: “Huwag kayong magtiwali sa lupa” ay nagsasabi sila: “Kami ay mga tagapagsaayos lamang.”


12

أَلَآ إِنَّهُمۡ هُمُ ٱلۡمُفۡسِدُونَ وَلَٰكِن لَّا يَشۡعُرُونَ

ICDO: Ang ginagawa nilang ito at pag-aangking sila ay mabubuti, ay sa katunayan ito ay masamang gawain, subalit dahil sa kanilang kamangmangan at pagtanggi, hindi nila ito namamalayan.

Salas/Taron: Walang alinlangan, sila ang mapaggawa ng katiwalian, nguni’t [ito ay] hindi nila namamalayan [sa kanilang mga sarili].

Quranenc.com: Pansinin, tunay na sila ay ang mga tagapagtiwali subalit hindi nila nararamdaman.


13

وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ ءَامِنُواْ كَمَآ ءَامَنَ ٱلنَّاسُ قَالُوٓاْ أَنُؤۡمِنُ كَمَآ ءَامَنَ ٱلسُّفَهَآءُۗ أَلَآ إِنَّهُمۡ هُمُ ٱلسُّفَهَآءُ وَلَٰكِن لَّا يَعۡلَمُونَ

ICDO: At noon, kapag sinabi sa mga mapagkunwari: Maniwala kayo na tulad ng paniniwala ng mga Sahabah.* Nakipagtalo sila at sinabi nila: Maniniwala ba kami sa katulad nilang may kakulangan sa pag-iisip at mahihina, na pagkatapos ay magiging katulad din kami nilang magkakaroon ng kakulangan sa pag-iisip? Sinagot sila ng Allah: Sila lamang ang may kakulangan sa pag-iisip at hindi nila nababatid na sila ay nasa pagkaligaw at pagkatalo.

*Sahabah: Ang mga taong nakaharap at nakasama ni Propeta Muhammad (ﷺ), sumunod at naniwala sa kanya at namatay bilang isang mananampalataya.

Salas/Taron: At kapag sinasabi sa kanila [sa mga mapagkunwari]:(15) “Maniwala kayo katulad ng mga taong naniwala.”(16) Sila ay nagsasabi: “Kami ba ay maniniwala tulad ng paniniwala ng mga hangal?” Walang alinlangan, tunay nga na sila ang mga hangal, subali’t, [ito ay] hindi nila nalalaman.

(15) Katangian ng Munafiq [Mapagkunwari]. Isinalaysay ni Abdullah bin Amir na sinabi ng Sugo ng Allah, “Sinuman ang nagtataglay ng sumusunod na katangian ay mapagkunwari, at sinumang may taglay ng isa sa tatlong katangian ito ay isang mapagkunwari maliban na ito ay kanyang talikdan o tigilan. Kung siya ay nagsasalita, siya ay nagsisinungaling. Kung siya ay may kasunduan, siya ay sumisira sa kasunduan. Kung siya ay pinagkatiwalaan, siya ay sumisira sa tiwala [o nagtataksil].” [Sahih Muslim 1:78]

(16) Tinutukoy dito ay ang mga naniwala o tagasunod ni Propeta Muhammad.

Quranenc.com: Kapag sinabi sa kanila: “Sumampalataya kayo kung paanong sumampalataya ang mga tao” ay nagsasabi sila: “Sasampalataya ba kami kung paanong sumampalataya ang mga hunghang?” Pansinin, tunay na sila ay ang mga hunghang subalit hindi nila nalalaman.


14

وَإِذَا لَقُواْ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَإِذَا خَلَوۡاْ إِلَىٰ شَيَٰطِينِهِمۡ قَالُوٓاْ إِنَّا مَعَكُمۡ إِنَّمَا نَحۡنُ مُسۡتَهۡزِءُونَ

ICDO: Kapag nakaharap ng mga mapagkunwari ang mga may pananampalataya noon, sinabi nila: Kami ay naniwala sa Islam na katulad ninyo, at kapag sila ay tumalikod na at tumalilis patungo sa kanilang mga pinunong walang pananampalataya, na kumakalaban sa Allah, tiniyak nilang sila ay magkakasama sa kanilang pagtanggi na hindi nila ito kinaliligtaan; na nililinlang at kinukutya lamang nila ang mga may pananampalataya.

Salas/Taron: At kapag kanilang nakakaharap yaong mga naniniwala, sila ay nagsasabi: “Kami ay naniniwala.” Subali’t, kapag sila ay nag-iisang [kaharap] ng kanilang mga [kasamahang] demonyo, sila ay nagsasabi: “Katotohanan, kami ay sa inyo; kami ay nangungutya lamang [sa kanila].”

Quranenc.com: Kapag nakipagkita sila sa mga sumampalataya ay nagsasabi sila: “Sumampalataya kami,” ngunit kapag nakipagsarilinan sila sa mga demonyo nila ay nagsasabi sila: “Tunay na kami ay kasama sa inyo; kami ay mga nangungutya lamang.”


15

ٱللَّهُ يَسۡتَهۡزِئُ بِهِمۡ وَيَمُدُّهُمۡ فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ

ICDO: Samakatuwid, dahil sa ginawa nilang pangungutya at pagwawalang-bahala sa mga mananampalataya, ay minaliit at pinabayaan sila ng Allah, nang sa gayon ay lalo pang tumindi ang kanilang pagkaligaw at pagdududa, at sila ay pagbabayarin sa kanilang pangungutya sa mga mananampalataya.

Salas/Taron: Ang Allah ay mangungutya sa kanila at sila ay pinatatagal sa kanilang mga pagsuway upang sila ay magsilaboy na [wari bang] mga bulag.

Quranenc.com: Si Allāh ay nangungutya sa kanila at nagpapalawig sa kanila sa pagmamalabis nila habang nag-aapuhap sila.


16

أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ ٱشۡتَرَوُاْ ٱلضَّلَٰلَةَ بِٱلۡهُدَىٰ فَمَا رَبِحَت تِّجَٰرَتُهُمۡ وَمَا كَانُواْ مُهۡتَدِينَ

ICDO: Sila ang mga mapagkunwari na ipinagbili ang kanilang mga sarili sa isang talunang pakikipagkasunduan, mas pinili pa nila ang di-maniwala at iniwanan nila ang tunay na pananampalataya, na kung kaya, wala silang napalang kahit na kaunti at hindi nila nakamtan ang patnubay. At ito ang talagang tunay na pagkatalo.

Salas/Taron: Sila yaong mga binili ang kamalian upang [ipagpalit] sa patnubay. Kaya, ang kanilang mga kalakal ay walang [ibinungang] kapakinabangan, at sila ay hindi napatnubayan [sa tamang landas].

Quranenc.com: Ang mga iyon ay ang mga bumili sa kaligawan kapalit ng patnubay kaya hindi tumubo ang kalakalan nila. Hindi sila noon mga napatnubayan.


17

مَثَلُهُمۡ كَمَثَلِ ٱلَّذِي ٱسۡتَوۡقَدَ نَارٗا فَلَمَّآ أَضَآءَتۡ مَا حَوۡلَهُۥ ذَهَبَ ٱللَّهُ بِنُورِهِمۡ وَتَرَكَهُمۡ فِي ظُلُمَٰتٖ لَّا يُبۡصِرُونَ

ICDO: Ang katulad ng mga mapagkunwari na nagpanggap na sila ay naniwala sa mensahe ni Propeta Muhammad (ﷺ), subalit inilihim nila ang pagtanggi sa kanya at pagkatapos sila ay lumabag, at nalilito at nangangapa sila sa kadiliman at pagkaligaw nang hindi nila namamalayan, at wala na silang pag-asa pang makaalis (sa pagkaligaw na) ito, ang katulad nila ay isang grupo ng mga taong nagtungo sa disyerto sa kadiliman ng gabi at pagkatapos ay nagsilab ang isa sa kanila ng malaking apoy upang mapawi ang lamig at makakita ng liwanag, subalit nang lumiwanag na nang lubusan ang buong kapaligiran dahil sa silab ng apoy, ay bigla na lamang itong namatay, sa ganitong kadahilanan, ay lalo pang tumindi ang kadiliman sa kanilang kapaligiran at wala na silang makita, at wala na silang gabay at hindi na nila alam kung saan sila patutungo at kung paano sila makaliligtas.

Salas/Taron: Ang kanilang kahalintulad [mga mapagkunwari] ay tulad ng isang nagpaningas ng apoy; kaya nang mailawan nito ang anumang nakapaligid sa kanya, binawi ng Allah ang kanilang liwanag at sila ay naiwan sa [gitna ng] kadiliman. [Kaya] sila ay hindi makakita.

Quranenc.com: Ang paghahalintulad sa kanila ay gaya ng paghahalintulad sa nagpaningas ng apoy, ngunit noong tumanglaw ito sa nasa palibot niya ay nag-alis si Allāh sa liwanag nila at nag-iwan Siya sa kanila sa mga kadiliman habang hindi sila nakakikita.


18

صُمُّۢ بُكۡمٌ عُمۡيٞ فَهُمۡ لَا يَرۡجِعُونَ

ICDO: Sila ay mga bingi sa pakikinig ng katotohanan na hindi umuunawa, mga pipi sa pagbigkas nito at mga bulag na di-nakikita ang liwanag ng patnubay; na kung gayon ay hindi na sila makababalik pa kailanman sa Tamang Paniniwala na kanilang tinalikuran, na sa halip ay pagkaligaw ang ipinalit nila.

Salas/Taron: [Sila ay] bingi, pipi at bulag – kaya sila ay hindi makababalik [sa tamang landas].

Quranenc.com: Mga bingi na mga pipi na mga bulag, kaya sila ay hindi na manunumbalik [mula sa pagkaligaw].


19

أَوۡ كَصَيِّبٖ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ فِيهِ ظُلُمَٰتٞ وَرَعۡدٞ وَبَرۡقٞ يَجۡعَلُونَ أَصَٰبِعَهُمۡ فِيٓ ءَاذَانِهِم مِّنَ ٱلصَّوَٰعِقِ حَذَرَ ٱلۡمَوۡتِۚ وَٱللَّهُ مُحِيطُۢ بِٱلۡكَٰفِرِينَ

ICDO: O hindi kaya ay inihahambing ang katayuan ng ibang grupo ng mga mapagkunwari, na minsan ay nakikita nila ang katotohanan at minsan naman ay bumabalik sila sa pagdududa.

Ang katulad nila ay parang isang grupo ng mga taong naglalakad sa ilang na lugar at pagkatapos ay bigla na lamang bumuhos ang malakas na ulan at nagkaroon ng matinding kadiliman, kumulog at kumidlat ng mga nakasusunog na mga kidlat, dahil sa nakasisindak na pangyayari ay inilalagay nila ang kanilang mga daliri sa kanilang mga tainga sa pagkatakot nila sa kamatayan. Samakatuwid, ang Allah, batid Niya nang ganap ang mga walang pananampalataya, na wala silang maililihim na anuman sa Kanya at hindi nila mauunahan ang Allah sa lahat ng bagay.

Salas/Taron: O [ang kanilang kahalintulad ay] tila isang unos mula sa kalangitan, dala nito ay kadiliman, kulog at kidlat. Ang kanilang mga daliri ay idiniriin sa kanilang mga tainga laban sa dagundong ng kulog sanhi ng sindak sa kamatayan. Subali’t nasasaklawan ng [kaalaman ng](17) Allah ang mga di-naniniwala.

(17) Ang Allah ay nagsabi sa Qur’an na – Siya ay may mga namumukod-tanging katangian tulad ng paningin, pandinig, mga kamay, mukha, pagiging mahabagin, napopoot, bumababa, umaakyat, o nakataas sa Kanyang Trono, nguni’t, ang Kanyang Sarili ay malayo at malaya mula sa mga limitasyong taglay ng mga makataong katangian. Bilang mahalagang pangangailangang hinihingi ng Eeman [pananampalataya], dapat na magkaroon ng mga katangian tulad ng paglalarawan ng Allah sa mga katangiang ito na hindi binibigyan ng alinmang paghahalintulad sa mga kahulugan at pagtatangkang ipaliwanag kung paano ang isang katangian ay umiiral [at tanging ang Allah lamang ang ganap na nakababatid nito]. At nararapat na ang mga gayong mga katangian ng Allah ay walang paghahambing sa mga nilikha.

Quranenc.com: O gaya ng isang unos mula sa langit, na sa loob nito ay mga kadiliman, kulog, at kidlat. Naglalagay sila ng mga daliri nila sa mga tainga nila dahil sa mga lintik, dala ng hilakbot sa kamatayan. Si Allāh ay Tagasaklaw sa mga tagatangging sumampalataya.


20

يَكَادُ ٱلۡبَرۡقُ يَخۡطَفُ أَبۡصَٰرَهُمۡۖ كُلَّمَآ أَضَآءَ لَهُم مَّشَوۡاْ فِيهِ وَإِذَآ أَظۡلَمَ عَلَيۡهِمۡ قَامُواْۚ وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمۡعِهِمۡ وَأَبۡصَٰرِهِمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ

ICDO: Halos alisin sa kanila ang kanilang mga paningin sa pamamagitan ng tindi ng liwanag ng kidlat, na sa tuwing ito ay lumiwanag, sila ay napapalakad sa liwanag nito, at kapag dumilim na naman, sila ay napapahinto sa kanilang mga kinaroroonan. At kung gugustuhin lamang ng Allah na alisin sa kanila ang kanilang pandinig at paningin, ito ay kaya Niyang gawin anumang sandali, subalit pinagbibigyan pa rin sila ng Allah, samakatuwid, katiyakang ang Allah ay Siyang Qadeer – Ganap na Makapangyarihan sa lahat ng bagay. 

Salas/Taron: Halos agawin ng kidlat ang kanilang mga paningin; sa bawa’t sandali na ito [ang daan] ay magliwanag para sa kanila, sila ay nagsisilakad doon, nguni’t kapag ang kadiliman ay bumalot sa kanila, sila ay [tulalang] nakatayo. At kung ninais lamang ng Allah, Kanyang magagawang bawiin ang kanilang mga pandinig at ang kanilang mga paningin. Katotohanan, ang Allah ay may Ganap na Kakayahan sa lahat ng bagay.

Quranenc.com: Halos ang kidlat ay tumangay sa mga paningin nila. Tuwing tumanglaw ito para sa kanila ay naglalakad sila rito at kapag nagpadilim ito sa ibabaw nila ay tumatayo sila. Kung sakaling niloob ni Allāh ay talaga sanang nag-alis Siya ng pandinig nila at mga paningin nila. Tunay na si Allāh sa bawat bagay ay May-kakayahan.


21

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱعۡبُدُواْ رَبَّكُمُ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ

ICDO: Ito ay panawagan mula sa Allah para sa sangkatauhan! Sambahin ninyo ang Allah na Siyang inyong Rabb na Tagapaglikha, ang Nangangalaga sa inyo sa pamamagitan ng Kanyang mga biyaya at kagandahang-loob. Katakutan ninyo Siya at huwag ninyong labagin ang Kanyang Deen (isinaling Relihiyon na ito ay tumutukoy sa Batas o Uri ng Pamumuhay na mula sa Allah para sa lahat ng Kanyang mga nilikha sa lahat ng larangan ng kanilang pamumuhay), na katotohanang nilikha Niya kayo mula sa wala at gayundin ang mga nauna sa inyo, nang sa gayon ay mapabilang kayo sa mga Al-Muttaqin, na kinalugdan ng Allah, dahil mahal nila ang Allah.

Salas/Taron: O sangkatauhan, sambahin ninyo ang inyong Panginoon na Siyang lumikha sa inyo at sa mga nauna sa inyo upang sakali kayo ay [matutong] matakot [sa Kanya].

Quranenc.com: O mga tao, sumamba kayo sa Panginoon ninyo na lumikha sa inyo at sa mga kabilang sa nauna sa inyo nang sa gayon kayo ay mangingilag magkasala,


22

ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ فِرَٰشٗا وَٱلسَّمَآءَ بِنَآءٗ وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَخۡرَجَ بِهِۦ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ رِزۡقٗا لَّكُمۡۖ فَلَا تَجۡعَلُواْ لِلَّهِ أَندَادٗا وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

ICDO: Siya ay inyong Rabb na Tagapaglikha na lumikha ng kalupaan nang palatag upang maging madali para sa inyo ang inyong pamumuhay sa ibabaw nito, gayundin ang mga kalangitan, ginawa Niya ito nang pagkatatag-tatag at ibinababa Niya ang tubig-ulan mula sa mga ulap at sa pamamagitan nito ay pinasibol Niya ang iba’t ibang uri ng mga bunga at mga pananim bilang kabuhayan para sa inyo, kung kaya, huwag kayong maglagay ng mga katambal sa pagsamba sa Allah gayong alam ninyong Siya lamang ang Nag-iisa sa paglikha, at sa pagkakaloob ng kabuhayan, at sa pagiging may karapatan bilang Bukod-Tanging sinasamba.

Salas/Taron: Siya ang gumawa para sa inyo ng kalupaan bilang higaan [na nakalatag], at ng kalangitan bilang silungan, at Siya ang nagbaba mula sa kalangitan ng tubig [ulan], at sa pamamagitan nito ay tumubo ang mga prutas bilang panustos para sa inyo. Kaya, huwag kayong mag-akibat sa Allah ng mga kapantay [o ng karibal](18) samantalang inyong nalalaman [na Siya ay walang katulad].

(18) Pinakamabigat na Kasalanan. Isinalaysay ni Abdullah: Tinanong ko ang Sugo ng Allah, “Ano ba ang pinakamabigat na kasalanan [sa paningin ng Allah]?” Siya ay sumagot, “Ang pagbibigay ng katambal sa Allah bagaman Siya ang Tanging lumikha sa iyo.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 6, Hadith Bilang 4]

Quranenc.com: na gumawa para sa inyo ng lupa bilang himlayan at ng langit bilang silong, at nagpababa mula sa langit ng tubig kaya nagpalabas Siya sa pamamagitan nito ng mga bunga bilang panustos para sa inyo. Kaya huwag kayong gumawa para kay Allāh ng mga kaagaw samantalang kayo ay nakaaalam.


23

وَإِن كُنتُمۡ فِي رَيۡبٖ مِّمَّا نَزَّلۡنَا عَلَىٰ عَبۡدِنَا فَأۡتُواْ بِسُورَةٖ مِّن مِّثۡلِهِۦ وَٱدۡعُواْ شُهَدَآءَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

ICDO: Kung kayo na mga walang pananampalataya ay may pag-aalinlangan hinggil sa Quran na Aming inihayag sa Aming alipin na si Muhammad (ﷺ) at inaangkin ninyong ito ay hindi nagmula sa Allah, kung gayon ay gumawa kayo ng isang kabanata na katulad ng kabanata sa Dakilang Quran, at tawagin ninyo ang sinumang makakayanan ninyong tawagan bukod sa Allah upang tumulong sa inyo, kung kayo ay nagsasabi ng katotohanan sa inyong pag-angkin. 

Salas/Taron: At kung kayo ay nag-aalinlangan hinggil sa anumang Aming ibinaba [o ipinahayag] [ang Qur’an] sa Aming alipin [na si Muhammad], magkagayon, magpakita kayo ng isang kabanata na katulad nito at inyong tawagin ang inyong mga saksi bukod sa Allah [upang kayo ay tulungan], kung [tunay ngang] kayo ay makatotohanan.(19)

(19) Himala ng Qur’an. Isinalaysay ni Abu Hurayrah na sinabi ng Propeta: “Bawa’t Propeta ay pinagkalooban ng himala, isang paraan upang akayin ang sangkatauhan sa pananalig sa Allah. Ang ipinagkaloob sa akin ay isang kapahayagan [Qur’an] na ipinadala sa akin ng Allah. At ako ay umaasa na marami ang aking tagasunod hanggang sa Araw ng Pagkabuhay na Muli.” [Sahih Muslim, Hadith Bilang 1:134]

Quranenc.com: Kung kayo ay nasa isang pag-aalinlangan sa ibinaba Namin sa Lingkod Namin, maglahad kayo ng isang kabanata kabilang sa tulad nito at tumawag kayo sa mga saksi ninyo bukod pa kay Allāh kung kayo ay mga tapat.


24

فَإِن لَّمۡ تَفۡعَلُواْ وَلَن تَفۡعَلُواْ فَٱتَّقُواْ ٱلنَّارَ ٱلَّتِي وَقُودُهَا ٱلنَّاسُ وَٱلۡحِجَارَةُۖ أُعِدَّتۡ لِلۡكَٰفِرِينَ

ICDO: Subalit kung hindi ninyo ito makakayanang gawin, at bilang katiyakan, ngayon at kahit na magpakailanman ay hindi ninyo ito makakayanang gawin, samakatuwid, katakutan ninyo ang Impiyernong-Apoy sa pamamagitan ng paniniwala kay Propeta Muhammad (ﷺ) at pagsunod sa Allah, sapagkat ang panggatong sa Impiyerno ay mga tao at mga bato, na inihanda para sa mga hindi naniwala sa Allah at sa Kanyang mga Sugo. 

Salas/Taron: Subali’t kung hindi ninyo magawa, at kailanman ay hindi ninyo magagawa, magkagayon, inyong katakutan ang Apoy [ng Impiyerno] na ang panggatong ay mga tao at mga bato, [na] inihanda para sa mga di-naniniwala.

Quranenc.com: Ngunit kung hindi kayo nakagawa – at hindi kayo makagagawa – ay mangilag kayo sa Apoy na ang panggatong nito ay ang mga tao at ang mga bato. Inihanda ito para sa mga tagatangging sumampalataya.


25

وَبَشِّرِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ أَنَّ لَهُمۡ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ كُلَّمَا رُزِقُواْ مِنۡهَا مِن ثَمَرَةٖ رِّزۡقٗا قَالُواْ هَٰذَا ٱلَّذِي رُزِقۡنَا مِن قَبۡلُۖ وَأُتُواْ بِهِۦ مُتَشَٰبِهٗاۖ وَلَهُمۡ فِيهَآ أَزۡوَٰجٞ مُّطَهَّرَةٞۖ وَهُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

ICDO: At ipamalita mo, O Muhammad (ﷺ) sa mga naniwala at gumagawa ng kabutihan, ang magandang balita na magpapasaya sa kanilang kalooban, na ang nakalaan sa kanila sa Kabilang-Buhay ay magagandang Hardin at mga ilog na umaagos sa ilalim ng mga nagtataasang palasyo at ng mga punong may mga lilim.

Sa tuwing bibigyan o pagkakalooban sila ng Allah ng isang uri ng prutas na napakasarap, sasabihin nila: Ganito rin ang ibinigay ng Allah sa amin noon, subalit kapag ito ay natikman nila, matutuklasan nila na ito pala ay kaiba sa lasa at sarap, gayong ito ay magkatulad sa kulay, anyo at pangalan.

At ang para pa rin sa kanila sa Al-Jannat (mga Hardin), ay mga dalisay na asawa na malilinis mula sa lahat ng uri ng pisikal na karumihan (na tulad ng ihi at regla); at malilinis din sa espirituwal na karumihan, na katulad ng pagsisinungaling at masasamang pag-uugali.

At sila sa Al-Jannah at sa kasiyahan na buhay doon ay mananatiling walang hanggan, na hindi na sila mamamatay pa roon at hindi na sila lalabas pa roon magpakailanman.

Salas/Taron: At bigyan mo ng magandang balita yaong mga naniniwala at gumagawa ng mga gawaing matuwid, na sa kanila ay mga hardin na sa ilalim nito ay may mga ilog na umaagos. Sa bawa’t sandali na sila ay pagkalooban doon ng mga prutas bilang panustos, sila ay nagsasabi: “Ito ang panustos [na ipinagkaloob] sa amin noong una pa.” At ito ay ipinagkakaloob lamang nang mga asawang busilak [dalisay at marangal] at sila ay mamamalagi roon nang walang hanggan.

Quranenc.com: Magbalita ka ng nakagagalak sa mga sumampalataya at gumawa ng mga maayos na ukol sa kanila ay mga Hardin na dumadaloy mula sa ilalim ng mga ito ang mga ilog. Sa tuwing tinutustusan sila mula sa mga ito ng bunga bilang panustos ay nagsasabi sila: “Ito ay ang itinustos sa amin noong una.” Bibigyan sila nito na nagkakawangisan. Ukol sa kanila roon ay mga asawang dinalisay at sila ay doon mga mananatili.


26

۞إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَسۡتَحۡيِۦٓ أَن يَضۡرِبَ مَثَلٗا مَّا بَعُوضَةٗ فَمَا فَوۡقَهَاۚ فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ فَيَعۡلَمُونَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّهِمۡۖ وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَيَقُولُونَ مَاذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِهَٰذَا مَثَلٗاۘ يُضِلُّ بِهِۦ كَثِيرٗا وَيَهۡدِي بِهِۦ كَثِيرٗاۚ وَمَا يُضِلُّ بِهِۦٓ إِلَّا ٱلۡفَٰسِقِينَ

ICDO: Katiyakan na hindi nahihiya ang Allah sa katotohanan na Kanyang ipinahayag, kakaunti man ito o marami; o kahit na sa pagbibigay ng isang maliit na halimbawa na katulad ng isang lamok, langaw at iba pa; mula sa ibinigay ng Allah na halimbawa sa mga walang kakayahang sinasamba nila bukod sa Kanya.

Subalit sa mga may pananampalataya, batid nila ang tunay na karunungan ng Allah sa pagbibigay Niya ng mga maliliit na halimbawang ito o maging ito man ay malaki, mula sa Kanyang mga nilikha.

Bagamat sa mga walang pananampalataya ay minamaliit nila ito at kanilang sinasabi: Ano kaya ang nais ng Allah (na ipakahulugan) sa pagbibigay Niya ng mga halimbawang ito, na katulad ng kulisap na walang halaga sa paningin ng tao? Sasagutin sila ng Allah: Ang dahilan ay pagsubok, upang mapahiwalay ang sinumang naniwala mula sa hindi naniwala.

Pagkatapos ay inilalayo ng Allah ang maraming tao mula sa katotohanan dahil sa pagmamaliit nila (sa mga halimbawang ito), at ginagabayan Niya naman ang iba tungo sa karagdagang paniniwala at patnubay dahil (din sa mga halimbawang ito). Sa bagay na ito, ang Allah ay walang dinaraya na kahit na sinuman, sapagkat ang mga inilalayo lamang Niya sa katotohanan ay ang mga taong lumayo sa pagsunod sa Kanya.

Salas/Taron: Katotohanan, ang Allah ay hindi nakikiming maglahad ng paghahalintulad [na may mabuting aral] maging ito man ay [kasing liit ng] isang lamok o higit [na maliit] kaysa rito. Kaya, yaong mga naniwala ay nakababatid na ito ay katotohanang nagmula sa kanilang Panginoon. Nguni’t, yaong mga di-naniniwala ay nagsasabi: “Ano nga ba ang nais ipahiwatig ng Allah sa ganitong paghahalintulad?” Kanyang inililigaw sa pamamagitan nito ang karamihan, at Kanyang pinapatnubayan sa pamamagitan nito ang karamihan. At wala Siyang inililigaw  sa pamamagitan nito maliban ang mga suwail.(20)

(20) Fasiqun o Fasiq – ito ang kataga sa Arabe para sa mga taong suwail sa Allah.

Quranenc.com: Tunay na si Allāh ay hindi nahihiya na maglahad ng isang paghahalintulad na anuman: isang lamok man at anumang higit dito. Tungkol naman sa mga sumampalataya, nakaaalam sila na ito ay ang katotohanan mula sa Panginoon nila. Tungkol naman sa mga tumangging sumampalataya, nagsasabi sila: “Ano ang ninais ni Allāh rito bilang paghahalintulad?” Nagpapaligaw Siya sa pamamagitan nito sa marami at nagpapatnubay Siya sa pamamagitan nito sa marami. Hindi Siya nagpapaligaw sa pamamagitan nito kundi sa mga suwail.


27

ٱلَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهۡدَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مِيثَٰقِهِۦ وَيَقۡطَعُونَ مَآ أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦٓ أَن يُوصَلَ وَيُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ

ICDO: Yaong mga sumisira sa kasunduan nila sa Allah, na ang kasunduang ito ay hinggil sa Kanyang Kaisahan at pagsunod sa Kanya. At ito ay pinatunayan sa pamamagitan ng pagpapadala ng mga Sugo at pagpapahayag ng mga Aklat sa kanila. Magkagayunpaman ay nilabag nila ang Deen ng Allah katulad ng pagsira sa ugnayan ng mga magkakamag-anak, pagkalat ng mga kapinsalaan at katiwalian sa ibabaw ng kalupaan; samakatuwid sila ang talunan dito (sa daigdig) at sa Kabilang-Buhay.

Salas/Taron: Yaong mga sumira [di-tumupad] sa kasunduan ng Allah pagkaraang ito ay pinagtibay at pinutol ang anumang [ugnayang] ipinag-utos ng Allah na pagdugtungin [o ipagpatuloy] at naghasik ng mga katiwalian sa [balat ng] lupa, sila yaong mga talunan(21) [o mga nawalan].

(21) Khasir o Khasirun – mga tao na nawalan o talunan kung wala siyang nagawang kabutihan sa kabila ng kanyang kakayahang gumawa sa mundong ito.

Quranenc.com: Ang mga kumakalas sa tipan kay Allāh noong matapos ng pagpapatibay nito, pumuputol sa ipinag-utos ni Allāh na iugnay, at nagtitiwali sa lupa, ang mga iyon ay ang mga lugi.


28

كَيۡفَ تَكۡفُرُونَ بِٱللَّهِ وَكُنتُمۡ أَمۡوَٰتٗا فَأَحۡيَٰكُمۡۖ ثُمَّ يُمِيتُكُمۡ ثُمَّ يُحۡيِيكُمۡ ثُمَّ إِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ

ICDO: Paano ninyo tinatanggihan, O kayong mga Mushrikun* ang Kaisahan ng Allah, at kayo ay sumasamba ng iba bukod sa Kanya; gayong ang mga palatandaan sa inyong mga sarili ay malinaw na malinaw? Na kayo ay walang mga buhay (noon) — nilikha Niya kayo mula sa wala at pagkatapos ay binigyan Niya kayo ng buhay, at pagkatapos nito ay mamamatay kayo pagdating ng hangganang itinakda para sa inyo. At pagkatapos ninyong mamatay ay bubuhayin kayong muli sa Araw ng Muling Pagkabuhay at pagkatapos ay babalik kayo sa Kanya para sa pagkukuwenta (pagtutuos) at pagbabayad.

*Mushrikun: Mushrikin o Mushrikun (mga kalalakihan at kababaihan), Mushrik (isang lalaki), Mushrikah (isang babae), Mushrikat (mga kababaihan) – ang nakagawa ng pagkakasala na Shirk; naglagay ng katambal sa pagsamba sa Allah, sumamba sa mga idolo, santo, rebulto, imahen, mga diyus-diyosan, mga inanyuang bagay, mga tao, mga propeta at iba pa; mga pagano; mga hindi naniwala sa Kaisahan ng Allah at sa Kanyang Sugong si Propeta Muhammad (ﷺ). Lahat ng mga nagsasagawa ng Shrik, na namatay nang hindi nakapagsisi at hindi itinuwid ang mga sarili mula sa dhulm (sukdulang kasamaan) na ito, ay mananatili sa Impiyernong-Apoy magpasawalang-hanggan.

Salas/Taron: Paano ninyo [magagawang] di-paniwalaan ang Allah, gayong kayo ay [dating] walang buhay at Siya ay nagbigay-buhay sa inyo; pagkaraan, kayo ay [dinulutan ng] kamatayan, pagkaraan ay muling bubuhayin [sa Araw ng Paghuhukom at] pagkaraan, sa Kanya, kayo ay muling ibabalik.

Quranenc.com: Papaano kayong tumatangging sumampalataya kay Allāh samantalang kayo noon ay mga patay at nagbigay-buhay Siya sa inyo, pagkatapos ay magbibigay-kamatayan Siya sa inyo, pagkatapos ay magbibigay-buhay Siya sa inyo, pagkatapos ay tungo sa Kanya kayo panunumbalikin.


29

هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ لَكُم مَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰٓ إِلَى ٱلسَّمَآءِ فَسَوَّىٰهُنَّ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖۚ وَهُوَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ

ICDO: Ang Allah, Siya lamang ang lumikha para sa inyo ng lahat ng mga nasa kalupaan, na mga biyayang kapaki-pakinabang para sa inyo. Pagkatapos ay pinagpasiyahan Niyang likhain ang mga kalangitan at ginawa Niya itong pitong kalangitan. Siya ay `Aleem – Ganap na Nakaaalam ng lahat at sakop ng Kanyang Kaalaman ang lahat ng Kanyang mga nilikha.

Salas/Taron: Siya ang lumikha para sa inyo ng lahat ng anumang nasa kalupaan; pagkaraan, Siya ay pumaitaas [istawa] sa kalangitan [sa paraang angkop sa Kanyang Kadakilaan] at Kanyang ginawa ang mga ito na pitong kalangitan, at Siya ang Lubos na Nakababatid sa bawa’t bagay.

Quranenc.com: Siya ay ang lumikha para sa inyo ng nasa lupa sa kalahatan. Pagkatapos ay lumuklok Siya sa langit at bumuo Siya sa mga ito bilang pitong langit. Siya sa bawat bagay ay Maalam.


30

وَإِذۡ قَالَ رَبُّكَ لِلۡمَلَـٰٓئِكَةِ إِنِّي جَاعِلٞ فِي ٱلۡأَرۡضِ خَلِيفَةٗۖ قَالُوٓاْ أَتَجۡعَلُ فِيهَا مَن يُفۡسِدُ فِيهَا وَيَسۡفِكُ ٱلدِّمَآءَ وَنَحۡنُ نُسَبِّحُ بِحَمۡدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَۖ قَالَ إِنِّيٓ أَعۡلَمُ مَا لَا تَعۡلَمُونَ

ICDO: At ipaalaala mo sa mga tao, O Muhammad (ﷺ), na noon ay sinabi ng iyong Rabb na Tagapaglikha sa mga anghel na: Ako ay lilikha ng isang nasyon (mga tao) na magsasalit-salitan sa pamamahala sa kalupaan.

Subalit sinabi ng mga anghel: O aming Rabb na Tagapaglikha! Ituro Mo sa amin ang karunungan sa paglikha Mo sa kanila, sapagkat ang kanilang kaugalian ay maminsala lamang sa kalupaan at magpadanak ng dugo sa pamamagitan ng pang-aapi at paglalaban-laban sa isa’t isa; gayong kami ay (walang ginagawa kundi) ang sumunod lamang sa Iyong kagustuhan, at ang pinakatungkulin namin ay ang patuloy na pagsa-Salah na para lamang sa Iyo, at pinupuri Ka namin nang lubus-lubusan; sapagkat wala Ka ni kaunti mang di-kaganapan at pinupuri Ka namin sa lahat ng Iyong mga ganap na katangian at ikinararangal Ka namin.

Na kung kaya, sinabi ng Allah sa kanila: Ako ang Nakaaalam ng mga bagay na hindi ninyo alam na nakabubuti, na siyang naging dahilan ng Aking paglikha sa kanila (tao).

Salas/Taron: At [banggitin mo] nang ang iyong Panginoon ay magsabi sa mga anghel: “Katotohanan, Ako ay maglalagay ng Khalifah(22) sa kalupaan.” Sila ay nagsabi: “Ikaw ba ay maglalagay doon ng [mga taong] magsisigawa ng katiwalian, at magpapadanak ng dugo, at [samantalang] kami ay lumuluwalhati sa Iyong mga papuri at kami ay nagbubunyi sa Iyong Kabanalan?” Siya [ang Allah] ay nagsabi: “Katotohanan, Aking nalalaman ang anumang hindi ninyo nalalaman.”

(22) Khalifah – ang tao ay tinawag na Khalifah sapagka’t siya ang tagapaghalili o tagapagpalit sa bawa’t sinundan o panibagong henerasyon o salinlahi ng sangkatauhan. Sa kanya ipinagkatiwala ng Diyos [Allah] ang pamamahala at pagpapaunlad ng mundo upang gamitin niya sa pagpapaunlad, pagtataguyod ng buhay sa mundo. Sa pangkalahatang pananaw, ang Khalifah ay isang tungkulin ng bawa’t tao upang maging ganap na matuwid ang pamumuhay sa mundo; ipinagkaloob din Niya ang mga Batas at pamamaraan ng buhay.

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagsabi ang Panginoon mo sa mga anghel: “Tunay na Ako ay maglalagay sa lupa ng isang kahalili.” Nagsabi sila: “Maglalagay Ka ba roon ng magtitiwali roon at magpapadanak ng mga dugo samantalang kami ay nagluluwalhati sa kapurihan Mo at nagpapabanal sa Iyo?” Nagsabi Siya: “Tunay na ako ay nakaaalam ng hindi ninyo nalalaman.”


31

وَعَلَّمَ ءَادَمَ ٱلۡأَسۡمَآءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمۡ عَلَى ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةِ فَقَالَ أَنۢبِـُٔونِي بِأَسۡمَآءِ هَـٰٓؤُلَآءِ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

ICDO: At bilang paglalahad sa katangian ni Adam, itinuro sa kanya ng Allah ang lahat ng pangalan ng mga bagay-bagay, at pagkatapos ay ipinakita Niya sa mga anghel (ang mga bagay na yaon) at Kanyang sinabi sa kanila: Sabihin ninyo (nga) sa Akin kung ano ang mga pangalan ng mga bagay-bagay na ito, kung totoong kayo ang may karapatang mamahala sa kalupaan?

Salas/Taron: At Kanyang tinuruan si Adan ng mga pangalan ng lahat [ng bagay], nagsabing: “Sabihin nga ninyo sa Akin ang mga pangalan ng mga ito kung kayo ay makatotohanan.”

Quranenc.com: Nagturo Siya kay Adan ng mga pangalan sa kalahatan ng mga ito. Pagkatapos ay naglahad Siya sa mga ito sa mga anghel at nagasabi: “Magbalita kayo sa Akin ng mga pangalan ng mga ito kung kayo ay mga tapat.”


32

قَالُواْ سُبۡحَٰنَكَ لَا عِلۡمَ لَنَآ إِلَّا مَا عَلَّمۡتَنَآۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ

ICDO: Sinabi ng mga anghel: Luwalhati sa Iyo, O aming Rabb!  Wala kaming kaalaman maliban sa ipinagkaloob Mo sa amin. Ikaw lamang ang tanging Nakaaalam ng kalagayan ng Iyong mga nilikha at Nangangasiwa sa kanila nang buong karunungan.

Salas/Taron: Sila [mga anghel] ay nagsabi:”Luwalhati sa Iyo! Wala kaming kaalaman maliban kung ano lamang ang itinuro Mo sa amin. Katotohanan, Ikaw lamang ang Maalam, Tigib ng Karunungan.”

Quranenc.com: Nagsabi Sila: “Kaluwalhatian sa Iyo! Walang kaalaman sa amin maliban sa itinuro Mo sa amin. Tunay na Ikaw ay ang Maalam, ang Marunong.”


33

قَالَ يَـٰٓـَٔادَمُ أَنۢبِئۡهُم بِأَسۡمَآئِهِمۡۖ فَلَمَّآ أَنۢبَأَهُم بِأَسۡمَآئِهِمۡ قَالَ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ إِنِّيٓ أَعۡلَمُ غَيۡبَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَأَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا كُنتُمۡ تَكۡتُمُونَ

ICDO: Sinabi ng Allah: O Adam, sabihin mo (nga) sa kanila ang mga pangalan ng mga bagay-bagay na ito na bigo nilang mabatid. Nang ipinahayag sa kanila ni Adam, sinabi ng Allah sa mga anghel: Katiyakan, sinabi Ko sa inyo na Ako lamang ang Nakaaalam ng lahat ng mga hindi ninyo alam na nasa mga kalangitan at kalupaan, at batid Ko rin ang lahat ng inyong mga inihahayag at inililihim.

Salas/Taron: Siya [ang Allah] ay nagsabi: “O Adan, sabihin mo nga sa kanila ang mga pangalan ng mga [bagay na] ito.” At nang kanyang tinuran ang mga pangalan ng mga ito, ang Allah ay nagsabi: “Hindi ba Aking sinabi sa inyo na nababatid Ko ang Ghaib [bahaging di-nakikita] sa mga kalangitan at sa kalupaan? At nababatid Ko ang anumang inyong inilalantad at ang anumang inyong itinatago.”

Quranenc.com: Nagsabi Siya: “O Adan, magbalita ka sa kanila ng mga pangalan ng mga ito.” Kaya noong nagbalita ito sa kanila ng mga pangalan ng mga ito ay nagsabi Siya: “Hindi ba nagsabi Ako sa inyo tunay na Ako ay nakaaalam sa Lingid ng mga langit at lupa at nakaaalam sa anumang inilalantad ninyo at anumang dati ninyong ikinukubli?”


34

وَإِذۡ قُلۡنَا لِلۡمَلَـٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ أَبَىٰ وَٱسۡتَكۡبَرَ وَكَانَ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ

ICDO: At ipaalaala mo, O Muhammad (ﷺ), sa mga tao ang pagpaparangal ng Allah kay Adam, noong sinabi ng Allah sa mga anghel: Magpatirapa kayo kay Adam bilang paggalang at pagpapakita sa kanyang kakaibang katangian. Ito ay sinunod nilang lahat maliban kay Iblees (ang pinuno ng mga Shaytan*), na dahil sa kanyang pagmamataas at panibugho, ay tinanggihan niyang magpatirapa. Dahil doon, naging kabilang siya sa mga lumabag sa Allah at hindi sumunod sa Kanyang kagustuhan.

*Shaytan: Satanas, pangmaramihan: Shayatin – mga   satanas. Si Iblees ang pinakapinuno ng mga satanas, na siya ay mula sa lahi ng mga jinn (Quran 18:50).

Salas/Taron: At [banggitin mo] nang Aming sabihin sa mga anghel: “Magpatirapa kayo sa harapan ni Adan.” At sila ay nagpatirapa maliban kay Iblis(23) [ang satanas]; siya ay tumanggi at nagmalaki. Siya ay kabilang sa mga di-naniniwala.

(23) Iblis – siya ang nangunguna sa lipon ng mga jinn na nilikha ng Allah mula sa apoy. Siya ay hindi kabilang sa lipon ng mga anghel, at siya ang pangunahing kaaway ng tao.

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagsabi Kami sa mga anghel: “Magpatirapa kayo kay Adan;” kaya nagpatirapa sila maliban si Satanas. Tumanggi siya, nagmalaki siya, at siya ay naging kabilang sa mga tagatangging sumampalataya.


35

وَقُلۡنَا يَـٰٓـَٔادَمُ ٱسۡكُنۡ أَنتَ وَزَوۡجُكَ ٱلۡجَنَّةَ وَكُلَا مِنۡهَا رَغَدًا حَيۡثُ شِئۡتُمَا وَلَا تَقۡرَبَا هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

ICDO: At sinabi ng Allah: O Adam, manirahan ka at ang iyong asawang si Hawwa` (Eba) sa Al-Jannah at malaya kayong kumain ng mga bunga rito nang sa gayon ay masiyahan kayo, at manirahan kayo sa malawak na kapaligiran nito, ngunit huwag ninyong lalapitan ang punong ito upang hindi kayo magkasala o hindi kayo mapabilang sa mga lumalabag sa kautusan ng Allah.

Salas/Taron: At Aming sinabi: “O Adan,(24) ikaw ay manirahan kapiling ng iyong asawa sa Paraiso at kayo ay kapwa kumain nang may malayang kasiyahan mula roon kailan man na inyong naisin. Nguni’t huwag ninyong lalapitan ang punongkahoy na ito, magkagayon [baka] kayo ay kapwa mapabilang sa mga mapaggawa ng kamalian.”(25)

(24) Adan o Adam sa wikang Arabe at Ingles.

(25) Dhalim o Dhalimun – ito ay katagang Arabe para sa mga taong mapaggawa ng kamalian.

Quranenc.com: Nagsabi Kami: “O Adan, manahan ka at ang asawa mo sa Paraiso at kumain kayong dalawa mula rito nang masagana saanman ninyong dalawa loobin ngunit huwag kayong dalawa lumapit sa punong-kahoy na ito dahil kayong dalawa ay maging kabilang sa mga tagalabag sa katarungan.”


36

فَأَزَلَّهُمَا ٱلشَّيۡطَٰنُ عَنۡهَا فَأَخۡرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِۖ وَقُلۡنَا ٱهۡبِطُواْ بَعۡضُكُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوّٞۖ وَلَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُسۡتَقَرّٞ وَمَتَٰعٌ إِلَىٰ حِينٖ

ICDO: Hinikayat sila ni Shaytan sa pagkakasala sa pamamagitan ng panunukso sa kanila, hanggang sa sila ay makakain ng bungangkahoy sa punong yaon, na samakatuwid, yaon ang naging dahilan ng kanilang paglabas sa masaya nilang paninirahan sa Al-Jannah.

At sinabi ng Allah sa kanila (kina Adam, Hawwa` at Iblees): Bumaba kayo patungo sa kalupaan at doon, kayo ay maglalaban-laban sa isa’t isa, at kayo ay mananatiling maninirahan doon at makikinabang sa anumang naroroon hanggang sa katapusan ng inyong buhay.

Salas/Taron: Nguni’t [hindi nga naglaon] sila ay nagawang mailihis ng satanas mula rito [sa Paraiso] at sila ay napalayas mula sa dati nilang [mapayapang] kinaroroonan. At Kami [ang Allah] ay nagsabi: “Magsibaba(26) [kayong lahat], bilang magkakaaway sa isa’t isa. At para sa inyo roon sa kalupaan ay isang tirahan at kabuhayan hanggang sa [takdang] panahon.”

(26) Araw ng Biyernes. Isinalaysay ni Abu Hurayrah na sinabi ng Sugo ng Allah: “Ang [araw ng] Biyernes ang pinakamabuting araw na sumisikat ang araw. Sa araw ng Biyernes, nilikha ng Allah si Adan, [sa araw din ng Biyernes] siya ay pinapasok sa Paraiso, at [sa araw din ng Biyernes] siya ay pinalayas mula rito [sa Paraiso].” [Sahih Muslim, Hadith Bilang 2:585 at Nasa’i, Hadith Bilang 3:90]

Quranenc.com: Ngunit nagpatisod sa kanilang dalawa ang demonyo palayo roon at nagpalabas siya sa kanilang dalawa mula sa dating kinaroroonan nilang dalawa. Nagsabi Kami: “Lumapag kayo; ang iba sa inyo para sa iba ay kaaway. Ukol sa inyo sa lupa ay isang pinagtitigilan at isang tinatamasa hanggang sa isang panahon.”


37

فَتَلَقَّىٰٓ ءَادَمُ مِن رَّبِّهِۦ كَلِمَٰتٖ فَتَابَ عَلَيۡهِۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ

ICDO: Kung kaya, nakatanggap si Adam nang tuwirang kapahayagan na mga salita (Ilham – Inspirasyon) mula sa Allah bilang paraan ng pagsisisi at paghingi ng kapatawaran sa Kanya. Ito ang ibinigay ng Allah kay Adam na mga panalangin: O aming Rabb na Tagapaglikha! Nadaya namin ang aming mga sarili at kung hindi Mo kami patatawarin at kaaawaan ay magiging kabilang kami sa mga talunan.

Samakatuwid ay pinatawad siya ng Allah sa kanyang pagkakasala sapagkat ang Allah ay At-Tawwab – ang Tagapagtanggap ng sinumang nagsisisi at humihingi ng kapatawaran mula sa Kanyang alipin, na Siya ay Ar-Raheem – Napakamaawain at Ganap na Mapagmahal sa kanila.

Salas/Taron: Pagkaraan, si Adan ay tumanggap ng mga salita [ng pamamaraan ng pagsisisi] mula sa kanyang Panginoon at tinanggap [ng Allah] ang kanyang pagsisisi. Katotohanan, Siya ang tumatanggap ng pagsisisi, ang Maawain.

Quranenc.com: Pagkatapos ay nakatanggap si Adan mula sa Panginoon nito ng mga salita at tumanggap Siya sa pagbabalik-loob nito. Tunay na Siya ay ang Palatanggap ng pagsisi, ang Maawain.


38

قُلۡنَا ٱهۡبِطُواْ مِنۡهَا جَمِيعٗاۖ فَإِمَّا يَأۡتِيَنَّكُم مِّنِّي هُدٗى فَمَن تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ

ICDO: Sinabi ng Allah sa kanila: Bumaba kayong lahat mula sa Al-Jannah at makararating sa inyo at sa inyong magiging salinlahi ang patnubay patungo sa katotohanan. Sinuman ang susunod sa (katotohanang) ito, wala silang katatakutan sa anuman na kanilang kahihinatnan at hindi nila pagsisisihan ang kanilang nakaraan, kundi ang sa kanila ay kapanatagan dito sa mundo at sa Kabilang-Buhay.

Salas/Taron: Kami [ang Allah] ay nagsabi: “Magsibaba kayong lahat mula rito [sa Paraiso]. Kaya, kailanma’t dumating sa inyo ang patnubay mula sa Akin; [at] sinuman ang sumunod sa Aking patnubay, samakatuwid sa kanila ay walang pangamba, at sila ay walang [madaramang] kalungkutan.

Quranenc.com: Nagsabi Kami: “Bumaba kayo mula rito nang sama-sama. Kung may darating nga sa inyo mula sa Akin na isang patnubay, ang mga sumunod sa patnubay Ko ay walang pangamba sa kanila ni sila ay malulungkot.”


39

وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

ICDO: At yaong mga lumabag at pinasinungalingan ang mga talata ng Allah at ang mga palatandaan ng Kanyang Kaisahan, sila ang mga yaong mananatili sa Impiyernong-Apoy at hindi sila makalalabas doon magpasawalang-hanggan.

Salas/Taron: Subali’t, yaong mga di-naniwala at nagtakwil sa Aming mga ayaat (27) [kapahayagan], sila yaong mga maninirahan sa Apoy [ng Impiyerno]. Sila ay mamamalagi roon nang walang hanggan.”

(27) Ayaat o Ayah – ito ay isang salita sa wikang Arabe na kadalasan ay tumutukoy sa mga tanda, kapahayagan, aral, batas, alituntunin, himala at babala.

Quranenc.com: Ang mga tumangging sumampalataya at nagpasinungaling sa mga tanda Namin, ang mga iyon ay ang mga maninirahan sa Apoy; sila ay doon mga mananatili.


40

يَٰبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتِيَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ وَأَوۡفُواْ بِعَهۡدِيٓ أُوفِ بِعَهۡدِكُمۡ وَإِيَّـٰيَ فَٱرۡهَبُونِ

ICDO: O mga angkan ni Ya`qub (Jacob – Isra`il)! Alalahanin ninyo ang mga kagandahang-loob at maraming biyayang ipinagkaloob Ko sa inyo at magpasalamat kayo sa Akin. Sundin ninyo ang Aking tagubilin na kayo ay maniwala sa lahat ng Aking mga Aklat, sa lahat ng Aking mga Sugo, at isagawa ninyo ang Aking batas. At kapag ito ay inyong ginawa, tutuparin Ko sa inyo ang Aking pangako, na Ako ay magiging Maawain sa inyo rito sa kalupaan at maliligtas kayo sa kaparusahan

sa Kabilang-Buhay. Ako lamang ang inyong katakutan — matakot kayo sa Aking galit kapag nilabag ninyo ang inyong pangako sa Akin at hindi kayo naniwala sa Akin.

Salas/Taron: O mga anak ni Israel,(28) inyong alalahanin ang Aking iginawad na pagpapala sa inyo at inyong tuparin ang Aking kasunduang [iniatang sa inyo], at Aking tutuparin ang kasunduan Ko sa inyo, at Ako lamang ang [inyong dapat] kasindakan.

(28) Si Israel ay kilala rin bilang si Propeta Hakob.

Quranenc.com: O mga anak ni Israel, mag-alaala kayo sa biyaya Ko na ibiniyaya Ko sa inyo at tumupad kayo sa tipan sa Akin, tutupad Ako sa tipan sa inyo. Sa Akin ay masindak kayo.


41

وَءَامِنُواْ بِمَآ أَنزَلۡتُ مُصَدِّقٗا لِّمَا مَعَكُمۡ وَلَا تَكُونُوٓاْ أَوَّلَ كَافِرِۭ بِهِۦۖ وَلَا تَشۡتَرُواْ بِـَٔايَٰتِي ثَمَنٗا قَلِيلٗا وَإِيَّـٰيَ فَٱتَّقُونِ

ICDO: Maniwala kayo, O mga angkan ni Isra`il sa Dakilang Quran na Aking ipinahayag kay Propeta Muhammad (ﷺ) na Aking Propeta at Sugo, na sinasang-ayunan ang kaalamang tinataglay ng tunay na katuruan ng Tawrah. At huwag ninyong gawin, na kayo pa ang kauna-unahang lalabag mula sa nagtatangan ng mga Kasulatan. At huwag ninyong ipagpalit ang Aking mga palatandaan o mga salita sa napakaliit na halaga ng makamundong bagay. Dapat ninyong mabatid, na Ako ang nararapat ninyong sundin at iwasan ang paglabag sa Akin.

Salas/Taron: At maniwala kayo sa anumang Aking ipinahayag [ang Qur’an] na nagpapatunay sa anumang nasa sa inyo na(29) at huwag kayong mangunang di-paniwalaan ito. At huwag ninyong ipagbili ang Aking mga ayaat [kapahayagan] para sa murang halaga at Ako lamang ang [inyong dapat] katakutan.

(29) Ang tinutukoy na mga Banal na Kasulatan na nasa mga Hudyo at Kristiyano ay ang Torah [mga Batas ni Moises] at Injeel [Ebanghelyo ni Hesus].

Quranenc.com: Sumampalataya kayo sa pinababa Ko bilang tagapatotoo sa taglay ninyo. Huwag kayong maging una na tagatangging sumampalataya rito. Huwag kayong magbili sa mga tanda Ko sa isang halagang kakaunti. Sa Akin ay mangilag kayong magkasala.


42

وَلَا تَلۡبِسُواْ ٱلۡحَقَّ بِٱلۡبَٰطِلِ وَتَكۡتُمُواْ ٱلۡحَقَّ وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

ICDO: At huwag ninyong haluan ang katotohanang ipinahayag sa inyo ng kamaliang inyong inimbento at gawa-gawa lamang. At iwasan ninyo ang paglilihim sa malinaw na katotohanan hinggil sa katangian ng Propeta ng Allah at Kanyang Sugong si Propeta Muhammad (ﷺ) na nakasaad sa inyong kasulatan, at huwag na kayong magmaang-maangan, dahil batid ninyo ang ginawa ninyong paglilihim na ito.

Salas/Taron: At huwag ninyong haluan ang katotohanan ng kabulaanan,(30) at [huwag] ninyong itago ang katotohanan gayong inyong nalalaman [ang ibubungang kasamaan nito].

(30) Batil – kabulaanan.

Quranenc.com: Huwag kayong maghalo sa katotohanan ng kasinungalingan ni magtago kayo ng katotohanan samantalang kayo ay nakaaalam.


43

وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱرۡكَعُواْ مَعَ ٱلرَّـٰكِعِينَ

ICDO: Magsipasok kayo sa Deen ng Islam, isagawa ninyo ang pagsa-Salah sa tamang pamamaraan na katulad ng pagsasagawa ng Propeta ng Allah at Kanyang Sugong si Propeta Muhammad (ﷺ). Ibigay ninyo ang karapatan mula sa inyong mga kayamanan, na isinaad ng Allah sa pamamagitan ng Kanyang Sugo (ang tinatawag na Zakah) at yumuko kayong kasama ng mga yaong yumuyuko mula sa Ummah (sambayanan) ni Propeta Muhammad (ﷺ).

Salas/Taron: At kayo ay magsagawa ng pagdarasal at magbigay ng Zakaah [kawanggawa], at magsiyuko kayong kasama ng mga nagsisiyuko [sa pagsamba].

Quranenc.com: Magpanatili kayo ng pagdarasal, magbigay kayo ng zakāh, at yumukod kayo kasama sa mga yumuyukod.


44

۞أَتَأۡمُرُونَ ٱلنَّاسَ بِٱلۡبِرِّ وَتَنسَوۡنَ أَنفُسَكُمۡ وَأَنتُمۡ تَتۡلُونَ ٱلۡكِتَٰبَۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ

ICDO: Napakasama ng inyong kalagayan at maging ng inyong mga Pantas (Iskolar o Paham), nang inutusan ninyo ang mga taong gumawa ng mga kabutihan at pinabayaan ninyo ang inyong mga sarili, na hindi ninyo iniutos sa inyong mga sarili ang dakilang kabutihan, na ito ay Al-Islam; samantalang binabasa ninyo ang Tawrah, na nakasaad doon ang mga katangian ni Muhammad (ﷺ), na siya ang karapat-dapat na paniwalaan. Samakatuwid, hindi ba ninyo ginagamit ang inyong kaisipan sa tamang pamamaraan?

Salas/Taron: Ipinag-uutos ba ninyo ang Birr(31) [pagiging mabuti at matuwid] sa mga tao gayong kayo ay nakalilimot [na tuparin o pahalagahan ito] sa inyong mga sarili samantalang inyo namang binibigkas [binabasa] ang Kasulatan? Hindi ba kayo, kung gayon, nakauunawa?

(31) Al-Birr – isang katangian na maniwala sa Allah, at sa Huling Araw, sa mga Anghel, sa mga Aklat, sa mga propeta at ang pamamahagi ng inyong yaman sa kabila ng pagmamahal dito para sa mga kamag-anakan, sa mga ulila at sa mga dukha at mga naglalakbay at pagpapalaya ng mga alipin, pagsasagawa ng pagdarasal at pagbibigay ng Zakaah at pagtupad sa mga kasunduan at matiisin sa [panahon ng] labis na paghihikahos at karamdaman at sa panahon ng pagkikipaglaban.

Quranenc.com: Nag-uutos ba kayo sa mga tao ng pagpapakabuti samantalang nakalilimot kayo sa mga sarili ninyo habang kayo ay bumibigkas ng Kasulatan? Hindi ba kayo nakapag-uunawa?


45

وَٱسۡتَعِينُواْ بِٱلصَّبۡرِ وَٱلصَّلَوٰةِۚ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى ٱلۡخَٰشِعِينَ

ICDO: At humingi kayo ng tulong sa lahat ng inyong gawain sa bawat katayuan ninyo o kalagayan, sa pamamagitan ng lahat ng uri ng pagtitiis at gayundin sa pagsa-Salah. Gayunpaman, ito ay magiging mahirap para sa inyo maliban lamang sa mga yaong matatakutin (Al-khasi`in*).

*Khasi`in o Al-khasi`in o Al-khasi`un: Ang mga tunay na mananampalataya sa Allah, yaong mga sumunod sa Allah na may ganap na pagsuko at pagtalima, na hinahangad ang mga biyaya at kagandahang-loob mula sa Kanya, na may labis na pagkatakot mula sa Kanyang kaparusahan, at naniniwala sa Kanyang Pangako na Al-Jannah (Hardin) at sa Kanyang babala na Impiyernong-Apoy.

Salas/Taron: At humingi kayo ng tulong [sa Allah] sa pamamagitan ng pagtitiis at pagdarasal. At katiyakang ito ay sadyang mahirap gawin maliban sa mga mapagpakumbaba [sa Kanya].(32)

(32) Al-Khashi’un – mga taong mapagpakumbaba sa Allah.

Quranenc.com: Magpatulong kayo sa pamamagitan ng pagtitiis at pagdarasal. Tunay na ito ay talagang mabigat maliban sa mga nagpapakababa,


46

ٱلَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَٰقُواْ رَبِّهِمۡ وَأَنَّهُمۡ إِلَيۡهِ رَٰجِعُونَ

ICDO: Sapagkat sila ay natatakot sa Allah; at naghahangad ng kabutihan mula sa Kanya, at nakatitiyak na makakatagpo nila ang kanilang Rabb na Tagapaglikha pagkatapos nilang mamatay, at nakababatid na sila ay babalik sa Kanya para sa Pagtutuos at Paghuhukom sa Araw ng Muling Pagkabuhay.

Salas/Taron: [Sila] yaong mga nakatitiyak na kanilang makahaharap ang kanilang Panginoon at sila ay magbabalik sa Kanya.

Quranenc.com: na tumitiyak na sila ay mga makikipagkita sa Panginoon nila, at na sila tungo sa Kanya ay mga manunumbalik.


47

يَٰبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتِيَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ وَأَنِّي فَضَّلۡتُكُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ

ICDO: O mga angkan ni Ya`qub! Alalahanin ninyo ang mga kagandahang-loob at maraming biyaya ng Allah sa inyo at ito ay inyong pasalamatan sa Kanya. At alalahanin ninyo na itinuring Ko kayong bukod-tangi sa sangkatauhan noong kapanahunan ninyo, sa pamamagitan ng pagpapadala Ko ng maraming Propeta at mga Aklat sa inyo na tulad ng Tawrah at Injeel.

Salas/Taron: O mga anak ni Israel, inyong alalahanin ang Aking iginawad na pagpapala sa inyo. At kayo ay higit Kong biniyayaan [o pinahalagahan] sa lahat ng nilikha [mga tao].(33)

(33) Bawa’t panahon, ang Allah ay nagbibigay tangi sa isang pamayanan. Noong panahon ni Moises, ang kanyang mamamayan ay binigyan nang higit na biyaya tulad ng kaharian, pagiging Propeta at pagbibigay ng Banal na Kasulatan. Nguni’t sa lahat ng pamayanan [Ummah] ang pamayanan ni Propeta Muhammad ang higit na pinagpala kaysa sa mga anak ni Israel. Batay sa Surah 3:110, ang Allah ay nagsabi: “Kayo [mga Muslim] ang pinakamabuting tao na lumitaw sa sangkatauhan; kayo ay nag-aanyaya ng kabutihan at nagbabawal ng kasamaan, at kayo ay naniniwala sa Allah.”

Quranenc.com: O mga anak ni Israel, mag-alaala kayo sa biyaya Ko na ibiniyaya Ko sa inyo, at na Ako ay nagtangi sa inyo higit sa mga nilalang.


48

وَٱتَّقُواْ يَوۡمٗا لَّا تَجۡزِي نَفۡسٌ عَن نَّفۡسٖ شَيۡـٔٗا وَلَا يُقۡبَلُ مِنۡهَا شَفَٰعَةٞ وَلَا يُؤۡخَذُ مِنۡهَا عَدۡلٞ وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ

ICDO: At katakutan ninyo ang Araw ng Muling Pagkabuhay, ang Araw na wala nang pakinabang ang sinuman sa isa’t isa, at hindi tatanggapin ang gagawing pamamagitan para sa mga walang pananampalataya, ni ang ipantutubos para sa kanila, kahit buong kayamanan ng mundo ang ipantubos para sa kanila ay hindi pa rin ito tatanggapin.

At walang sinuman ang may kakayahan sa Araw na yaon na gumawa ng tulong para iligtas sila mula sa kaparusahan.

Salas/Taron: At inyong katakutan ang Araw [ng Paghuhukom] na walang kaluluwa [tao] ang makaaasa sa ibang kaluluwa [tao] nang anupamang [tulong]; at walang pamamagitan [ng iba] ang tatanggapin mula sa kanya; at walang kabayaran [o pantubos] ang maaaring kuhanin mula sa kanya; at sila ay hindi matutulungan.

Quranenc.com: Mangilag kayo sa isang Araw na hindi makasasapat ang isang kaluluwa para sa isang kaluluwa sa anuman, ni tatanggap mula sa kanya ng isang pamamagitan, ni kukuha mula sa kanya ng isang panumbas, ni sila ay iaadya.


49

وَإِذۡ نَجَّيۡنَٰكُم مِّنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَسُومُونَكُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبۡنَآءَكُمۡ وَيَسۡتَحۡيُونَ نِسَآءَكُمۡۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَظِيمٞ

ICDO: At alalahanin ninyo ang Aming biyaya sa inyo sa pamamagitan ng pagliligtas sa inyo mula sa kalupitan ni Firawn (Pharaon) at ng kanyang mga tauhan. At pinarusahan nila kayo ng masidhing parusa — pinapatay ang inyong mga anak na lalaki at inilalaan ang inyong mga kababaihan, inaalipin at pinahihirapan. Ito ay pagsubok sa inyo mula sa inyong Rabb na Tagapaglikha.

Na ang kaligtasan ninyong ito ay isang dakilang kagandahang-loob para sa inyo, na karapat-dapat na kayo ay tumanaw ng utang na loob sa Allah sa lahat ng pagkakataon at sa bawat henerasyon ninyo.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang kayo ay Aming iniligtas mula sa tauhan ni Paraon(34) na naghahasik sa inyo ng matinding parusa [katampalasanan], kinikitil ang inyong mga anak na lalaki at pinananatiling mabuhay ang inyong mga kababaihan. At iyan ay isang mabigat na pagsubok mula sa inyong Panginoon.

(34) Paraon o Fir’awn sa wikang Arabe.

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagligtas Kami sa inyo mula sa angkan ni Paraon. Nagpapataw sila sa inyo ng kasagwaan ng pagdurusa: kumakatay sila sa mga lalaking anak ninyo at nagpapamuhay sila sa mga babae ninyo. Sa gayon ay may isang pagsubok, mula sa Panginoon ninyo, na sukdulan.


50

وَإِذۡ فَرَقۡنَا بِكُمُ ٱلۡبَحۡرَ فَأَنجَيۡنَٰكُمۡ وَأَغۡرَقۡنَآ ءَالَ فِرۡعَوۡنَ وَأَنتُمۡ تَنظُرُونَ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo ang Aming biyaya sa inyo, noong hinati Namin ang karagatan para sa inyo at gumawa kami rito ng mga daang pinatuyo upang kayo ay makatawid. Iniligtas Namin kayo mula kay Fir`awn at sa kanyang mga sundalo at mula sa kamatayan ng pagkalunod. At noong sinundan kayo ni Fir`awn at ng kanyang mga sundalo ay nalunod sila sa karagatan at ito ay inyong nasaksihan.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang Aming hinati ang dagat para sa inyo, at kayo ay Aming iniligtas,(35) at Aming nilunod ang mga tauhan ni Paraon habang kayo ay nakamasid [habang sila ay nilalamon ng tubig].

(35) Isinalaysay na sa araw na ang mga anak ni Israel ay iniligtas mula kay Fir’awn, ito ay tinawag na “Ashura.” Nang ang Sugo ng Allah ay dumating sa Madinah at nakita niya ang mga Hudyo ay nag-aayuno. Tinanong niya ang mga Hudyo kung bakit sila ay nag-aayuno. Sila ay sumagot, “Ito ay isang mabuting araw na iniligtas ng Allah ang mga anak ni Israel mula sa kanilang kaaway, at si Musa [Moises] ay laging nag-aayuno sa araw na ito.” Kaya, ang Sugo ng Allah ay nagsabi sa mga Hudyo: “Ako ay mayroong higit na karapatan kay Moises kaysa sa inyo.” Kaya, ang Sugo ng Allah ay nag-utos na mag-ayuno sa araw na iyon at pag-ayunuhan ang araw na ito. [Sahih Muslim, Hadith Bilang 2:796]

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagpahiwalay Kami para sa inyo ng dagat kaya nagpaligtas Kami sa inyo at lumunod Kami sa angkan ni Paraon habang kayo ay nakatingin.


51

وَإِذۡ وَٰعَدۡنَا مُوسَىٰٓ أَرۡبَعِينَ لَيۡلَةٗ ثُمَّ ٱتَّخَذۡتُمُ ٱلۡعِجۡلَ مِنۢ بَعۡدِهِۦ وَأَنتُمۡ ظَٰلِمُونَ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo ang Aming biyaya sa inyo at patnubay, noong itinalaga Namin kay Mousa (Moises) ang apatnapung gabi upang ihayag sa kanya ang Tawrah bilang gabay at liwanag sa inyo. Subalit sinamantala ninyo ang pagkawala ni Mousa nang ganoong katagal at gumawa kayo ng inanyuang baka (`ijil – عجل) at ito ay inyong sinamba bukod sa Allah. Katiyakan, ito ang pinakamatinding paglabag sa Allah, kayo ang naging pinakamasama sa Kanyang paningin nang sinamba ninyo ito.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang Kami ay nakipagtipan kay Moises(36) ng apatnapung gabi, pagkaraan [sa kanyang paglisan], kayo ay kumuha ng guya [biserong baka upang sambahin], at kayo ay naging mga [taong] mapaggawa ng kamalian.

(36) Moises o Musa sa wikang Arabe.

Quranenc.com: [Banggitin] noong nakipagtipan Kami kay Moises nang apatnapung gabi. Pagkatapos ay gumawa kayo sa guya [bilang diyus-diyusan] noong wala siya habang kayo ay mga tagalabag sa katarungan.


52

ثُمَّ عَفَوۡنَا عَنكُم مِّنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ

ICDO: Pagkatapos ay pinalampas pa rin Namin itong masama ninyong ginawa. Tinanggap pa rin Namin ang inyong pagsisisi at paghingi ng kapatawaran, pagkatapos bumalik ni Mousa, nang sa gayon ay tumanaw kayo ng utang na loob sa Allah, sa Kanyang biyaya at pamamatnubay, upang hindi na kayo magpatuloy pa sa inyong paglabag at paghihimagsik.

Salas/Taron: Pagkaraan, Kami ay nagpatawad sa inyo sa kabila niyan, upang sakali kayo ay [matutong] magpasalamat [sa mga biyayang inyong tinatamasa].

Quranenc.com: Pagkatapos ay nagpaumanhin Kami sa inyo noong matapos niyon nang sa gayon kayo ay magpapasalamat.


53

وَإِذۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡفُرۡقَانَ لَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo ang Aming biyaya at kagandahang-loob sa inyo, noong ipinagkaloob Namin kay Mousa ang Aklat na hinihiwalay ang katotohanan sa kamalian — yaon ay ang Tawrah, nang sa gayon ay matutuhan ninyo ang patnubay mula sa pagkaligaw.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang Aming ipinagkaloob kay Moises ang Kasulatan at ang Pamantayan(37) upang sakali kayo ay mapatnubayan.

(37) Ang Kasulatan at Pamantayan na tinutukoy ay ang Torah.

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagbigay Kami kay Moises ng Kasulatan at Pamantayan nang sa gayon kayo ay mapapatnubayan.


54

وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦ يَٰقَوۡمِ إِنَّكُمۡ ظَلَمۡتُمۡ أَنفُسَكُم بِٱتِّخَاذِكُمُ ٱلۡعِجۡلَ فَتُوبُوٓاْ إِلَىٰ بَارِئِكُمۡ فَٱقۡتُلُوٓاْ أَنفُسَكُمۡ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ عِندَ بَارِئِكُمۡ فَتَابَ عَلَيۡكُمۡۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo ang Aming biyaya at kagandahang-loob sa inyo, noong sinabi ni Mousa sa kanyang mga tauhan: Kayo ay nagkasala nang matindi laban sa inyong mga sarili, nang gumawa kayo ng inanyuang baka para sambahin, samakatuwid ay manumbalik kayo sa inyong Tagapaglikha. At upang mapatawad kayo sa inyong mga pagkakasala ay patayin ninyo ang inyong mga sarili — (na ang ibig sabihin ay) papatayin ng mga inosente (o ng mga hindi nagkasala) mula sa inyo ang mga gumawa ng kasalanan. Ito ang makabubuti sa inyo mula sa inyong Tagapaglikha kaysa mapunta pa kayo sa Impiyerno magpasawalang-hanggan. Nang sinunod ninyo ang kautusang yaon ay pinagpala kayo ng Allah sa pamamagitan ng pagtanggap Niya ng inyong pagsisisi. Katiyakan, ang Allah ay At-Tawwab – ang Tagapagtanggap ng sinumang nagsisisi at humihingi ng kapatawaran mula sa Kanyang alipin, na Siya ay Ar-Raheem – Napakamaawain at Ganap na Mapagmahal sa kanila.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang sabihin ni Moises sa kanyang mga kamalian ang inyong mga sarili sa pagkuha [o pagturing] ninyo sa guya [biserong baka upang sambahin]. Kaya, kayo ay magsisi [magbalik-loob nang buong puso] sa inyong Tagapaglalang at inyong patayin ang [mga makasalanan mula sa] inyong mga sarili. Iyan ay higit na makabubuti para sa inyo sa [paningin ng] inyong Tagapaglalang.” Kaya, Kanyang tinanggap ang inyong pagsisisi. Katotohanan, Siya ang tumatanggap ng pagsisisi, ang Maawain.

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagsabi si Moises sa mga kalipi niya: “O mga kalipi ko, tunay na kayo ay lumabag sa katarungan sa mga sarili ninyo sa paggawa ninyo sa guya [bilang diyus-diyusan] kaya magbalik-loob kayo sa Tagapaglalang ninyo at patayin ninyo ang mga [may-salang] kapwa ninyo. Iyon ay higit na mabuti para sa inyo sa ganang Tagapaglalang ninyo;” saka tumanggap Siya ng pagbabalik-loob ninyo. Tunay na Siya ay ang Palatanggap ng pagbabalik-loob, ang Maawain.


55

وَإِذۡ قُلۡتُمۡ يَٰمُوسَىٰ لَن نُّؤۡمِنَ لَكَ حَتَّىٰ نَرَى ٱللَّهَ جَهۡرَةٗ فَأَخَذَتۡكُمُ ٱلصَّـٰعِقَةُ وَأَنتُمۡ تَنظُرُونَ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo, noong sinabi ninyo: O Mousa! Hindi kami naniniwala na ang mga salitang naririnig namin ay salita ng Allah hanggang hindi namin nakikita ang Allah sa aming harapan. Kayat bumaba ang apoy sa kalangitan at ito ay nakita ng inyong mga mata at pinatay kayo nito dahil sa inyong kasalanan at sa inyong katapangang lumabag sa Allah.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang inyong sabihin: “O Moises, hindi kami maniniwala sa iyo kailanman hanggang hindi namin nasisilayan nang lantaran ang Allah.” Subali’t, kayo ay hinablot ng kulog at kidlat habang kayo ay nakatingin [o nakatitig].

Quranenc.com: [Banggitin] noong magsabi kayo: “O Moises, hindi kami sasampalataya sa iyo hanggang sa makakita kami kay Allāh nang hayagan.” Kaya dumaklot sa inyo ang lintik habang kayo ay nakatingin.


56

ثُمَّ بَعَثۡنَٰكُم مِّنۢ بَعۡدِ مَوۡتِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ

ICDO: Pagkatapos ay binuhay Namin kayong muli pagkatapos ninyong mamatay sa pamamagitan ng kidlat, nang sa gayon ay magpasalamat kayo sa mga biyaya at kagandahang-loob ng Allah sa inyo. Ang kamatayang yaon ay parusa sa inyo, subalit pagkatapos noon ay binuhay Namin kayong muli upang mabuo pa ninyo ang itinakdang buhay para sa inyo (rito sa daigdig).

Salas/Taron: Pagkaraan, kayo ay Aming muling binuhay pagkatapos ng inyong kamatayan upang sakali kayo ay [matutong] magpasalamat [sa mga pagpapalang Aming iginawad sa inyo].

Quranenc.com: Pagkatapos ay bumuhay Kami sa inyo noong matapos ng kamatayan ninyo nang sa gayon kayo ay magpapasalamat.


57

وَظَلَّلۡنَا عَلَيۡكُمُ ٱلۡغَمَامَ وَأَنزَلۡنَا عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَنَّ وَٱلسَّلۡوَىٰۖ كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمۡۚ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo ang Aming biyaya at kagandahang-loob sa inyo, noong kayo ay naligaw ng apatnapung taon sa kalupaan. Pagkatapos ay nililiman Namin kayo sa pamamagitan ng ulap, nang sa gayon ay hindi kayo maarawan, at ibinaba Namin sa inyo ang Al-Manna (isang uri ng matamis na gum na katulad ng ‘honey’ o pulut-pukyutan) at ganoon din ang As-Salwa (isang uri ng ibon). Sinabi Namin sa inyo na kumain kayo ng mga malilinis na pagkaing Aming ipinagkaloob sa inyo at huwag ninyong lalabagin ang inyong Deen, subalit hindi kayo sumunod.

Hindi Kami ang inapi nila sa pamamagitan ng pagwawalang-bahala nila sa mga biyaya kundi sila mismo ang nang-api sa kanilang mga sarili, dahil sa kabayaran ng kasamaang ipapataw sa kanila.

Salas/Taron: At kayo ay Aming nililiman ng mga ulap sa inyong itaas at Aming ibinaba sa inyo ang manna at salwa(38) [pugo], [na nagsabing]: “Magsikain kayo mula sa mga mabubuti [at pinahihintulutang bagay] na Aming itinustos para sa inyo.” [Nguni’t sila ay naghimagsik]. Gayunpaman, hindi Kami ang kanilang ginawan ng kamalian bagkus ang kanilang mga sarili ang ginawan nila ng kamalian.

(38) Si Mujahid ay nagsabi: “Ang Manna ay isang uri ng matamis na gum, at ang Salwa ay isang uri ng ibon [pugo].” Isinalaysay ni Sa’id bin Zaid na ang Sugo ng Allah ay nagsabi: “Ang Kam’a [uri ng kabuti] ay katulad ng Manna at ang katas nito ay gamot para sa pananakit ng mata.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 6, Hadith Bilang 5]

Quranenc.com: Naglilim Kami sa inyo ng mga ulap at nagpababa Kami sa inyo ng manna at mga pugo, [na nagsasabi]: “Kumain kayo mula sa mga kaaya-ayang itinustos Namin sa inyo.” Hindi sila lumabag sa katarungan sa Amin, subalit sila noon sa mga sarili nila ay lumalalabag sa katarungan.


58

وَإِذۡ قُلۡنَا ٱدۡخُلُواْ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةَ فَكُلُواْ مِنۡهَا حَيۡثُ شِئۡتُمۡ رَغَدٗا وَٱدۡخُلُواْ ٱلۡبَابَ سُجَّدٗا وَقُولُواْ حِطَّةٞ نَّغۡفِرۡ لَكُمۡ خَطَٰيَٰكُمۡۚ وَسَنَزِيدُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo ang Aming biyaya at kagandahang-loob, noong sinabi Namin sa inyo: Pumasok kayo sa lunsod na ito (ng Baytul Maqdis) at kumain kayo ng masasaganang pagkain na may kagalakan saan mang lugar doon, at magpakumbaba kayo sa Allah habang kayo ay pumapasok sa anumang pintuan na inyong nais ay sabihin ninyo: Patawarin [Mo po] kami sa aming mga pagkakasala, nang sa gayon ay Amin kayong patatawarin at pagtatakpan Namin ang inyong mga kasalanan, at bukod pa rito ay patuloy Naming daragdagan ng kabutihan at gantimpala ang mga mabubuti sa kanila.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang Aming sinabi: “Magsipasok kayo sa bayang ito [ng Herusalem], at kayo ay magsikain doon nang masagana saanman ninyo nais, at kayo ay pumasok sa bukanang pintuan na nagpapatirapa [nang may kababaang-loob]. At inyong sabihin: “Kami ay [Iyong] patawarin,” at Aming patatawarin ang inyong mga kasalanan at Aming daragdagan ang gantimpala ng mga mapaggawa ng kabutihan.(39)

(39) Al-Muhsinoon – ito ang Arabe na salita na itinawag sa mga Muslim na palagiang gumagawa ng mga kabutihan upang bigyang kasiyahan ang Allah.

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagsabi Kami: “Pumasok kayo sa pamayanang ito at kumain kayo mula rito saanman ninyo loobin nang masagana. Pumasok kayo sa pinto na mga nakayukod. Magsabi kayo: “Pag-aalis-sala,” magpapatawad Kami sa inyo sa mga kasalanan ninyo at magdaragdag Kami sa mga tagapagpaganda ng gawa.


59

فَبَدَّلَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ قَوۡلًا غَيۡرَ ٱلَّذِي قِيلَ لَهُمۡ فَأَنزَلۡنَا عَلَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ رِجۡزٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ

ICDO: Subalit pinalitan ng mga mapang-aping ligaw mula sa angkan ni Isra`il ang salita ng Allah, at binago nila ang salita at gawa nang magkasabay, na sa halip na magpatirapa sila ay pasadsad ang kanilang ginawa, at kanilang sinabi: Isang butil sa isang hiblang buhok. At hinamak nila ang Deen ng Allah, kayat pinuksa sila ng Allah sa pamamagitan ng kaparusahan mula sa kalangitan dahil sa kanilang paghihimagsik at paglabag sa kagustuhan ng Allah.

Salas/Taron: Nguni’t, binago niyaong mga mapaggawa ng kamalian [ang salita] na sadyang naiiba sa anumang [dating] sinabi sa kanila. Kaya, Aming ibinaba sa mga mapaggawa ng kamalian ang isang salot [bilang tanda ng parusa] mula sa kalangitan sapagka’t sila ay lagi nang nagiging suwail [laban sa kautusan ng Allah].

Quranenc.com: Ngunit nagpalit ang mga lumabag sa katarungan ng isang sabing iba sa sinabi sa kanila, kaya nagpababa Kami sa mga lumabag sa katarungan ng isang pasakit mula sa langit dahil sila noon ay nagpapakasuwail.


60

۞وَإِذِ ٱسۡتَسۡقَىٰ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦ فَقُلۡنَا ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡحَجَرَۖ فَٱنفَجَرَتۡ مِنۡهُ ٱثۡنَتَا عَشۡرَةَ عَيۡنٗاۖ قَدۡ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٖ مَّشۡرَبَهُمۡۖ كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ مِن رِّزۡقِ ٱللَّهِ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo, O mga angkan ni Isra`il, ang mga biyaya at kagandahang-loob Namin sa inyo, noong kayo ay uhaw na uhaw at naghahanap ng tubig dahil sa inyong pagkaligaw at pagkatapos ay nanalangin si Mousa sa Allah na pagkalooban ng maiinom ang kanyang mga tauhan.

Kung kayat sinabi Namin: Hampasin mo ang bato sa pamamagitan ng iyong tungkod. At ito ay kanyang ginawa, at sa ganitong kadahilanan ay bumulwak doon ang labindalawang bukal para sa labindalawang angkan ni Isra`il. Nabatid din ng bawat angkan ni Isra`il kung aling bukal ang para sa isa’t isa sa kanila, nang sa gayon ay hindi na sila mag-aagawan (pa). At sinabi Namin sa kanila: Kumain at uminom kayo mula sa biyayang ipinagkaloob ng Allah sa inyo at huwag kayong magkalat ng katiwalian at kasamaan sa ibabaw ng kalupaan.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang si Moises ay humingi ng tubig para sa kanyang mga mamamayan, Kami [ang Allah] ay nagsabi: “Hampasin mo ng iyong tungkod ang bato.” Kaya, bumulwak mula roon ang labindalawang bukal [o batis]. Ang bawa’t [pangkat ng] mamamayan ay nakababatid ng kanilang sariling pagkukuhanan ng tubig. “Magsikain kayo at magsiinom kayo mula sa panustos [na ipinagkaloob] ng Allah, at huwag kayong gumawa ng kaguluhan, [at] huwag maghasik ng mga katiwalian sa kalupaan.”

Quranenc.com: [Banggitin] noong humiling ng tubig si Moises para sa mga kalipi niya kaya nagsabi Kami: “Humampas ka ng tungkod mo sa bato.” Kaya bumulwak mula roon ang labindalawang bukal. Nakaalam nga ang bawat [pangkat ng] mga tao sa inuman nila. Kumain kayo at uminom kayo mula sa panustos ni Allāh at huwag kayong manampalasan sa lupa bilang mga tagapagtiwali.


61

وَإِذۡ قُلۡتُمۡ يَٰمُوسَىٰ لَن نَّصۡبِرَ عَلَىٰ طَعَامٖ وَٰحِدٖ فَٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ يُخۡرِجۡ لَنَا مِمَّا تُنۢبِتُ ٱلۡأَرۡضُ مِنۢ بَقۡلِهَا وَقِثَّآئِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَاۖ قَالَ أَتَسۡتَبۡدِلُونَ ٱلَّذِي هُوَ أَدۡنَىٰ بِٱلَّذِي هُوَ خَيۡرٌۚ ٱهۡبِطُواْ مِصۡرٗا فَإِنَّ لَكُم مَّا سَأَلۡتُمۡۗ وَضُرِبَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلذِّلَّةُ وَٱلۡمَسۡكَنَةُ وَبَآءُو بِغَضَبٖ مِّنَ ٱللَّهِۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَانُواْ يَكۡفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَيَقۡتُلُونَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّۚ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَواْ وَّكَانُواْ يَعۡتَدُونَ

ICDO: Alalahanin pa rin ninyo, noong Aming ibinaba sa inyo ang matamis na pagkain at masarap na ibon, subalit pagkatapos nito ay nagmataas pa rin kayo sa biyayang ito na inyong tinamasa. Talagang naging ugali na ninyo ang ganito, kung kayat dumating sa inyo ang paghihikahos at kawalan ng gana (sa lahat).

Dahil dito, sinabi ninyo: O Mousa! Hindi kami makatatagal sa iisang uri ng pagkain, na pawang ganito na lamang at walang pagbabago. Samakatuwid, hilingin mo sa iyong Rabb na Tagapaglikha (Allah) na magpasibol mula sa kalupaan ng mga makakain, na katulad ng mga baql (mga dahong gulay), mga pipino, mga fum,* mga lentil at mga sibuyas.

Kung kaya sinabi ni Mousa na may pagkagulat: Humihingi kayo ng pagkain na mas mababang uri kaysa sa inyong kinakain (sa ngayon) at inaayawan ninyo ang biyaya ng Allah na Kanyang pinili para sa inyo? Kayat umalis kayo sa bayang ito at magtungo kayo sa alinmang bayan at makikita ninyo roon ang anumang inyong hinahanap sa mga bukirin at pamilihan!

At noong sila ay umalis at nagtungo roon, napatunayan nila na ang palagi na lamang nilang inuuna ay ang kanilang mga sariling pagnanasa kaysa sa kung ano ang napili ng Allah para sa kanila. Kaya, sila ay nalipos ng paghamak at kahirapan. Inilagay nila ang kanilang mga sarili sa pagkapoot ng Allah dahil sa kanilang pagtalikod sa Deen ng Allah, at dahil sa kanilang paglabag sa mga talata at mga palatandaang nagmula sa Allah, at pinapatay nila ang mga Propeta dahil sa kanilang sukdulang kasamaan at matinding pagmamatigas, at paglabag sa itinakdang hangganan ng Allah.

*Fum: Mga halaman na ang mga buto o butil ay ginugulay, kinakain o niluluto na tulad ng trigo, bawang at iba pa.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang inyong sabihin: “O Moises, hindi namin mapagtitiisan ang isang [uri ng] pagkain lamang; kaya, ikaw ay manawagan para sa amin sa iyong Panginoon upang magpatubo para sa amin mula sa lupang ito ng anumang luntiang herba [damong-gamot] nito, ng pipino nito, ng bawang nito, ng patani nito at ng sibuyas nito.”(40) Siya [si Moises] ay nagsabi: “Inyo bang kukunin ang mababang uri kapalit nang higit na mainam [na uri]? Magsibaba kayo sa alinmang karatig-bayan at katotohanang inyong matatagpuan para sa inyo ang inyong kahilingan!” At sila ay nalipos ng kahihiyan at karukhaan; at isinuong [ang kanilang mga sarili] mula sa poot ng Allah. Iyan ay bunga ng kanilang [paulit-ulit na] di-paniniwala sa mga ayaat [mga kapahayagan] ng Allah, at kanilang pinagpapatay ang mga propeta nang walang [makatarungang] dahilan. Iyan ay sa dahilang sila ay naghimagsik at lagi nang mapanlabag.

(40) Biyaya ng Lupa. Tulad ng mga butil ng palay, trigo, mais o mga herba, pipino, bawang, lentil at sibuyas.

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagsabi kayo: “O Moises, hindi kami makatitiis sa nag-iisang [pares ng] pagkain; kaya manalangin ka para sa amin sa Panginoon mo, magpapalabas Siya para sa amin ng pinatutubo ng lupa gaya ng mga halaman nito, mga pipino nito, mga bawang nito, mga lentiha nito, at mga sibuyas nito.” Nagsabi siya: “Magpapalit ba kayo ng higit na hamak sa higit na mabuti? Bumaba kayo sa isang kabayanan sapagkat tunay na ukol sa inyo ang hiningi ninyo.” Itinatak sa kanila ang kaabahan at ang karukhaan at bumalik sila kalakip ng isang galit mula kay Allāh. Iyon ay dahil sila noon ay tumatangging sumampalataya sa mga tanda ni Allāh at pumapatay sa mga propeta nang walang karapatan. Iyon ay dahil sumuway sila, at sila noon ay lumalabag.


62

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلنَّصَٰرَىٰ وَٱلصَّـٰبِـِٔينَ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا فَلَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ

ICDO: Katiyakan, ang mga naniwala mula sa sambayanan na ito: na sila ay yaong naniwala sa Allah, sa Kanyang mga Sugo, at sinunod nila ang Kanyang batas; at saka sa mga yaong naniwala bago ipinadala si Propeta Muhammad (ﷺ) — mula sa mga naunang nasyon ng mga Hudyo, mga Kristiyano; at mga Sabi-in — na sila ang mga yaong nanatili sa kanilang Fitrah* na wala silang natatanging relihiyon na sinusunod.

Kung silang lahat ay naniwala sa Allah — tunay at taimtim na paniniwala, at naniwala (rin) sila sa Araw ng Muling Pagkabuhay at Araw ng Paghuhukom, at gumawa sila ng mga mabubuting gawa na kalugud-lugod sa paningin ng Allah. Samakatuwid, nanatiling nakatala ang kanilang gantimpala mula sa kanilang Rabb na Tagapaglikha at wala silang dapat ipangamba hinggil sa kanilang kahihinatnan at hindi nila pagsisisihan ang kanilang nakaraan.

Subalit pagkatapos na maipadala si Propeta Muhammad (ﷺ), bilang kahuli-hulihan sa lahat ng mga Propeta at mga Sugo para sa sangkatauhan [na ang pagkakasugo sa kanya ay upang ibalik muli ang lahat sa tunay na katuruan ng mga naunang Propeta at Sugo na dinumihan at binago], ay wala nang maaari pang tatanggaping Deen kaninuman sa paningin ng Allah kundi ang kanyang dinalang Deen, [na siya ring katuruan ng lahat ng mga Propeta at Sugo] — ang tinatawag na Relihiyong Islam o Deen Al-Islam.

*Fitrah: Ang Fitrah ay tumutukoy sa pang-Islam na Monoteismo – ang dalisay na pagsuko at namumukod-tanging pagsamba sa Kaisahan ng Allah. Inilagay ng Allah sa bawat tao ang Fitrah na ito. Sinabi ni Propeta Muhammad (ﷺ), (batay sa pagkakasalin ng kahulugan): Ang lahat ng mga sanggol ay isinilang na nasa kalagayan ng Fitrah, pagkatapos ay ginawa lamang sila ng kanilang mga magulang na Kristiyano, Hudyo at Zoroastrianismo. Sa pagkakapahayag na ito, pinatutunayan na ang bawat isa ay nagtataglay ng likas na katangian sa kanyang sarili – na pagkakakilala at pagkakaalam na mayroong Nag-iisa at Tanging Tagapaglikha ayon sa tamang konsepto nito. Batid ng bawat isa sa atin ang dalisay na pagsamba sa Kaisahan ng Allah. Ang Fitrah na ito ay ang likas na Deen (o Relihiyon) ng tao, na kasingkahulugan ng salitang Islam: Kaya, ituon mo ang iyong mukha (buong sarili) sa tunay na Deen. Ang Fitrah ng Allah, na sa Fitrah na ito ginawa Niya ang tao. Walang pagbabago sa Deen ng Allah: ito ang matuwid na Deen, subalit karamihan sa mga tao ay hindi nakababatid. Ang Pagkakasalin ng Kahulugan, Quran 30:30.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga naniwala [mga Muslim] at yaong mga Hudyo at mga Kristiyano at mga Sabiyano,(41) na naniwala sa [Kaisahan ng] Allah at sa Huling Araw, at gumawa ng mga gawaing matuwid, para sa kanila ay gantimpalang magmumula sa kanilang Panginoon at sila ay walang [mararanasang] pangamba, [at] sila ay walang [madaramang] kalungkutan.

(41) Sabiyano [Sabians]. Sila ay mga naunang mamamayan na nanirahan sa Musal [Iraq] na nagsasabi ng “La ilaha illallah.” [Walang diyos na dapat sambahin maliban sa Allah.] Kanilang binabasa ang Kapahayagan o Aklat na Zabur. Sila ay hindi mga Hudyo at hindi rin naman mga Kristiyano. [Paliwanag mula sa Tafsir Qur’an ni Dr. Muhammad Taqi Ud-Din Al Hilali at Muhammad Muhsin Khan]. Tungkol sa mga Hudyo, ang tinutukoy dito ay ang mga matutuwid na tagasunod ni Moises bago dumating si Propeta Muhammad na hindi lumihis sa mga aral at batas ng Torah. At sa mga Kristiyano, ang tinutukoy dito ay ang mga matutuwid na tagasunod ni Hesus bago dumating si Propeta Muhammad na hindi lumihis sa aral at Batas ng Injeel [Ebanghelyo]. Sila ay sumsamba lamang sa Allah nang ayon sa pamamaraan ng pagsamba ni Hesus. Ang mga naunang tagasunod ni Hesus ay hindi kailanman nagturing kay Hesus bilang Diyos o anak ng Diyos, bagkus isinaalang-alang si Hesus bilang isa sa Dakilang Sugo at Propeta ng Diyos.

Quranenc.com: Tunay na ang mga sumampalataya, ang mga nagpaka-Hudyo, ang mga Kristiyano, at ang mga Sabeano – ang sinumang sumampalataya kay Allāh at sa Huling Araw at gumawa ng maayos – ay ukol sa kanila ang pabuya nila sa ganang Panginoon nila, at walang pangamba sa kanila ni sila ay malulungkot.


63

وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَكُمۡ وَرَفَعۡنَا فَوۡقَكُمُ ٱلطُّورَ خُذُواْ مَآ ءَاتَيۡنَٰكُم بِقُوَّةٖ وَٱذۡكُرُواْ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo, O kayo na mga angkan ni Isra`il, noong kayo ay sumumpa ng kasunduan, na tanging ang Allah lamang ang inyong paniniwalaan at sasambahin. Aming itinaas sa ibabaw ninyo ang bundok ng Tur at sinabi Namin sa inyo: Kunin ninyo ang Aklat na Aming ipinagkaloob sa inyo at panghawakan ninyo ito nang buong pagsisikap at katapatan, at huwag na huwag ninyo itong kalilimutan na bigkasin at sundin; nang sa gayon ay magkaroon kayo ng Taqwa sa Akin (sa pamamagitan ng pagsunod sa ipinag-utos at pag-iwas sa ipinagbawal) at matakot sa Aking kaparusahan.

Salas/Taron: At [O mga anak ni Israel, inyong alalahanin] nang Aming tinanggap ang inyong kasunduan at Aming itinaas(42) ang bundok sa inyong mga itaas [na nagsabing]: “Inyong tanggapin ang anumang Aming ipinagkaloob sa inyo [ang Torah] nang may katatagan, at inyong alalahanin ang anumang [mga aral na] nilalaman nito upang sakali kayo ay [matutong] matakot [sa Allah].”

(42) Sinabi ni Ibn Abbas, “Nang sila [mga Hudyo] ay tumangging sumunod, itinaas ng Allah ang bundok sa bahaging itaas ng kanilang mga ulo upang sila ay makinig.” [Tafsir An-Nasa’i sa Kubra 6:396, p. 252 mula sa Tafsir ni Ibn Katheer]

Quranenc.com: [Banggitin] noong tumanggap Kami ng kasunduan sa inyo at nag-angat Kami sa ibabaw ninyo ng bundok, [na nag-uutos]: “Tanggapin ninyo ang ibinigay Namin sa inyo nang may lakas at alalahanin ninyo ang anumang narito nang sa gayon kayo ay mangingilag magkasala.”


64

ثُمَّ تَوَلَّيۡتُم مِّنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَۖ فَلَوۡلَا فَضۡلُ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَرَحۡمَتُهُۥ لَكُنتُم مِّنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ

ICDO: Pagkatapos ay sumalungat kayo at muling lumabag sa kautusan pagkatapos ninyong mangako noong itinaas ang bundok sa ibabaw ninyo. Ganoon talaga ang inyong pag-uugali, na kung hindi lamang dahil sa kagandahang-loob at mga biyaya ng Allah at Kanyang awa sa inyo, na kayo ay patawarin sa inyong mga kasalanan; ay mapapabilang kayo sa mga talunan dito sa daigdig at sa Kabilang-Buhay.

Salas/Taron: Nguni’t, [sa kabila nito] kayo ay nagsitalikod pagkaraan niyan. At kung hindi lamang sa [iginawad na] biyaya ng Allah sa inyo at sa Kanyang habag, marahil kayo ay napabilang sa mga talunan [o mga nawalan].

Quranenc.com: Pagkatapos ay tumalikod kayo noong matapos niyon, ngunit kung hindi dahil sa kabutihang-loob ni Allāh sa inyo at awa Niya ay talaga sanang kayo ay naging kabilang sa mga lugi.


65

وَلَقَدۡ عَلِمۡتُمُ ٱلَّذِينَ ٱعۡتَدَوۡاْ مِنكُمۡ فِي ٱلسَّبۡتِ فَقُلۡنَا لَهُمۡ كُونُواْ قِرَدَةً خَٰسِـِٔينَ

ICDO: At walang pag-aalinlangan, batid ninyo ang masidhing pagkakasala ng inyong mga ninuno, noong nilabag nila ang itinakdang hangganan o kagustuhan ng Allah bilang matinding kasamaan at paghihimagsik. Ipinagbawal sa kanila noon, dahil sa kanilang pagkakasala, ang pangingisda sa araw ng Sabado (‘Sabbath’), gayunpaman ay naglagay pa rin sila ng lambat sa araw na yaon at nanghuli sila ng mga isda. Na kung kaya, dahil sa paglabag nila, sinabi Namin sa kanila: Maging mga unggoy kayo, na kahamak-hamak at tinanggihan. Kayat sila ay naging mga unggoy.

Salas/Taron: At katiyakang inyong nababatid na yaong mga lumabag na kabilang sa inyo hinggil sa Sabbath [araw ng Sabado]. Kaya Aming sinabi sa kanila: “Kayo ay maging mga unggoy, na hinamak!”

Quranenc.com: Talaga ngang nakaalam kayo sa lumabag kabilang sa inyo sa Sabath, at nagsabi Kami sa kanila: “Maging mga unggoy kayo na itinataboy!”


66

فَجَعَلۡنَٰهَا نَكَٰلٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهَا وَمَا خَلۡفَهَا وَمَوۡعِظَةٗ لِّلۡمُتَّقِينَ

ICDO: Samakatuwid, ginawa Namin ang kaparusahan sa bayang yaon bilang aral sa mga bayang nakapalibot sa kanila, at upang maiparating din sa iba ang kuwento hinggil sa nangyari sa kanila, at maging aral din kung gayon sa sinumang gagawa (pagkatapos nila) ng katulad ng pagkakasalang ito na kanilang ginawa. At isang aral para sa mga mabubuti, nang sa gayon ay mapatunayan nilang sila ay nasa katotohanan at sila ay manatili rito.

Salas/Taron: At ito ay Aming ginawa bilang babala [ng parusa] para sa mga naroroon at para sa mga susunod [sa kanila] at [magsilbing] aral para sa mga natatakot [sa Allah].

Quranenc.com: Kaya gumawa Kami rito bilang parusang pampigil para sa kapiling nito at kasunod nito at bilang pangaral para sa mga tagapangilag magkasala.


67

وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦٓ إِنَّ ٱللَّهَ يَأۡمُرُكُمۡ أَن تَذۡبَحُواْ بَقَرَةٗۖ قَالُوٓاْ أَتَتَّخِذُنَا هُزُوٗاۖ قَالَ أَعُوذُ بِٱللَّهِ أَنۡ أَكُونَ مِنَ ٱلۡجَٰهِلِينَ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo, O mga angkan ni Isra`il, ang nagawang kasalanan ng inyong mga ninuno at ang kanilang pagmamatigas at matinding pakikipagtalo kay Mousa, noong sinabi sa kanila ni Mousa: Ang Allah ay nag-utos sa inyong magkatay ng baka.

Sinabi nila bilang pagmamataas: Niloloko mo ba kami at minamaliit, O Mousa? Sinagot sila ni Mousa at sinabi: Hinihiling ko ang kalinga ng Allah para ako ay hindi mapabilang sa mga nangungutya.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang sabihin ni Moises sa kanyang mga mamamayan: “Katotohanan, ang Allah ay nag-uutos sa inyo na kayo ay magkatay ng isang baka.” Sila ay nagsabi: “Ginagawa mo ba kaming katatawanan?” Siya ay nagsabi:”Ako ay humihingi ng paglingap sa Allah na [nawa’y] ako ay hindi mapabilang sa [katulad ninyong] mga mangmang.”

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagsabi si Moises sa mga kalipi niya: “Tunay na si Allāh ay nag-utos sa inyo na magkatay kayo ng isang baka.” Nagsabi sila: “Gumagawa ka ba sa amin ng isang pagkutya?” Nagsabi siya: “Nagpapakupkop ako kay Allāh na ako ay maging kabilang sa mga mangmang.”


68

قَالُواْ ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّن لَّنَا مَا هِيَۚ قَالَ إِنَّهُۥ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٞ لَّا فَارِضٞ وَلَا بِكۡرٌ عَوَانُۢ بَيۡنَ ذَٰلِكَۖ فَٱفۡعَلُواْ مَا تُؤۡمَرُونَ

ICDO: Sinabi nila: Hilingin mo para sa amin sa iyong Rabb na Tagapaglikha, O Mousa, na linawin sa amin kung anong uri ng baka ang aming kakatayin. Sinagot sila ni Mousa: Katiyakan, sinabi ng Allah sa inyo, na ang katangian ng bakang yaon ay hindi matanda at hindi naman masyadong bata, kundi nasa pagitan nito. Samakatuwid, madaliin ninyo ang pagsunod sa kagustuhan ng inyong Rabb na Tagapaglikha.

Salas/Taron: Sila ay nagsabi: “Ikaw ay manawagan sa iyong Panginoon para sa amin upang Kanyang gawing malinaw sa amin kung ano nga ba ito!” Siya [si Moises] ay nagsabi: “Katotohanan, Siya [ang Allah] ay nagsabi, ‘Tunay nga na ito ay isang baka na hindi katandaang gulang at hindi [rin naman] labis na kabataan, bagkus [ito ay] nasa [katamtamang] pagitan niyan, kaya, inyong gawin ang anumang ipinag-uutos sa inyo.'”

Quranenc.com: Nagsabi sila: “Dumalangin ka para amin sa Panginoon mo, magpapalinaw Siya para sa amin kung ano ito.” Nagsabi siya: “Tunay na Siya ay nagsasabi na tunay na ito ay isang baka na hindi matanda at hindi dumalaga, katamtaman sa pagitan niyon; kaya gawin ninyo ang ipinag-uutos sa inyo.”


69

قَالُواْ ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّن لَّنَا مَا لَوۡنُهَاۚ قَالَ إِنَّهُۥ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٞ صَفۡرَآءُ فَاقِعٞ لَّوۡنُهَا تَسُرُّ ٱلنَّـٰظِرِينَ

ICDO: Subalit nakipagtalo silang muli at kanilang sinabi: Hilingin mo para sa amin sa iyong Rabb na Tagapaglikha, na linawin sa amin kung ano ang kulay nito, na kung kaya, sinabi niya: Katiyakan, sinabi ng Allah, na ito ay kulay dilaw, matindi ang katingkaran ng kadilawan nito at kaiga-igaya sa paningin ng tao.

Salas/Taron: Sila ay nagsabi: “Ikaw ay manawagan sa iyong Panginoon para sa amin upang Kanyang gawing malinaw sa amin kung ano nga ba ang kulay nito!” Siya [si Moises] ay nagsabi: “Katotohanan, Kanyang sinabi, ‘Ito ay dilaw na baka, matingkad ang kulay at kaakit-akit sa paningin ng mga nakakikita.'”

Quranenc.com: Nagsabi sila: “Dumalangin ka para sa amin sa Panginoon mo, magpapalinaw Siya para sa amin kung ano ang kulay nito.” Nagsabi siya: “Tunay na Siya ay nagsasabi na tunay na ito ay isang baka na dilaw na matingkad ang kulay nito, na nakagagalak sa mga tumitingin.”


70

قَالُواْ ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّن لَّنَا مَا هِيَ إِنَّ ٱلۡبَقَرَ تَشَٰبَهَ عَلَيۡنَا وَإِنَّآ إِن شَآءَ ٱللَّهُ لَمُهۡتَدُونَ

ICDO: Sinabi ng mga angkan ni Isra`il kay Mousa: Idalangin mo para sa amin sa iyong Rabb na Tagapaglikha na linawin ang iba pang katangian nito maliban sa nabanggit, dahil maraming baka na ganito ang katangian at hindi namin alam kung ano ang pipiliin namin? At katiyakan, sa kapahintulutan ng Allah ay mapatnubayan at maipakita sa amin kung anong uri ng baka ang aming kakatayin.

Salas/Taron: Sila ay nagsabi: “Ikaw ay manawagan sa iyong Panginoon para sa amin upang Kanyang gawing malinaw sa amin kung ano nga ba ito? Katotohanan, para sa amin, ang [lahat ng] baka ay magkakahawig. At katotohanan, kung nais ng Allah, kami ay mapapatnubayan.”

Quranenc.com: Nagsabi sila: “Dumalangin ka para amin sa Panginoon mo, magpapalinaw Siya para sa amin kung ano ito; tunay na ang mga baka ay nagkahawigan sa amin. Tunay na kami, kung niloob ni Allāh, ay talagang mga mapapatnubayan.”


71

قَالَ إِنَّهُۥ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٞ لَّا ذَلُولٞ تُثِيرُ ٱلۡأَرۡضَ وَلَا تَسۡقِي ٱلۡحَرۡثَ مُسَلَّمَةٞ لَّا شِيَةَ فِيهَاۚ قَالُواْ ٱلۡـَٰٔنَ جِئۡتَ بِٱلۡحَقِّۚ فَذَبَحُوهَا وَمَا كَادُواْ يَفۡعَلُونَ

ICDO: Sinabi sa kanila ni Mousa: Katiyakang ang Allah ay nagsabi: Katiyakan, ang bakang ito ay hindi ginagamit sa pagbubungkal ng kalupaan, sa pagdidilig ng mga halamanan, at wala itong kapintasan — wala kayong makikitang katulad ng kulay ng balat ng bakang ito, kundi ito lamang ang nagtataglay ng ganoong uri ng kulay, na kakaiba at natatangi.

Sinabi nila: Ngayon! Sinabi mo na sa amin ang katotohanan hinggil sa katangian nito, na kung kaya, napilitan silang katayin ito pagkatapos ng mahabang panlilinlang at halos ayaw pa nila itong gawin dahil sa kanilang pagmamatigas. Kayat dahil sa kanilang panggigiit ay naging mahigpit sa kanila ang Allah.

Salas/Taron: Siya [si Moises] ay nagsabi: “Katotohanan, Kanyang [Allah] sinabi: Ito  ay isang baka na hindi nagbubungkal ng lupa at hindi naglilinang ng bukirin, ito ay malusog, at walang ibang batik [maliban sa matingkad na dilaw].” Sila ay nagsabi: “Ngayon, ikaw ay naghatid ng katotohanan.” Kaya, kanilang kinatay ito bagaman [ito ay] halos hindi nila nais gawin.

Quranenc.com: Nagsabi siya: “Tunay na Siya ay nagsasabing tunay na ito ay isang baka, na hindi maamo na nagbubungkal ng lupa at hindi nagpapatubig ng taniman, na binusilak na walang batik dito.” Nagsabi sila: “Ngayon ay nagdala ka ng katotohanan.” Kaya kinatay nila ito at hindi nila halos nagawa.


72

وَإِذۡ قَتَلۡتُمۡ نَفۡسٗا فَٱدَّـٰرَ ٰٔتُمۡ فِيهَاۖ وَٱللَّهُ مُخۡرِجٞ مَّا كُنتُمۡ تَكۡتُمُونَ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo, noong kayo ay pumatay ng isang tao at kayo ay nagtalu-talo hinggil dito at nagsisihan sa isa’t isa, na walang umamin sa inyo kung sino ang gumawa nito. Subalit ibinunyag ng Allah ang inyong itinago kung sino talaga ang tunay na pumatay.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang inyong paslangin ang isang tao, at kayo ay nagtalu-talo hinggil dito [sa kaso ng pagpaslang]. Subali’t, pinalitaw ng Allah ang anumang inyong itinatago.

Quranenc.com: [Banggitin] noong pumatay kayo ng isang tao at nagtalu-talo kayo hinggil sa kanya. Si Allāh ay tagapagpalabas ng dati ninyong itinatago.


73

فَقُلۡنَا ٱضۡرِبُوهُ بِبَعۡضِهَاۚ كَذَٰلِكَ يُحۡيِ ٱللَّهُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَيُرِيكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ

ICDO: Kayat sinabi Namin: Ipalo ang bahagi ng bakang ito na inyong kinatay sa taong namatay, nang sa gayon ay bubuhayin ng Allah ang namatay at sasabihin sa inyo kung sino ang pumatay sa kanya. Kung kaya, ipinalo nila ang bahaging ito sa namatay at binuhay ito ng Allah at sinabi niya kung sino ang pumatay sa kanya.

Ganoon ang Allah kapag binuhay Niya na mag-uli ang mga namatay sa Araw ng Muling Pagkabuhay at ipapakita Niya sa inyo, O kayong mga angkan ni Isra`il, ang Kanyang mga kapangyarihang nagpapatunay ng Kanyang ganap na kakayahan, nang sa gayon ay mapag-isipan ninyo ito nang mabuti at para maitigil ninyo ang pagsasagawa ng mga kasalanan.

Salas/Taron: Kaya, Aming sinabi: “Inyong hampasin [ang bangkay sa pamamagitan] ng [isang] bahagi nito [ng laman ng kinatay na baka].”(43) Ganyan binibigyang-buhay ng Allah ang mga patay at Kanyang ipinakikita sa inyo ang Kanyang ayaat [mga palatandaan] upang sakali kayo ay [matutong] makaunawa.

(43) Kaya, muling nagkaroon ng buhay ang pinaslang na tao at nagbigay ng pagsaksi sa mga pumaslang sa kanya.

Quranenc.com: Kaya nagsabi Kami: “Humampas kayo sa kanya ng bahagi ng [bakang] iyon.” Gayon nagbibigay-buhay si Allāh sa mga patay. Nagpapakita Siya sa inyo ng mga tanda Niya nang sa gayon kayo makapag-uunawa.


74

ثُمَّ قَسَتۡ قُلُوبُكُم مِّنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ فَهِيَ كَٱلۡحِجَارَةِ أَوۡ أَشَدُّ قَسۡوَةٗۚ وَإِنَّ مِنَ ٱلۡحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنۡهُ ٱلۡأَنۡهَٰرُۚ وَإِنَّ مِنۡهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخۡرُجُ مِنۡهُ ٱلۡمَآءُۚ وَإِنَّ مِنۡهَا لَمَا يَهۡبِطُ مِنۡ خَشۡيَةِ ٱللَّهِۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ

ICDO: Subalit hindi ito naging kapaki-pakinabang sa inyo, dahil kahit na napakarami na ng mga himala ang ipinakita sa inyo (ay hindi kayo napagbago nito, bagkus) ay mas lalo pang tumindi ang katigasan ng inyong mga puso at hindi na tumalab sa inyo ang anumang kabutihan.

Hindi ito lumambot sa dami ng kapangyarihang inyong tinamasa bagkus ay naging katulad pa ng matigas na bato ang inyong mga puso o naging mas higit pa kaysa rito. Dahil minsan ang bato ay nabibiyak at bumubukal mula rito ang tubig at nagiging mga ilog na umaagos. Mayroon din sa mga batong ito na nabibiyak at lumalabas mula rito ang maraming bukal. Ang iba naman ay naglalaglagan mula sa mga tuktok ng bundok dahil sa pagkatakot sa Allah at pagdakila sa Kanya. Hindi kailanman nakaliligtaan ng Allah kung ano ang inyong mga ginagawa.

Salas/Taron: Pagkaraan, [nang inyong makita ang himalang naganap] ang inyong mga puso ay naging matigas pagkatapos niyon, naging [matigas na] tulad ng bato o higit pa sa katigasan. At katotohanan, may bato na inaagusan ng mga ilog, at katotohanan [din] may ibang [bato] na kung ito ay mabiyak, ito ay tinutuluan ng tubig; at katotohanan ang iba ay nangalalaglag sanhi ng [nadaramang] takot sa Allah. At walang hindi nababatid ang Allah sa anumang inyong ginagawa.

Quranenc.com: Pagkatapos ay tumigas ang mga puso ninyo noong matapos niyon, kaya ang mga ito ay para bang mga bato o higit na matindi sa katigasan. Tunay na mayroon sa mga bato na talagang bumubulwak mula rito ang mga ilog. Tunay na mayroon sa mga ito na talagang nagkakabiyak-biyak kaya lumalabas mula rito ang tubig. Tunay na mayroon sa mga ito na talagang lumalapag dala ng takot kay Allāh. Si Allāh ay hindi nalilingat sa anumang ginagawa ninyo.


75

۞أَفَتَطۡمَعُونَ أَن يُؤۡمِنُواْ لَكُمۡ وَقَدۡ كَانَ فَرِيقٞ مِّنۡهُمۡ يَسۡمَعُونَ كَلَٰمَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُۥ مِنۢ بَعۡدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ

ICDO: O kayong mga Muslim,* nakalimutan na ba ninyo ang ginawa ng mga angkan ni Isra`il at inaasam-asam ninyong sila ay maniwala sa inyong Deen, gayong naririnig ng kanilang mga Paham (Iskolar) ang mga salita ng Allah mula sa Tawrah, pagkatapos ay binago at inilayo nila ito mula sa tamang kahulugan pagkatapos nilang maunawaan ang katotohanan hinggil dito, o hindi kaya ay binago nila ang mga kataga nito kahit na batid pa nilang ang kanilang ginawa ay paglilihis sa salita ng Rabb na Tagapaglikha ng sangkatauhan, na sinasadya at bilang pagsisinungaling.

*Muslim: Sinuman ang naniwala sa mensaheng dinala ng Propeta o Sugo, sa kapanahunang siya ay nasasakupan ng Propeta o Sugong yaon, na ang ibig sabihin ay naniwala siya at gumawa ng kabutihan, na isinuko niya ang kanyang buong sarili sa kagustuhan ng Allah, na ang Allah lamang ang bukod-tangi niyang sinamba at pinaglingkuran at hindi siya naglagay ng katambal sa pagsamba sa Kanya (Allah), at sinunod niya ang Sugong ipinadala sa kanila sa kanyang kapanahunan – ang taong gagawa o gumawa nito ay tatawaging isang Muslim. Ito ang talagang kahulugan ng salitang Muslim – isinuko ang buong sarili sa Allah at gumawa ng kabutihan.

Hindi tao ang siyang nagpangalan nito, kundi ang Nag-iisang Tagapaglikha, ang Allah mismo ang Siyang nagbigay ng katawagan na Muslim sa lahat ng mga mananampalataya, kahit na noong una pa man, batay sa pagkakasaad ng huling Aklat na Quran: Walang iba kundi Siya (Allah) ang nagpangalan sa inyo na mga Muslim noon at sa (Quran) na ito, upang ang Sugo (na si Muhammad ﷺ) ang maging saksi sa inyo at kayo (naman) ay maging mga saksi sa sangkatauhan!  (Ang pagkakasalin ng kahulugan, Quran 22:78).

Sa madaling salita, ang lahat ng sumunod sa mga naunang Propeta at Sugo ay tinatawag na mga Muslim, maging ang mga Propeta at Sugo ay Muslim din ang katawagan sa kanila. Samakatuwid, ang salitang Muslim ay hindi lamang patungkol sa henerasyon sa ngayon; kundi ito ay patungkol din sa lahat ng naunang mga taong sumunod sa kani-kanilang mga Propeta at Sugo sa kani-kanilang kapanahunan. Ang salitang Muslim ay hindi maaaring itawag sa mga hindi nagsa-Salah at hindi sumusunod sa kautusan ng Allah at sa katuruang dinala ng Kanyang Sugo.

Hindi dahil sa Muslim ang mga magulang nila ay Muslim na silang matatawag, gayong gumagawa naman sila ng kasamaan at lumalabag sa katuruan — hindi! Upang maging Muslim ang isang tao, ay isasagawa niya ito at ipamumuhay. Isusuko niya ang kanyang buong sarili sa kagustuhan ng Allah (na ang ibig sabihin ay maniniwala siya sa Tunay na Deen) at gagawa siya ng mga kabutihan – ito ang ganap na kaligtasan.

Salas/Taron: Kayo ba [O mga Muslim] ay naghahangad [o umaasa pa] na sila ay maniniwala sa inyo samantalang ang katotohanan nito, ang isang pangkat sa kanila ay dati nang nakaririnig ng mga Salita ng Allah [ang Torah], subali’t ito ay kanilang binago [o sinira] pagkaraang maunawaan at ito ay kanilang nalalaman?

Quranenc.com: Kaya naghahangad ba kayo na maniwala sila sa inyo samantalang nangyari ngang may isang pangkat mula sa kanila na nakaririnig sa salita ni Allāh? Pagkatapos ay pumipilipit sila nito noong matapos na nakapag-unawa sila rito samantalang sila ay nakaaalam.


76

وَإِذَا لَقُواْ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَإِذَا خَلَا بَعۡضُهُمۡ إِلَىٰ بَعۡضٖ قَالُوٓاْ أَتُحَدِّثُونَهُم بِمَا فَتَحَ ٱللَّهُ عَلَيۡكُمۡ لِيُحَآجُّوكُم بِهِۦ عِندَ رَبِّكُمۡۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ

ICDO: Silang mga Hudyo, kapag nakatatagpo nila ang mga naniwala, sasabihin nila: Naniwala kami — naniwala kami sa inyong Deen at sa inyong Sugo na inihayag sa Tawrah.

Subalit kapag sila-sila na lamang ang magkakasama na kapuwa mapagkunwari mula sa mga Hudyo, sasabihin nila nang may panlilibak at hindi pagsang-ayon: Isasalaysay ba ninyo sa mga mananampalataya kung ano ang sinabi ng Allah sa inyo sa Tawrah hinggil sa katangian ni Muhammad (ﷺ) upang magkaroon sila ng katibayan laban sa inyo, sa inyong Rabb na Tagapaglikha sa Araw ng Muling Pagkabuhay? Hindi ba kayo nakaiintindi, na kung gayon ay maging maingat kayo sa inyong mga pananalita?

Salas/Taron: At kapag kanilang makaharap yaong mga naniniwala, sila ay nagsasabi: “Kami ay naniwala,” subali’t kapag sila ay magkakaharap sa isa’t isa, sila ay nagsasabi: “Kayo ba ay makikipag-usap sa kanila [sa mga Muslim] tungkol sa anumang ipinahayag ng Allah sa inyo upang sila ay makipagtalo sa inyo tungkol dito sa harap ng inyong Panginoon?” Hindi ba kayo, kung gayon, nakauunawa?

Quranenc.com: Kapag nakipagkita sila sa mga sumampalataya ay nagsasabi sila: “Sumampalataya kami,” at kapag nagsarilinan ang iba sa kanila sa iba pa ay nagsasabi sila: “Kumakausap ba kayo sa kanila ng hinggil sa inihayag ni Allāh sa inyo upang mangatwiran sila sa inyo hinggil dito sa piling ng Panginoon ninyo? Kaya hindi ba kayo nakapag-uunawa?”


77

أَوَلَا يَعۡلَمُونَ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَ

ICDO: Ginagawa ba nila ang kasalanang ito dahil sa hindi nila alam na batid ng Allah kung ano ang kanilang inililihim at inilalantad?

Salas/Taron: Subali’t hindi ba nila nalalaman na ang Allah ay nakababatid ng anumang kanilang ikinukubli at ng anumang kanilang inihahayag?

Quranenc.com: Hindi ba sila nakaaalam na si Allāh ay nakaaalam sa anumang inililihim nila at anumang inihahayag nila?


78

وَمِنۡهُمۡ أُمِّيُّونَ لَا يَعۡلَمُونَ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّآ أَمَانِيَّ وَإِنۡ هُمۡ إِلَّا يَظُنُّونَ

ICDO: Mayroong grupo na kabilang sa mga Hudyo, na mangmang, na walang nalalaman hinggil sa Tawrah at sa mga nilalaman nito tungkol sa mga katangian ng Propeta ng Allah at Kanyang Sugong si Propeta Muhammad (ﷺ). Na ang alam lamang nila ay ang kasinungalingan at pagsalig sa kanilang maling pag-aakala at sila ay nanghuhula lamang.

Salas/Taron: At kabilang sa kanila ay mga mangmang na walang nalalaman tungkol sa Aklat [Kasulatan] maliban sa mga [masisidhing] pagnanasang saloobin, at sila ay naghaka-haka lamang.

Quranenc.com: Kabilang sa kanila ay mga iliterato na walang nalalaman sa Kasulatan kundi mga mithiin, at walang iba sila kundi nagpapalagay.


79

فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ يَكۡتُبُونَ ٱلۡكِتَٰبَ بِأَيۡدِيهِمۡ ثُمَّ يَقُولُونَ هَٰذَا مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ لِيَشۡتَرُواْ بِهِۦ ثَمَنٗا قَلِيلٗاۖ فَوَيۡلٞ لَّهُم مِّمَّا كَتَبَتۡ أَيۡدِيهِمۡ وَوَيۡلٞ لَّهُم مِّمَّا يَكۡسِبُونَ

ICDO: Kapighatian at kapahamakan para sa mga masasama mula sa mga Maalam (Paham) ng mga Hudyo, na nagbibigay ng maling katuruan, na kanilang isinusulat ang Aklat sa pamamagitan ng kanilang mga sariling kamay at pagkatapos ay sinasabi nila: ¡§Ito ay nagmula sa Allah na nakasulat sa ‘Tawrah;’ upang ipagpalit ito sa napakaliit na halaga ng makamundong bagay. Ang para sa kanila ay masidhing kaparusahan dahil sa kanilang pagsulat ng mga kamaliang ito sa pamamagitan ng kanilang mga kamay, at para pa rin sa kanila ang matinding pagpapahirap dahil sa tinanggap nilang kaunting halaga mula sa kasamaang kanilang kinita, katulad ng suhol at iba pa upang baguhin nila ang mga salita ng Allah (ﷺ).

Salas/Taron: Kaya, kasawian sa mga nagsusulat ng aklat sa kanilang [sariling] mga kamay, [at] pagkaraan ay nagsasabing: “Ito ay nagmula sa Allah,” upang ito ay kanilang ipagbili [o ipagpalit] sa murang halaga! Kaya, kasawian sa anumang isinulat ng kanilang mga kamay at kasawian sa kanila para sa anumang kanilang pinagkakakitaan [o pinagsumikapan].

Quranenc.com: Kaya kapighatian para sa mga sumusulat ng kasulatan sa pamamagitan ng mga kamay nila. Pagkatapos ay nagsasabi silang ito ay mula sa ganang kay Allāh upang magbili sila nito sa isang halagang kakaunti. Kaya kapighatian para sa kanila dahil sa sinulat ng mga kamay nila at kapighatian para sa kanila dahil sa nakakamit nila.


80

وَقَالُواْ لَن تَمَسَّنَا ٱلنَّارُ إِلَّآ أَيَّامٗا مَّعۡدُودَةٗۚ قُلۡ أَتَّخَذۡتُمۡ عِندَ ٱللَّهِ عَهۡدٗا فَلَن يُخۡلِفَ ٱللَّهُ عَهۡدَهُۥٓۖ أَمۡ تَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ

ICDO: At sinabi ng mga angkan ni Isra`il: Hindi kami parurusahan sa Impiyernong-Apoy sa Araw ng Muling Pagkabuhay kundi sa iilang araw lamang. Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ) bilang pagsalungat sa kanilang pag-angkin: Mayroon ba kayong ginawang kasunduan sa Allah hinggil sa mga sinasabi ninyo, dahil ang Allah ay hindi sumisira sa Kanyang kasunduan? O kayo lamang ang nagsasabi ng mga bagay-bagay na wala kayong alam at pawang kasinungalingan lamang?

Salas/Taron: At sila ay nagsasabi: “Kailanman, ang Apoy [ng Impiyerno] ay hindi sasaling sa amin maliban sa ilang bilang na araw.” Sabihin: “Kayo ba ay nakakuha ng kasunduan mula sa Allah; sapagka’t ang Allah ay hindi kailanman sumisira sa Kanyang kasunduan? O, kayo ba ay nagsasabi ng tungkol sa Allah na hindi ninyo nalalaman?”

Quranenc.com: Nagsasabi sila: “Hindi sasaling sa amin ang Apoy maliban sa mga araw na mabibilang.” Sabihin mo: “Tumanggap ba kayo mula sa ganang kay Allāh ng isang tipan sapagkat hindi sumisira si Allāh sa tipan sa Kanya, o nagsasabi kayo laban kay Allāh ng hindi ninyo nalalaman?”


81

بَلَىٰۚ مَن كَسَبَ سَيِّئَةٗ وَأَحَٰطَتۡ بِهِۦ خَطِيٓـَٔتُهُۥ فَأُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

ICDO: Ang batas ng Allah ay hindi nababago; samakatuwid, ang sinumang gumawa ng pagkakasala na nag-aakay patungo sa di-paniniwala, at pagkatapos nito ay nalulong siya sa lahat ng uri ng mga kasalanan — ang mga katulad nila ang mananatili sa Impiyernong-Apoy magpasawalang-hanggan.

Salas/Taron: Nguni’t [ang katunayan nito] sinuman ang nakagawa ng kasamaan[tulad ng pagtatambal at iba pa], at ang kanyang kasalanan ay pumalibot sa kanya; sila yaong mga maninirahan sa Apoy [ng Impiyerno]; sila ay mamamalagi roon nang walang hanggan.

Quranenc.com: Bagkus, ang mga nagkamit ng isang masagwang gawa at sumaklaw sa kanila ang kamalian nila, ang mga iyon ay ang mga maninirahan sa Apoy; sila ay doon mga mananatili.


82

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

ICDO: Gayundin sa kabilang dako, (kailanman) ang batas ng Allah ay hindi nababago; samakatuwid, ang sinumang naniwala sa Kanya nang taos-puso at naniwala sa Kanyang mga Sugo, gumawa ng kabutihan ayon sa Kanyang batas na Kanyang ipinahayag sa Kanyang mga Sugo — sila ang mananatili sa Al-Jannah sa Kabilang-Buhay magpasawalang-hanggan.

Salas/Taron: At yaong mga naniniwala at gumagawa ng mga gawaing matuwid, sila yaong mga maninirahan sa Paraiso, sila ay mamamalagi roon nang walang hanggan.

Quranenc.com: Ang mga sumampalataya at gumawa ng mga maayos, ang mga iyon ay ang mga maninirahan sa Hardin; sila ay doon mga mananatili.


83

وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ لَا تَعۡبُدُونَ إِلَّا ٱللَّهَ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَانٗا وَذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسۡنٗا وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ ثُمَّ تَوَلَّيۡتُمۡ إِلَّا قَلِيلٗا مِّنكُمۡ وَأَنتُم مُّعۡرِضُونَ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo, O mga angkan ni Isra`il, noong kayo ay sumumpa ng kasunduan, na ituturing ninyo ang Allah bilang Nag-iisa at Siya lamang ang bukod-tangi ninyong sasambahin, at magiging masunurin at magiging mabuti kayo sa inyong mga magulang at sa mga kamag-anak, at sa mga ulilang namatayan ng magulang bago nila sinapit ang hustong gulang, at sa mga mahihirap. At kapag kayo ay nagsalita sa mga tao ay pawang mabubuting salita lamang ang inyong sasabihin, kasama ang pagsasagawa ng pagsa-Salah, pagbibigay ng obligadong kawanggawa (Zakah). Subalit tumalikod kayo at hindi ninyo sinunod ang mga ito. Sinira ninyo ang kasunduan at nagpatuloy kayo sa inyong pagtanggi, maliban na lamang sa mangilan-ngilan sa inyo.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang Aming tanggapin ang kasunduan mula sa mga anak ni Israel [na nagtatagubilin sa kanila]: “Huwag kayong sumamba maliban sa Allah at maging mabuti sa inyong mga magulang, at sa mga kamag-anakan, at sa mga ulila at sa mga dukha, at mangusap ng mabuting [salita] sa mga tao; at magsagawa ng pagdarasal; at magbigay ng Zakaah [kawanggawa].” [Nguni’t] pagkaraan, kayo ay nagsitalikod, maliban sa mga mangilan-ngilan sa inyo, at kayo ay tumatanggi.

Quranenc.com: [Banggitin] noong tumanggap Kami ng kasunduan sa mga anak ni Israel, [na nag-uutos]: “Hindi kayo sasamba maliban kay Allāh; sa mga magulang ay gumawa ng maganda, at sa may mga pagkakamag-anak, mga ulila, at mga dukha; magsabi kayo sa mga tao ng maganda; magpapanatili kayo ng pagdarasal; at magbigay kayo ng zakāh.” Pagkatapos ay tumalikod kayo maliban sa kakaunti sa inyo habang kayo ay mga umaayaw.


84

وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَكُمۡ لَا تَسۡفِكُونَ دِمَآءَكُمۡ وَلَا تُخۡرِجُونَ أَنفُسَكُم مِّن دِيَٰرِكُمۡ ثُمَّ أَقۡرَرۡتُمۡ وَأَنتُمۡ تَشۡهَدُونَ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo, O mga angkan ni Isra`il, noong sumumpa kayo ng kasunduan ayon sa Tawrah, na ipinagbawal sa inyo ang pagdanak ng dugo sa isa’t isa at pagpapalayas sa iba (na mga kalahi ninyo) mula sa kani-kanilang tahanan. At inamin ninyo ang bagay na ito, at sinaksihan ninyo ito na kayo ay nakipagkasundo sa Allah.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang Aming tanggapin ang inyong kasunduan [na nag-uutos sa inyo na]: “Huwag kayong magpadanak ng inyong dugo, at huwag ninyong itaboy ang inyong mga sarili [sariling mga mamamayan] mula sa inyong mga pamamahay.” At [ito ay] inyong pinagtibay habang [ito ay] inyong sinasaksihan.

Quranenc.com: [Banggitin] noong tumanggap Kami ng kasunduan sa inyo, [na nag-uutos]: “Hindi kayo magpapadanak ng mga dugo ninyo at hindi kayo magpapalisan ng mga kapwa ninyo mula sa mga tahanan ninyo.” Pagkatapos ay kumilala kayo habang kayo ay sumasaksi.


85

ثُمَّ أَنتُمۡ هَـٰٓؤُلَآءِ تَقۡتُلُونَ أَنفُسَكُمۡ وَتُخۡرِجُونَ فَرِيقٗا مِّنكُم مِّن دِيَٰرِهِمۡ تَظَٰهَرُونَ عَلَيۡهِم بِٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِ وَإِن يَأۡتُوكُمۡ أُسَٰرَىٰ تُفَٰدُوهُمۡ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيۡكُمۡ إِخۡرَاجُهُمۡۚ أَفَتُؤۡمِنُونَ بِبَعۡضِ ٱلۡكِتَٰبِ وَتَكۡفُرُونَ بِبَعۡضٖۚ فَمَا جَزَآءُ مَن يَفۡعَلُ ذَٰلِكَ مِنكُمۡ إِلَّا خِزۡيٞ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يُرَدُّونَ إِلَىٰٓ أَشَدِّ ٱلۡعَذَابِۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ

ICDO: Pagkatapos ay nagpatayan kayo sa isa’t isa at pinalayas ninyo ang inyong mga kapwa mula sa kani-kanilang tahanan. Nagpatulong ang bawat grupo sa inyo, sa inyong mga kaaway laban sa inyong mga kapatid bilang pagtataksil at pag-aalipusta. At kapag nakabibihag mula sa inyong mga kapatid ang inyong kalaban, ay gumagawa kayo ng paraan para mapalaya sila sa pamamagitan ng pagtubos sa kanila, gayong ipinagbabawal sa inyo na palayasin sila mula sa kani-kanilang mga tahanan. Napakasama ng inyong ginawa, nang ang pinaniwalaan lamang ninyo ay ang iilan sa mga batas ng Tawrah at tinanggihan ang iba.Kaya walang nararapat sa sinumang gumawa nito mula sa kanila kundi kapahamakan at pagkapahiya rito sa daigdig, at sa Kabilang-Buhay ay itatapon sila ng Allah sa pinakamatinding kaparusahan sa Impiyerno, sapagkat ang Allah, hindi Niya nakaliligtaan ang anumang inyong ginagawa.

Salas/Taron: [Subali’t] pagkaraan, kayo yaong mga pumapatay sa inyong mga sarili [mga sariling mamamayan], at nagtataboy sa isang pangkat na kabilang sa inyong [mga sariling mamamayan] mula sa kanilang mga  pamamahay; kayo ay nakikipagtulungan [sa kanilang mga kaaway] laban sa kanila sa [mga gawaing] makasalanan at paglabag. At kung sila ay dumating sa inyo bilang mga bihag, sila ay inyong ipinatutubos bagaman ang pagtaboy sa kanila ay ipinagbawal sa inyo. [Kung gayon] kayo ba ay naniniwala sa ilang bahagi ng Aklat at di-naniniwala naman sa ibang bahagi? Kaya, ano nga ba ang dapat maging kabayaran ng sinuman sa inyo na gumagawa niyon maliban ang kahihiyan sa buhay sa mundong ito. At sa Araw ng Pagkabuhay na Muli, sila ay ihaharap sa napakatinding parusa. At walang hindi nababatid ang Allah sa anumang inyong ginagawa.

Quranenc.com: Pagkatapos ay kayo itong pumapatay sa mga kapwa ninyo at nagpapalisan sa isang pangkat kabilang sa inyo mula sa mga tahanan nila, habang nagtataguyudan kayo laban sa kanila sa kasalanan at pangangaway. Kung pumupunta sila sa inyo bilang mga bihag ay tumutubos kaya sa kanila samantalang ipinagbabawal sa inyo ang pagpapalisan sa kanila. Kaya sumasampalataya ba kayo sa isang bahagi ng Aklat at tumatanggi kayong sumampalataya sa isang bahagi? Kaya walang ganti sa sinumang gumagawa niyon kabilang sa inyo kundi isang kadustaan sa buhay na pangmundo. Sa Araw ng Pagbangon ay ipagtutulakan sila sa pinakamatindi sa pagdurusa. Si Allāh ay hindi nalilingat sa anumang ginagawa ninyo.


86

أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ ٱشۡتَرَوُاْ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا بِٱلۡأٓخِرَةِۖ فَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابُ وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ

ICDO: Sila ang mga yaong ipinagpalit nila ang Kabilang-Buhay sa napakaliit na halaga ng buhay dito sa daigdig. Kailanman ay hindi gagaan ang kaparusahan para sa kanila at walang makatutulong sa kanila para iligtas sila mula sa kaparusahan ng Allah.

Salas/Taron: Sila yaong mga binili ang buhay sa mundong ito [kapalit ng halaga ng kaligtasan] para sa kabilang buhay. Kaya, ang parusa ay hindi pagagaanin para sa kanila, at sila ay hindi matutulungan.

Quranenc.com: Ang mga iyon ay ang mga bumili sa buhay na pangmundo kapalit ng Kabilang-buhay kaya hindi pagagaanin sa kanila ang pagdurusa ni sila ay iaadya.


87

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ وَقَفَّيۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِۦ بِٱلرُّسُلِۖ وَءَاتَيۡنَا عِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ٱلۡبَيِّنَٰتِ وَأَيَّدۡنَٰهُ بِرُوحِ ٱلۡقُدُسِۗ أَفَكُلَّمَا جَآءَكُمۡ رَسُولُۢ بِمَا لَا تَهۡوَىٰٓ أَنفُسُكُمُ ٱسۡتَكۡبَرۡتُمۡ فَفَرِيقٗا كَذَّبۡتُمۡ وَفَرِيقٗا تَقۡتُلُونَ

ICDO: At katiyakan, ibinigay Namin kay Mousa ang Tawrah, pagkatapos ay nagpadala Kami ng mga Sugo kasunod niya mula sa mga angkan ni Isra`il. At ipinagkaloob Namin kay `isa (Hesus), na anak ni Maryam (Maria) ang mga himalang malilinaw na palatandaan at tinulungan siya ni Anghel Jibril (Gabriel) — ang Ruhul Qudus (Banal na Espiritu).

Sa tuwing may dumating ba sa inyong Sugo na may dala-dalang kapahayagan mula sa Allah na hindi sumasang-ayon sa inyong kagustuhan ay nagmamataas kayo, kung kaya, tinatanggihan ninyo ang ilan sa kanila at pinapatay ang iba?

Salas/Taron: At katiyakan, Aming ipinagkaloob kay Moises ang Kasulatan [Torah] at Aming isinunod pagkaraan niya ang mga sugo. At Aming ipinagkaloob kay Hesus na anak ni Maria, ang mga malilinaw na katibayan [o himala] at siya ay Aming pinatatag ng Banal na Espiritu.(44) Nguni’t, hindi nga ba sa tuwing may dumarating na isang sugo sa inyo na hindi kinalugdan ng inyong mga sarili, kayo ay naging lubhang mapagmalaki. Kaya, ang ibang pangkat [ng sugo] ay inyong itinakwil, at ang ibang pangkat ay inyong pinagpapatay?

(44) Ang tinutukoy na Banal na Espiritu o ang tinatawag na Ruh-ul-Qudus ay ang Anghel Gabriel.

Quranenc.com: Talaga ngang nagbigay Kami kay Moises ng Kasulatan at nagpasunod Kami noong matapos Niya ng mga sugo. Nagbigay Kami kay Jesus na anak ni Maria ng malilinaw na patunay at nag-alalay Kami sa kanya sa pamamagitan ng Espiritu ng Kabanalan. Kaya ba sa tuwing may nagdala sa inyo na isang sugo ng hindi pinipithaya ng mga sarili ninyo ay nagmamalaki kayo sapagkat sa isang pangkat ay nagpapabula kayo at sa isang pangkat ay pumapatay kayo?


88

وَقَالُواْ قُلُوبُنَا غُلۡفُۢۚ بَل لَّعَنَهُمُ ٱللَّهُ بِكُفۡرِهِمۡ فَقَلِيلٗا مَّا يُؤۡمِنُونَ

ICDO: At sinabi nila sa Propeta ng Allah at Kanyang Sugong si Propeta Muhammad (ﷺ): Ang aming mga puso ay nakabalot na kayat hindi na tumatalab ang iyong salita. Sa katunayan, mali ang kanilang pag-angkin, ang totoo ay isinumpa ng Allah ang kanilang mga puso kaya ito ay nakasara na. Samakatuwid, malayo sila sa awa ng Allah, dahil sa kanilang pagmamatigas at iilan lamang sa kanila ang naniwala.

Salas/Taron: At sila ay nagsasabi: “Ang aming mga puso ay nababalutan [hindi makaunawa ng mensahe].” Subali’t [ang katotohanan], sila ay isinumpa ng Allah nang dahil sa kanilang kawalan ng paniniwala. Sadyang napakaliit nitong kanilang pinaniniwalaan.

Quranenc.com: Nagsabi sila: “Ang mga puso namin ay mga nakabalot.” Bagkus isinumpa sila ni Allāh dahil sa kawalang- pananampalataya nila kaya sa kakaunti sila sumasampalataya.


89

وَلَمَّا جَآءَهُمۡ كِتَٰبٞ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِ مُصَدِّقٞ لِّمَا مَعَهُمۡ وَكَانُواْ مِن قَبۡلُ يَسۡتَفۡتِحُونَ عَلَى ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَلَمَّا جَآءَهُم مَّا عَرَفُواْ كَفَرُواْ بِهِۦۚ فَلَعۡنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ

ICDO: At noong dumating sa kanila ang Quran mula sa Allah, na nagpapatotoo sa Aklat ng Tawrah na nasa kanila, ito ay kanilang tinanggihan at hindi sila naniwala sa pagiging Propeta ni Propeta Muhammad (ﷺ), gayong bago siya ipinadala ay nanalangin sila laban sa mga Arabong Mushrikun, na nagsasabing: Malapit na ang pagdating ng Huling Sugo sa dulo ng panahon at susunod kami sa kanya at makikipaglaban kami na kasama niya laban sa inyo.

Subalit nang dumating ang Sugo sa kanila at nakilala nila ito sa pamamagitan ng kanyang mga katangiang batid nila at ang kanyang pagiging totoo, gayunpaman kahit na nakilala na nila ito ay tinanggihan pa rin nila at pinasinungalingan. Kung kaya, isinumpa ng Allah ang lahat ng mga hindi naniwala sa Propeta ng Allah at Kanyang Sugong si Propeta Muhammad (ﷺ) at sa Aklat ng Allah na ipinahayag sa kanya – ang Quran.

Salas/Taron: At nang dumating sa kanila ang isang Aklat [ang Qur’an] mula sa Allah na nagpapatunay sa anumang nasa kanila [Torah at Injeel], bagaman noong una pa man [ay kanilang batid na ang pagdating ng huling sugo], sila ay lagi nang nagsusumamo para sa tagumpay laban sa mga di-naniniwala. Subali’t nang dumating sa kanila ang anumang kanilang nakilala [si Muhammad bilang Sugo], sila ay hindi naniwala rito, kaya, ang sumpa ng Allah ay nasa mga di-naniniwala.

Quranenc.com: Noong may dumating sa kanila na isang Aklat mula sa ganang kay Allāh, na nagpapatotoo sa taglay nila – gayong sila dati noong bago nito ay humihiling ng pagwawagi laban sa mga tumangging sumampalataya – at noong dumating sa kanila ang nakilala nila ay tumanggi silang sumampalataya rito. Kaya ang sumpa ni Allāh ay sa mga tagatangging sumampalataya.


90

بِئۡسَمَا ٱشۡتَرَوۡاْ بِهِۦٓ أَنفُسَهُمۡ أَن يَكۡفُرُواْ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بَغۡيًا أَن يُنَزِّلَ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦۖ فَبَآءُو بِغَضَبٍ عَلَىٰ غَضَبٖۚ وَلِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابٞ مُّهِينٞ

ICDO: Anong sama ng napiling pasya ng mga angkan ni Isra`il para sa kanilang mga sarili, noong ipinagpalit nila ang tamang paniniwala sa pagtanggi bilang paglabag at panibugho, sa ipinadala ng Allah mula sa Kanyang kagandahang-loob sa Kanyang Propeta at Sugong si Propeta Muhammad (ﷺ) – ito ay ang Quran. Kung kaya, sila ay nabigo at napahamak. Ang para sa kanila ay sumpa ng Allah dahil sa pagmamatigas at pagtanggi nila kay Propeta Muhammad (ﷺ) pagkatapos silang isumpa ng Allah dahil sa pagbago nila sa Tawrah. Kayat ang sinumang tumanggi sa pagiging Propeta ni Muhammad (ﷺ) ay kaparusahan at kapahamakan ang para sa kanila.

Salas/Taron: Sadyang napakasama ng anupamang kanilang ipinagbili [o ipinagpalit] sa kanilang mga sarili – na kanilang nagagawang di-paniwalaan ang anumang ipinahayag ng Allah, sanhi ng [kanilang masidhing] pangangalit na ang biyaya ng Allah ay ibaba [o igawad] sa sinumang Kanyang nais mula sa Kanyang mga alipin. Kaya, sila ay nagsibalik nang may tinamong sunud-sunod na poot [ng Allah]. At para sa mga di-naniniwala, [sa kanila]  ay isang nakahihiyang parusa.

Quranenc.com: Kay saklap ng pinagbilihan nila sa mga sarili nila, na tumanggi silang sumampalataya sa pinababa ni Allāh dala ng kalapastanganan dahil nagbaba si Allāh ng kabutihang-loob Niya sa sinumang niloloob Niya kabilang sa mga lingkod Niya. Kaya bumalik sila kalakip ng isang galit sa ibabaw ng isang galit. Ukol sa mga tagatangging sumampalataya ay isang pagdurusang manghahamak.


91

وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ ءَامِنُواْ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُواْ نُؤۡمِنُ بِمَآ أُنزِلَ عَلَيۡنَا وَيَكۡفُرُونَ بِمَا وَرَآءَهُۥ وَهُوَ ٱلۡحَقُّ مُصَدِّقٗا لِّمَا مَعَهُمۡۗ قُلۡ فَلِمَ تَقۡتُلُونَ أَنۢبِيَآءَ ٱللَّهِ مِن قَبۡلُ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ

ICDO: At noong sinabi ng ilan sa mga Muslim sa mga Hudyo: Maniwala kayo sa ipinahayag ng Allah na Dakilang Quran, sinabi nila: Ang pinaniniwalaan lamang namin ay yung kung ano lamang ang ipinahayag ng Allah sa aming mga propeta. Sa ganitong kadahilanan ay tinanggihan nila ang mga ipinahayag ng Allah (sa Huling Sugo) pagkatapos ng naunang mga Propeta. Gayong sa katotohanan, ito ay tumutugma at nagpapatotoo sa anumang kasulatan na pinanghahawakan nila. Kung talagang tunay silang naniniwala sa kanilang Aklat, dapat ay paniwalaan nila ang Dakilang Quran, dahil ito ang nagpatunay kung ano ang nasa kanila.

Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Kung kayo ay tunay na naniniwala sa ipinahayag ng Allah sa inyo, bakit ninyo pinatay noon ang mga naunang Propeta ng Allah?

Salas/Taron: At kapag sinasabi sa kanila [sa mga Hudyo]: “Maniwala kayo sa anumang ipinahayag ng Allah,” sila ay nagsasabi, “Kami ay naniniwala [lamang] sa anumang ipinahayag sa amin.” At sila ay hindi naniwala sa anumang dumating pagkaraan nito, samantalang ito ang katotohanang nagpapatunay sa anumang [Kasulatang] nasa kanila. Sabihin, “Kung gayon, bakit ninyo pinagpapatay ang mga propeta ng Allah noon kung [tunay ngang] kayo ay mga naniniwala?”

Quranenc.com: Kapag sinabi sa kanila: “Sumampalataya kayo sa pinababa ni Allāh,” ay nagsasabi sila: “Sumasampalataya kami sa pinababa sa amin.” Tumatanggi silang sumampalataya sa iba pa roon samantalang ito ay ang katotohanan bilang tagapatotoo sa taglay nila. Sabihin mo: “Kaya bakit pumapatay kayo ng mga propeta ni Allāh noong bago nito kung kayo ay mga mananampalataya?”


92

۞وَلَقَدۡ جَآءَكُم مُّوسَىٰ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ ثُمَّ ٱتَّخَذۡتُمُ ٱلۡعِجۡلَ مِنۢ بَعۡدِهِۦ وَأَنتُمۡ ظَٰلِمُونَ

ICDO: At katiyakan, dumating sa inyo ang Propeta ng Allah na si Mousa na dala-dala niya ang mga malinaw na mga himala at mga palatandaang nagpapatunay ng kanyang pagiging Propeta, katulad ng baha, mga tipaklong, mga kuto (lahat ng uri ng Qummal), mga palaka at iba pang nabanggit sa Dakilang Quran.

Magkagayunpaman ay sinamba pa rin ninyo ang bakang inanyuan noong umalis si Mousa patungo sa itinalagang pakikipag-usap niya sa kanyang Rabb na Tagapaglikha. Samakatuwid, kayo ay lumabag sa hangganang itinakda ng Allah.

Salas/Taron: At katiyakang si Moises ay dumating sa inyo na may [dalang] malilinaw na katibayan; subali’t inyong kinuha [at itinuring] ang baka [bilang inyong diyos] pagkaraan niyon. At kayo ay naging mga mapaggawa ng kamalian.

Quranenc.com: Talaga ngang nagdala sa inyo si Moises ng malilinaw na patunay. Pagkatapos ay gumawa kayo sa guya [bilang diyus-diyusan] noong matapos [ng pag-alis] niya habang kayo ay mga tagalabag sa katarungan.


93

وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَكُمۡ وَرَفَعۡنَا فَوۡقَكُمُ ٱلطُّورَ خُذُواْ مَآ ءَاتَيۡنَٰكُم بِقُوَّةٖ وَٱسۡمَعُواْۖ قَالُواْ سَمِعۡنَا وَعَصَيۡنَا وَأُشۡرِبُواْ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلۡعِجۡلَ بِكُفۡرِهِمۡۚ قُلۡ بِئۡسَمَا يَأۡمُرُكُم بِهِۦٓ إِيمَٰنُكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ

ICDO: At alalahanin pa rin ninyo, noong kayo ay sumumpa ng kasunduan na tatanggapin ninyo ang anumang dala-dala ni Mousa na Tawrah. Subalit sinira ninyo ang kasunduang ito, na kung kaya, itinaas Namin sa inyong mga ulunan ang bundok ng Tur, at sinabi Namin sa inyo: Pangalagaan ninyo nang lubusan ang ibinigay Namin, makinig at sumunod kayo, kundi ay ibabagsak Namin ang bundok sa inyo. Subalit sinabi ninyo: Narinig namin ang sinabi mo (O Mousa) pero nilalabag namin ang utos mo; ang pagsamba ninyo sa inanyuang baka ang siyang naikintal sa inyong mga kalooban dahil sa patuloy ninyong paglabag.

Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Sa katotohanan, napakasama ng ipinag-uutos ng inyong paniniwala sa inyo na paglabag at pagkaligaw, kung kayo nga ay tunay na naniniwala sa kung ano ang ipinahayag ng Allah.

Salas/Taron: At [inyong alalahanin] nang Aming tanggapin ang inyong kasunduan at Aming itinaas ang bundok [ng Sinai] sa inyong itaas [na nagsasabing]: “Inyong tanggapin ang anumang Aming ipinagkaloob sa inyo nang may katatagan [o lakas] at kayo’y makinig.” [Nguni’t, sa halip] sila ay nagsabi: “Kami ay nakakarinig at kami ay sumusuway.” At ang kanilang puso ay [tuluyang] nahumaling [sa pagsamba] sa baka sanhi ng kanilang kawalan ng paniniwala. Sabihin: “Napakasama ng anumang ipinag-uutos ng inyong pananampalataya sa inyo, kung [tunay ngang] kayo ay mga naniniwala!”

Quranenc.com: [Banggitin] noong tumanggap Kami ng kasunduan sa inyo at nag-angat Kami sa ibabaw ninyo ng bundok, [na nagsasabi]: “Tanggapin ninyo ang ibinigay Namin sa inyo nang may lakas at makinig kayo.” Nagsabi sila: “Nakarinig kami at sumuway kami.” Pinahumaling sila sa mga puso nila ng [pagsamba sa] guya dahil sa kawalang-pananampalataya nila. Sabihin mo: “Kay saklap ng ipinag-uutos sa inyo ng pananampalataya ninyo, kung kayo ay mga mananampalataya.”


94

قُلۡ إِن كَانَتۡ لَكُمُ ٱلدَّارُ ٱلۡأٓخِرَةُ عِندَ ٱللَّهِ خَالِصَةٗ مِّن دُونِ ٱلنَّاسِ فَتَمَنَّوُاْ ٱلۡمَوۡتَ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

ICDO: Sabihin mo, O Muhammad (ﷺ) sa mga Hudyo na nag-aangkin na ang Al-Jannah ay para lamang sa kanila, sa pag-angkin nilang sila lamang ang malalapit sa Allah at hindi ang ibang mga tao, at sila ay mga anak ng Allah at mga minamahal. Samakatuwid, kung gayon: Hilingin ninyo ang Sumpa na Pagkamatay, sa mga nagsisinungaling mula sa inyo at sa iba pa, kung kayo ay totoo sa inyong pag-angkin.

Salas/Taron: Sabihin mo [sa kanila O Muhammad]: “Kung ang tahanan ng kabilang buhay kapiling ng Allah ay tanging inilaan para sa inyo at hindi inilaan para sa ibang tao, magkagayon, inyong asamin ang kamatayan kung [tunay ngang] kayo ay makatotohanan.”

Quranenc.com: Sabihin mo: “Kung ukol sa inyo ang tahanang pangkabilang-buhay sa piling ni Allāh nang natatangi bukod pa sa mga tao ay magmithi kay ng kamatayan kung kayo ay mga tapat.”


95

وَلَن يَتَمَنَّوۡهُ أَبَدَۢا بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلظَّـٰلِمِينَ

ICDO: At kailanman ay hindi nila ito gagawin, sa kadahilanang alam nila ang pagiging totoong Propeta ni Propeta Muhammad (ﷺ) at sila ay nagsisinungaling. Na kung kaya, dahil sa kanilang paglabag at di-paniniwala, ito ang magiging sanhi ng pagbabawal sa kanila ng Al-Jannah at magiging dahilan ng pagpasok nila sa Impiyernong-Apoy. At ang Allah ay `Aleem – Walang-Hanggang Nakaaalam at Ganap na Nakababatid kung sino ang masasama sa Kanyang mga alipin at ito ay Kanyang pagbabayarin.

Salas/Taron: Nguni’t kailanman, ito ay hindi nila aasamin sanhi ng anumang [kasalanang] ginawa ng kanilang mga kamay. At Ganap na Nababatid ng Allah ang mga mapaggawa ng kamalian.

Quranenc.com: Hindi sila magmimithi niyon magpakailanman dahil sa ipinauna ng mga kamay nila. Si Allāh ay Maalam sa mga tagalabag sa katarungan.


96

وَلَتَجِدَنَّهُمۡ أَحۡرَصَ ٱلنَّاسِ عَلَىٰ حَيَوٰةٖ وَمِنَ ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْۚ يَوَدُّ أَحَدُهُمۡ لَوۡ يُعَمَّرُ أَلۡفَ سَنَةٖ وَمَا هُوَ بِمُزَحۡزِحِهِۦ مِنَ ٱلۡعَذَابِ أَن يُعَمَّرَۗ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ

ICDO: At mababatid mo, O Muhammad (ﷺ), na ang mga Hudyo ay siyang pinakasakim sa sangkatauhan, hinggil sa pagnanasang humaba ang kanilang buhay dito sa daigdig, kahit na ito pa ang magpapahamak sa kanila. Higit pa ang kanilang kagustuhang humaba ang kanilang buhay kaysa sa mga Mushrikin. Sapagkat inaasam-asam nila ang mabuhay ng isang libong taon; gayong ang ganito katagal ay hindi pa rin maglalayo sa kanila sa kaparusahan ng Allah. Siya ang Allah, walang maililihim sa Kanya na kahit na anuman mula sa kanilang mga ginagawa.

Salas/Taron: At katiyakan, matatagpuan mo na sila ang pinakasakim na tao sa buhay, higit [ang kasakiman] kaysa sa mga mushrik.(45) Ang isa sa kanila ay naghahangad na siya ay pagkalooban ng isang libong taong buhay. Subali’t ito ay hindi makapagpapalayo sa kanya kamunti man mula sa parusa, na siya ay binigyan nang gayong [haba ng] buhay. Ang Allah ay Lubos na Nakakikita sa anumang kanilang ginagawa.

(45) Mushrikun – sila ang mga taong nagtatambal ng iba sa pagsamba sa Allah. Sila ay nagtalu-sira o hindi tumupad sa kanilang mga kasunduan.

Quranenc.com: Talagang makatatagpo ka nga sa kanila na pinakamasigasig sa mga tao sa buhay kaysa sa mga nagtambal [kay Allāh]. Nag-aasam ang isa sa kanila na kung sana palawigin siya ng isang libong taon samantalang ito ay hindi maghahango sa kanya mula sa pagdurusa na palawigin siya. Si Allāh ay Nakakikita sa anumang ginagawa nila.


97

قُلۡ مَن كَانَ عَدُوّٗا لِّـجِبۡرِيلَ فَإِنَّهُۥ نَزَّلَهُۥ عَلَىٰ قَلۡبِكَ بِإِذۡنِ ٱللَّهِ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَهُدٗى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ

ICDO: Sabihin mo, O Muhammad (ﷺ), sa mga Hudyo, noong sinabi nila na: Si Anghel Jibril (Gabriel) ay aming kalaban mula sa mga Anghel. Sinuman ang kalaban ni Jibril (hayaan siyang mamatay sa matinding galit), dahil walang pag-aalinlangan, siya ang nagbaba ng Dakilang Quran sa iyong puso, O Muhammad (ﷺ), sa kapahintulutan ng Allah, na nagpapatunay sa mga Aklat na nauna kaysa rito, at bilang gabay patungo sa katotohanan at nagbibigay ng magandang balita para sa mga naniwala rito, na ang para sa kanila ay kabutihan dito sa daigdig at sa Kabilang-Buhay.

Salas/Taron: Sabihin, “Sinuman ang kaaway ng [Anghel] Gabriel – siya [at wala ng iba] ang nagpahayag nito [ng Qur’an] sa iyong puso sa kapahintulutan ng Allah; isang pagpapatunay ng anumang [Kasulatang] nauna rito at [nagsisilbing] patnubay at magandang balita para sa mga naniniwala.”

Quranenc.com: Sabihin mo: “Ang sinumang naging isang kaaway para kay Gabriel, tunay na siya ay nagbaba nito sa puso mo ayon sa pahintulot ni Allāh, bilang tagapatotoo sa nauna rito, bilang patnubay, at bilang nakagagalak na balita para sa mga mananampalataya.”


98

مَن كَانَ عَدُوّٗا لِّلَّهِ وَمَلَـٰٓئِكَتِهِۦ وَرُسُلِهِۦ وَجِبۡرِيلَ وَمِيكَىٰلَ فَإِنَّ ٱللَّهَ عَدُوّٞ لِّلۡكَٰفِرِينَ

ICDO: Sinuman ang kalaban ng Allah, ng Kanyang mga anghel, ng Kanyang mga Sugo, lalung-lalo na ng dalawang anghel na sina Jibril at Mikail; katiyakan, ang Allah ay kalaban ng lahat ng mga walang pananampalataya.

Salas/Taron: Sinuman ang kaaway ng Allah, at ng Kanyang mga anghel, at ng Kanyang mga sugo, at ng [mga anghel na] Gabriel at Mikael, magkagayon, katotohanan, ang Allah ay kaaway ng mga di-naniniwala.

Quranenc.com: Ang sinumang naging isang kaaway para kay Allāh, sa mga anghel Niya, sa mga sugo Niya, kay Gabriel, at kay Miguel; tunay na si Allāh ay isang kaaway para sa mga tagatangging sumampalataya.


99

وَلَقَدۡ أَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتٖۖ وَمَا يَكۡفُرُ بِهَآ إِلَّا ٱلۡفَٰسِقُونَ

ICDO: At katiyakan, ipinahayag Namin sa iyo, O Muhammad (ﷺ), ang mga dakilang talata na malilinaw na mga palatandaan, na nagpapatunay ng iyong pagiging Propeta at walang sinuman ang tatanggi rito kundi yaong mga lumalabag at mga lumabas sa Deen ng Allah.

Salas/Taron: At katiyakan, Aming ipinahayag sa iyo [O Muhammad] ang mga ayaat [talata ng Qur’an, bilang] malilinaw na katibayan. At walang hindi maniniwala sa mga ito maliban ang mga suwail.

Quranenc.com: Talaga ngang nagpababa Kami sa iyo ng mga tandang malilinaw at walang tumatangging sumampalataya sa mga ito kundi ang mga suwail.


100

أَوَكُلَّمَا عَٰهَدُواْ عَهۡدٗا نَّبَذَهُۥ فَرِيقٞ مِّنۡهُمۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يُؤۡمِنُونَ

ICDO: Napakasama ang naging kalagayan ng mga angkan ni Isra`il, noong nilabag nila ang kasunduan, na sa tuwing nakikipagkasundo sila ay isinasaisang-tabi ito ng isa sa mga grupo nila at ito ay kanilang nilalabag. Makikita mong makikipagkasundo sila sa ngayon subalit kinabukasan ay sisirain nila ito. Sapagkat, ang nakararami sa kanila ay hindi naniniwala sa mensaheng dinala ni Propeta Muhammad (ﷺ).

Salas/Taron: Hindi nga ba sa bawa’t pagkakataon na kanilang tanggapin ang isang kasunduan, ito ay ipinagwawalang-halaga [lamang] ng isang pangkat sa kanila? Nguni’t [ang katotohanan nito], karamihan sa kanila ay hindi [tunay na] naniniwala.

Quranenc.com: Sa tuwing nakikipagtipan ba sila ng isang tipan ay itinatapon ito ng isang pangkat kabilang sa kanila? Bagkus ang higit na marami sa kanila ay hindi sumasampalataya.


101

وَلَمَّا جَآءَهُمۡ رَسُولٞ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِ مُصَدِّقٞ لِّمَا مَعَهُمۡ نَبَذَ فَرِيقٞ مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ كِتَٰبَ ٱللَّهِ وَرَآءَ ظُهُورِهِمۡ كَأَنَّهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

ICDO: Noong dumating sa kanila si Muhammad (ﷺ), ang Sugo ng Allah na dala ang Dakilang Quran, na tumutugma sa anumang pinanghahawakan nilang Tawrah. Ang ilan sa kanila na pinagkalooban ng kasulatan ay isinaisang-tabi ang Aklat ng Allah, inilagay nila ang Aklat sa kanilang mga likuran — itinago nila ang kasulatan, na parang ito ay hindi nila alam. Ang katulad nila ay mga mangmang na walang kaalam-alam sa katotohanan.

Salas/Taron: At nang ang isang sugo [si Muhammad] na nagmula sa Allah ay dumating sa kanila na nagpapatunay sa anumang [Kasulatang] nasa sa kanila, ang isang pangkat niyaong mga pinagkalooban ng Kasulatan ay winalang-halaga(46) ang Aklat ng Allah na wari bang hindi nila nalalaman  [ang nilalaman nito].

(46) […winalang-halaga ang Aklat ng Allah (Torah)] ito ang ginamit na parirala batay sa kahulugan kaysa sa literal na pararilang “inihagis ang Aklat ng Allah [Torah] sa kanilang mga likuran…” Ang Allah ang Siyang Lubos na nakaaalam.

Quranenc.com: Noong may dumating sa kanila na isang Sugo mula sa ganang kay Allāh, na nagpapatotoo sa taglay nila, ay itinatapon ng isang pangkat kabilang sa mga binigyan ng kasulatan ang Kasulatan ni Allāh sa likuran ng mga likod nila na para bang sila ay hindi nakaaalam.


102

وَٱتَّبَعُواْ مَا تَتۡلُواْ ٱلشَّيَٰطِينُ عَلَىٰ مُلۡكِ سُلَيۡمَٰنَۖ وَمَا كَفَرَ سُلَيۡمَٰنُ وَلَٰكِنَّ ٱلشَّيَٰطِينَ كَفَرُواْ يُعَلِّمُونَ ٱلنَّاسَ ٱلسِّحۡرَ وَمَآ أُنزِلَ عَلَى ٱلۡمَلَكَيۡنِ بِبَابِلَ هَٰرُوتَ وَمَٰرُوتَۚ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنۡ أَحَدٍ حَتَّىٰ يَقُولَآ إِنَّمَا نَحۡنُ فِتۡنَةٞ فَلَا تَكۡفُرۡۖ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنۡهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِۦ بَيۡنَ ٱلۡمَرۡءِ وَزَوۡجِهِۦۚ وَمَا هُم بِضَآرِّينَ بِهِۦ مِنۡ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمۡ وَلَا يَنفَعُهُمۡۚ وَلَقَدۡ عَلِمُواْ لَمَنِ ٱشۡتَرَىٰهُ مَا لَهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِنۡ خَلَٰقٖۚ وَلَبِئۡسَ مَا شَرَوۡاْ بِهِۦٓ أَنفُسَهُمۡۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ

ICDO: Sinunod ng mga Hudyo ang iniudyok sa kanila ng mga Shaytan (Satanas) bilang Sihr* (pagsasalamangka) noong kapanahunan ni Haring Sulayman (Solomon) na anak ni Dawood (David). Sa katunayan, hindi si Sulayman ang lumabag at hindi siya ang nag-aral ng Sihr. Walang iba kundi ang mga Shaytan ang siyang tunay na lumabag sa kautusan ng Allah noong itinuro nila sa mga tao ang Sihr upang masira ang kanilang Deen.

At ganoon din, ang mga Hudyo ay sinunod nila ang Sihr na ibinaba sa dalawang anghel na sina Harut at Marut na nasa lupain ng Babylon (na sakop ng Iraq sa ngayon) bilang pagsubok mula sa Allah para sa Kanyang mga alipin, hindi ito itinuturo ng dalawang anghel kaninuman nang hindi sila nagbibigay ng payo at babala mula sa pag-aaral ng Sihr, na sinasabi nilang dalawa: Huwag kang lumabag sa kagustuhan ng Allah sa pamamagitan ng pag-aaral ng Sihr at pagsunod sa mga Shaytan.

Ang mga natutunan ng mga tao sa mga anghel na ito ay kung papaano nila lagyan ng pagkamuhi ang kalooban ng mag-asawa upang sila ay magkahiwalay, subalit hindi magagawa ng mga nagsasagawa ng salamangka na ipahamak ang sinuman, maliban na lamang kung ito ay nanaisin ng Allah at Kanyang ipapasiya. At walang sinuman ang natuto ng Sihr nang hindi nakasira sa kanila at wala itong ibinigay na anumang pakinabang sa kanila.

Samakatuwid, ito ang dinala ng mga Shaytan sa mga Hudyo, hanggang sa ito ay naging laganap sa kanila. Sa katunayan, mas inuna pa nila ito kaysa sa Aklat ng Allah; at katiyakan, kahit na alam pa ng mga Hudyo na ang pagpili sa Sihr at pagtalikod sa katotohanan ay walang mapapalang anumang kabutihan sa Kabilang-Buhay.

At napakasama ang ginawa nilang pagbenta sa kanilang mga sarili bilang kapalit ng Sihr at paglabag. Ipinagpalit nila ito sa tamang pananampalataya at pagsunod sa Sugo, kung nababatid lamang nila ang mga pagpapayo sa kanila ay hindi nila ito ipagpapalit.

*Sihr: Tumutukoy ito sa lahat ng mga sangay ng madyik (mahika), kasama rito ang pagsasalamangka, panggagayuma, pangkukulam, panghuhula at iba pa na mga kauri nito.

Salas/Taron: At [sa halip], kanilang sinunod ang anumang binigkas ng mga demonyo [noong panahon] ng paghahari ni Solomon. Hindi si Solomon ang di-naniwala subali’t ang mga demonyo ang mga di-naniwala, sila [mga demonyo] ang nagturo sa mga tao ng salamangka at ng anumang ibinaba sa Babila [Babylonia] sa dalawang anghel na sina Harut at Marut, subali’t sila [ang dalawang anghel] ay hindi nagturo sa sinuman [nang gayong salamangka] hanggang hindi sila nakapagsasabi [bilang babala na]: “Kami ay isang pagsubok [lamang] kaya huwag kayong magtakwil ng paniniwala [sa pamamagitan ng pagsasanay ng salamangka].”(47) At sila ay natuto mula sa kanilang dalawa ng anumang pamamaraang maaaring magdulot ng paghihiwalay sa pagitan ng lalaki at ng kanyang asawa. Subali’t sila ay walang magagawang pinsala sa sinuman sa pamamagitan nito maliban sa kapahintulutan ng Allah. At sila [mga tao] ay natuto ng anumang nakapipinsala sa kanila at hindi nakabubuti sa kanila. At katotohanan, sila [mga anak ni Israel] ay nakababatid na sinumang kumalakal nito [ng salamangka] ay walang [nakalaang mabuting] bahagi sa kabilang buhay. Sadyang napakasama ng anumang kanilang ipinagbili [ipinagpalit] para sa kanilang mga sarili, kung ito ay kanila lamang nababatid!

(47) Sila [mga anghel] ay nagbabala sa tao laban sa maling paggamit ng kanilang natutuhan.

Quranenc.com: Sumunod sila sa binibigkas ng mga demonyo sa paghahari ni Solomon. Hindi tumangging sumampalataya si Solomon bagkus ang mga demonyo ay tumangging sumampalataya; nagtuturo sila sa mga tao ng panggagaway at ng pinababa sa dalawang anghel sa Babilonia, na sina Hārūt at Mārūt. Hindi nagtuturo silang dalawa sa isa man hanggang sa magsabi silang dalawa: “Kami ay tukso lamang, kaya huwag kang tumangging sumampalataya.” Kaya natututo sila mula sa kanilang dalawa ng nagpapahihiwalay sa pagitan ng lalaki at maybahay nito. Sila ay hindi mga nakapipinsala sa pamamagitan nito sa isa man malibang ayon sa pahintulot ni Allāh. Natututo sila ng nakapipinsala sa kanila at hindi nagpapakinabang sa kanila. Talaga ngang nakaalam sila na talagang ang sinumang bumili nito ay walang ukol sa kanya sa Kabilang-buhay na anumang bahagi. Talagang kay saklap ng pinagbilihan nila sa mga sarili nila, kung sakaling sila noon ay nakaaalam.


103

وَلَوۡ أَنَّهُمۡ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَمَثُوبَةٞ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِ خَيۡرٞۚ لَّوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ

ICDO: Kung ang mga Hudyo ay naniwala lamang at nagkaroon ng takot sa Allah, mapatutunayan nilang ang gantimpala ng Allah ay higit na nakabubuti kaysa sa Sihr at sa kung anu-anuman na kanilang natamo sa pamamagitan nito. Kung batid lamang nila ang gantimpala ng Allah sa sinumang susunod sa Kanya.

Salas/Taron: At kung sila ay naniwala lamang at kinatakutan [ang Allah], marahil ang gantimpalang nagmumula sa Allah ay higit sanang mainam [kaysa sa pagsasanay ng salamangka] kung ito ay kanila lamang nababatid.

Quranenc.com: Kung sakaling sila ay sumampalataya at nangilag magkasala, talaga sanang ang isang gantimpala mula sa ganang kay Allāh ay higit na mabuti kung sakaling sila noon ay nakaaalam.


104

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَقُولُواْ رَٰعِنَا وَقُولُواْ ٱنظُرۡنَا وَٱسۡمَعُواْۗ وَلِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٞ

ICDO: O kayong mga naniwala sa Allah, huwag ninyong sabihin sa Sugo ng Allah na si Propeta Muhammad (ﷺ) na Ra`ina (na ang ibig sabihin nito ay pangalagaan mo kami at maging dahan-dahan ka sa pagsasalita sa amin hanggang sa maintindihan namin ang iyong sinasabi); bagkus ay sabihin ninyong Un-dzur-na (na ang ibig sabihin ay matyagan mo kami bilang pangangalaga); dahil nagbibigay din ito ng ganoong kahulugan, sapagkat ang mga Hudyo noon ay sinasabi nila sa Propeta Muhammad (ﷺ) na Ra`ina (na ang ibig nilang sabihin ay paghamak); samakatuwid, ang para sa mga lumalabag ay makatitikim ng matinding kaparusahan.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, huwag ninyong sabihin [sa sugo] ang “Raina”(48) subali’t ang inyong sabihin ay “Undhurna”(49) at kayo ay makinig [sa kanya]. At para sa mga di-naniniwala, [nakalaan para sa kanila ang] isang kasakit-sakit na parusa.

(48) Raina. Ito ay isang Arabe na salita na ang ibig sabihin ay “Ibilang kami; bigyan kami ng panahon upang makinig sa iyo at makinig ka sa amin.” Samantalang sa wikang Hebreo, ito ay isang “insulto o kawalan ng paggalang” at ang mga Hudyo ay laging sinasabi ito bilang pang-aalipusta sa Sugo ng Allah na may masamang layunin [Tingnan ang Qur’an 4:46].

(49) Undhurna – ang ibig sabihin nito ay tumingin ka sa amin nang sa gayon aming maunawaan ang sinasabi mo sa amin.

Quranenc.com: O mga sumampalataya, huwag ninyong sabihin: “Magsaalang-alang ka sa amin,” ngunit sabihin ninyo: “Maghintay ka sa amin,” at makinig kayo. Ukol sa mga tagatangging sumampalataya ay isang pagdurusang masakit.


105

مَّا يَوَدُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ وَلَا ٱلۡمُشۡرِكِينَ أَن يُنَزَّلَ عَلَيۡكُم مِّنۡ خَيۡرٖ مِّن رَّبِّكُمۡۚ وَٱللَّهُ يَخۡتَصُّ بِرَحۡمَتِهِۦ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ

ICDO: Hindi nais ng mga walang pananampalataya mula sa Ahlul Kitab* – mga taong nagtatangan ng mga naunang Kasulatan, na mga Hudyo at mga Kristiyano; at sa mga Mushrikin, na dumating sa inyo ang kahit na anumang kabutihan mula sa inyong Rabb na Tagapaglikha, na tulad ng Dakilang Quran o anumang kaalaman, o hindi kaya ay tulong o magandang balita. Subalit ang awa ng Allah ay namumukod-tangi sa sinumang Kanyang nais mula sa Kanyang mga alipin, sa pagbibigay ng pagka-Propeta at pagbibigay ng mensahe. At ang Allah ay Siyang Nagmamay-ari ng mga Dakilang Biyaya at Kagandahang-Loob.

*Ahlul Kitab: Nagtatangan ng mga Kasulatan, bilang pagkilala, bilang pagpapa-alaala sa kanila, tinawag ang mga Kristiyano at mga Hudyo sa Dakilang Quran na mga Ahlul Kitab – O kayo na nagtatangan ng mga naunang Kasulatan.

Salas/Taron: Hindi hahangarin niyaong mga di-naniniwala mula sa Angkan ng Kasulatan [Hudyo at Kristiyano] at ng mga mushrik na mayroong ibababang anumang kabutihan para sa inyo [mga Muslim] mula sa inyong Panginoon. Subali’t pinipili ng Allah para sa Kanyang habag ang sinumang Kanyang nais, at ang Allah ang Siyang may Tangan ng dakilang biyaya.

Quranenc.com: Hindi magmimithi ang mga tumangging sumampalataya kabilang sa mga May Kasulatan ni ang mga tagatambal na may ibaba sa inyo na anumang mabuti mula sa Panginoon ninyo. Si Allāh ay nagtatangi ng awa Niya sa sinumang niloloob Niya. Si Allāh ay may kabutihang-loob na sukdulan.


106

۞مَا نَنسَخۡ مِنۡ ءَايَةٍ أَوۡ نُنسِهَا نَأۡتِ بِخَيۡرٖ مِّنۡهَآ أَوۡ مِثۡلِهَآۗ أَلَمۡ تَعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ

ICDO: Ang anumang talata (o rebelasyon) na Aming pinalitan at aalisin sa mga puso at isipan, ay Amin itong pinapalitan nang higit pa kaysa rito o hindi kaya ay muli Kaming nagbibigay ng kapareho nito, bilang kautusan at gantimpala, na ang bawat isa sa mga talatang ito ay may sapat na karunungan.

Hindi mo ba alam, O Muhammad (ﷺ), ikaw at ang iyong sambayanan, na ang Allah ay Siyang Qadeer – Walang-Hanggan at Ganap na Makapangyarihan na may kakayahang gawin ang lahat ng bagay at walang anumang makapipigil sa Kanya?

Salas/Taron: Hindi Namin sinususugan ang isang ayah [kapahayagan o batas] o hinahayaang malimutan maliban na Kami ay nagdadala ng [isang] nakahihigit pa rito o katulad nito.(50) Hindi mo ba nalalaman na ang Allah ay Ganap na may Kakayahan sa lahat ng bagay?

(50) May mga batas na sinusugan o pinalitan nang higit na mabuting batas. At ang pagsusog ay nagmumula sa Allah at walang tao ang maaaring magsusog sa mga batas ng Diyos.

Quranenc.com: Ang anumang ipinawalang-bisa Namin na isang talata o ipinalimot Namin iyon ay magdudulot Kami ng isang higit na mainam kaysa roon o ng tulad niyon. Hindi ka ba nakaaalam na si Allāh sa bawat bagay ay May-kakayahan?


107

أَلَمۡ تَعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٍ

ICDO: Hindi mo (rin) ba alam, O Muhammad (ﷺ) at ng iyong sambayanan, na ang Allah ay tanging Nagmamay-ari at Nangangasiwa sa mga kalangitan at kalupaan? Ginagawa Niya ang anuman na Kanyang nais, Nagpapasiya Siya ng batas na anuman na Kanyang nais, Nag-aatas Siya sa Kanyang mga alipin at Nagbabawal sa pamamaraan na Kanyang nais; samakatuwid, tungkulin nila ang sumunod at tanggapin ang mga ito. Ngunit kapag sila ay tumanggi, dapat nilang mabatid, na wala silang maaaring maging tagapagtaguyod bukod sa Allah at walang sinumang maaaring makatulong upang pigilin ang kaparusahan ng Allah.

Salas/Taron: Hindi mo ba nalalaman na nasa Allah ang [pagmamay-ari ng] kapamahalaan ng mga kalangitan at ng kalupaan, at [na] bukod sa Allah, kayo ay walang [matatagpuang] wali [o tagapangalaga] o ng makatutulong?

Quranenc.com: Hindi ka ba nakaaalam na si Allāh ay may paghahari sa mga langit at lupa? Walang ukol sa inyo bukod pa kay Allāh na isang katangkilik ni isang mapag-adya.


108

أَمۡ تُرِيدُونَ أَن تَسۡـَٔلُواْ رَسُولَكُمۡ كَمَا سُئِلَ مُوسَىٰ مِن قَبۡلُۗ وَمَن يَتَبَدَّلِ ٱلۡكُفۡرَ بِٱلۡإِيمَٰنِ فَقَدۡ ضَلَّ سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ

ICDO: O sangkatauhan! Nais ba ninyong hilingin sa inyong Sugong si Propeta Muhammad (ﷺ) ang mga bagay, na ang inyong layunin ay paglabag at pagmamataas, na tulad ng ginawang paghiling ng mga Hudyo kay Mousa? Kung gayon, sinuman ang tatanggi at hindi maniniwala pagkatapos nito ay malilihis sa Matuwid na Landas ng Allah at mapupunta sa kamangmangan at pagkaligaw.

Salas/Taron: O nais ba ninyong magtanong sa inyong sugo [kay Muhammad] tulad ng kanilang pagtatanong kay  Moises  noon. At  sinumang ipinagpalit  ang Eeman [pananampalataya] para sa kawalan ng paniniwala, katiyakan, na siya ay napaligaw mula sa patag [o matuwid] na landas.

Quranenc.com: O nagnanais ba kayong humiling sa Sugo ninyo gaya ng pagkahiling kay Moises noong bago nito? Ang sinumang magpapalit ng kawalang-pananampalataya sa pananampalataya ay lumihis nga palayo sa katumpakan ng landas.


109

وَدَّ كَثِيرٞ مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ لَوۡ يَرُدُّونَكُم مِّنۢ بَعۡدِ إِيمَٰنِكُمۡ كُفَّارًا حَسَدٗا مِّنۡ عِندِ أَنفُسِهِم مِّنۢ بَعۡدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلۡحَقُّۖ فَٱعۡفُواْ وَٱصۡفَحُواْ حَتَّىٰ يَأۡتِيَ ٱللَّهُ بِأَمۡرِهِۦٓۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ

ICDO: Inaasam-asam ng karamihan sa mga taong nagtatangan ng mga naunang Kasulatan, na mga Hudyo at mga Kristiyano, na bumalik kayo, O mga mananampalataya, sa di-paniniwala pagkatapos ninyong maniwala, na makabalik kayo sa dati ninyong kinagawian na pagsamba sa mga rebulto. Ang dahilan kung bakit gusto nilang matulad kayo sa mga ito, sapagkat ang kanilang kalooban ay punung-puno ng kapootan at panibugho nang mapatunayan nilang si Propeta Muhammad (ﷺ) ay totoong Propeta at Sugo ng Allah ayon sa kanyang dinalang Aklat.

Kayat hayaan ninyo sila sa kanilang pagkakamali at nagawang kasamaan. Patawarin ninyo sila sa kanilang kamangmangan hanggang sa dumating ang kautusan ng Allah hinggil sa kanila upang sila ay kalabanin at patayin (at ito ay nangyari na sa kanila).

At walang pag-aalinlangan, parurusahan sila ng Allah sa kanilang mga maling gawain. Katiyakan, magagawa ng Allah ang anumang Kanyang nais na gawin at walang sinumang makapipigil sa Kanya.

Salas/Taron: At karamihan sa Angkan ng Kasulatan [mga Hudyo at Kristiyano] ay naghahangad na kayo ay kanilang maibalik sa pagiging di-naniniwala pagkaraang kayo ay naniwala [sa Allah] sanhi ng paninibugho mula sa kanilang mga sarili, [kahit] pagkaraang naging malinaw para sa kanila ang katotohanan. Kaya, kayo ay [matutong] magpatawad at magpaumanhin hanggang iparating ng Allah ang Kanyang Kautusan.(51) Katotohanan, ang Allah ay Ganap na may Kakayahan sa lahat ng bagay.

(51) Sinusugan. Ang ayah na ito [109] ay sinusugan ng ayah 9:29. [Tafsir At-Tabari]

Quranenc.com: Minimithi ng marami sa mga May Kasulatan na kung sana magpapanauli sila sa inyo, noong matapos ng pagsampalataya ninyo, bilang mga tagatangging sumampalataya dala ng inggit mula sa ganang mga sarili nila noong matapos na luminaw para sa kanila ang katotohanan. Kaya magpaumanhin kayo at magpawalang-sala kayo hanggang sa magparating si Allāh ng utos Niya. Tunay na si Allāh sa bawat bagay ay May-kakayahan.


110

وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَۚ وَمَا تُقَدِّمُواْ لِأَنفُسِكُم مِّنۡ خَيۡرٖ تَجِدُوهُ عِندَ ٱللَّهِۗ إِنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ

ICDO: Magpatuloy kayo, O kayong mga mananampalataya, sa pagsasagawa ng Salah sa tamang pamamaraan, at sa pagbibigay ng mga obligadong kawanggawa (Zakah). At sa bawat kabutihang inyong gagawin ay para rin lamang sa inyong sariling kapakinabangan. Matatagpuan ninyo ang gantimpala ng Allah sa paggawa ninyo nito, roon sa Kabilang-Buhay. Katiyakan, ang Allah ay Baseer – Siya ay Walang-Hanggan at Ganap na Nakakakita sa lahat ng inyong mga ginagawa na walang anuman ang naililihim sa Kanya at Siya rin ang magkakaloob ng gantimpala nito sa inyo.

Salas/Taron: At magsagawa kayo ng pagdarasal at magbigay ng kawanggawa. At anuman ang inyong inilabas [ibinigay] na kabutihan para sa inyong mga sarili, ito ay inyong matatagpuan sa Allah. Katotohanan, ang Allah ay Ganap na nakikita ang anumang inyong ginagawa.

Quranenc.com: Magpanatili kayo ng pagdarasal at magbigay kayo ang zakāh. Ang anumang ipinauna ninyo para sa mga sarili ninyo na kabutihan ay matatagpuan ninyo ito sa piling ni Allāh. Tunay na si Allāh sa anumang ginagawa ninyo ay Nakakikita.


111

وَقَالُواْ لَن يَدۡخُلَ ٱلۡجَنَّةَ إِلَّا مَن كَانَ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰۗ تِلۡكَ أَمَانِيُّهُمۡۗ قُلۡ هَاتُواْ بُرۡهَٰنَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

ICDO: Inaangkin ng mga Hudyo at mga Kristiyano na ang Jannah (Hardin – isinaling Paraiso) ay para lamang sa kanila at walang sinumang maaaring makapasok (sa Al-Jannah na ito) kundi sila lamang. Yaon ay kanilang maling pag-aakala. Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Magpakita kayo ng inyong katibayan kung kayo ay nagsasabi ng katotohanan sa inyong pag-aangkin.

Salas/Taron: At sila ay nagsabi:”Walang sinuman ang makapapasok sa Paraiso maliban na siya ay isang Hudyo o isang Kristiyano.” Iyon ay kanilang mapagnasang saloobin [lamang]. Sabihin: “Magpakita kayo ng inyong patunay kung [tunay ngang] kayo ay makatotohanan.”

Quranenc.com: Nagsabi sila: “Walang papasok sa Paraiso kundi mga Hudyo o mga Kristiyano.” Iyon ay mga pinakamimithi nila. Sabihin mo: “Magbigay kayo ng patunay ninyo kung kayo ay mga tapat.”


112

بَلَىٰۚ مَنۡ أَسۡلَمَ وَجۡهَهُۥ لِلَّهِ وَهُوَ مُحۡسِنٞ فَلَهُۥٓ أَجۡرُهُۥ عِندَ رَبِّهِۦ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ

ICDO: Sapagkat walang pag-aalinlangang mali ang kanilang pag-aakala na ang Al-Jannah ay para sa mga natatanging grupo at ipinagbabawal sa iba.

Samakatuwid, ang makapapasok lamang sa Al-Jannah ay ang sinumang nag-Muslim, na ang ibig sabihin ay ang sinumang isinuko ang kanyang sarili sa Nag-iisang Allah na walang katambal, na siya ay dalisay sa kanyang kalooban at maingat sa lahat ng kanyang mga salita at gawa nang alang-alang sa Allah.

Kung kaya, sinuman ang gumawa nito ay makakamtan niya ang gantimpala mula sa kanyang Rabb na Tagapaglikha sa Kabilang-Buhay, na ito ay ang pagpasok sa Al-Jannah, at doon ay wala silang dapat na ipangamba sa kanilang kahihinatnan, at wala rin silang dapat na ipangamba sa anumang naiwan nila o anumang bagay na hindi nila naranasan dito sa mundo.

Salas/Taron: Bagkus [ang katunayan nito] sinuman ang isinuko [o itinalima] ang kanyang mukha [o sarili] sa Allah at siya ay mapaggawa ng kabutihan, para sa kanya ay gantimpalang nagmumula sa kanyang Panginoon. Sila ay walang [mararanasang] pangamba at sila ay walang [madaramang] kalungkutan.

Quranenc.com: Bagkus ang sinumang nagsuko ng mukha niya kay Allāh, habang siya ay gumagawa ng maganda, ay ukol sa kanya ang pabuya sa kanya sa ganang Panginoon niya. Walang pangamba sa kanila ni sila ay malulungkot.


113

وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ لَيۡسَتِ ٱلنَّصَٰرَىٰ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَقَالَتِ ٱلنَّصَٰرَىٰ لَيۡسَتِ ٱلۡيَهُودُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَهُمۡ يَتۡلُونَ ٱلۡكِتَٰبَۗ كَذَٰلِكَ قَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ مِثۡلَ قَوۡلِهِمۡۚ فَٱللَّهُ يَحۡكُمُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ

ICDO: At sabi ng mga Hudyo: Ang mga Kristiyano ay wala ni katiting sa tamang Deen. Ganoon din ang sinasabi ng mga Kristiyano sa mga Hudyo: Ang mga Hudyo ay wala ni katiting sa tamang Deen. Gayong sa katotohanan, pareho nilang binabasa ang Tawrah at Injeel, at nakasaad doon na nararapat silang maniwala sa lahat ng mga Propeta.

Maging ang mga mangmang mula sa mga paganong Arabo at iba pa ay ganoon din ang sinasabi na: Ang bawat mayroong Deen ay wala ni katiting sa tama.

Subalit huhukuman sila ng Allah sa Araw ng Muling Pagkabuhay sa mga hindi nila pinagkasunduan hinggil sa Deen at matatamo ng sinuman ang kabayaran ayon sa kanyang nagawa.

Salas/Taron: Ang mga Hudyo ay nagsasabi na ang mga Kristiyano ay walang bagay na mapaninindigan at ang mga Kristiyano ay nagsasabi na ang mga Hudyo ay walang bagay na mapaninindigan, samantalang sila ay kapwa bumibigkas ng [kani-kanilang] Kasulatan. Ganyan din yaong [mga pagano na] walang nalalaman, sila ay nagsasabi ng mga pananalitang nakakatulad nila. Kaya, ang Allah ay Siyang maghahatol sa kanilang pagitan sa Araw ng Pagkabuhay na Muli hinggil sa anumang kanilang lagi nang ipinagkakaiba.

Quranenc.com: Nagsabi ang mga Hudyo: “Ang mga Kristiyano ay hindi nakabatay sa anuman,” at nagsabi ang mga Kristiyano: “Ang mga Hudyo ay hindi nakabatay sa anuman,” samantalang sila ay nagbabasa ng Kasulatan. Gayon nagsabi ang mga hindi nakaaalam ng tulad ng sabi nila. Kaya si Allāh ay hahatol sa pagitan nila sa Araw ng Pagbangon hinggil sa anumang sila noon hinggil doon ay nagkakaiba-iba.


114

وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن مَّنَعَ مَسَٰجِدَ ٱللَّهِ أَن يُذۡكَرَ فِيهَا ٱسۡمُهُۥ وَسَعَىٰ فِي خَرَابِهَآۚ أُوْلَـٰٓئِكَ مَا كَانَ لَهُمۡ أَن يَدۡخُلُوهَآ إِلَّا خَآئِفِينَۚ لَهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا خِزۡيٞ وَلَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٞ

ICDO: At walang sinuman ang hihigit sa pagiging di-makatarungan kaysa sa mga yaong nagbabawal na luwalhatiin ang mga Pangalan ng Allah sa mga Masjid (tahanan ng pagsamba sa Allah), ipinagbawal ang pagsa-Salah at pagbabasa ng Quran mula rito at iba pa; at mas lalong naging matindi ang kanilang pagsusumigasig na wasakin ito, o hindi kaya ay ipasara ito, o hindi kaya ay pagbawalan ang mga mananampalataya mula rito. Sila (na mga nagbabawal) ang tunay na masasama na hindi sila maaaring pumasok sa mga Masjid nang walang pangamba at pagkatakot mula sa parusang maaaring mangyari sa kanila.

Ang para sa mga gumagawa ng mga hindi makatarungan ay pagkahamak dito sa daigdig at masidhing pagpaparusa sa Kabilang-Buhay.

Salas/Taron: At sino ba ang mapaggawa ng kamalian na nakahihigit kaysa sa kanila na nagbabawal na ang pangalan ng Allah ay banggitin sa Kanyang mga masjid at nagsisikap na ang mga ito ay sirain? Sila yaong mga hindi nakapapasok sa mga [pook na] ito maliban sa pangamba. Para sa kanila ay kahihiyan sa mundong ito at para sa kanila ay malaking parusa sa kabilang buhay.

Quranenc.com: Sino pa ang higit na tagalabag sa katarungan kaysa sa sinumang pumipigil sa mga masjid ni Allāh na banggitin sa mga ito ang pangalan Niya at nagpunyagi sa pagsira sa mga ito. Ang mga iyon ay hindi ukol sa kanilang pumasok sa mga ito malibang mga nangangamba. Ukol sa kanila sa Mundo ay kadustaan at ukol sa kanila sa Kabilang-buhay ay isang pagdurusang sukdulan.


115

وَلِلَّهِ ٱلۡمَشۡرِقُ وَٱلۡمَغۡرِبُۚ فَأَيۡنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجۡهُ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ

ICDO: Ang Allah ay Nagmamay-ari ng sinisikatan ng araw at ang nilulubugan nito, at maging ang nasa pagitan ng dalawang ito, sapagkat Siya ang Nagmamay-ari ng lahat ng mga kalupaan, na samakatuwid, kahit saan man kayo humarap habang kayo ay nagsa-Salah bilang kautusan ng Allah sa inyo; at walang pag-aalinlangan, na dahil sa kayo ay naghahangad na makaharap ang Mukha ng Allah, ay hindi pa rin kayo nakalalabas sa Kanyang kaharian at sa pagsunod sa Kanya.

Katiyakan, ang Allah ay Wasee` – Sapat at Ganap na Tagapagtustos sa lahat ng pangangailangan ng Kanyang mga nilikha na napakalawak ng Kanyang awa sa Kanyang mga alipin, na Siya ay `Aleem – Walang-Hanggang Nakaaalam at Ganap na Nakababatid ng lahat ng kanilang mga ginagawa at walang anuman ang maililihim sa Kanya.

Salas/Taron: At sa Allah ang [pagmamay-ari ng] silangan at kanluran, kaya saanman kayo bumaling ay naroroon ang Mukha ng Allah. Katotohanan, nasasaklawan ng Allah [ang lahat], Maalam.

Quranenc.com: Sa kay Allāh ang silangan at ang kanluran kaya saanman kayo humarap ay naroon ang Mukha ni Allāh. Tunay na si Allāh ay Malawak, Maalam.


116

وَقَالُواْ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدٗاۗ سُبۡحَٰنَهُۥۖ بَل لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ كُلّٞ لَّهُۥ قَٰنِتُونَ

ICDO: At sinabi ng mga Hudyo, mga Kristiyano at mga pagano: Ang Allah ay nagkaroon ng bugtong na anak. Luwalhati sa Allah at Napakadakila Niya laban sa mga maling paratang nila sa Kanya! Siya ang Nagmamay-ari ng lahat ng mga nasa kalangitan at nasa kalupaan, at ang mga ito ay Kanyang mga alipin, at silang lahat ay nagpapasailalim sa Kanyang kagustuhan at gumagalaw ayon sa Kanyang Pangangasiwa.

Salas/Taron: At sila [mga Hudyo, Kristiyano at pagano] ay nagsabi: “Ang Allah ay may anak na lalaki.”(52) Luwalhati sa Kanya! [Bagkus] sa Kanya ang anumang nasa mga kalangitan at ang anumang nasa kalupaan at ang lahat ay masunurin sa Kanya.

(52) Ang anak ni Adan. Isinalaysay ni Ibn Abbas: Ang Sugo ng Allah ay nagsabi: “Ang Allah ay nagsabi: “Ang anak ni Adan ay nagsabi ng kasinungalingan laban sa Akin bagaman siya ay walang karapatang gawin ito at Ako ay kanyang inalipusta bagama’t siya ay walang karapatang gawin ito.Tungkol sa kanyang pagsisinungaling, sinabi niya na hindi Ko siya magagawang likhaing muli tulad ng paglikha ko nuong una sa kanya at tungkol naman sa pang-aalipusta niya sa Akin, ito ay ang kanyang pahayag na Ako ay may anak na lalaki Hindi! Luwalhati sa Akin! Ako ay malayo sa pagkakaroon ng asawa o anak.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 6, Hadith Bilang 9]

Quranenc.com: Nagsabi sila: “Nagkaroon si Allāh ng anak.” Kaluwalhatian sa Kanya! Bagkus sa Kanya ang anumang nasa mga langit at lupa. Lahat sa Kanya ay mga tumatalima,


117

بَدِيعُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ وَإِذَا قَضَىٰٓ أَمۡرٗا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ

ICDO: Ang Allah ay Siyang lumikha ng mga kalangitan at kalupaan, na walang pinagkunan ng anumang katulad. At kapag Siya ay nagtakda o nagpasiya ng isang bagay, sinasabi Niya lamang dito, kun (maging gayon o maganap) fa yakun (at ito ay kaagad na magaganap).

Salas/Taron: [Siya ang] Tagapagsimula ng mga kalangitan at ng kalupaan. Kapag Kanyang itakda ang isang pangyayari [o bagay], Siya ay magsasabi lamang ng: “Kun” [mangyari] kaya mangyayari nga].(53)

(53) Ito ang Arabe na kahulugan ng “Kun” [mangyari] “Fayakun” [at mangyayari nga.]

Quranenc.com: ang Tagapagpasimula ng mga langit at lupa. Kapag nagtadhana Siya ng isang bagay ay nagsasabi lamang Siya rito na mangyari at mangyayari.


118

وَقَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ لَوۡلَا يُكَلِّمُنَا ٱللَّهُ أَوۡ تَأۡتِينَآ ءَايَةٞۗ كَذَٰلِكَ قَالَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِم مِّثۡلَ قَوۡلِهِمۡۘ تَشَٰبَهَتۡ قُلُوبُهُمۡۗ قَدۡ بَيَّنَّا ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يُوقِنُونَ

ICDO: At sinabi ng mga mangmang mula sa mga taong nagtatangan ng mga naunang Kasulatan, na mga Hudyo at mga Kristiyano; at ng iba pa kay Propeta Muhammad (ﷺ) bilang kanilang pagmamatigas: Ano kaya kung tuwirang makipag-usap sa amin ang Allah upang sabihin sa aming ikaw ay Kanyang Sugo o hindi kaya ay darating sa amin ang isang himala mula sa Allah na magpapatunay na ikaw ay totoo sa iyong sinasabi.

Ang mga ganitong salita ay sinabi na rin ng naunang mga nasyon sa mga Sugong ipinadala sa kanila, bilang pagmamatigas at pagmamataas. Dahil magkahawig ang mga puso ng mga naunang (nasyon)(6) at saka ang sumunod (na nasyon)(7) hinggil sa paglabag at pagkaligaw. Walang pag-aalinlangan, ginawa Naming malinaw ang mga palatandaan para sa mga taong naniniwala nang may katiyakan.

(6) Ang naunang nasyon ay tumutukoy sa mga Hudyo.

(7) Ang sumunod na nasyon pagkatapos nila ay tumutukoy sa mga nag-aangking tagasunod ni `isa na nasa labas ng Islam.

Salas/Taron: At yaong mga walang nalalaman ay nagsasabi: “Bakit ang Allah ay hindi mangusap sa amin o magkaloob ng palatandaan sa amin?” Ganyan din magsalita yaong mga nauna sa kanila tulad ng kanilang mga pananalita. Ang kanilang mga puso ay magkakatulad sa isa’t isa. Katiyakan, Aming ipinakita nang malinaw ang mga ayaat [tanda] para sa mga taong may katiyakan [sa pananampalataya].

Quranenc.com: Nagsabi ang mga hindi nakaaalam: “Bakit kaya hindi kumakausap sa atin si Allāh o may pumupunta sa atin na isang tanda? Gayon nagsabi ang mga kabilang sa nauna sa kanila ng tulad ng sabi nila. Nagkawangisan ang mga puso nila. Naglinaw na Kami ng mga tanda para sa mga taong nakatitiyak.


119

إِنَّآ أَرۡسَلۡنَٰكَ بِٱلۡحَقِّ بَشِيرٗا وَنَذِيرٗاۖ وَلَا تُسۡـَٔلُ عَنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلۡجَحِيمِ

ICDO: Ipinadala ka Namin, O Muhammad (ﷺ), na kasama ang Deen ng katotohanan, na pinatunayan ito sa pamamagitan ng mga katibayan at ng mga himala. Kung kaya, ipamalita mo sa mga tao, na ang sinumang maniwala sa iyong dinala ay mapapasakanila ang kabutihan dito sa daigdig at sa Kabilang-Buhay. At balaan mo naman yaong mga hindi naniwala hinggil sa kaparusahan na nakaabang sa kanila. Pagkatapos nito ay wala ka nang pananagutan pa sa sinumang lalabag mula sa kanila. Samakatuwid, sila ay mananatili sa Impiyernong-Apoy sa Araw ng Muling Pagkabuhay.

Salas/Taron: Katotohanan, ikaw ay Aming isinugo [O Muhammad] sa katotohanan, bilang isang tagapaghatid ng magagandang balita at isang tagapagbabala. At ikaw ay hindi tatanungin tungkol sa mga maninirahan sa nagliliyab na Apoy.

Quranenc.com: Tunay na Kami ay nagsugo sa iyo kalakip ng katotohanan bilang tagapagbalita ng nakagagalak at tagapagbabala. Hindi ka tatanungin tungkol sa mga maninirahan sa Impiyerno.


120

وَلَن تَرۡضَىٰ عَنكَ ٱلۡيَهُودُ وَلَا ٱلنَّصَٰرَىٰ حَتَّىٰ تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمۡۗ قُلۡ إِنَّ هُدَى ٱللَّهِ هُوَ ٱلۡهُدَىٰۗ وَلَئِنِ ٱتَّبَعۡتَ أَهۡوَآءَهُم بَعۡدَ ٱلَّذِي جَآءَكَ مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَكَ مِنَ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٍ

ICDO: At kailanman ay hindi masisiyahan sa iyo, O Muhammad (ﷺ), ang mga Hudyo at mga Kristiyano maliban na lamang kung iiwanan mo ang iyong Deen at sumunod sa kanila. Sabihin mo sa kanila: Ang Islam ang Tunay na Deen(8) (batas o pamamaraan ng pamumuhay) mula sa Allah. At kapag ikaw ay sumunod sa kagustuhan nila pagkatapos dumating sa iyo ang Rebelasyon ay wala kang makikita bukod sa Allah na tagapagtaguyod ni makatutulong.

(8) Deen: Batas, sistema o pamamaraan ng pamumuhay. Isinalin bilang Relihiyon, na kung kaya nabigyan ito ng maling pakahulugan. Sapagkat ang salitang Deen ay hindi lamang tumutukoy sa relasyon o pakikipag-ugnayan ng tao sa Lumikha sa kanya, kundi kasama rin sa kahulugan nito ang relasyon o pakikipag-ugnayan ng tao sa kanyang sarili, sa kanyang kapwa at sa kanyang kapaligiran. Samakatuwid, ito ay isang batas, sistema o pamamaraan ng pamumuhay na ipinagkaloob ng Allah para sa lahat ng mga nilalang. Ito ang katuruan na dinala ng lahat ng mga Propeta at mga Sugo sa bawat henerasyon upang maging pamantayan sa pamumuhay ng tao. Tinatawag ito sa wikang Arabic na Deen Al-Islam: Deen – na ang ibig sabihin ay batas, sistema o pamamaraan ng pamumuhay, Al-Islam – na ang ibig sabihin ay pagsamba, pagtalima at pagsuko sa Allah; at pagsunod sa Kanyang kautusan. Deen Al-Islam – batas o pamamaraan ng pamumuhay na nababatay sa pagsamba, pagtalima at pagsuko sa Allah; at pagsunod sa Kanyang kautusan.

Sa madaling salita, ang anumang batas, sistema o pamamaraan ng pamumuhay na kaiba kaysa rito, na ang ibig sabihin ay hindi nagmula sa Tagapaglikha, na tao na lamang ang gumawa at nagbalangkas; o katuruan man ng mga naunang Propeta at Sugo subalit wala na ang mga ito sa orihinal na kaanyuan, dahil sa ito ay binago at dinumihan na; na kung kaya, ang mga ganitong katuruan ay tinatawag nang Deen o Relihiyon na Gawa ng Tao – ‘Man-made Religion.’ Na ang lahat ng batas o pamamaraan ng pamumuhay na umiiral sa lipunan na salungat sa Deen Al-Islam ay tinatawag na Deen o Relihiyon na ginawa na lamang ng Tao. Samakatuwid, dalawa ang uri ng Deen: ang nagmula sa Tagapaglikha na siyang dinalang katuruan ng lahat ng mga Propeta at Sugo; at ang isa ay ang batas o uri ng pamumuhay na tao na lamang ang siyang nagbalangkas o gumawa nito, na ang ganitong panuntunan ang siyang pinili at pinaiiral ng karamihan ng mga tao sa kanilang lipunan at tunay na iniisang-tabi na lamang ang binalangkas ng Allah na para sa kanila.

At kapag ang batas na gawa ng tao ang ginagamit na panuntunan sa pamumuhay, ay lalabas na mas matalino pa ang tao kaysa sa Lumikha sa kanya, dahil sa hindi niya pagtangkilik sa Deen ng Allah bilang pamamaraan ng pamumuhay na binalangkas para sa kanya. At sa ganitong kadahilanan, minaliit mismo ng tao ang kanyang sarili at inalisan niya ito ng karapatan; dahil ipinantay niya ang batas na gawa ng tao sa batas ng Allah, na isang kahiya-hiya at paghamak sa bahagi ng tao.

Salas/Taron: At kailanman, ang mga Hudyo at mga Kristiyano ay hindi masisiyahan sa iyo hanggang ikaw ay hindi sumunod sa kanilang relihiyon. Sabihin: “Katotohanan, ang patnubay ng Allah ang siyang tanging patnubay.” At kung ikaw ay sumunod sa kanilang mga pagnanasa pagkaraang dumating sa iyo ang kaalaman [ng Qur’an], ikaw ay walang wali [tagapangalaga] at walang makakatulong [laban sa poot ng Allah].

Quranenc.com: Hindi malulugod sa iyo ang mga Hudyo ni ang mga Kristiyano hanggang sa sumunod ka sa kapaniwalaan nila. Sabihin mo: “Tunay na ang patnubay ni Allāh ay ang patnubay ni Allāh.” Talagang kung sumunod ka sa mga pithaya nila matapos na may dumating sa iyo na kaalaman, walang ukol sa iyo mula kay Allāh na isang katangkilik ni isang mapag-adya.


121

ٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَتۡلُونَهُۥ حَقَّ تِلَاوَتِهِۦٓ أُوْلَـٰٓئِكَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۗ وَمَن يَكۡفُرۡ بِهِۦ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ

ICDO: Yaong mga pinagkalooban Namin ng Aklat na mga Hudyo at mga Kristiyano, at kanilang binabasa yaon sa tamang pamamaraan, at sinusunod nila nang tamang pagsunod, at pinaniniwalaan nila ang anuman na isinasaad sa Aklat na yaon hinggil sa paniniwala sa mga Sugo ng Allah na kabilang sa kanila ang pinakahuling Sugo na siyang Propeta natin at Sugong si Propeta Muhammad (ﷺ), at hindi nila binago at hindi nila pinalitan ang anumang nilalaman niyaon, samakatuwid, sila ang nasa katotohanan, ang naniwala kay Propeta Muhammad (ﷺ) at sa Aklat na ipinahayag sa kanya.

At sa mga yaong binago ang ilan sa mga nilalaman ng Aklat at itinago ang iba — sila ang tumanggi sa Propeta ng Allah na si Propeta Muhammad (ﷺ) at sa anuman na ipinahayag sa kanya. Samakatuwid, ang sinumang hindi naniwala hinggil (sa bagay na) ito, sila sa katotohanan ang nasa pinakamatinding pagkatalo sa paningin ng Allah.

Salas/Taron: Yaong Aming mga pinagkalooban ng Aklat ay kanilang binibigkas ito [ang Qur’an] nang may tamang pagbigkas(54), sila yaong [tunay na] naniwala rito. At sinuman ang hindi naniwala rito, sila yaong mga talunan [o nawalan].

(54) Kanilang isinasabuhay ang mga aral nito sa wastong paraan.

Quranenc.com: Ang [ilan sa] mga binigyan Namin ng Kasulatan ay bumibigkas nito nang totoong pagbigkas. Ang mga iyon ay sumasampalataya rito. Ang sinumang tumangging sumampalataya rito, ang mga iyon ay ang mga lugi.


122

يَٰبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتِيَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ وَأَنِّي فَضَّلۡتُكُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ

ICDO: O mga angkan ni Isra`il! Alalahanin ninyo ang napakarami Kong biyaya sa inyo at kagandahang-loob, na Kayo ay ginawa Kong bukod-tangi sa mga nasyon noong kapanahunan ninyo, sa pamamagitan ng pagkakapadala Ko sa inyo ng maraming Propeta at mga Aklat.

Salas/Taron: O mga anak ni Israel, inyong alalahanin ang iginawad Kong pagpapala sa inyo at kayo ay Aking biniyayaan [o pinahalagahan] nang higit sa lahat [ng mga nilikha sa inyong kapanahunan].

Quranenc.com: O mga anak ni Israel, alalahanin ninyo ang biyaya Kong ibiniyaya Ko sa inyo at na Ako ay nagtangi sa inyo higit sa mga nilalang.


123

وَٱتَّقُواْ يَوۡمٗا لَّا تَجۡزِي نَفۡسٌ عَن نَّفۡسٖ شَيۡـٔٗا وَلَا يُقۡبَلُ مِنۡهَا عَدۡلٞ وَلَا تَنفَعُهَا شَفَٰعَةٞ وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ

ICDO: Katakutan ninyo ang nakapangingilabot na Araw ng Paghuhukom, na sa Araw na yaon ay wala nang pakinabang ang isa’t isa, hindi tatanggapin ng Allah ang anumang ipangtutubos sa mga kasalanan, walang maaaring mamagitan at walang sinuman ang makatutulong.

Salas/Taron: At inyong katakutan ang Araw [ng Paghuhukom] na walang kaluluwa ang makaaasa sa iba ng anupaman, at walang kabayaran [pantubos o pamalit] ang maaaring tanggapin mula sa sinuman, at walang tagapamagitan ang makapagbibigay-buti sa kanya at sila ay hindi matutulungan.

Quranenc.com: Mangilag kayo sa isang Araw na hindi makasasapat ang isang kaluluwa para sa isang kaluluwa sa anuman, ni tatanggap mula sa kanya ng isang panumbas, ni magpapakinabang sa kanya ang isang pamamagitan, ni sila ay iaadya.


124

۞وَإِذِ ٱبۡتَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِـۧمَ رَبُّهُۥ بِكَلِمَٰتٖ فَأَتَمَّهُنَّۖ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامٗاۖ قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِيۖ قَالَ لَا يَنَالُ عَهۡدِي ٱلظَّـٰلِمِينَ

ICDO: At alalahanin mo, O Muhammad (ﷺ), nang sinubok ng Allah si Ibrahim sa pamamagitan ng mga kautusan at batas. Ito ay kanyang isinagawa sa pinakamagandang kaparaanan, na kung kaya, sinabi ng Allah sa kanya: Gagawin kitang huwaran sa sangkatauhan na sila ay iyong pamumunuan. Sinabi ni Ibrahim: O Rabb na Tagapaglikha! Gawin Mo ring mamuno ang ilan sa aking salinlahi bilang kagandahang-loob na nagmumula sa Iyo. Sinagot siya ng Allah: Hindi maaaring mamuno sa Deen ang mga hindi makatarungan.

Salas/Taron: At [banggitin mo] nang si Abraham ay sinubukan ng kanyang Panginoon ng mga salita [o kautusan] at kanyang tinupad ang mga ito. Siya [ang Allah] ay nagsabi: “Katotohanan, ikaw ay Aking gagawing isang imam [pinuno] para sa mga tao.” Siya [si Abraham] ay nagsabi: “At mula rin sa aking mga inapo?” Siya [ang Allah] ay nagsabi: “Hindi kabilang sa Aking kasunduan ang mga mapaggawa ng kamalian.”

Quranenc.com: [Banggitin] noong sumubok kay Abraham ang Panginoon niya sa pamamagitan ng mga salita at tumupad siya sa mga ito. Nagsabi Siya: “Tunay na Ako ay gagawa sa iyo para sa mga tao bilang pinuno.” Nagsabi ito: “May kabilang sa mga supling ko?” Nagsabi Siya: “Hindi sumasaklaw ang tipan Ko sa mga tagalabag sa katarungan.”


125

وَإِذۡ جَعَلۡنَا ٱلۡبَيۡتَ مَثَابَةٗ لِّلنَّاسِ وَأَمۡنٗا وَٱتَّخِذُواْ مِن مَّقَامِ إِبۡرَٰهِـۧمَ مُصَلّٗىۖ وَعَهِدۡنَآ إِلَىٰٓ إِبۡرَٰهِـۧمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ أَن طَهِّرَا بَيۡتِيَ لِلطَّآئِفِينَ وَٱلۡعَٰكِفِينَ وَٱلرُّكَّعِ ٱلسُّجُودِ

ICDO: At alalahanin mo rin, O Muhammad (ﷺ), nang ginawa Namin ang Tahanan (ang Ka`bah* sa Makkah) na isang lugar na pupuntahan ng mga tao at pagkatapos ay babalik sila sa kanilang pamilya, pagkatapos ay aasamin nilang muling makabalik doon, magsasama-sama sila tuwing Hajj** at `Umrah*** sa pagsasagawa ng Tawaf at Salah, isang lugar na ligtas at hindi nilulusob ng mga kaaway.

At sinabi Namin: Gawin ninyo ang Maqam Ibrahim**** bilang lugar ng Salah-an, na ito ay bato na pinagtungtungan ni Ibrahim habang itinatayo niya ang Ka`bah. At nagpahayag Kami kay Ibrahim at sa kanyang anak na si Isma`il, na linisin ang Aking Tahanan (ang Tahanan ng pagsamba) sa anumang karumihan at dungis ng maling pagsamba para sa mga nagsasagawa rito ng Tawaf, I`itikaf***** at pagsa-Salah.

*Ka`bah: Isang simpleng kubikong (anim na magkakasinglaking gilid na kuwadrado) istraktura, ang pinakauna o pinakamatandang istrakturang itinayo nang alang-alang sa pagsamba sa Allah. Tinatawag din itong Baytullah – ang Tahanan ng Pagsamba sa Allah.

**Hajj: Ang literal na kahulugan ng salitang Hajj ay ang magtungo sa isang lugar, subalit ang Islamikong kahulugan nito ay paglalakbay sa Makkah [ang kauna-unahang lugar na itinayo nang alang-alang sa Pagsamba sa Allah, isang banal na lugar, tinatawag din itong Tahanan ng Pagsamba sa Allah], na nasa kalagayan o pagkakasuot ng Ihram sa mga buwan ng Hajj (ang mga buwan ng Shawwal, Dhul Qa`dah at Dhul Hijjah) at pagsasagawa doon ng mga pangrelihiyon na gawain batay sa pamamaraang ipinaliwanag at isinagawa ni Propeta Muhammad (ﷺ).

***`Umrah: Ang paglalakbay patungong Makkah – ang banal na lugar, upang isagawa ang Tawaf o pag-ikot sa paligid ng Ka`bah at pagsasagawa ng Sa`ey o paglalakad (pagpaparoon at parito) sa dalawang maliliit na mga bundok ng As-Safa at Al-Marwah. Ito ay isinasagawa sa anumang oras sa buong taon. Ang `Umrah ay tinatawag ding ‘lesser pilgrimage’ sa wikang Ingles.

****Maqam Ibrahim: Ang batong pinagtuntungan ni Propeta Ibrahim habang itinatayo nila noon ng kanyang anak na si Propeta Isma`il ang Ka`bah, na bumakat doon ang mga bakas ng kanyang mga paa. Ito ay matatagpuan sa ngayon, ilang agwat sa harapan ng pintuan ng Ka`bah.

***** I`itikaf: Ito ay ang pananatili sa loob ng Masjid sa nakatakdang panahon, na kusa at sariling kagustuhan, para sa pagsasagawa ng mga Salah at mga panalangin, na pansamantalang iiwanan ang mga makamundong gawain, nang sa gayon ay mapalapit sa Allah.

Salas/Taron: At [banggitin mo] nang Aming ginawa ang bahay-dalanginan [ang Ka’bah] bilang pook ng pagbabalik [kanlungan at pagdalaw](55) para sa sangkatauhan at [isang pook ng] kaligtasan at inyong ituring mula sa kinatatayuan ni Abraham ang isang pook ng dalanginan. At Aming iniatas kina Abraham at Ismael, [na kanilang pangasiwaan ito at naghabiling], “Inyong padalisayin ang Aking bahay-dalanginan para sa mga nagsisiikot [tawaf] dito at sa mga nananatili [rito para sa pagsamba], at sa mga nagsisiyuko at nagpapatirapa [sa pagdarasal].”

(55) Si Al-‘Awfi ay nagtala na si Ibn ‘Abbas ay nagpaliwanag tungkol sa ayah na nangangahulugan na, “Sila [mga tao] ay hindi nananatili sa sagradong [bahay-dalanginan], sila ay dumadalaw lamang rito at muling nagbabalik sa kanilang sariling tahanan at muling babalik at dadalaw dito.”Si Abu Ja’far Ar-Razi ay nagsalaysay mula kay Ar-Rabi’ bin Anas mula kay Abu Al-‘Aliyah na nagsabi na sila ay: “Ligtas mula sa mga kaaway at mga labanan.” Gayun din, sina Mujahid, ‘Ata’, As-Suddi, Qatadah at Ar-Rabi’ bin Anas ay nagtala at sinabing ang ayah (2:125) ay nangangahulugan na, “Sinuman ang pumasok rito ay magiging ligtas.”

Quranenc.com: [Banggitin] noong gumawa Kami sa Bahay bilang balikan para sa mga tao at bilang katiwasayan. Gumawa kayo mula sa tayuan ni Abraham ng isang dasalan. Nagbilin Kami kina Abraham at Ismael na dalisayin nilang dalawa ang Bahay Ko para sa mga lumilibot, mga namimintuho, at mga yumuyukod na nagpapatirapa.


126

وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ رَبِّ ٱجۡعَلۡ هَٰذَا بَلَدًا ءَامِنٗا وَٱرۡزُقۡ أَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ مَنۡ ءَامَنَ مِنۡهُم بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ قَالَ وَمَن كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُۥ قَلِيلٗا ثُمَّ أَضۡطَرُّهُۥٓ إِلَىٰ عَذَابِ ٱلنَّارِۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ

ICDO: At alalahanin mo rin, O Muhammad (ﷺ), nang sinabi ni Ibrahim bilang panalangin: O aking Rabb na Tagapaglikha! Gawin Mo ang Makkah na mapayapang lunsod at pagkalooban Mo ang mga tao rito ng iba’t ibang uri ng kabuhayan at mga bunga, na ito ay bukod-tangi lamang na para sa mga naniwala sa Allah at sa Kabilang-Buhay.

Tumugon ang Allah at Kanyang sinabi: Maging ang sinuman na hindi naniwala ay pagkakalooban Ko rin ng kabuhayan dito sa daigdig at pagkakalooban Ko rin ng pansamantalang kaligayahan. Subalit pagkatapos nito ay sapilitan Ko siyang kakaladkarin tungo sa pagpaparusa sa Impiyernong-Apoy. At ito ang pinakamasamang huling hantungan.

Salas/Taron: At [banggitin mo] nang sabihin ni Abraham: “Aking Panginoon, gawin Mo po ang Lungsod na ito [ang Makkah] bilang isang pook ng kaligtasan at pagkalooban Mo po ang mga mamamayan nito ng mga prutas – sinuman sa kanila ang naniniwala sa Allah at sa Huling Araw.” Siya [ang Allah] ay nagsabi: “At sinuman ang hindi naniniwala, siya ay Aking gagawaran ng isang panandaliang kasiyahan; pagkaraan, siya ay Aking pipilitin sa parusa ng Apoy, at sadyang napakasamang patutunguhan.”

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagsabi si Abraham: “Panginoon ko, gawin Mo ito na isang bayang matiwasay at tustusan Mo ang mga naninirahan dito mula sa mga bunga – ang sinumang sumampalataya kabilang sa kanila kay Allāh at sa Huling Araw.” Nagsabi Siya: “Ang sinumang tumangging sumampalataya ay pagtatamasain Ko siya nang kaunti, pagkatapos ay ipagpipilitan Ko siya sa pagdurusa sa Apoy. Kay saklap ang kahahantungan!”


127

وَإِذۡ يَرۡفَعُ إِبۡرَٰهِـۧمُ ٱلۡقَوَاعِدَ مِنَ ٱلۡبَيۡتِ وَإِسۡمَٰعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلۡ مِنَّآۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ

ICDO: At alalahanin mo pa rin, O Muhammad (ﷺ), nang itinayo nina Ibrahim at Isma`il ang mga pundasyon ng Tahanan (ng Pagsamba sa Allah — ang Ka`bah sa Makkah), na silang dalawa ay nanalangin na may kasamang pagkatakot at sinabi: O aming Rabb na Tagapaglikha! Tanggapin Mo mula sa amin ang paglilingkod na ito, dinggin Mo ang aming panalangin sapagkat Ikaw ay As-Samee` – ang Walang-Hanggan at Ganap na Nakakarinig ng mga hinaing ng Iyong mga alipin, na Al-`Aleem – ang Walang-Hanggang Nakaaalam at Ganap na Nakababatid ng kanilang mga kalagayan.

Salas/Taron: At [banggitin mo] nang itayo nina Abraham at [ng kanyang anak na si] Ismael ang haligi ng [sagradong] bahay-dalanginan [ang Ka’bah] [at sila ay nanalangin]: “Aming Panginoon, tanggapin Mo po [ang paglilingkod na] ito mula sa amin. Katotohanan, Ikaw ang Lubos na Nakaririnig, ang Maalam.”

Quranenc.com: [Banggitin] noong nag-angat si Abraham ng mga pundasyon ng Bahay, at si Ismael, [ay dumalangin siya]: “Panginoon Namin, tanggapin Mo mula sa amin; tunay na Ikaw ay ang Madinigin, ang Maalam.


128

رَبَّنَا وَٱجۡعَلۡنَا مُسۡلِمَيۡنِ لَكَ وَمِن ذُرِّيَّتِنَآ أُمَّةٗ مُّسۡلِمَةٗ لَّكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبۡ عَلَيۡنَآۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ

ICDO: O aming Rabb na Tagapaglikha! Gawin Mo kaming matatag sa Islam, sumusunod sa Iyong batas at ganoon din ang aming salinlahi, na maging isang nasyon itong susunod sa Iyo sa paniniwala. At ituro Mo sa amin ang mga gawain (Manasik*) at pamamaraan ng pagsamba sa Iyo at patawarin Mo kami sa aming mga pagkakasala. Sapagkat katotohanan, Ikaw ay At-Tawwab – ang Tagapagtanggap sa sinumang nagsisisi at humihingi ng kapatawaran mula sa Kanyang alipin, na Raheem – Napakamaawain at ganap na Mapagmahal sa Iyong mga alipin.

*Manasik: Ang mga gawain sa Hajj at `Umrah na tulad halimbawa ng pagsusuot ng Ihram – dalawang uri ng kasuotang pang-ibaba at pang-itaas na kadalasan ay kulay puti at walang tahi; pagsasagawa ng Tawaf o pag-ikot sa Ka`bah; pagsasagawa ng Sa`ey o paglalakad (pagpaparoon at pagpaparito) sa dalawang maliliit na bundok ng As-Safa at Al-Marwah; pananatili sa lugar ng `Arafat, Muzdalifah at Mina; Ramy o pagbabato sa mga Jamarat; pagkatay ng Hadi o pagsasakripisyo ng hayop; at iba pa.

Salas/Taron: “Aming Panginoon, [at] gawin Mo po kaming mga Muslim [na laging tumalima] sa Iyo at mula sa aming mga inapo ay isang pamayanang Muslim [na tumatalima] sa Iyo, at ipakita Mo po sa amin ang mga manasik(56) [ng Hajj at Umrah] at tanggapin Mo po ang aming pagsisisi. [Sapagka’t] tunay na Ikaw ang tumatanggap ng pagsisisi, ang Maawain.”

(56) Manasik. Ito ay binubuo ng iba’t ibang ritwal ng Hajj tulad ng pagsuot ng dalawang tela sa pagpasok sa kalagayan ng Ihram, Tawaf sa Ka’bah, Saiy sa As-Safa at Marwah, pananatili sa Arafat, Muzdalifah, Rami [pagbato] sa Jamarat, pagkatay ng Hady [hayop] at iba pa.

Quranenc.com: O Panginoon namin, at gawin Mo kami bilang mga tagapasakop sa Iyo at mula sa mga supling namin bilang kalipunang tagapasakop sa Iyo, ipakita Mo sa amin ang mga pamamaraan [ng pagsamba] namin, at tanggapin Mo ang pagbabalik-loob namin. Tunay na Ikaw ay ang Palatanggap ng pagbabalik-loob, ang Maawain.


129

رَبَّنَا وَٱبۡعَثۡ فِيهِمۡ رَسُولٗا مِّنۡهُمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَيُزَكِّيهِمۡۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ

ICDO: O aming Rabb na Tagapaglikha! Padalhan Mo ang sambayanang ito ng Sugo mula sa angkan ni Isma`il na bibigkas sa kanila ng Iyong mga talata, at tuturuan sila ng Quran at Sunnah, at linisin (Mo) sila mula sa Shirk* at masamang pag-uugali, sapagkat Ikaw ay Al-`Azeez – ang Kataas-Taasan at Punung-Puno ng Karangalan na Ganap na Makapangyarihan na walang sinuman ang maaaring makatanggi sa nais Mong mangyari at walang anuman ang maaaring makapigil sa Iyong kapangyarihan, na Al-Hakeem – ang Walang-Hanggan at Ganap na Maalam sa paglalagay ng mga bagay sa tamang dapat nitong paglagyan.

*Shirk: Ang paglalagay ng katambal sa pagsamba sa Allah o paglalagay ng mga banal na katangian sa iba bukod sa Allah, gayong ang mga banal na katangiang ito ay nauukol lamang sa Allah. Sumamba sa mga idolo, santo, rebulto, imahen, mga diyus-diyosan, mga inanyuang bagay, mga tao, mga propeta at iba pa; mga pagano; nagturing na ang Allah ay mayroong anak, o kabilang sa tatlong persona, o may asawa; gumamit ng agimat, naniwala sa mga pamahiin, nagsagawa ng ‘magic’ o salamangka, naniwala sa manghuhula, ‘horoscope,’ guhit ng palad, ‘chain letters,’ naniniwala na ang galaw ng mga bituin ay may kinalalaman o nakaka-apekto sa buhay ng tao at iba pa na mga katulad nito.

Nag-alay ng pagkain sa mga diyus-diyosan, rebulto, santo at iba pa na mga katulad nito – ang tinatawag na pag-aatang. Gumagamit ng tagapamagitan na tulad ng: pangungumpisal; o hindi kaya ay pinapadaan sa mga rebulto, santo, o imahen, o sa mga patay, ang mga kahilingan o panalangin; o hindi kaya ay kapag nagdarasal sinasabi sa duluhan ng panalangin na, sa pamamagitan o pangalan ni ganito o ganoon.

Paniniwala na ang pinagmumulan ng kapangyarihan, kapinsalaan, kagandahang-loob at mga biyaya ay mula sa iba bukod sa Allah.

Lahat ng mga nagsagawa ng Shirk, na namatay nang hindi nakapagsisi at hindi itinuwid ang mga sarili mula sa mga dhulm (sukdulang kasamaan) na ito, ay mananatili sa Impiyernong-Apoy magpasawalang-hanggan.

Salas/Taron: “Aming Panginoon, at ipadala Mo po sa kanila ang isang sugo na magmumula sa kanilang [sariling lahi], na siyang magbibigkas sa kanila ng Iyong mga ayaat [kapahayagan] at magtuturo sa kanila ng Aklat [Qur’an] at ng karunungan at magpapadalisay sa kanila. Katotohanan, Ikaw ang Ganap na Makapangyarihan, ang Tigib ng Karunungan.”

Quranenc.com: Panginoon namin, at magpadala Ka sa kanila ng isang sugong kabilang sa kanila, na bibigkas sa kanila ng mga talata Mo, magtuturo sa kanila ng kasulatan at karunungan, at maglilinis sa kanila. Tunay na Ikaw ay ang Makapangyarihan, ang Marunong.”


130

وَمَن يَرۡغَبُ عَن مِّلَّةِ إِبۡرَٰهِـۧمَ إِلَّا مَن سَفِهَ نَفۡسَهُۥۚ وَلَقَدِ ٱصۡطَفَيۡنَٰهُ فِي ٱلدُّنۡيَاۖ وَإِنَّهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ

ICDO: At walang sinumang tatanggi sa Deen ni Ibrahim na Islam maliban sa may kakulangan sa pag-iisip na mangmang. Katotohanan, pinili Namin siya rito sa daigdig bilang Propeta at Sugo, at katotohanang sa Kabilang-Buhay, siya ay kabilang sa mga mabubuti na nasa matataas na antas.

Salas/Taron: At sino nga ba ang lumilihis mula sa relihiyon [o paniniwala] ni Abraham maliban ang isang ginawang hangal ang kanyang sarili? Katiyakan, siya [si Abraham] ay Aming pinili sa mundong ito. At katotohanan sa kabilang buhay, siya ay kabilang sa [hanay ng] mga matutuwid.

Quranenc.com: Sino ang nasusuya sa kapaniwalaan ni Abraham kundi ang nagpahangal sa sarili niya? Talaga ngang humirang Kami sa kanya sa Mundo. Tunay na siya sa Kabilang-buhay ay talagang kabilang sa mga maayos.


131

إِذۡ قَالَ لَهُۥ رَبُّهُۥٓ أَسۡلِمۡۖ قَالَ أَسۡلَمۡتُ لِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

ICDO: Ang dahilan kung bakit siya ang napili (Namin), ay dahil sa kanyang mabilisang pagtanggap ng katotohanan, na walang pag-aalinlangan, noong sinabi sa kanya ng Kanyang Rabb na Tagapaglikha: Aslim – mag-Muslim ka (na ang ibig sabihin ay isuko mo nang taimtim at ganap ang iyong buong sarili sa kagustuhan ng Allah)! Kaagad siyang tumugon at nagsabi: As-lam-tu Li-rab-bil `a-la-meen – Isinuko ko nang taimtim at ganap ang aking buong sarili bilang Muslim sa Allah na Rabb na Tagapaglikha ng lahat ng mga nilalang, sa Kanyang Kaisahan bilang pagmamahal sa Kanya.

Salas/Taron: [At banggitin mo] nang ang kanyang Panginoon [ang Allah] ay nagsabi sa kanya [kay Abraham], “Ikaw ay tumalima” siya ay nagsabi: “Ako ay tumalima [sa Islam bilang Muslim] sa Panginoon ng lahat ng mga nilikha.”

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagsabi sa kanya ang Panginoon niya: “Magpasakop ka” ay nagsabi siya: “Nagpasakop ako sa Panginoon ng mga nilalang.”


132

وَوَصَّىٰ بِهَآ إِبۡرَٰهِـۧمُ بَنِيهِ وَيَعۡقُوبُ يَٰبَنِيَّ إِنَّ ٱللَّهَ ٱصۡطَفَىٰ لَكُمُ ٱلدِّينَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسۡلِمُونَ

ICDO: At inutusan ni Ibrahim at ni Ya`qub (Jacob), ang kanilang mga pamilya, na maging matatag sa Islam* at sinabi nila: O aming mga anak! Katiyakan, pinili ng Allah ang Deen na ito para sa inyo. Kayat huwag kayong lumayo sa Deen na ito sa lahat ng pagkakataon at huwag kayong mamamatay kundi sa Pananampalatayang Islam lamang bilang mga Muslim – taimtim at ganap na isinusuko ang buong sarili sa kagustuhan ng Allah. Ito ang Deen Al-Islam na siyang dala-dala rin ni Propeta Muhammad (ﷺ).

*Islam: Ito ang pangalan ng Deen (na isinalin bilang Relihiyon) na ipinagkaloob ng Allah sa lahat ng mga nilikha. Ito ang ipinadala Niya sa bawat Propeta at Sugo, sa bawat henerasyon, sa bawat lipi; na ang kahulugan nito ay pagpapasailalim, pagpapasakop, pagtalima, pagsuko at pagsamba sa Nag-iisang Tunay at Tanging Diyos – ang Allah; at pagsunod sa Kanyang mga kautusan. Ito ang Deen ng kauna-unahang taong nilikha Niya, ang ating ninunong si Adam, at ng lahat ng mga Propetang isinugo Niya. Sa Katunayan, ang lahat ng mga isinugo ng Allah na nauna kay Propeta Muhammad (ﷺ), ay Islam din ang kanilang pamamaraan at pamamahayag; at kumikilos din sila nang naaayon sa katuruan ng Islam. Ito ang ginagamit nila bilang uri ng kanilang pamumuhay sa lahat ng antas, situwasyon at larangan ng kanilang buhay. Hindi lamang ito nauukol sa pakikipag-ugnayan ng tao (o nilikha) sa Lumikha sa kanya, na tinatawag nilang espirituwal na aspeto ng pamumuhay; kundi sakop din nito ang pakikipag-ugnayan ng tao sa kanyang kapwa, sa kanyang sarili at sa kanyang kapaligiran: isang kumpletong uri ng pamumuhay, na tinataglay ang batas o sistema sa lahat ng larangan o aspeto ng buhay ng tao (mapaespirituwal man ito o mapamateryal), na ang Allah ang Siyang nagpanukala at naghayag nito sa Kanyang mga Sugo. Deen Al-Islam, o Relihiyong Islam – ang katawagang nakagawian ng tao.

Salas/Taron: At inihabilin ni Abraham sa kanyang mga anak [na gawin ang gayong pagtalimang ito] at [gayon din] si Hakob,(57) [na nagsabing], “O aking mga anak na lalaki! Katotohanan, pinili ng Allah para sa inyo ang relihiyong ito [ang Islam], samakatuwid, huwag kayong mamatay malibang kayo ay mga Muslim [na tumatalima sa Allah].”

(57) Hakob o Ya’qub sa wikang Arabe. Tinatawag din si Propeta Hakob sa pangalang Israel.

Quranenc.com: Nagtagubilin niyon si Abraham sa mga anak niya, at si Jacob: “O mga anak ko, tunay na si Allāh ay humirang para sa inyo ng relihiyon kaya huwag nga kayong mamamatay malibang habang kayo ay mga tagapasakop [sa Kanya].”


133

أَمۡ كُنتُمۡ شُهَدَآءَ إِذۡ حَضَرَ يَعۡقُوبَ ٱلۡمَوۡتُ إِذۡ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعۡبُدُونَ مِنۢ بَعۡدِيۖ قَالُواْ نَعۡبُدُ إِلَٰهَكَ وَإِلَٰهَ ءَابَآئِكَ إِبۡرَٰهِـۧمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَ إِلَٰهٗا وَٰحِدٗا وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ

ICDO: Saksi ba kayo nang dumating ang kamatayan kay Ya`qub, nang kanyang tinipon ang kanyang mga anak at tinanong sila: Sino ang inyong sasambahin kapag namatay na ako? Sinabi nila sa kanya: Sasambahin namin ang iyong Ilah (Diyos na sinasamba — ang Allah), ang Ilah ng iyong mga magulang na sina Ibrahim, Isma`il, at Ishaq; ang nag-iisang Ilah at sa Kanya lamang kami susunod at susuko bilang mga Muslim.

Salas/Taron: O kayo ba ay naging saksi nang dumating kay Hakob ang kamatayan [paghihingalo]? Nang kanyang sabihin sa kanyang mga anak na lalaki: “Ano ang inyong sasambahin kung ako ay yumao na?” Sila ay nagsabi, “Aming sasambahin ang iyong Diyos, ang Diyos ng iyong mga ninunong sina Abraham, Ismael, Isaak, – tanging isang Diyos at sa Kanya, kami ay tumatalima [bilang Muslim].”

Quranenc.com: O kayo ba ay mga saksi noong dumating kay Jacob ang kamatayan? Noong nagsabi siya sa mga anak niya: “Ano ang sasambahin ninyo matapos ko” ay nagsabi sila: “Sasambahin namin ang Diyos mo at ang Diyos ng mga ninuno mong sina Abraham, Ismael, at Isaac: nag-iisang Diyos, at kami ay sa Kanya mga tagapasakop.”


134

تِلۡكَ أُمَّةٞ قَدۡ خَلَتۡۖ لَهَا مَا كَسَبَتۡ وَلَكُم مَّا كَسَبۡتُمۡۖ وَلَا تُسۡـَٔلُونَ عَمَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

ICDO: Sila ang mga naunang nasyon. Ang para sa kanila ay kung ano ang kanilang nagawa at ang para naman sa inyo ay kung ano ang inyong nagawa, at hindi kayo mananagot sa anumang kanilang nagawa at hindi sila mananagot sa anumang inyong nagawa. At ang bawat isa ay gagantimpalaan batay sa kanyang mga ginawa. Samakatuwid, hindi mananagot ang sinuman sa kasalanan ng iba at hindi makikinabang ang sinuman sa paniniwala at pagiging matatakutin (sa Allah) ng iba.

Salas/Taron: Iyon ay isang pamayanan na lumipas na. Makakamit nito [ang bunga ng] anumang pinagsumikapan nito at inyo [ring] makakamit ang [bunga ng] anumang inyong pinagsumikapan. At kayo ay hindi tatanungin sa anumang kanilang lagi nang ginawa.

Quranenc.com: Iyon ay isang kalipunang lumipas na. Ukol doon ang nakamit niyon at ukol sa inyo ang nakamit ninyo. Hindi kayo tatanungin tungkol sa anumang dati nilang ginagawa.


135

وَقَالُواْ كُونُواْ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰ تَهۡتَدُواْۗ قُلۡ بَلۡ مِلَّةَ إِبۡرَٰهِـۧمَ حَنِيفٗاۖ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ

ICDO: At sinabi ng mga Hudyo sa mga tagasunod (sambayanan) ni Propeta Muhammad (ﷺ): Pumasok kayo sa Deen ng mga Hudyo sapagkat nandoroon ang patnubay; at gayundin ang sinabi ng mga Kristiyano. Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Ang talagang patnubay ay ang pagsunod natin sa Deen ni Ibrahim. Ito ang Matuwid na Landas at malayo sa anumang kamalian. Kailanman, si Ibrahim ay hindi naging kabilang sa mga Mushrikin, hindi siya sumamba ng iba bukod sa Allah ni naglagay ng katambal sa pagsamba sa Allah.

Salas/Taron: At sila [mga Hudyo at Kristiyano] ay nagsabi: “Kayo ay maging mga Hudyo o mga Kristiyano upang kayo ay mapatnubayan.” Sabihin, “Hindi, [kami ay sumusunod] sa relihiyon ni Abraham, ang matuwid [Hanifah(58) sumasamba nang tuwiran sa Allah] at siya ay hindi kabilang sa mga mushrik.”

(58) Hanif. Sinabi ni Zaid bin ‘Amir bin Nufail, “Ang Hanif ay relihiyon ni Propeta Abraham. Siya ay hindi isang Hudyo o Kristiyano at siya ay sumasamba lamang nang tuwiran sa Allah.” [Qur’an English Translation – Dr. M. Taqi-ud-Din Al-Hilali at Dr. M. Muhsin Khan [pahina 29]

Quranenc.com: Nagsabi sila: “Maging mga Hudyo o mga Kristiyano kayo, mapapatnubayan kayo.” Sabihin mo: “Bagkus [sumunod] sa kapaniwalaan ni Abraham bilang makatotoo. Hindi siya naging kabilang sa mga tagatambal [kay Allāh].”


136

قُولُوٓاْ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡنَا وَمَآ أُنزِلَ إِلَىٰٓ إِبۡرَٰهِـۧمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ وَٱلۡأَسۡبَاطِ وَمَآ أُوتِيَ مُوسَىٰ وَعِيسَىٰ وَمَآ أُوتِيَ ٱلنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمۡ لَا نُفَرِّقُ بَيۡنَ أَحَدٖ مِّنۡهُمۡ وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ

ICDO: O kayong mga mananampalataya! Sabihin ninyo sa mga Hudyo at mga Kristiyano: Naniwala kami sa Allah na Nag-iisa at Bukod-Tangi, at sa anumang ipinahayag sa amin na Dakilang Quran, na ito ay ipinahayag ng Allah kay Muhammad (ﷺ) na Kanyang Propeta at Sugo, at sa anumang ipinahayag kay Ibrahim na Suhuf, at sa kanyang dalawang anak na sina Isma`il at Ishaq, at gayundin kay Ya`qub at sa mga anak ni Ya`qub na tinatawag na Al-Asbat* – na sila ang mga Propeta na galing sa lahi ni Ya`qub na nagmula sa labingdalawang angkan ni Isra`il. At naniwala rin kami sa anumang ipinagkaloob kay Mousa na Tawrah at sa ipinagkaloob kay `isa (Hesus) na Injeel at sa lahat ng ipinagkaloob sa mga Propeta bilang Rebelasyon mula sa Allah na kanilang Rabb na Tagapaglikha. Wala kaming ginawang pagtatangi hinggil sa paniniwala sa sinuman sa kanila at kami ay mga Muslim — taimtim at ganap na sumusuko sa Allah bilang pagsunod at pagsamba.

*Asbat o Al-Asbat: Sila ang mga Propetang ipinadala sa labindalawang Angkan ni Isra`il mula sa mga anak ni Ya`qub (Jacob).

Salas/Taron: Sabihin [O mga Muslim]: “Kami ay naniniwala sa Allah at sa anumang ipinahayag sa amin at sa anumang ipinahayag kina Abraham, Ismael, Isaak, Hakob at sa tribu [asbat](59) at sa anumang [Kasulatang] ipinagkaloob kay Moises at kay Hesus,(60) at sa anumang ipinagkaloob sa mga propeta mula sa kanilang Panginoon. Kami ay hindi nagbibigay ng pagtatangi [o kaibahan] sa pagitan ng sinuman sa kanila, at sa Kanya, kami ay tumatalima [bilang mga Muslim].”

(59) Mula kay Ibn Kathir [batay kay Ibn Abi Hatim 1:399]. Ang Asbat ay binubuo ng 12 anak na lalaki ni Hakob [Israel], at bawa’t isa sa kanila ay mayroong tribu mula sa kanyang lahi.

(60) Hesus o Isa sa wikang Arabe. At si Maria ay Maryam sa wikang Arabe.

Quranenc.com: Sabihin ninyo: “Sumampalataya kami kay Allāh, sa pinababa sa amin, at sa pinababa kina Abraham, Ismael, Isaac, Jacob, sa mga lipi ng Israel, sa ibinigay kay Moises at kay Jesus, at sa ibinigay sa mga propeta mula sa Panginoon nila. Hindi kami nagtatangi-tangi sa isa kabilang sa kanila. Kami sa Kanya ay mga tagapasakop.”


137

فَإِنۡ ءَامَنُواْ بِمِثۡلِ مَآ ءَامَنتُم بِهِۦ فَقَدِ ٱهۡتَدَواْۖ وَّإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنَّمَا هُمۡ فِي شِقَاقٖۖ فَسَيَكۡفِيكَهُمُ ٱللَّهُۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ

ICDO: Kapag naniwala ang mga walang pananampalataya mula sa mga Hudyo, mga Kristiyano at iba pa, sa katulad ng inyong pinaniniwalaan mula sa dinala ng Sugo ng Allah na si Propeta Muhammad (ﷺ), sila ang napatnubayan tungo sa katotohanan, subalit kapag sila ay tumalikod, sinasalungat lamang nila ang kanilang mga sarili sa isa’t isa. Samakatuwid, ganap na ganap ang pangangalaga ng Allah sa iyo, O Muhammad (ﷺ), mula sa kanilang kasamaan. Siya ang tutulong sa iyo laban sa kanila, sapagkat Siya ay As-Samee` – ang Ganap at Walang-Hanggang Nakakarinig ng lahat ng inyong mga sinasabi, na Al-`Aleem – ang Walang-Hanggang Nakaaalam at Ganap na Nakababatid ng lahat ng inyong mga katayuan.

Salas/Taron: Kaya, kung sila ay naniniwalang tulad ng inyong paniniwala, magkagayon sila ay [matuwid na] napatnubayan. Subali’t kung sila ay nagsitalikod, sila ay nasa [kalagayan ng] pagsasalungatan lamang. At ang Allah ay Sapat na para sa inyo laban sa kanila. At Siya ang Lubos na Nakaririnig, ang Maalam.

Quranenc.com: Kaya kung sumampalataya sila sa tulad ng sinampalatayanan ninyo ay napatnubayan nga sila; at kung tatalikod sila, sila lamang ay nasa isang hidwaan at sasapat sa iyo laban sa kanila si Allāh. Siya ay ang Madinigin, ang Maalam.


138

صِبۡغَةَ ٱللَّهِ وَمَنۡ أَحۡسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبۡغَةٗۖ وَنَحۡنُ لَهُۥ عَٰبِدُونَ

ICDO: Kung gayon, maging matatag kayo, O mga mananampalataya, sa Relihiyon o Deen ng Allah na likas sa inyong katauhan, sapagkat wala nang hihigit pa kaysa sa Fitrah ng Allah na inilagay Niya sa bawat tao. Kayat kami ay lubos na nagpapasakop sa Kanya sa pamamagitan ng pagsunod namin sa Deen ni Ibrahim.

Salas/Taron: [At kayo ay manatili] sa relihiyon ng Allah [ang Islam] at sino ba ang nakahihigit kaysa sa Allah sa [pagtatakda ng] relihiyon? At kami ay sa Kanya [lamang] sumasamba.”

Quranenc.com: [Manatili sa] relihiyon ni Allāh. Sino pa ang higit na magaling kaysa kay Allāh sa [pagtatag ng] relihiyon? Tayo sa Kanya ay mga tagasamba.


139

قُلۡ أَتُحَآجُّونَنَا فِي ٱللَّهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمۡ وَلَنَآ أَعۡمَٰلُنَا وَلَكُمۡ أَعۡمَٰلُكُمۡ وَنَحۡنُ لَهُۥ مُخۡلِصُونَ

ICDO: Sabihin mo, O Muhammad (ﷺ) sa mga Ahlul Kitab — mga Hudyo at mga Kristiyano: Nakikipagtalo ba kayo sa amin hinggil sa Kaisahan ng Allah at sa taos-pusong pagsamba lamang namin sa Kanya; at Siya lamang ang Rabb na Tagapaglikha ng Al-`alamin, na wala Siyang ginawang pagtatangi sa pagitan ng bawat isang nasyon at ng iba; na samakatuwid, ang para sa amin ay ang aming ginawa at ang para sa inyo ay ang inyong ginawa, at kami ay taos-pusong sumasamba at sumusunod sa Allah at hindi kami nagtatambal ng iba sa pagsamba sa Kanya at Siya lamang ang tangi naming sinasamba?

Salas/Taron: Sabihin [sa kanila O Muhammad], “Kayo ba ay makikipagtalo sa amin tungkol sa Allah samantalang Siya ang aming Panginoon at inyong Panginoon? At para sa amin ang aming mga gawa at para sa inyo ang inyong mga gawa. At kami ay matapat [sa gawa at layunin] para sa Kanya.”

Quranenc.com: Sabihin mo: “Nangangatwiran ba kayo sa amin hinggil kay Allāh samantalang Siya ay ang Panginoon namin at ang Panginoon ninyo? Ukol sa amin ang mga gawa namin at ukol sa inyo ang mga gawa ninyo. Kami sa Kanya ay mga nagpapakawagas.”


140

أَمۡ تَقُولُونَ إِنَّ إِبۡرَٰهِـۧمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ وَٱلۡأَسۡبَاطَ كَانُواْ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰۗ قُلۡ ءَأَنتُمۡ أَعۡلَمُ أَمِ ٱللَّهُۗ وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن كَتَمَ شَهَٰدَةً عِندَهُۥ مِنَ ٱللَّهِۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ

ICDO: O sinasabi ba ninyo bilang pagtatalo hinggil sa Allah: Katiyakan, sina Ibrahim, Isma`il, Ishaq, Ya`qub at ang mga Al-Asbat; na ang kanilang Deen ay Judaismo at Kristiyanismo? Ito ay pawang kasinungalingan, sapagkat ipinadala sila bilang mga Sugo at namatay sila noon, nang hindi pa ipinadala ang Tawrah at Injeel.

Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Kayo ba ang nakaaalam hinggil sa kanilang Deen o ang Allah ang Nakaaalam nito? Dahil nabanggit sa Dakilang Quran na sila (Ibrahim, Isma`il, Ishaq, Ya`qub at ang mga Al-Asbat) ay mga dalisay na mga Muslim. Kung kaya, wala nang hihigit pa sa inyo sa pagiging hindi makatarungan, noong itinago ninyo ang matibay na katibayan na nasa inyo mula sa Allah at nag-aangkin kayo ng mga bagay na salungat bilang pagsisinungaling sa Allah. Samakatuwid, ang Allah ay walang Nakaliligtaan na anuman mula sa inyong mga ginagawa, kundi ito ay batid na batid Niyang lahat at katiyakan na tatanggapin ninyo ang kabayaran mula rito.

Salas/Taron: O kayo ba ay nagsasabi na sina Abraham, Ismael, Isaak,(61) at Hakob at ang tribu [asbat] ay mga Hudyo o mga Kristiyano? Sabihin: “Kayo ba ay higit na maalam o ang Allah? At sino nga ba ang nakahihigit sa paggawa ng kamalian kaysa sa isang nagtatago ng pagsaksing(62) nasa sa kanya mula sa Allah? At walang hindi nababatid ang Allah sa anumang inyong mga ginagawa [maging ito man ay mabuti o masama].”

(61) Abraham o Ibrahim, Ismael ay Ismail at Isaak ay Isha’q sa wikang Arabe.

(62) Ang pagsaksi na nakatala rin sa mga naunang kasulatan na nagpapahayag sa Kaisahan ng Allah at pagdating ni Propeta Muhammad bilang huling Propeta at Sugo ng Allah.

Quranenc.com: O nagsasabi kayo: “Tunay na sina Abraham, Ismael, Isaac, Jacob, at ang mga lipi [ng Israel] ay noon mga Hudyo o mga Kristiyano?” Sabihin mo: “Kayo ba ay higit na nakaaalam o si Allāh? Sino pa ang higit na tagalabag sa katarungan kaysa sa sinumang nagtatago ng isang patotoo na taglay niya mula kay Allāh? Si Allāh ay hindi nalilingat sa anumang ginagawa ninyo.”


141

تِلۡكَ أُمَّةٞ قَدۡ خَلَتۡۖ لَهَا مَا كَسَبَتۡ وَلَكُم مَّا كَسَبۡتُمۡۖ وَلَا تُسۡـَٔلُونَ عَمَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

ICDO: Sila ang mga naunang nasyon sa inyo. Ang para sa kanila ay kung ano ang kanilang nagawa at ang para naman sa inyo ay kung ano ang inyong nagawa, at hindi kayo mananagot sa anumang kanilang nagawa at hindi sila mananagot sa anumang inyong nagawa. Sa talatang ito, pinipigilan ang (sinuman na) sumalig sa mga nilikha at hindi nararapat magmayabang sa pag-angkin na siya ay nagmula sa ganito at ganoong angkan, sapagkat ang pinakabatayan ay ang paniniwala sa Allah at bukod-tanging pagsamba sa Kanya at pagsunod sa Kanyang mga Sugo. Kung kaya, ang sinumang hindi naniwala sa sinumang Sugo ng Allah, ay nangangahulugang nilabag niya ang lahat ng mga Sugo ng Allah.

Salas/Taron: Iyon ay isang pamayanang lumipas na. Makakamit nito [ang bunga ng] anumang pinagsumikapan nito, at inyo [ring] makakamit ang [bunga ng] anumang inyong pinagsumikapan. At kayo ay hindi tatanungin sa anumang kanilang lagi nang ginawa.

Quranenc.com: Iyon ay isang kalipunang lumipas na. Ukol doon ang nakamit niyon at ukol sa inyo ang nakamit ninyo. Hindi kayo tatanungin tungkol sa anumang dati nilang ginagawa.


142

۞سَيَقُولُ ٱلسُّفَهَآءُ مِنَ ٱلنَّاسِ مَا وَلَّىٰهُمۡ عَن قِبۡلَتِهِمُ ٱلَّتِي كَانُواْ عَلَيۡهَاۚ قُل لِّلَّهِ ٱلۡمَشۡرِقُ وَٱلۡمَغۡرِبُۚ يَهۡدِي مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ

ICDO: Sasabihin ng mga mangmang at may kakulangan sa pag-iisip mula sa mga Hudyo at sa mga katulad nila, na may kasamang panlalait, pangungutya at pangmamata: Ano baga ang nagtulak sa mga Muslim, upang ibaling nila ang kanilang hinaharapang Qiblah, na nakasanayan na nilang harapan sa tuwing sila ay magsasagawa ng Salah?(9) Dahil sa simula(10) pa lamang na kayayakap nila ng Islam noong kapanahunan ni Propeta Muhammad (ﷺ) ay Baytul Maqdis sa Falisteen ang kanilang hinaharapang dako (o direksiyon) sa tuwing sila ay magsa-Salah.

Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Ang silangan at kanluran at ang nasa pagitan ng mga ito ay Pagmamay-ari ng Allah. Sa katunayan, walang anumang sulok sa mundo nang hindi Siya ang Nagmamay-ari. Pinapatnubayan Niya ang sinuman na Kanyang nais mula sa Kanyang mga alipin tungo sa Matuwid na Landas. Ang pamamahayag na ito ay pagpapatunay na ang lahat ng pangyayari ay nasa pagtatangan ng Allah sa pagsasagawa ng Kanyang ipinag-uutos. Samakatuwid, kung saan Niya nais na kayo ay paharapin mula sa inyong kinagawian na Qiblah,* ay doon kayo humarap.

(9) Sa simula kasi, ang mga Muslim noong kapanahunan ni Propeta Muhammad (ﷺ), sa tuwing sila ay magsa-Salah, nakaharap sila sa direksiyon (Qiblah) tungo sa Baytul Maqdis (Falisteen). Subalit noong ibinaba ang Rebelasyon hinggil sa direksiyon ng pagharap patungo sa Makkah ay ibinaling nila ang Qiblah na kanilang hinaharapan patungo sa direksiyon ng Makkah.

(10) Sa tuwing mababago ang Tunay na Katuruan ng mga Propeta at Sugo ay muling ibinabalik ng Allah sa orihinal nitong kaanyuan sa pamamagitan ng pagpapadala ng panibagong Sugo. Kaya itinuring na simula ng Islam noong kapanahunan ni Propeta Muhammad (ﷺ), dahil kapapahayag pa lamang nito sa kanya at kababago pa lamang na yakapin ito ng kanyang mga tagasunod. Ang Islam ay palaging nandiriyan sa bawat henerasyon sapagkat ito ang palaging dalang katuruan ng Propeta o hindi kaya ay ng Sugo, na nagmula sa Allah – Quran 3:19; at ito ang Kanyang ipinag-utos sa inyo at sa mga Propeta at Sugo – Quran 42:13; at iisa lamang ang Relihiyon na ito ng mga Propeta – Quran 23:52; at sinabi ng Sugo ng Allah na si Propeta Muhammad (ﷺ) bilang karagdagang pagpapatibay: Ang mga Propeta ay magkakapatid, ang kanilang ina ay magkakaiba subalit ang kanilang Deen (o Relihiyon) ay iisa. Ang pagkakasalin ng kahulugan, na naitala sa aklat na Sahih Al-Bukhari, 6/478, bilang 3443.

*Qiblah: Ang dako o direksiyon na kung saan humaharap ang mga Muslim sa tuwing sila ay magsasagawa ng Salah.

Salas/Taron: Ang mga hangal mula sa mga tao ay magsasabi: “Ano nga ba ang dahilan na sila ay tumalikod mula sa kanilang Qiblah(56) [ng Herusalem] na dati nilang hinaharap [sa pagdarasal?]”

Sabihin: “Sa Allah ang [pagmamay-ari ng] silangan at kanluran. Kanyang pinapatnubayan ang sinumang Kanyang nais tungo sa matuwid na landas.”

(56) Qiblah – Ang unang direksiyon na kung saan humaharap ang mga naniniwala sa Allah ay sa Masjid Al-Aqsa sa bayan ng Herusalem. Nang dumating na si Propeta Muhammad bilang Huli at Sagka ng mga Propeta, ipinag-utos sa kanya na ang Qiblah para sa sangkatauhan ay ang lugar ng Makkah na kinaroroonan ng Ka’bah, ang Bahay-dalanginan para sa pagsamba sa Allah.

Quranenc.com: Magsasabi ang mga hunghang kabilang sa mga tao: “Ano ang nagpatalikod sa kanila palayo sa qiblah nila na sila dati ay nakabatay roon?” Sabihin mo: “Sa kay Allāh ang silangan at ang kanluran. Nagpapatnubay siya sa sinumang niloloob Niya tungo sa isang landasing tuwid.”


143

وَكَذَٰلِكَ جَعَلۡنَٰكُمۡ أُمَّةٗ وَسَطٗا لِّتَكُونُواْ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ وَيَكُونَ ٱلرَّسُولُ عَلَيۡكُمۡ شَهِيدٗاۗ وَمَا جَعَلۡنَا ٱلۡقِبۡلَةَ ٱلَّتِي كُنتَ عَلَيۡهَآ إِلَّا لِنَعۡلَمَ مَن يَتَّبِعُ ٱلرَّسُولَ مِمَّن يَنقَلِبُ عَلَىٰ عَقِبَيۡهِۚ وَإِن كَانَتۡ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى ٱلَّذِينَ هَدَى ٱللَّهُۗ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَٰنَكُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِٱلنَّاسِ لَرَءُوفٞ رَّحِيمٞ

ICDO: At katulad ng pag-akay Namin sa inyo, O mga Muslim, patungo sa Matuwid at Tamang Deen, ay ginawa Namin kayong isang matuwid at pinakamabuting sambayanan, nang sa gayon ay maging saksi kayo sa Kabilang-Buhay sa mga naunang sambayanan sa inyo, na naipaabot sa kanila ng kanilang mga Sugo ang mga mensahe mula sa Allah na kanilang Rabb na Tagapaglikha. At sa Kabilang-Buhay (din), ang Sugo ng Allah ay siya namang magiging saksi sa inyo, na naiparating niya ang mensahe sa inyo mula sa kanyang Rabb na Tagapaglikha. At hindi Namin ginawa ang Qiblah sa Baytul Maqdis (Falisteen) na nakasanayan mo na harapan, O Muhammad (ﷺ), at pagkatapos ay ibinaling Namin ang direksiyon nito patungo sa Ka`bah na nasa Makkah, kundi upang palitawin lamang kung sino ang tunay na susunod at magpapasailalim sa kautusang dala mo, na haharap kasama ka, sa Qiblah na haharapan mo. At upang lumitaw din kung sino ang mahina ang Eeman (Pananampalataya), na kung kaya siya ay babaligtad at tatalikuran niya ang kanyang Deen dahil sa pagdududa at pagiging mapagkunwari.

At katiyakang ang paglipat ng Qiblah mula sa Baytul Maqdis (Falisteen) patungo sa Ka`bah ay magiging mahirap at mabigat para sa mga naligaw, subalit magiging madali naman ito para sa mga pinatnubayan ng Allah. At hindi binalewala ng Allah ang inyong paniniwala sa Kanya at ang inyong pagsunod sa Kanyang Sugo.

At hindi Niya pinawawalang-saysay ang mga nauna ninyong mga Salah na iniharap ninyo sa naunang Qiblah. Katiyakan, ang Allah ay Raouf – Punung-Puno ng Kabutihan at Napakalawak ng Kanyang Awa, na Raheem – Napakamaawain at Ganap na Mapagmahal sa Kanyang mga alipin.

Salas/Taron: At ganyan nga Namin kayo ginawang isang Ummatan Wasatan(57) [makatarungang pamayanan] upang kayo ay maging saksi para sa mga tao, at ang Sugo [si Muhammad] ay maging saksi para sa inyo. At hindi Namin ginawa ang dating Qiblah na kung saan ikaw ay nakaharap maliban upang Aming subukan [o gawing malinaw] kung sino ang magsisisunod sa sugo [at] kung sino ang magsisitalikod sa kanilang mga yapak [mula sa Islam]. Katotohanan, ito [ang paglipat ng Qiblah mula sa Herusalem patungo sa Makkah] ay sadyang mabigat maliban sa kanila na napatnubayan ng Allah. At kailanman ay hindi hahayaan ng Allah na maglaho ang inyong Eeman [pananampalataya]. Katotohanan, ang Allah ay Mabait, Maawain sa sangkatauhan.

(57) Ummatan Wasatan – ang literal na kahulugan ng Wasatan ay gitna o panggitna at ang Ummah ay pamayanan. Minabuting panatilihin ang orihinal na Arabe at lagyan ng panaklong ang pinakamalapit na kahulugan nito [ang makatarungan o pinakamahusay na pamayanan]. Ang Dakilang Allah ay nagsabi na ang pamayanan ng Islam ay Wasatan sapagka’t ito ay nag-aanyaya ng kabutihan at nagbabawal ng kasamaan. Maaari ring bigyan ng kahulugan ang Wasatan bilang katamtaman at ito ay angkop sa pamayanang Muslim sapagka’t ang pamumuhay ng isang tunay na Muslim ay katamtaman – hindi lumalabis at hindi nagkukulang sa pisikal at ispiritwal na buhay.

Quranenc.com: Gayon Kami gumawa sa inyo bilang kalipunang makakatamtaman upang kayo ay maging mga saksi sa mga tao at ang Sugo sa inyo ay maging saksi. Hindi Kami gumawa sa qiblah na ikaw dati ay nakabatay roon kundi upang magpaalam Kami sa sinumang susunod sa Sugo sa sinumang tatalikod sa mga sakong niya. Tunay na ito ay naging talagang mabigat, maliban sa mga pinatnubayan ni Allāh. Hindi nangyaring si Allāh ay ukol na magsayang ng pananampalataya ninyo. Tunay na si Allāh sa mga tao ay talagang Mahabagin, Maawain.


144

قَدۡ نَرَىٰ تَقَلُّبَ وَجۡهِكَ فِي ٱلسَّمَآءِۖ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبۡلَةٗ تَرۡضَىٰهَاۚ فَوَلِّ وَجۡهَكَ شَطۡرَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ وَحَيۡثُ مَا كُنتُمۡ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمۡ شَطۡرَهُۥۗ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ لَيَعۡلَمُونَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّهِمۡۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا يَعۡمَلُونَ

ICDO: Katiyakan, Aming nakikita ang pagbaling ng iyong mukha, O Muhammad (ﷺ) sa kalangitan nang paulit-ulit, dahil sa inaabangan mo ang pagbaba ng kapahayagan sa iyo hinggil sa Qiblah. Walang pag-aalinlangan, ihaharap ka Namin mula sa Baytul Maqdis tungo sa Qiblah na kalugud-lugod sa iyo at ito ay sa Masjid Al-Haram sa Makkah, kayat iharap mo ang iyong mukha patungo roon. At kahit saan man kayo naroroon, O kayong mga Muslim, at nais ninyong magsagawa ng Salah, ay humarap kayo sa Masjid Al-Haram.

At walang pag-aalinlangan na ang mga pinagkalooban ng Allah ng kaalaman hinggil sa mga Aklat mula sa mga Hudyo at mga Kristiyano ay batid na batid nila ang hinggil sa paglipat ng Qiblah patungo sa Ka`bah (na nasa Makkah). Tunay na ang tungkol sa bagay na ito ay nakatala sa kanilang mga Aklat. At hindi nakaliligtaan ng Allah ang ginawa nilang pagsasalungat at pagdududa, na samakatuwid ay tutumbasan ito ng Allah sa kanila.

Salas/Taron: Katiyakan, Aming nakikita ang iyong [paulit-ulit na] pagbaling ng iyong mukha sa dakong langit [O Muhammad]. Katiyakan, ikaw ay Aming ibabaling sa isang Qiblah na iyong naiibigan [at hinahangad]. Kaya, ibaling mo ang iyong mukha sa dakong kinaroroonan ng Masjid Al-Haram [sa Makkah]. At kahit saanman kayo naroroon, iharap ninyo ang inyong mga mukha sa dakong ito [sa pagdarasal]. At katotohanan, yaong mga Angkan ng Kasulatan [Hudyo at Kristiyano] ay lubos na nakababatid na ito ay katotohanan mula sa kanilang Panginoon. At walang hindi nababatid ang Allah sa anumang kanilang mga ginagawa.

Quranenc.com: Nakakikita nga Kami sa pagtuon ng mukha mo sa langit, kaya magbabaling nga Kami sa iyo sa isang qiblah na kalulugdan mo iyon. Kaya magbaling ka ng mukha mo sa dakong Masjid na Pinakababanal. Saan man kayo ay magbaling kayo ng mga mukha ninyo sa dakong iyon. Tunay na ang mga binigyan ng Kasulatan ay talagang nakaaalam na iyon ay ang totoo mula sa Panginoon nila. Si Allāh ay hindi nalilingat sa anumang ginagawa nila.


145

وَلَئِنۡ أَتَيۡتَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ بِكُلِّ ءَايَةٖ مَّا تَبِعُواْ قِبۡلَتَكَۚ وَمَآ أَنتَ بِتَابِعٖ قِبۡلَتَهُمۡۚ وَمَا بَعۡضُهُم بِتَابِعٖ قِبۡلَةَ بَعۡضٖۚ وَلَئِنِ ٱتَّبَعۡتَ أَهۡوَآءَهُم مِّنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡعِلۡمِ إِنَّكَ إِذٗا لَّمِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

ICDO: At kahit na dalhin mo pa, O Muhammad (ﷺ), sa mga taong nagtatangan ng Tawrah at Injeel – mga Hudyo at mga Kristiyano, ang lahat ng katibayan hinggil sa pagharap sa Ka`bah sa tuwing magsa-Salah, na yaon ang katotohanan mula sa Allah ay hindi pa rin sila susunod sa Qiblah na iyong hinaharapan, dahil sa kanilang paglabag at pagmamataas. At hindi maaari sa iyo na sumunod kang muli sa kanilang Qiblah at (dapat na mabatid mo na) hindi rin sinusunod ng ilan sa kanila ang Qiblah ng iba. At (samakatuwid) kapag sinunod mo ang kanilang kagustuhan hinggil sa Qiblah at iba pa, pagkatapos dumating sa iyo ang kaalamang ikaw ay nasa katotohanan at sila ay nasa kamalian; kung gayon, ikaw ay mapapabilang sa mga Dzalimin* – mga hinamak ang kanilang mga sarili sa pamamagitan ng kanilang pagiging masama. Ito ay bilang babala sa sinumang susunod sa sarili niyang kagustuhan at lumalabag sa batas ng Islam.

*Dzalimin o Dzalimun: Pang-aapi sa kapwa, sumamba sa mga idolo, mga rebulto, mga diyus-diyosan at sa iba pa bukod sa Allah; nagsagawa ng mga kasamaan; lumabag sa hangganang itinakda ng Allah, dinaya ang mga sarili sa pamamagitan ng paggawa nila ng mga kasalanan. At ang pinakasukdulan na Dzulm (kasamaan) ay ang pagsamba sa iba bukod sa Allah o paglalagay ng katambal sa pagsamba sa Allah, na tinatawag na Shirk.

Salas/Taron: At kahit pa man iyong dalhin [o ipakita] sa mga pinagkalooban ng Kasulatan [Hudyo at Kristiyano] ang lahat ng ayaat [o palatandaan], sila ay hindi susunod sa iyong Qiblah(58), [at] ikaw ay hindi tagasunod ng kanilang Qiblah. Sila ay hindi tagasunod ng Qiblah ng iba. Kaya, kung iyong sinunod ang kanilang mga [maling] pagnanasa pagkaraan ng anumang kaalamang dumating sa iyo [mula sa Allah], tunay na ikaw ay mapabibilang sa mga mapaggawa ng mga kamalian.

(58) Ang direksiyon ng pagdarasal.          

Quranenc.com: Talagang kung naghatid ka sa mga binigyan ng Kasulatan ng bawat tanda ay hindi sila susunod sa qiblah mo. Ikaw ay hindi susunod sa qiblah nila, at ang iba sa kanila ay hindi susunod sa qiblah ng iba pa. Talagang kung sumunod ka sa mga pithaya nila noong matapos na may dumating sa iyo na kaalaman, tunay na ikaw samakatuwid ay talagang kabilang sa mga tagalabag sa katarungan.


146

ٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَعۡرِفُونَهُۥ كَمَا يَعۡرِفُونَ أَبۡنَآءَهُمۡۖ وَإِنَّ فَرِيقٗا مِّنۡهُمۡ لَيَكۡتُمُونَ ٱلۡحَقَّ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ

ICDO: Ang mga pinagkalooban Namin ng Tawrah at Injeel — ang mga Paham (o Iskolar) ng mga Hudyo at ang mga Paham ng mga Kristiyano ay kilala si Propeta Muhammad (ﷺ) ayon sa mga katangian niyang nabanggit sa kanilang mga Aklat, na tulad ng pagkakakilala nila sa kani-kanilang mga sariling anak. At katiyakan, ang isang grupo sa kanila ay itinago ang katotohanan, kahit na alam pa nila ang katibayan at katunayan ng kanyang mga katangian.

Salas/Taron: Yaong Aming mga pinagkalooban ng Kasulatan [Hudyo at Kristiyano], siya [si Muhammad] ay kanilang nakikilala tulad ng kanilang pagkilala sa kanilang sariling mga anak na lalaki; at ang katunayan [nito], ang isang pangkat sa kanila ay itinatago ang katotohanan bagaman [ito ay] kanilang nalalaman.

Quranenc.com: Ang mga binigyan Namin ng kasulatan ay nakakikilala rito gaya ng pagkakilala nila sa mga anak nila. Tunay na may isang pangkat kabilang sa kanila na talagang nagkukubli sa katotohanan habang sila ay nakaaalam.


147

ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمُمۡتَرِينَ

ICDO: Ang ipinahayag sa iyo, O Muhammad (ﷺ), ay katotohanan na nagmula sa Allah na iyong Rabb na Tagapaglikha, na kung kaya, huwag na huwag kang pabibilang sa mga nag-aalinlangan.

Salas/Taron: Ang katotohanan ay nagmula sa iyong Panginoon, kaya, huwag kang makibilang sa mga mapag-alinlangan.(59)

(59) Mumtareen – ito ang kataga sa wikang Arabe na katumbas ng taong mapag-alinlangan.

Quranenc.com: Ang katotohanan ay mula sa Panginoon mo kaya huwag ka ngang maging kabilang sa mga nag-aalangan.


148

وَلِكُلّٖ وِجۡهَةٌ هُوَ مُوَلِّيهَاۖ فَٱسۡتَبِقُواْ ٱلۡخَيۡرَٰتِۚ أَيۡنَ مَا تَكُونُواْ يَأۡتِ بِكُمُ ٱللَّهُ جَمِيعًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ

ICDO: At sa bawat sambayanan ay mayroon silang Qiblah na hinaharapan sa tuwing sila ay magsa-Salah. Kaya madaliin ninyo, O mga mananampalataya, magsipag-unahan kayo sa pagsasagawa ng mga mabubuting gawa na ipinag-utos sa inyo ng Deen Al-Islam, at walang pag-aalinlangan, titipunin kayong lahat ng Allah sa Araw ng Muling Pagkabuhay mula sa inyong kinaroroonan. Katiyakan, ang Allah, Siya ay Qadeer – Walang-Hanggan at Ganap na Makapangyarihan na May Kakayahang gawin ang lahat ng bagay.

Salas/Taron: At bawa’t isa [pamayanan o relihiyon] ay isang direksiyon na kanilang hinaharap [sa pagdarasal]. Kaya, kayo ay mag-unahan sa [paggawa ng mga] kabutihan. Saanman kayo naroroon, kayong lahat ay titipunin ng Allah [sa paghuhukom]. Katotohanan, ang Allah ay may Ganap na Kakayahan sa lahat ng bagay.

Quranenc.com: Bawat [kalipunan] ay may dakong ito ay humaharap doon. Kaya mag-unahan kayo sa mga kabutihan. Saan man kayo naroon ay maghahatid sa inyo si Allāh nang lahatan. Tunay na si Allāh sa bawat bagay ay May-kakayahan.


149

وَمِنۡ حَيۡثُ خَرَجۡتَ فَوَلِّ وَجۡهَكَ شَطۡرَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۖ وَإِنَّهُۥ لَلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ

ICDO: At kahit saan ka man magsimula para sa iyong paglalakbay, O Muhammad (ﷺ), at nais mong isagawa ang pagsa-Salah, iharap mo kung gayon ang iyong mukha sa Masjid Al-Haram. At katiyakan, ang pagharap mo roon ay siyang katotohanan mula sa Allah na iyong Rabb na Tagapaglikha.

At hindi nakaliligtaan ng Allah ang inyong ginagawa at gagantihan Niya kayo batay sa anuman na inyong mga ginawa.

Salas/Taron: At kahit saan ka mang pook lumalabas [para sa pagdarasal], ibaling mo ang iyong mukha sa dakong kinaroroonan ng Masjid Al-Haram [sa Makkah]. Katiyakan, ito ay katotohanang nagmula sa iyong Panginoon. At walang hindi nababatid ang Allah sa anumang inyong ginagawa.

Quranenc.com: Mula saan ka man lumabas ay magbaling ka ng mukha mo sa dako ng Masjid na Pinakababanal. Tunay na ito ay talagang ang katotohanan mula sa Panginoon mo. Si Allāh ay hindi nalilingat sa anumang ginagawa ninyo.


150

وَمِنۡ حَيۡثُ خَرَجۡتَ فَوَلِّ وَجۡهَكَ شَطۡرَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ وَحَيۡثُ مَا كُنتُمۡ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمۡ شَطۡرَهُۥ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيۡكُمۡ حُجَّةٌ إِلَّا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡهُمۡ فَلَا تَخۡشَوۡهُمۡ وَٱخۡشَوۡنِي وَلِأُتِمَّ نِعۡمَتِي عَلَيۡكُمۡ وَلَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ

ICDO: At kahit saan ka man magsimula, O Muhammad (ﷺ), ay humarap ka sa Masjid Al-Haram; at gayundin kayong mga Muslim, kahit saan man kayo naroroon na sulok ng daigdig, ay iharap ninyo ang inyong mga mukha sa Masjid Al-Haram sa inyong pagsa-Salah, nang sa gayon ay hindi magkakaroon ng katwiran ang mga taong lumalabag kapag sila ay nakipagtalo sa inyo pagkatapos ninyong humarap doon. Maliban lamang sa mga masasama at tumanggi mula sa kanila, mananatili pa rin sila sa pakikipagtalo sa inyo subalit huwag kayong matakot sa kanila.

Ako lamang ang dapat ninyong katakutan sa pamamagitan ng pagsunod sa Aking mga ipinag-uutos, pag-iwas sa Aking mga ipinagbabawal; at nang sa gayon ay mabuo Ko ang Aking mga biyaya at kagandahang-loob sa inyo sa pagpili ng ganap na batas at nang kayo ay mapatnubayan tungo sa katotohanan.

Salas/Taron: At kahit saan ka mang pook lumalabas [para sa pagdarasal], ibaling mo ang iyong mukha sa dakong kinaroroonan ng Masjid Al-Haram, at kahit saanman kayo naroroon, ibaling ninyo ang inyong mga mukha sa dako roon upang ang mga tao ay hindi magkaroon ng katibayan [o katwiran] laban sa inyo, maliban yaong mga mapaggawa ng kamaliang kabilang sa kanila. Kaya, huwag silang katakutan bagkus Ako ang inyong katakutan. At [ito ay] upang Aking lubusin ang Aking pagpapala sa inyo upang sakali kayo ay mapatnubayan.

Quranenc.com: Mula saan ka man lumabas ay magbaling ka ng mukha mo sa dako ng Masjid na Pinakababanal. Saanman kayo naroon ay magbaling kayo ng mga mukha ninyo sa dako niyon upang hindi magkaroon para mga tao laban sa inyo ng isang katwiran maliban sa mga lumabag sa katarungan kabilang sa kanila kaya huwag kayong matakot sa kanila at matakot kayo sa Akin, at upang lumubos Ako ng biyaya Ko sa inyo at nang sa gayon kayo ay mapapatnubayan.


151

كَمَآ أَرۡسَلۡنَا فِيكُمۡ رَسُولٗا مِّنكُمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتِنَا وَيُزَكِّيكُمۡ وَيُعَلِّمُكُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَيُعَلِّمُكُم مَّا لَمۡ تَكُونُواْ تَعۡلَمُونَ

ICDO: Katulad ng pagbibigay Namin ng biyaya sa inyo sa pamamagitan ng pagharap ninyo sa Ka`bah, nagpadala kami ng Sugo mula sa inyo upang bigkasin ang mga malinaw na Salita, na isinasaad ang pagkakaiba ng katotohanan mula sa kamalian. At upang linisin din kayo mula sa dungis ng pagtatambal at masasamang pag-uugali; at ituro sa inyo ang Quran, ang Sunnah at mga alituntunin ng batas.

Gayundin ang mga kuwento tungkol sa mga Propeta at sa mga naunang mga tao na wala kayong kaalaman hinggil sa mga ito.

Salas/Taron: Tulad ng Aming pagpapadala sa inyo ng isang sugo na nagmula sa inyo [sa inyong lahi], binibigkas sa inyo ang Aming mga talata [ng Qur’an] at kayo ay pinadadalisay at kayo ay tinuturuan ng Aklat [ang Qur’an] at ng karunungan(60) at kayo ay tinuturuan ng anumang [kaalamang] hindi ninyo [dating] nalalaman.

(60) Hikmah – ang malapit na kahulugan nito sa talatang ito ay ang karunungan sa pagsasakatuparan ng tamang Batas ng Islam at sa ibang talata, ang kahulugan ng Hikmah ay binubuo ng mga Sunnah o mga gawa, salaysay o aral na itinagubilin ng Sugo ng Allah.

Quranenc.com: Kung paanong nagsugo Kami sa inyo ng isang Sugong kabilang sa inyo, na bumigkas sa inyo ng mga tanda Namin, nagdadalisay sa inyo, nagtuturo sa inyo ng Aklat at Karunungan, at nagtuturo sa inyo ng hindi ninyo dati nalalaman.


152

فَٱذۡكُرُونِيٓ أَذۡكُرۡكُمۡ وَٱشۡكُرُواْ لِي وَلَا تَكۡفُرُونِ

ICDO: Kayat alalahanin ninyo Ako sa pamamagitan ng pagsunod at pagsamba sa Akin, nang sa gayon ay aalalahanin Ko (rin) kayo sa pamamagitan ng pagpapatawad at labis na pagmamahal. Ako lamang ang dapat ninyong pasalamatan sa salita at gawa. Huwag ninyong ipagsasawalang-bahala ang Aking mga biyaya sa inyo.

Salas/Taron: Kaya, Ako ay inyong alalahanin(61) [sa pamamagitan ng pagdarasal o pagpuri]; at kayo ay Aking aalalahanin. At magpasalamat kayo sa Akin at huwag ninyong ipagkaila [o itanggi ang Aking mga biyaya at pagpapala].

(61) Pag-alaala sa Allah. Isinalaysay ni Abu Hurayrah: Ang Sugo ng Allah ay nagsabi: “Ang Allah ay nagsabi, ‘Ako ay kung ano ang iniisip ng Aking alipin tungkol sa Akin [i.e. Aking magagawa para sa kanya ang anumang kanyang iniisip na Aking magagawa para sa kanya.] at Ako ay nasasakanya kung naaalala niya Ako. Kung naaalala niya Ako sa kanyang sarili, naaalala Ko rin siya sa Aking Sarili; at kung naaalala niya Ako sa pangkat ng mga tao, siya ay Aking naaalala sa pangkat na higit na mabuti kaysa sa kanila at kung siya ay lumapit sa Akin ng isang dipa, Ako ay lalapit sa kanya nang higit sa isang dipa at kung siya ay lalapit sa Akin ng isang dipa, Ako ay lalapit sa kanya ng kasing layo ng isang kamay at kung siya ay lumapit sa Akin sa paglalakad, Ako ay darating sa kanya nang tumatakbo.'” [Sahih Al-Bukhari, vol 9, Hadith Bilang 502]

Quranenc.com: Kaya mag-alaala kayo sa Akin, mag-aalaala Ako sa inyo; at magpasalamat kayo sa Akin at huwag kayong tumangging sumampalataya sa Akin.


153

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱسۡتَعِينُواْ بِٱلصَّبۡرِ وَٱلصَّلَوٰةِۚ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلصَّـٰبِرِينَ

ICDO: O kayong mga naniwala! Humingi kayo ng tulong mula sa Allah sa lahat ng inyong mga pangangailangan sa pamamagitan ng pagtitiis sa mga nangyayaring sakuna sa inyo, sa mga pagsubok na inyong mga nararanasan, at pag-iwas sa mga kasamaan at sa mga kasalanan; at pagtitiis habang gumagawa ng mga ipinag-uutos at mga kabutihan; at pagsa-Salah bilang kapanatagan ng kalooban; at pagbabawal sa lahat ng mga imoral na gawain na tulad ng pakikiapid at iba pang kasamaan. Katiyakan, ang Allah ay kasama ng mga matiisin sa pamamagitan ng Kanyang tulong at gabay.

Sa talatang ito, isinasaad na ang pagiging bukod-tanging pakikisama ng Allah ay para lamang sa mga mananampalataya na katulad ng naipaliwanag. Magkagayunpaman, ang pangkalahatang pakikisama ng Allah ay nangangahulugan ng Kanyang malawak at walang hangganang kaalaman at pagmamatyag sa Kanyang mga nilikha.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, humingi kayo ng tulong [sa Allah] sa pamamagitan ng pagtitiis at pagdarasal. Tunay na ang Allah ay lagi nang nasa [panig ng] mga matiisin.

Quranenc.com: O mga sumampalataya, magpatulong kayo sa pamamagitan ng pagtitiis at pagdarasal. Tunay na si Allāh ay kasama ng mga nagtitiis.


154

وَلَا تَقُولُواْ لِمَن يُقۡتَلُ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أَمۡوَٰتُۢۚ بَلۡ أَحۡيَآءٞ وَلَٰكِن لَّا تَشۡعُرُونَ

ICDO: At huwag ninyong sabihin, O mga mananampalataya, na yaong mga namatay sa Jihad,* pakikipagpunyagi sa Daan ng Allah, na Sila ay mga patay. Hindi sila mga patay, bagkus sila ay mga buhay, ngunit ito ay hindi ninyo nararamdaman. Namumukod-tangi ang kanilang pagiging buhay sa kanilang mga libingan, na walang sinuman ang Nakaaalam nito kundi ang Allah lamang. Ito ang katibayan na mayroong magandang buhay sa libingan.

*Jihad: Pagpupunyagi ng alang-alang sa Allah o pakikipaglaban sa Daan ng Allah; pagpupunyagi upang mapanatili ang sarili sa pagsunod, sa kadalisayan, kalinisan at kabutihan; pagpupunyagi na ipalaganap ang katotohanan upang mangibabaw ang Salita ng Allah; pakikipaglaban sa mga kalaban ng Allah na sumisira at humaharang sa Kanyang Daan.

Salas/Taron: At huwag ninyong sabihin na ang mga nasawi sa pakikipaglaban sa Landas ng Allah na: “[Sila ay] mga patay.” [Hindi], bagkus sila ay mga buhay bagaman [ito ay] hindi ninyo namamalayan.

Quranenc.com: Huwag kayong magsabi hinggil sa mga namamatay sa landas ni Allāh na mga patay [sila], bagkus mga buhay [sila], subalit hindi ninyo nararamdaman.


155

وَلَنَبۡلُوَنَّكُم بِشَيۡءٖ مِّنَ ٱلۡخَوۡفِ وَٱلۡجُوعِ وَنَقۡصٖ مِّنَ ٱلۡأَمۡوَٰلِ وَٱلۡأَنفُسِ وَٱلثَّمَرَٰتِۗ وَبَشِّرِ ٱلصَّـٰبِرِينَ

ICDO: At sinusubukan Namin kayo sa mga pangkaraniwang bagay na tulad ng pagkatakot sa inyong mga kalaban, kagutuman o kakulangan sa pagkakamit ng yaman — na bagamat hirap na hirap na ay hindi pa sapat ang nakakamit o hindi kaya ay pagkawala nito, pagkasawi ng mga mahal sa buhay sa pamamagitan ng pangkaraniwan na kamatayan o di kaya ay pagka-Shaheed* ng isa sa Daan ng Allah; at kakulangan sa inaaning mga bungang-kahoy (na tulad ng Tamr o datiles), mga prutas, at sa inaaning mga butil (na tulad ng mga mais, ginagapas na palay at iba pa) o di kaya ay pagkasira ng mga ito. Subalit ibigay mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ), ang magandang balita sa mga nagtataglay ng katangiang pagtitiis, na nakakayanan nila ang mga nabanggit at iba pang mga pagsubok. Ibigay mo sa kanila ang balitang magpapagalak sa kanila hinggil sa kanilang magandang kahihinatnan dito sa daigdig at sa Kabilang-Buhay.

*Shaheed: Namatay ng alang-alang sa Allah.

Salas/Taron: At katiyakan, kayo ay Aming susubukan sa mga bagay na nakakapangamba, gutom, kawalan ng yaman, buhay at mga pananim, subali’t magbigay ng magandang balita para sa mga matiisin.

Quranenc.com: Talagang susubok nga Kami sa inyo sa pamamagitan ng isang anumang kabilang sa pangamba, gutom, at kabawasan mula sa mga ari-arian, mga buhay, at mga bunga. Magbalita ka ng nakagagalak sa mga nagtitiis,


156

ٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَٰبَتۡهُم مُّصِيبَةٞ قَالُوٓاْ إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّآ إِلَيۡهِ رَٰجِعُونَ

ICDO: Kabilang sa mga katangian ng mga yaong matiisin, ay kapag dumating sa kanila ang mga bagay na hindi nila nagugustuhan, sinasabi nila: Kami ay mga aliping pagmamay-ari ng Allah, Siya ang Namamahala sa lahat ng bagay para sa amin, ginagawa Niya ang anumang Kanyang nais, at katiyakang babalik kami sa Kanya kapag kami ay namatay na, at pagkatapos nito ay bubuhayin kaming mag-uli sa Araw ng Muling Pagkabuhay para sa paghuhukom at pagbabayad.

Salas/Taron: [Ang mga matiisin ay] yaong, kapag dinapuan ng pinsala ay nagsasabing: “Katotohanan, kami ay sa Allah [nagmula] at sa Kanya, kami ay [muling] magbabalik.”

Quranenc.com: na mga kapag tinamaan sila ng isang kasawian ay nagsasabi sila: “Tunay na kami ay kay Allāh at tunay na kami ay sa Kanya mga manunumbalik.


157

أُوْلَـٰٓئِكَ عَلَيۡهِمۡ صَلَوَٰتٞ مِّن رَّبِّهِمۡ وَرَحۡمَةٞۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُهۡتَدُونَ

ICDO: Sila ang mga matiisin, na ang para sa kanila ay papuri at dakilang awa mula sa Kanilang Rabb na Tagapaglikha. At sila ang mga ginabayan tungo sa Patnubay.

Salas/Taron: Sila yaong mga nagawaran ng salawaat [pagpapala at kapatawaran] mula sa kanilang Panginoon at ng [Kanyang] habag at sila yaong mga [matuwid na] napatnubayan.

Quranenc.com: Ang mga iyon ay may ukol sa kanila na mga pagbubunyi mula sa Panginoon nila at awa. Ang mga iyon ay ang mga napapatnubayan.


158

۞إِنَّ ٱلصَّفَا وَٱلۡمَرۡوَةَ مِن شَعَآئِرِ ٱللَّهِۖ فَمَنۡ حَجَّ ٱلۡبَيۡتَ أَوِ ٱعۡتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِ أَن يَطَّوَّفَ بِهِمَاۚ وَمَن تَطَوَّعَ خَيۡرٗا فَإِنَّ ٱللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ

ICDO: Katiyakan, ang As-Safa at Al-Marwah – ang dalawang maliit na bundok na malapit sa Ka`bah sa gawing silangan – ay kabilang sa maliwanag na mga palatandaan ng Deen ng Allah. Itinuturing na Ibadah (pagsamba) sa Allah ang paglalakad sa pagitan ng mga ito, kayat sinuman ang magnais na magsagawa ng Hajj o hindi kaya ay `Umrah, ay hindi magiging kasalanan para sa kanya ang paglalakad sa pagitan nito, bagkus ito ay magiging obligado pa sa kanya, at sinuman ang gumawa ng mga kautusang ito, na bukal sa kanyang kalooban, na ito ay para lamang sa Allah, dapat niyang mabatid na ito ay tinatangkilik ng Allah at ginagantimpalaan Niya ang mabuting gawa nang masagana maging ito man ay kakaunti. Nababatid Niya ang lahat ng gawang mabuti ng Kanyang mga alipin at hindi Niya ito kinaliligtaan at wala Siyang ipinagkakait na kahit na katiting na katiting na bagay.

Salas/Taron: Katotohanan, ang [bundok ng] Safa at Marwah ay kabilang sa mga sagisag ng [relihiyon at pook ng sambahan para sa] Allah. Kaya, sinuman ang magsagawa ng Hajj o Umrah sa bahay-dalanginan, hindi [isang] pagkakasala para sa kanya ang maglakad sa mga [pagitan ng dalawang] ito. At sinuman ang magkusang-loob na gumawa ng kabutihan, magkagayon, katotohanan, ang Allah ay kumikilala [sa gawang kabutihan], Maalam.

Quranenc.com: Tunay na ang Ṣafā at ang Marwah ay kabilang sa mga sagisag ni Allāh. Kaya ang sinumang nagsagawa ng ḥajj sa Bahay o nagsagawa ng `umrah ay walang maisisisi sa kanya na magpabalik-balik sa pagitan ng dalawang iyon. Ang sinumang nagkusang-loob ng isang kabutihan, tunay na si Allāh ay Tagapasalamat, Maalam.


159

إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكۡتُمُونَ مَآ أَنزَلۡنَا مِنَ ٱلۡبَيِّنَٰتِ وَٱلۡهُدَىٰ مِنۢ بَعۡدِ مَا بَيَّنَّـٰهُ لِلنَّاسِ فِي ٱلۡكِتَٰبِ أُوْلَـٰٓئِكَ يَلۡعَنُهُمُ ٱللَّهُ وَيَلۡعَنُهُمُ ٱللَّـٰعِنُونَ

ICDO: Katiyakan, yaong mga naglilihim ng mga ipinahayag ng Allah na mga malinaw na palatandaan, bilang katibayan sa pagiging Propeta ni Propeta Muhammad (ﷺ) at sa kanyang dinalang Aklat — sila ay yaong mga Pantas (Iskolar) ng mga Hudyo, mga Pantas ng mga Kristiyano at iba pa, na naglihim ng mga ipinahayag ng Allah, pagkatapos Niya itong ilantad sa mga tao sa pamamagitan ng Tawrah at Injeel. Samakatuwid, ilalayo ng Allah ang Kanyang awa sa kanila at isusumpa sila ng lahat ng mga nilikha.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga nagtatago ng anumang mga katibayan at patnubay na Aming ibinaba [o ipinahayag] pagkaraang ito ay Aming ginawang malinaw para sa mga tao sa Kasulatan, sila yaong mga isinumpa ng Allah at isinumpa ng mga manunumpa [mula sa lipon ng mga anghel at tao].

Quranenc.com: Tunay na ang mga nagtatago ng anumang pinababa na malilinaw na patunay at patnubay noong matapos na naglinaw nito sa Kasulatan, ang mga iyon ay isinusumpa ni Allāh at isinusumpa ng mga tagasumpa.


160

إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُواْ وَأَصۡلَحُواْ وَبَيَّنُواْ فَأُوْلَـٰٓئِكَ أَتُوبُ عَلَيۡهِمۡ وَأَنَا ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ

ICDO: Maliban doon sa mga nanumbalik at humingi ng kapatawaran sa Allah sa kanilang mga kamalian, at itinuwid nila ang kanilang pagkakamali at isiniwalat nila ang kanilang mga itinago. Na kung kaya, sila ang mga yaong tatanggapin Ko ang kanilang pagsisisi at susuklian Ko sila ng kapatawaran, dahil Ako ay At-Tawwab – Tagapagtanggap sa sinumang humihingi ng kapatawaran mula sa Aking mga alipin, na Ar-Raheem – Napakamaawain at Ganap na Mapagmahal sa kanila sa pamamagitan ng paggabay Ko sa kanila tungo sa paghingi nila ng kapatawaran at pagtanggap Ko nito sa kanila.

Salas/Taron: Maliban yaong mga nagsisi at itinuwid [ang pagkakamali] at ginawang malinaw [ang anumang kanilang itinatago]. Kaya, sila yaong Aking tatanggapin ang kanilang pagsisisi. At Ako ay Lagi nang Tumatanggap ng Pagsisisi, ang Maawain.

Quranenc.com: Maliban sa mga nagbalik-loob, nagpakaayos, at naglinaw sapagkat ang mga iyon ay tatanggapan Ko ng pagbabalik-loob at Ako ay ang Palatanggap ng pagbabalik-loob, ang Maaawain.


161

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَمَاتُواْ وَهُمۡ كُفَّارٌ أُوْلَـٰٓئِكَ عَلَيۡهِمۡ لَعۡنَةُ ٱللَّهِ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةِ وَٱلنَّاسِ أَجۡمَعِينَ

ICDO: Katiyakan, ang mga tumanggi sa paniniwala at inilihim ang katotohanan, at nanatili sila sa ganoong kalagayan hanggang sa sila ay mamatay, isusumpa sila ng Allah, ng mga anghel at ng lahat ng tao at ipagkakait sa kanila ang awa ng Allah. 

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga di-naniwala at nangamatay habang sila ay mga di-naniniwala, sila yaong isinumpa ng Allah, at ng mga anghel at ng sangkatauhan, lahat ay pinagsama.

Quranenc.com: Tunay na ang mga tumangging sumampalataya at namatay habang sila ay mga tagatangging sumampalataya, ang mga iyon ay ukol sa kanila ang sumpa ni Allāh, ng mga anghel, at ng mga tao nang sama-sama,


162

خَٰلِدِينَ فِيهَا لَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابُ وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ

ICDO: Mananatili sila sa sumpa at sa Impiyerno, ang kaparusahan doon ay hindi mapapagaan at hindi sila bibigyan ng pagkakataon upang mangatwiran.

Salas/Taron: Sila ay mamamalagi roon nang walang hanggan, hindi pagagaanin para sa kanila ang parusa at sila ay hindi palulugitanan.

Quranenc.com: bilang mga mananatili roon. Hindi pagagaanin sa kanila ang pagdurusa ni sila ay palulugitan.


163

وَإِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۖ لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلرَّحۡمَٰنُ ٱلرَّحِيمُ

ICDO: Ang inyong Ilah (Diyos na sinasamba), O kayong mga tao, ay Nag-iisang Ilah – ang Allah – sa Kanyang Dhat (ang Kanyang pagiging Kaisahan sa Kanyang Sarili ayon sa Kanyang Kamaharlikaan at Kadakilaan), sa Kanyang mga Pangalan, sa Kanyang mga Katangian, at sa Kanyang mga Gawa, at sa pagiging alipin ng lahat ng Kanyang mga nilikha at ang pagsamba nila sa Kanya. Walang sinuman ang bukod-tangi na may karapatan at karapat-dapat na sambahin kundi Siya lamang, namumukod-tanging Mahabagin sa lahat ng Kanyang mga nilikha, sa Kanyang Dhat at sa Kanyang mga Gawa, Napakamaawain at Ganap na Mapagmahal sa mga mananampalataya.

Salas/Taron: At ang inyong Diyos ay [tanging] isang Diyos, walang ibang diyos maliban sa Kanya, ang Mahabagin, ang Maawain.

Quranenc.com: Ang Diyos ninyo ay nag-iisang Diyos; walang Diyos kundi Siya, ang Napakamaawain, ang Maawain. 

164

إِنَّ فِي خَلۡقِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَٰفِ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَٱلۡفُلۡكِ ٱلَّتِي تَجۡرِي فِي ٱلۡبَحۡرِ بِمَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ وَمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مِن مَّآءٖ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَآبَّةٖ وَتَصۡرِيفِ ٱلرِّيَٰحِ وَٱلسَّحَابِ ٱلۡمُسَخَّرِ بَيۡنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ

ICDO:

Katiyakan, sa paglikha ng mga kalangitan, at sa pag-aangat at sa pagpapalawak nito; at sa kalupaan kasama ang mga bulubundukin nito, ang mga kapatagan nito, at ang mga karagatan; at sa mga pagbabagu-bago ng gabi at araw, na ang mga ito ay humahaba at umiikli, dumidilim at lumiliwanag, at ang pagsasalit-salitan ng mga ito.

At sa mga sasakyang-pandagat na pinalalayag Niya sa karagatan upang maihatid at madala ang mga pangangailangan ng tao; at sa pagpapababa ng Allah mula sa kalangitan ng tubig-ulan, na pagkatapos ay nagbibigay-buhay sa kalupaan at ginagawang luntian ang mga pananim at halamanan, na siya namang nagpapaginhawa sa inyong mga paningin pagkatapos mabigyan ng buhay ang kalupaan sa pagiging tuyot nito; ang pagpapakalat ng Allah sa lahat ng mga uri ng gumagapang na mga buhay na bagay sa kalupaan, ang pagbibigay Niya ng biyaya sa inyo sa pamamagitan ng Kanyang Pangangasiwa sa mga hangin kung saan ito pipihit (o tutungo) na dako, at sa mga ulap na gumagalaw sa pagitan ng kalangitan at kalupaan; katiyakan, ang mga bagay na ito ay malalaking palatandaan ng Kaisahan ng Allah, mga masasaganang biyaya at kagandahang-loob para sa mga taong may pang-unawa at nakaiintindi ng anumang katibayan hinggil sa Kaisahan ng Allah, na Siya lamang ang bukod-tangi na may karapatan at karapat-dapat na sambahin.

Salas/Taron: Katotohanan, sa pagkakalikha ng mga kalangitan at ng kalupaan, at sa pagsasalitan ng gabi at ng araw, at sa mga sasakyang-dagat na naglalayag sa [laot ng] karagatan na may dalang mga pakinabang para sa mga tao, at sa anumang ibinaba ng Allah mula sa kalangitan – ang tubig [o ulan] na nagbigay-buhay sa dati’y tigang na lupa at sa lahat [ng uri] ng mga nilikhang gumagala na Kanyang ikinalat doon at sa pagbabago [ng ihip] ng mga hangin at ng mga ulap na sunud-sunuran [sa Kanyang kautusan] sa pagitan ng kalangitan at ng kalupaan, naririto ang mga ayaat [palatandaan] para sa mga mamamayang nakauunawa.

Quranenc.com: Tunay na sa pagkalikha sa mga langit at lupa, sa pagsasalit-salitan ng gabi at maghapon, sa mga sasakyang-dagat na naglalayag sa dagat kalakip ng ipinakikinabang nito sa mga tao, sa anumang pinababa ni Allāh mula sa langit na tubig saka nagbigay-buhay Siya sa pamamagitan nito sa lupa matapos ng kamatayan nito at nagkalat Siya rito ng bawat gumagalaw na nilalang, at sa pagpihit sa mga hangin at mga ulap na pinagsisilbi sa pagitan ng langit at lupa ay talagang mga tanda para sa mga taong nakapag-uunawa.  Show other translations

Salas/Taron: Katotohanan, sa pagkakalikha ng mga kalangitan at ng kalupaan, at sa pagsasalitan ng gabi at ng araw, at sa mga sasakyang-dagat na naglalayag sa [laot ng] karagatan na may dalang mga pakinabang para sa mga tao, at sa anumang ibinaba ng Allah mula sa kalangitan – ang tubig [o ulan] na nagbigay-buhay sa dati’y tigang na lupa at sa lahat [ng uri] ng mga nilikhang gumagala na Kanyang ikinalat doon at sa pagbabago [ng ihip] ng mga hangin at ng mga ulap na sunud-sunuran [sa Kanyang kautusan] sa pagitan ng kalangitan at ng kalupaan, naririto ang mga ayaat [palatandaan] para sa mga mamamayang nakauunawa.

Quranenc.com: Tunay na sa pagkalikha sa mga langit at lupa, sa pagsasalitan ng gabi at maghapon, sa mga sasakyang-dagat na naglalayag sa dagat kalakip ng ipinakikinabang nito sa mga tao, sa anumang pinababa ni Allāh mula sa langit na tubig kaya nagbigay-buhay Siya sa pamamagitan nito sa lupa matapos ng kamatayan nito at nagkalat Siya rito ng bawat gumagalaw na hayop, at sa pagpihit sa mga hangin at mga ulap na pinagsisilbi sa pagitan ng langit at lupa ay talagang mga tanda para sa mga taong nakapag-uunawa.


165

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَتَّخِذُ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَندَادٗا يُحِبُّونَهُمۡ كَحُبِّ ٱللَّهِۖ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَشَدُّ حُبّٗا لِّلَّهِۗ وَلَوۡ يَرَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ إِذۡ يَرَوۡنَ ٱلۡعَذَابَ أَنَّ ٱلۡقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعٗا وَأَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعَذَابِ

ICDO: Gayunpaman, kahit ganito na katibay ang mga palatandaan, mayroon pa ring grupo ng mga taong nagsasagawa ng pagsamba sa iba bukod sa Allah, na tulad ng mga inanyuang rebulto at iba’t ibang sinasamba bukod sa Allah. Ito ay kanilang itinatambal sa Allah, minamahal, iginagalang at sinusunod nila; gayong ang mga ganitong pagtangi ay hindi karapat-dapat kundi sa Allah lamang. Ngunit ang mga mananampalataya ay mas higit ang ginawang pagmamahal sa Allah kaysa sa ginawang pagmamahal ng mga walang pananampalataya sa kanilang mga diyus-diyosan. Ito ay sa kadahilanang ang mga mananampalataya ay itinutuon nila ang taimtim na kabuuang pagmamahal sa Allah; samantalang sila — ang mga walang pananampalataya ay tinatambalan sa pagmamahal ang Allah.

At kung batid lamang ng mga taong ito, na dinadaya lamang nila ang kanilang mga sarili sa pamamagitan ng paglalagay nila ng katambal sa pagsamba sa Allah, habang sila ay naririto at nabubuhay sa daigdig. Kung makikita lamang nila, sa oras na ihaharap na sa kanila ang kaparusahan sa Kabilang-Buhay, mapatutunayan nila, na ang Allah lamang ang Bukod-Tanging Makapangyarihan sa lahat at matindi ang Kanyang parusa; (kung makikita lamang nila ito) ay hindi sila maglalagay ng katambal sa pagsamba sa Allah — hindi sila gagawa ng mga diyus-diyosang sasambahin nila bilang katambal ng Allah at hindi nila gagawing tagapamagitan ang mga ito para mapalapit sa Kanya.

Salas/Taron: At kabilang sa sangkatauhan ay yaong mga nagtuturing sa iba bukod sa Allah bilang [Kanyang] mga kapantay.(62) Kanilang minamahal ang mga ito tulad ng kanilang pagmamahal sa Allah. Nguni’t, yaong mga [tunay na] naniniwala ay higit na masidhi ang kanilang pagmamahal sa Allah. At kung nababatid lamang niyaong mga [taong] mapaggawa ng kamalian kapag kanilang masisilayan ang parusa; [kanilang mauunawaan] na ang lahat ng lakas ay sa [pagmamay-ari ng] Allah at ang Allah ay mahigpit sa parusa.

(62) Isinalaysay ni Abdullah: Ang Sugo ng Allah ay nagsabi ng isang pahayag at ako ay nagsabi ng isang rin pahayag. Ang Sugo ng Allah ay nagsabi, “Sinumang namatay habang siya ay dumadalangin o sumasamba sa anuman bukod sa Allah bilang karibal [o katambal o kaugnay] ng Allah ay papasok sa Impiyerno [Apoy].” At sinabi ko naman, “Sinuman ang namatay na hindi dumadalangin o sumasamba sa iba bilang karibal o katambal ng Allah ay papasok sa Paraiso.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 6, Hadith Bilang 24]

Quranenc.com: May mga tao na gumagawa sa bukod pa kay Allāh bilang mga kaagaw na umiibig sila sa mga ito gaya ng pag-ibig kay Allāh samantalang ang mga sumampalataya ay higit na matindi sa pag-ibig kay Allāh. Kung sana nakakikita ang mga lumabag sa katarungan, kapag nakikita nila ang pagdurusa, na ang lakas ay sa kay Allāh sa kalahatan at na si Allāh ay matindi ang pagpaparusa!


166

إِذۡ تَبَرَّأَ ٱلَّذِينَ ٱتُّبِعُواْ مِنَ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُواْ وَرَأَوُاْ ٱلۡعَذَابَ وَتَقَطَّعَتۡ بِهِمُ ٱلۡأَسۡبَابُ

ICDO: Sa oras na makita nila ang kaparusahan sa Kabilang-Buhay, ipagkakaila ng mga taong sinunod nila sa maling gawa, ang sinumang sumunod sa kanila sa pagsasagawa ng Shirk.(11) At mapuputol ang lahat ng uri ng ugnayang nangyari rito sa mundo, katulad ng relasyon sa pagiging magkamag-anak, sa pagsunod at sa Deen at iba pa.

(11) Ang ibig sabihin nito, yaong nag-utos sa kanila na sumamba sa iba bukod sa Allah ay itatanggi nila ito, sasabihin nila na hindi namin sila inutusan na sumamba sa iba.

Salas/Taron: [At dapat nilang isaalang-alang na] kapag yaong mga sinunod [na namuno] ay itinatwa yaong mga sumunod [sa kanila], at kanilang [lahat] masisilayan ang parusa, at [sa gayong kalagayan] ang kanilang bigkis [ng ugnayan] ay mapuputol,

Quranenc.com: [Banggitin] kapag nagpawalang-kaugnayan ang mga sinunod sa mga sumunod, nakakita sila sa pagdurusa, nagkaputul-putol na sa kanila ang mga ugnayan,


167

وَقَالَ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُواْ لَوۡ أَنَّ لَنَا كَرَّةٗ فَنَتَبَرَّأَ مِنۡهُمۡ كَمَا تَبَرَّءُواْ مِنَّاۗ كَذَٰلِكَ يُرِيهِمُ ٱللَّهُ أَعۡمَٰلَهُمۡ حَسَرَٰتٍ عَلَيۡهِمۡۖ وَمَا هُم بِخَٰرِجِينَ مِنَ ٱلنَّارِ

ICDO: At sinabi ng mga sumunod sa kanila: “Kung mabibigyan lang sana kami ng pagkakataong makabalik sa daigdig, upang maitatwa namin ang mga taong aming sinunod at namuno sa amin; na tulad ng ginawa nilang pagtatatwa sa amin sa ngayon.” At katulad ng gagawing pagpapakita ng Allah (ﷺ) sa kanila ng masidhing kaparusahan sa Araw ng Muling Pagkabuhay, ay ipapakita rin ng Allah (ﷺ) ang kanilang maling nagawa upang lalo silang manghinayang, sapagka’t hindi na sila makalalabas pa sa Impiyernong-Apoy magpakailanman.

Salas/Taron: At yaong mga sumunod ay magsasabi: “Marahil kung kami ay may isa pang pagkakataon na muling makabalik [sa mundo], sila ay amin ding itatatwa tulad ng [ginawa nilang] pagtatwa sa amin.” Kaya, [tulad ng kung paano ipinakikta ng Allah sa kanila ang parusa] ipakikita rin ng Allah sa kanila ang kanilang mga gawain bilang mga pighati para sa kanila. At sila ay hindi makaaahon [makalalabas] mula sa Apoy.

Quranenc.com: at nagsabi ang mga sumunod: “Kung sana mayroon kaming isang pagpapabalik para magpawalang-kaugnayan kami sa kanila kung paanong nagpawalang-kaugnayan sila sa amin.” Gayon ipakikita sa kanila ni Allāh ang mga gawa nila bilang mga panghihinayang para sa kanila. Sila ay hindi mga makalalabas mula sa Apoy.


168

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ كُلُواْ مِمَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ حَلَٰلٗا طَيِّبٗا وَلَا تَتَّبِعُواْ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيۡطَٰنِۚ إِنَّهُۥ لَكُمۡ عَدُوّٞ مُّبِينٌ

ICDO: O sangkatauhan! Kumain kayo mula sa mga biyaya ng Allah, na ipinahintulot sa inyo rito sa kalupaan — lahat ng malilinis, mabubuti at kapaki-pakinabang at hindi nakapipinsala. At huwag ninyong sundin ang mga daan ni Shaytan (Satanas) sa kanyang sariling pagpapahintulot at sa kanyang sariling pagbabawal, at sa pagsasagawa ng mga bid`ah* (o pagbabago sa katuruan) at mga kasalanan. Huwag ninyo siyang sundin sapagkat siya ang malinaw at lantaran ninyong kaaway.

*Bid`ah: Mga ginawang pagbabago sa katuruan at pananampalataya ng Deen Al-Islam ng walang pinagbabatayan.

Salas/Taron: O sangkatauhan, magsikain kayo mula sa anumang pinahihintulutan at mabubuti sa kalupaan at huwag kayong sumunod sa mga yapak ng satanas. [Sapagka’t] katotohanan, siya ay isang hayag na kaaway para sa inyo.

Quranenc.com: O mga tao, kumain kayo mula sa nasa lupa ng ipinahihintulot na kaaya-aya at huwag kayong sumunod sa mga yapak ng demonyo. Tunay na siya para sa inyo ay isang kaaway na malinaw.


169

إِنَّمَا يَأۡمُرُكُم بِٱلسُّوٓءِ وَٱلۡفَحۡشَآءِ وَأَن تَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ

ICDO: Ang ipinag-uutos lamang ni Shaytan sa inyo ay ang lahat ng uri ng mga kasalanang makasisira sa inyo, mga karumal-dumal na mga gawain at mga imoral, nang sa gayon ay makapagsalita kayo ng kasinungalingan laban sa Allah. Gagawin ninyong Haram (bawal) ang Halal (ang ipinahihintulot) at iba pa; gayong wala naman kayong kaalaman hinggil sa mga bagay na ito.

Salas/Taron: Kayo ay kanyang inuutusan [o inuudyukan] lamang sa kasamaan at kahalayan at upang kayo ay magsabi laban sa Allah ng anumang hindi ninyo nalalaman.

Quranenc.com: Nag-uutos lamang Siya sa inyo ng kasagwaan at kahalayan, at na magsabi kayo laban kay Allāh ng hindi ninyo nalalaman.


170

وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّبِعُواْ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُواْ بَلۡ نَتَّبِعُ مَآ أَلۡفَيۡنَا عَلَيۡهِ ءَابَآءَنَآۚ أَوَلَوۡ كَانَ ءَابَآؤُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ شَيۡـٔٗا وَلَا يَهۡتَدُونَ

ICDO: At kapag sinabi ng mga naniwala sa mga naligaw ng landas bilang pagpapayo na: Sumunod kayo sa ipinahayag ng Allah na Quran at patnubay, magpupumilit pa rin sila na gayahin ang mga nauna sa kanila na mga Mushrikin. Sinasabi nila: Hindi kami susunod sa inyong Deen, bagkus ang susundin namin ay kung ano ang nakagisnan naming ginagawa ng aming mga ninuno. Kahit pa ang kanilang mga ninuno ay mangmang hinggil sa kaalaman tungkol sa Allah at hindi nakaiintindi ng patnubay, ay susundin pa rin ba nila?

Salas/Taron: At kapag sinasabi sa kanila: “Sumunod kayo sa anumang ipinahayag ng Allah.” Sila ay nagsasabi: “Hindi! Aming susundin ang anumang natagpuan naming sinusunod ng aming mga ninuno.” [Sabihin] ,”Kahit ba ang kanilang mga ninuno ay walang anumang naunawaan at sila ay hindi napatnubayan?”

Quranenc.com: Kapag sinabi sa kanila: “Sumunod kayo sa pinababa ni Allāh” ay nagsasabi sila: “Bagkus sumusunod kami sa nasumpungan namin sa mga magulang namin.” Kahit ba nangyaring ang mga magulang nila ay hindi nakapag-uunawa ng anuman at hindi napapatnubayan?


171

وَمَثَلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ كَمَثَلِ ٱلَّذِي يَنۡعِقُ بِمَا لَا يَسۡمَعُ إِلَّا دُعَآءٗ وَنِدَآءٗۚ صُمُّۢ بُكۡمٌ عُمۡيٞ فَهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ

ICDO: At ang halimbawa ng mga di-naniwala at ang mga nananawagan upang hikayatin ang mga walang pananampalataya tungo sa patnubay at paniniwala, ay katulad ng nag-aalaga ng hayop na sumisigaw upang pigilin ang kanyang mga inaalagaang hayop, subalit hindi naiintindihan ng mga hayop ang kanyang sinasabi at ang pawang naririnig ng mga ito ay ang kanyang sigaw at tunog lamang ng kanyang salita. Ganito samakatuwid, ang katulad ng mga tumanggi at naghimagsik. Sila ay hindi nakakarinig, tinatakpan nila ang kanilang mga tainga sa katotohanan; mga pipi, pinipigilan nila ang kanilang mga bibig na bigkasin ang mga salita; mga bulag na hindi nakikita ng kanilang mga mata ang mga malilinaw na mga palatandaan, at hindi nila ginagamit ang kanilang mga kaisipan sa mga nakabubuti sa kanila.

Salas/Taron: Ang kahalintulad niyaong mga di-naniniwala ay katulad ng isang sumisigaw sa [baka o tupa na] walang anumang naririnig maliban sa sigaw at tawag [na walang anumang nauunawaan sa sinasabi sa kanya]. [Sila ay] bingi, pipi at bulag. Kaya, sila ay hindi makaunawa.

Quranenc.com: Ang paghahalintulad sa mga tumangging sumampalataya ay gaya ng paghahalintulad sa umuunga sa hindi nakaririnig maliban sa isang tawag at isang panawagan. Mga pipi na mga bingi na mga bulag, kaya sila ay hindi nakapag-uunawa.


172

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمۡ وَٱشۡكُرُواْ لِلَّهِ إِن كُنتُمۡ إِيَّاهُ تَعۡبُدُونَ

ICDO: O kayong mga naniwala! Kumain kayo mula sa mga ipinahintulot (Halal) na masasarap na pagkaing ipinagkaloob ng Allah sa inyo. Huwag kayong tumulad sa mga taong tumanggi sa katotohanan, na ipinagbabawal (ang kumain ng) malilinis at pinahihintulutan (ang pagkain) ng mga marurumi, at magpasalamat kayo sa Allah sa Kanyang mga dakilang biyaya at kagandahang-loob na ibinigay sa inyo, sa pamamagitan ng inyong kalooban, mga bibig at buong katawan; kung kayo nga ay talagang tunay na nagpapasakop sa Kanyang kagustuhan, nakikinig at sumusunod sa Kanya, at kung talagang sinasamba ninyo Siya na bukod-tangi at walang itinatambal sa Kanya.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, magsikain kayo mula sa mga mabubuting panustos na Aming ipinagkaloob para sa inyo at maging mapagpasalamat sa Allah, kung tunay nga na Siya ang [Diyos na] inyong sinasamba.

Quranenc.com: O mga sumampalataya, kumain kayo mula sa mga kaaya-aya na itinustos sa inyo. Magpasalamat kayo kay Allāh, kung kayo ay sa Kanya sumasamba.


173

إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحۡمَ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ بِهِۦ لِغَيۡرِ ٱللَّهِۖ فَمَنِ ٱضۡطُرَّ غَيۡرَ بَاغٖ وَلَا عَادٖ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ

ICDO: Ang mga ipinagbabawal lamang ng Allah sa inyo ay ang lahat ng mga nakapipinsala na katulad ng: Al-Maytah* – hindi nakatay sa pamamaraan na ipinag-utos ng Islam, dugo, mga karne ng baboy at ang lahat ng kinatay bilang pag-aalay sa iba bukod sa Allah. Gayunpaman, dahil sa labis na pagmamahal ng Allah sa inyo at bilang pagpapagaan na rin, ay ipinahintulot Niya ang mga bagay na ito sa oras ng matinding pangangailangan.(12) Samakatuwid, kung sinuman ang napilitang gawin ito dahil sa matinding pangangailangan, ay maaari siyang kumain mula roon (sa ipinagbabawal na yaon), kaya nga lamang ay hindi niya hihigitan ang naaayon sa kanyang pangangailangan at hindi niya lalampasan ang hangganan ng Allah na ipinahintulot sa kanya, nang sa gayon ay hindi siya magkasala. Katotohanan, ang Allah ay Ghafour – Ganap na Mapagpatawad sa Kanyang mga alipin, na Raheem – Napakamaawain at Ganap na Mapagmahal.

(12) Ang tinutukoy dito na matinding pangangailangan ay kapag ang isang tao ay nasa isang lugar o disyerto (halimbawa), at pagkatapos ay walang pagkain maliban sa mga ito at mamamatay siya kapag hindi siya nakakain; samakatuwid, sa ganitong kalagayan, ipinahihintulot sa kanya ang kumain ng mga ito, magkagayunpaman ang layunin ay hindi para mabusog kundi upang makaligtas lamang sa kamatayan, na hindi niya lalampasan ang hangganang ipinahintulot ng Allah sa kanya. Ito ang isa sa mga halimbawa ng ibig sabihin ng kapag ang isang tao ay napaharap sa isang matinding kalagayan o pangangailangan.

*Maytah o Al-Maytah: Mga hayop na hindi kinatay ayon sa batas ng Islam. ‘Double-dead Animal’ – patay na hayop, at pagkatapos ay kinatay pa rin para kainin.

Salas/Taron: Katotohanan, ang Kanyang ipinagbabawal lamang sa inyo ay ang [kumain ng laman ng] patay na hayop at dugo at laman ng baboy at ang anumang kinatay bilang alay sa iba bukod sa Allah. Nguni’t sinumang napilitan na hindi humigit sa kanyang pangangailangan at wala namang layon ng paglabag [sa hangganan nito], samakatuwid, hindi [isang] pagkakasala para sa kanya. Katotohanan, ang Allah ay Mapagpatawad, Maawain.

Quranenc.com: Ipinagbawal lamang sa inyo ang namatay, ang dugo, ang laman ng baboy, at ang anumang inialay sa iba pa kay Allāh, ngunit ang sinumang napilitan, nang hindi naghahangad ni lumalabag, ay walang kasalanan sa kanya. Tunay na si Allāh ay Mapagpatawad, Maawain.


174

إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكۡتُمُونَ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَيَشۡتَرُونَ بِهِۦ ثَمَنٗا قَلِيلًا أُوْلَـٰٓئِكَ مَا يَأۡكُلُونَ فِي بُطُونِهِمۡ إِلَّا ٱلنَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ ٱللَّهُ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ

ICDO: Katiyakan, yaong mga inililihim nila kung ano ang ipinahayag ng Allah na nasa Kanyang mga Aklat hinggil sa katangian ni Propeta Muhammad (ﷺ) at iba pang katotohanan, at nagsusumigasig na ipagbili nila ito bilang kapalit sa napakaliit na halaga ng makamundong bagay sa pamamagitan ng paglihim nito — wala silang kinakain at ikinabubuhay kundi panay Haram (bawal), na magiging sanhi ng pagkakabulid nila sa Impiyernong-Apoy at hindi makikipag-usap sa kanila ang Allah sa Araw ng Muling Pagkabuhay dahil sa Kanyang poot at pagkamuhi sa kanila, at hindi sila lilinisin ng Allah mula sa dungis ng kanilang pagkakasala at pagtanggi, ang para sa kanila ay masidhing kaparusahan.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga nagtatago ng anumang [katotohanang] ibinaba [o ipinahayag] ng Allah sa Aklat at ipinagbili ito para sa murang halaga, sila yaong walang anumang kinakain sa loob ng kanilang mga tiyan maliban sa apoy. At sila ay hindi kakausapin ng Allah sa Araw ng Pagkabuhay na Muli, at sila ay hindi padadalisayin [mula sa kanilang mga kasalanan] at para sa kanila ay isang mahapding parusa.

Quranenc.com: Tunay na ang mga nagtatago ng pinababa ni Allāh mula sa kasulatan at ipinagbibili ito sa kaunting halaga, ang mga iyon ay walang kinakain sa mga tiyan nila kundi ang apoy. Hindi kakausap sa kanila si Allāh sa Araw ng Pagbangon ni magdadalisay sa kanila. Ukol sa kanila ay isang pagdurusang masakit.


175

أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ ٱشۡتَرَوُاْ ٱلضَّلَٰلَةَ بِٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡعَذَابَ بِٱلۡمَغۡفِرَةِۚ فَمَآ أَصۡبَرَهُمۡ عَلَى ٱلنَّارِ

ICDO: Sila na mga nagtangan ng ganitong pag-uugali — ipinagpalit nila ang Patnubay sa pagkaligaw at ang Kapatawaran sa kaparusahan ng Allah. Napakalakas ng kanilang loob na harapin ang Impiyerno sa pamamagitan ng kanilang masasamang gawa. Namamangha ang Allah sa katapangan ng kanilang paglabag. Di ba kayong mga tao ay nararapat ding magulat sa kanilang katapangan at sa matinding kaparusahang kanilang iindahin sa Impiyerno? Kayat ito ang mga salita ng Allah bilang pag-aalipusta at paghamak sa kanila.

Salas/Taron: Sila yaong ipinagbili sa kamalian ang [halaga ng] patnubay, at sa parusa ang [halaga ng] kapatawaran [ng Allah]. Kaya, sila ay sadyang napakamatiisin para sa [parusa ng] Apoy.

Quranenc.com: Ang mga iyon ay ang mga bumili sa kaligawan kapalit ng patnubay at ng pagdurusa kapalit ng kapatawaran. Kaya anong mapagtiis nila sa Apoy!


176

ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ نَزَّلَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّۗ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ ٱخۡتَلَفُواْ فِي ٱلۡكِتَٰبِ لَفِي شِقَاقِۭ بَعِيدٖ

ICDO: Ang kaparusahang yaon ang naging karapat-dapat sa kanila, dahil nang nagpadala ang Allah ng mga Aklat para sa Kanyang mga Sugo, na nagsasaad ng malinaw na katotohanan, ay tumanggi pa rin sila pagkatapos nito. At katiyakan, yaong mga hindi nagkasundo hinggil sa Aklat, na ang ibang bahagi ay pinaniwalaan nila at ang ibang bahagi naman ay tinanggihan nila, ay nasa matinding pagtatalo sa isa’t isa at di-pagkakasundo na malayo mula sa patnubay at katotohanan.

Salas/Taron: Iyan ang [nararapat sa kanila] sapagka’t ang Allah ay nagbaba [o nagpahayag] ng Aklat [ang Qur’an] sa katotohanan. At tunay na yaong mga nagkakaiba hinggil sa Aklat [ng Allah] ay nasa matinding pagsasalungatan.

Quranenc.com: Iyon ay dahil si Allāh ay nagbaba ng kasulatan kalakip ng katotohanan. Tunay na ang mga nagkaiba-iba hinggil sa kasulatan ay talagang nasa isang hidwaang malayo.


177

۞لَّيۡسَ ٱلۡبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمۡ قِبَلَ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ وَلَٰكِنَّ ٱلۡبِرَّ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةِ وَٱلۡكِتَٰبِ وَٱلنَّبِيِّـۧنَ وَءَاتَى ٱلۡمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ ذَوِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِ وَٱلسَّآئِلِينَ وَفِي ٱلرِّقَابِ وَأَقَامَ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَى ٱلزَّكَوٰةَ وَٱلۡمُوفُونَ بِعَهۡدِهِمۡ إِذَا عَٰهَدُواْۖ وَٱلصَّـٰبِرِينَ فِي ٱلۡبَأۡسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ وَحِينَ ٱلۡبَأۡسِۗ أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ صَدَقُواْۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُتَّقُونَ

ICDO: Hindi kabutihan sa paningin ng Allah ang ilingon ang inyong mga mukha sa silangan o sa kanluran sa tuwing magsa-Salah, kung hindi lamang ito mula sa Kautusan ng Allah at sa Kanyang batas. Subalit ang tunay na kabutihan ay ang gawain ng sinumang naniwala sa Allah – na Siya lamang ang nararapat na sinasamba, bukod-tangi at walang katambal; at naniwala sa Araw ng Muling Pagkabuhay at Araw ng Paghuhukom, at naniwala sa lahat ng mga anghel, at sa lahat ng mga ipinahayag na mga Aklat, at sa lahat ng mga Propeta at Sugo nang walang pagtatangi, at nagbibigay ng kawanggawa kahit na ito ay labis pa niyang minamahal – sa mga kamag-anak at sa mga ulilang nangangailangan, na sila ay ang mga yaong namatayan ng magulang bago dumating sa kanila ang hustong gulang, at sa mga mahihirap na naghihikahos, at sa mga manlalakbay na nangangailangan ng panggastos dahil sa nalayo sila sa kanilang pamilya at kayamanan, at sa mga namamalimos na napilitang gumawa ng ganitong bagay dahil sa tindi ng pangangailangan, at paggasta sa pagpapalaya ng alipin at mga bihag; at taimtim na nagsasagawa ng Salah, at nagbibigay ng obligadong kawanggawa (Zakah), at yaong mga tumutupad sa kanilang pangako, at nagtitiis dahil sa kahirapan, karamdaman at gayundin sa mga matitinding labanan (sa Daan ng Allah).

Ang mga nagtatangan ng ganitong katangian o pag-uugali, sila ang matatapat sa kanilang paniniwala at sila ang natatakot sa kaparusahan ng Allah, na kung kaya, iniiwasan nila ang mga pagkakasala.

Salas/Taron: Hindi isang Birr [pagiging mabuti at matuwid] na inyong ibaling ang inyong mga mukha sa dakong silangan at kanluran [sa pagdarasal] bagkus, ang Birr [pagiging mabuti at matuwid] ay ang paniniwala sa Allah, at sa Huling Araw, at sa mga anghel, at sa Aklat, at sa mga propeta at ang pamamahagi ng yaman sa kabila ng pagmamahal dito, sa mga kamag-anakan, sa mga ulila at sa mga dukha at sa mga manlalakbay at sa mga humihingi [ng tulong] at ang pagpapalaya ng mga alipin, at ang pagsasagawa ng pagdarasal [Salaah] at ang pagbibigay ng kawanggawa [Zakaah at Sadaqah] at ang pagpapatupad ng kanilang mga kasunduan [tiwala at pangako] kapag sila ay nakipagkasundo at ang pagtitiis sa [gitna ng] pagdarahop at [malubhang] karamdaman at sa panahon ng pakikipaglaban. Sila yaong [kabilang sa] mga makatotohanan at sila yaong mga tunay na natatakot [sa Allah].

Quranenc.com: Ang pagpapakabuti ay hindi ang paghaharap ninyo ng mga mukha ninyo sa dako ng silangan at kanluran, subalit ang pagpapakabuti ay ang sinumang sumampalataya kay Allāh, sa Huling Araw, sa mga anghel, sa mga kasulatan, at sa mga propeta; nagbigay ng yaman, sa kabila ng pagkaibig dito, sa mga may pagkakamag-anak, sa mga ulila, sa mga dukha, sa kinapos sa daan, sa mga nanghihingi, at alang-alang sa pagpapalaya ng mga alipin; nagpanatili ng dasal; nagbibigay ng zakāh; at ang mga tumutupad sa tipan nila kapag nakipagtipan sila; at [lalo na] ang mga matiisin sa kadahupan at kariwaraan, at sa sandali ng labanan. Ang mga iyon ay ang mga nagpakatotoo at ang mga iyon ay ang mga tagapangilag magkasala.


178

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِصَاصُ فِي ٱلۡقَتۡلَىۖ ٱلۡحُرُّ بِٱلۡحُرِّ وَٱلۡعَبۡدُ بِٱلۡعَبۡدِ وَٱلۡأُنثَىٰ بِٱلۡأُنثَىٰۚ فَمَنۡ عُفِيَ لَهُۥ مِنۡ أَخِيهِ شَيۡءٞ فَٱتِّبَاعُۢ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَأَدَآءٌ إِلَيۡهِ بِإِحۡسَٰنٖۗ ذَٰلِكَ تَخۡفِيفٞ مِّن رَّبِّكُمۡ وَرَحۡمَةٞۗ فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ بَعۡدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٞ

ICDO: O kayong mga naniwala sa Allah, sa Kanyang Sugo at gumawa ng anumang ipinag-utos ng Allah! Iniatas ng Allah sa inyo ang Al-Qisas (ang paglapat ng sapat na kaparusahan sa pumatay nang sadya) sa kondisyong ito ay magkakaparehas: ang malayang tao para sa kapuwa niya malaya, ang alipin para sa alipin, ang kababaihan para sa kababaihan. Ngunit sinuman ang nakapatay at pagkatapos ay pinatawad ng namatayan at hindi na nila hiningi ang paghihiganti, at naging sapat na sa kanila ang pagkuha ng Diyah* – na ito ay kaukulang halaga na ibibigay ng nakagawa ng krimen bilang kapalit ng pagpapatawad sa kanya, – ang magkabilang panig ay nararapat na manatili sa maayos at mabuting pag-uugali: sisingilin ng namatayan ang Diyah nang walang pagmamalupit at pagmamalabis, na nararapat naman sa nakapatay na magbayad sa maayos at magandang pamamaraan, at hindi niya ito aantalahin ni babawasan.

Ang pagpapatawad at pagtanggap ng Diyah ay isang pagpapagaan at habag para sa inyo ng Allah na inyong Rabb na Tagapaglikha, dahil sa kapakinabangan nito at hindi na paggawad ng karampatang kaparusahan. Kung kaya, ang sinuman ang pumatay sa nakapatay, matapos siyang mapatawad at matanggap ang Diyah mula sa kanya, ang gagawa nito ay papatawan ng kaparusahang kamatayan dito sa daigdig o hindi kaya ay ipalalasap sa kanya sa Kabilang-Buhay ang matinding pagpapahirap sa Impiyernong-Apoy.

*Diyah: Isang sapat na halaga, bilang kabayaran ng nakapatay sa mga kamag-anak ng napatay, sa kaso na hindi sinasadyang pagpatay; o kapag nagpatawad ang pamilya ng biktima sa kaso na pagpatay nang sadya.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, itinatagubilin sa inyo ang Qisas [Batas ng Pagkapantay-pantay sa pagpataw ng parusa] sa kaso [o krimen] ng pagpatay: ang malaya para sa malaya, ang alipin para sa alipin, at ang babae para sa babae. Nguni’t sinuman ang nagpaumanhin [o nagpatawad] sa kanyang kapatid [na nakapatay] nang anupaman [bilang kapalit ng hatol na kamatayan],(63) magkagayon, [ito ay] nararapat na sundan [ng magkabilang panig] ng mabuting asal [sa pagsingil ng kabayaran] at pagbayad sa kanya [ng kaukulang halaga para sa biktima]. Ito ay isang kaluwagan [para sa inyo] mula sa inyong Panginoon at isang habag. Subali’t sinuman ang lumabag [magtangka pang patayin ang nakapatay] pagkaraan niyan [ng pagtanggap ng kabayaran], para sa kanya ay isang mahapding parusa.

(63) Ito ay sa pamamagitan ng pagtanggap ng makatwirang kabayaran kaysa ito ay hatulan ng parusang kamatayan.

Quranenc.com: O mga sumampalataya, isinatungkulin sa inyo ang ganting-pinsala kaugnay sa mga pinatay: ang malaya sa malaya, ang alipin sa alipin, at ang babae sa babae; ngunit ang sinumang pinagpaumanhinan ng kapatid niya ng anuman ay may pagsunod sa makatwiran at pagsasagawa roon ng isang pagmamagandang-loob. Iyon ay isang pagpapagaan mula sa Panginoon ninyo at isang awa. Kaya ang sinumang nangaway matapos niyon, ukol sa kanya ay isang pagdurusang masakit.


179

وَلَكُمۡ فِي ٱلۡقِصَاصِ حَيَوٰةٞ يَـٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ

ICDO: At ang makakamit ninyo sa pagpapatupad ng Al-Qisas ay mapayapang pamumuhay, O kayong nagtatangan ng matinong pag-iisip na naghahangad ng pagkatakot sa Allah at patuloy na pagsunod sa Kanyang kautusan.

Salas/Taron: At sa [Batas ng] Qisas ay may [kaligtasan ng] buhay para sa inyo, O kayong mga [taong] nagtataglay ng pang-unawa, upang sakali kayo ay matakot [sa Allah].

Quranenc.com: Ukol sa inyo sa ganting-pinsala ay buhay, o mga may isip, nang sa gayon kayo ay mangingilag magkasala.


180

كُتِبَ عَلَيۡكُمۡ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ إِن تَرَكَ خَيۡرًا ٱلۡوَصِيَّةُ لِلۡوَٰلِدَيۡنِ وَٱلۡأَقۡرَبِينَ بِٱلۡمَعۡرُوفِۖ حَقًّا عَلَى ٱلۡمُتَّقِينَ

ICDO: Ipinag-utos ng Allah sa inyo, na kapag may palatandaan na malapit nang mamatay ang isa sa inyo at mayroon siyang maiiwang mga kayamanan, marapat na mag-iwan siya ng Testamento o Huling Habilin, sa bahagi ng kanyang kayamanan para sa kanyang magulang at sa kanyang mga kamag-anak, nang sa gayon ay mapanatili ang katarungan; (sa habiling ito) hindi nararapat na kaligtaan niya ang mahihirap at ang mga maykaya sa buhay lamang ang kanyang hahabilinan. At ang paghahabiling ito ay hindi hihigit sa ikatlong bahagi ng kanyang buong kayamanan na maiiwan, samakatuwid, yaon ang nananatiling karapatan na ipinatutupad ng mga Al-Muttaqun* – may takot sa Allah.

Ito ang batas na itinalaga ng Allah bago ipinahayag ang mga talata ng Quran patungkol sa paghahati-hati ng kayamanan bilang karapatan ng bawat tagapagmana.

*Muttaqun o Al-Muttaqun o Al-Muttaqin: Mga taong matatapat, relihiyoso/relihiyosa, na kinakatakutan nang labis ang Allah sa pamamagitan ng pag-iwas sa lahat ng uri ng mga kasalanan at masasamang gawain na Kanyang ipinagbawal, at labis-labis na minamahal ang Allah sa pamamagitan ng paggawa sa lahat ng mga uri ng kabutihan na Kanyang ipinag-utos.

Salas/Taron: Itinatagubilin para sa inyo na kapag ang kamatayan ay nalalapit na sa [sinuman sa] inyo at mag-iiwan ng yaman, [siya ay nararapat na] gumawa ng Huling Habilin [Wasiyyah] para sa mga magulang at malalapit na kamag-anakan nang ayon sa paraang matuwid. [Ito ay] isang tungkuling [iniatang] sa mga natatakot [sa Allah].

Quranenc.com: Isinatungkulin sa inyo, kapag darating sa isa sa inyo ang kamatayan kung mag-iiwan siya ng yaman, ang pagtatagubilin para sa mga magulang at mga malapit na kamag-anak ayon sa makatwiran bilang tungkulin para sa mga tagapangilag magkasala.


181

فَمَنۢ بَدَّلَهُۥ بَعۡدَ مَا سَمِعَهُۥ فَإِنَّمَآ إِثۡمُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ

ICDO: At sinuman ang bumago sa Habilin ng namatay pagkatapos itong marinig sa kanya bago siya namatay, ang kasalanan ay (mapupunta) sa yaong gumawa ng mga pagbabago nito. Katiyakan, ang Allah ay Samee` – Walang-Hanggan at Ganap na Nakakarinig ng inyong habilin at ng inyong mga sinasabi, na `Aleem – Walang-Hanggang Nakaaalam at Ganap na Nakababatid kung ano ang kinikimkim ng inyong mga puso, na kung nais ba ninyong ipatupad ang katotohanan o gusto ba ninyo itong labagin o dayain, magkagayunpaman, ito ay inyong pagbabayaran.

Salas/Taron: Kaya, sinuman ang magbago nito [ng Huling Habilin] pagkaraang ito ay kanyang marinig, ang kasalanan ay nakapataw lamang sa mga [taong] gumawa ng pagbabago nito. Katotohanan, ang Allah ang Lubos na Nakaririnig, ang Maalam.

Quranenc.com: Kaya ang sinumang nagpalit nito matapos na narinig ito, ang pagkakasala rito ay nasa mga nagpapalit nito lamang. Tunay na si Allāh ay Madinigin, Maalam.


182

فَمَنۡ خَافَ مِن مُّوصٖ جَنَفًا أَوۡ إِثۡمٗا فَأَصۡلَحَ بَيۡنَهُمۡ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ

ICDO: At sinuman ang nakaaalam, na ang habilin ay wala sa tamang kaparaanan, sinadya man ito o hindi, at pagkatapos ay pinag-ayos niya ang lahat ng mga tagapagmana at binago niya ang habilin upang ito ay sumang-ayon sa batas, hindi siya ituturing na nagkasala, dahil sa ang Allah ay Ghafour – Ganap na Mapagpatawad sa Kanyang mga alipin, na Raheem – Napakamaawain at Ganap na Mapagmahal.

Salas/Taron: Subali’t, kung pinangagambahan ng sinuman ang [ilang] pagkakamali o pagkakasala mula sa naghabilin at [pagkaraan ay] kanyang itinuwid ang anumang namagitan sa kanila [sa mga kinauukulan], siya ay hindi nagkasala [hinggil dito]. Katotohanan, ang Allah ay Mapagpatawad, ang Maawain.

Quranenc.com: Ngunit ang sinumang nangamba sa isang nagtatagubilin ng isang kalisyaan o isang kasalanan, saka nagsaayos sa pagitan nila, ay walang pagkakasala sa kanya. Tunay na si Allāh ay Mapagpatawad, Maawain.


183

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ

ICDO: O kayong mga naniwala sa Allah at sumunod sa Kanyang Sugo at tumupad sa Kanyang batas! Ang pag-aayuno ay ipinag-utos Niya sa inyo, na tulad ng Kanyang pagkakautos sa mga nauna sa inyo, nang sa gayon ay magkaroon kayo ng takot sa inyong Rabb na Tagapaglikha, maglagay kayo ng harang sa pagitan ninyo at ng pagkakasala sa pamamagitan ng pagsunod at bukod-tanging pagsamba lamang sa Allah. 

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, ang Sawm(64) [pag-aayuno] ay itinatagubilin sa inyo tulad ng itinagubilin sa mga nauna sa inyo upang sakali kayo ay matakot [sa Allah nang may tunay na pagkatakot sa Kanya].

(64) Sawm – Ang pag-aayuno ay pag-iwas sa pagkain, pag-inom at pagkikipagtalik mula sa Adhan ng Salatul Fajr hanggang sa pagsapit ng takipsilim.

Quranenc.com: O mga sumampalataya, isinatungkulin sa inyo ang pag-aayuno kung paanong isinatungkulin ito sa mga kabilang sa nauna sa inyo nang sa gayon kayo ay mangingilag magkasala.


184

أَيَّامٗا مَّعۡدُودَٰتٖۚ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۚ وَعَلَى ٱلَّذِينَ يُطِيقُونَهُۥ فِدۡيَةٞ طَعَامُ مِسۡكِينٖۖ فَمَن تَطَوَّعَ خَيۡرٗا فَهُوَ خَيۡرٞ لَّهُۥۚ وَأَن تَصُومُواْ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

ICDO: Ipinag-utos ng Allah sa inyo ang pag-aayuno sa mga bilang na araw. Ito ay sa mga araw sa buwan ng Ramadhan. Gayunpaman, kung sinuman sa inyo ang maysakit at mahihirapan siyang mag-ayuno o hindi kaya siya ay isang manlalakbay ay maaari niyang itigil muna pansamantala ang kanyang pag-aayuno, ngunit ito ay nararapat niyang palitan sa ibang araw, na kung gaano karami ang hindi niya naisagawang pag-aayuno (sa buwan ng Ramadhan) ay ganoon din ang kanyang ipapalit.

At para naman sa mga mahihirapang mag-ayuno, na dahil sa hirap na mararanasan nila ay baka hindi nila makayanan ito, na tulad ng mga matatanda na o mga maysakit na wala ng pag-asa pang gumaling, ang kailangan lamang nila ay ang magbigay ng fidyah araw-araw — isang hapunan sa isang araw, na ito ay pagpapakain ng Miskin (mahirap na tao), subalit kung lalampasan o hihigitan niya ang fidyah na itinakda at nagpakain siya nang higit pa kaysa rito at ito ay kusang-loob, ay mas makabubuti ito para sa kanya, at kung matitiis naman ninyo ang kahirapan ay mas makabubuti ang pag-aayuno para sa inyo kaysa sa pagbibigay ninyo ng fidyah, kung batid lamang ninyo ang napakagandang idinudulot ng pag-aayuno at gantimpala nito mula sa Allah.

Salas/Taron: [Ang pag-aayuno ay] para sa itinakdang bilang ng araw, kaya, sinuman sa inyo ang may karamdaman [sakit] o nasa paglalakbay [sa buwang ito], magkagayon ang [katumbas na] bilang ng pag-aayuno ay dapat [ding] tuparin sa ibang araw [bilang kabayaran sa pagliban]. At yaong mga [nakararanas ng kahirapan na] may kakayahan namang magbayad ng fidyah [kapalit ng di-pag-aayuno], sila ay nararapat magpakain ng isang dukha [sa bawa’t araw]. Subali’t, sinuman ang gumawa ng kusang kabutihan [nang ayon sa kanyang kakayahan], ito ay higit na makabubuti para sa kanya. At ang inyong pag-aayuno ay higit na mainam para sa inyo kung inyo lamang nalalaman [ang kahalagahan at kabutihan nito].

Quranenc.com: [Mag-ayuno ng] mga araw na bilang; ngunit ang sinumang kabilang sa inyo ay maysakit o nasa isang paglalakbay ay [mag-aayuno ng mismong] bilang mula sa ibang mga araw. Kailangan sa mga nakakakaya nito ay isang pantubos na pagpapakain sa mga dukha; ngunit ang sinumang nagkusang-loob ng isang kabutihan, ito ay higit na mabuti para sa kanya. Ang mag-ayuno kayo ay higit na mabuti para sa inyo kung kayo ay nakaaalam.


185

شَهۡرُ رَمَضَانَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ فِيهِ ٱلۡقُرۡءَانُ هُدٗى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَٰتٖ مِّنَ ٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡفُرۡقَانِۚ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ ٱلشَّهۡرَ فَلۡيَصُمۡهُۖ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۗ يُرِيدُ ٱللَّهُ بِكُمُ ٱلۡيُسۡرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ ٱلۡعُسۡرَ وَلِتُكۡمِلُواْ ٱلۡعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُواْ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمۡ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ

ICDO: Sa buwan ng Ramadhan, sinimulan ng Allah ang paghahayag ng Dakilang Quran sa Laylatul Qadr (isinalin na Gabi ng Dakilang Karangalan) bilang patnubay sa mga tao tungo sa katotohanan, inilahad sa gabing yaon (ng Laylatul Qadr) ang malinaw na mga palatandaan hinggil sa patnubay ng Allah, at ang mga pamantayan sa pagitan ng katotohanan at kamalian. Kung kaya, sinuman sa inyo ang inabot ng buwan ng Ramadhan, na nasa malusog na kalagayan at nakatigil lang siya sa kanyang bayan, nararapat sa kanya na mag-ayuno sa mga araw na ito. Magkagayunpaman, pinahihintulutan sa mga maysakit at manlalakbay na kumain at hindi mag-ayuno, ngunit pagkatapos ay babayaran na lamang nila ang mga bilang ng araw na kanilang itinigil (o hindi ipinag-ayuno).

Hangad ng Allah na maging madali para sa inyo ang Kanyang batas. Hindi Niya nais na kayo ay pahirapan, kundi ang nais (lamang) Niya ay mabuo ninyo ang buwan ng pag-aayuno ng isang buwan at pagkatapos ay magtapos kayo sa pamamagitan ng pagbibigkas ng Takbir – pagsasabi ng Allahu Akbar (ang Allah ay Pinakadakila) sa araw ng `Eid (Pagdiriwang), at Siya ay inyong dakilain dahil sa Kanyang patnubay sa inyo, at tumanaw kayo ng utang na loob sa Kanya sa lahat ng mga biyaya at kagandahang-loob na ipinagkaloob sa inyo, bilang gabay at pagpapagaan ng mga bagay para sa inyo.

Salas/Taron: Buwan ng Ramadhan [nang] ipinahayag ang Qur’an, [ito ay nagsisilbing] patnubay para sa sangkatauhan at [bilang] mga malilinaw na katibayan ng patnubay at pamantayan [sa pagitan ng wasto at mali]. Kaya, sinuman sa inyo ang nakatanaw sa [bagong buwan ng] buwan [ng Ramadhan], siya ay nararapat na mag-ayuno(65) at sinuman ang may karamdaman o nasa paglalakbay, ang katumbas na bilang ng araw ng pag- aayuno sa ibang araw ay dapat tuparin [bilang kabayaran ng pagliban]. Hangad ng Allah na ito ay gawing magaan para sa inyo at hindi Niya hangaring ito ay gawing mahirap para sa inyo. At [hangad Niya] para sa inyo na buuin ang mga itinakdang araw [ng pag-aayuno] at upang inyong dakilain ang Allah para sa anumang Kanyang ipinatnubay sa inyo at upang sakali kayo ay [matutong] magpasalamat [sa Kanya].

(65) Isinalaysay ni Abu Hurayrah: Ang Sugo ng Allah ay nagsabi: “Ang Sawm [pag-aayuno] ay Junnah [panangga at proteksiyon laban sa Apoy ng Impiyerno].” Kaya, ang isang nag-aayuno ay nararapat na umiwas sa pakikipagtalik sa kanyang asawa at siya ay hindi dapat mag-asal ng hindi kaaya-aya o kasuklam-suklam. At kung siya ay inaaway ng sinuman, dapat niyang sabihin na dalawang ulit na “Ako ay nag-aayuno.” At dinagdagan pa ng Sugo ng Allah [ang kabutihan ng pag-aayuno], “Sa pamamagitan Niya na Siyang may tangan ng aking kaluluwa, ang amoy na lumalabas mula sa bibig ng taong nag-ayuno ay higit na mainam para sa Allah kaysa sa halimuyak ng pabangong musko. [Ang Allah ay nagsabi tungkol sa isang taong nag-aayuno], “Iniwan niya ang pagkain, pag-inom at mga pagnanasa nang dahil sa Akin. Ang pag-aayuno ay para sa Akin. Kaya Aking gagantimpalaan ito at ang gantimpala ng mabuting gawa ay mula sampu o higit pa.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 3, Hadith Bilang 118]

Quranenc.com: Ang buwan ng Ramaḍān ay ang [buwang] pinababa rito ang Qur’ān bilang patnubay para sa mga tao at bilang malilinaw na patunay mula sa patnubay at batayan. Kaya ang sinumang nakasaksi kabilang sa inyo sa buwan [ng Ramaḍān] ay mag-ayuno siya nito at ang sinumang maysakit o nasa isang paglalakbay ay [mag-aayuno ng mismong] bilang mula sa ibang mga araw. Nagnanais si Allāh sa inyo ng isang ginhawa at hindi Siya nagnanais sa inyo ng hirap at upang bumuo kayo ng bilang, upang dumakila kayo kay Allāh dahil nagpatnubay Siya sa inyo, at nang sa gayon kayo ay magpapasalamat.


186

وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌۖ أُجِيبُ دَعۡوَةَ ٱلدَّاعِ إِذَا دَعَانِۖ فَلۡيَسۡتَجِيبُواْ لِي وَلۡيُؤۡمِنُواْ بِي لَعَلَّهُمۡ يَرۡشُدُونَ

ICDO: Kapag tinanong ka, O Muhammad (ﷺ), ng Aking mga alipin hinggil sa Akin, sabihin mo sa kanila: Ako ay malapit sa kanila (sa pamamagitan ng ganap na kaalaman), dinirinig Ko ang panalangin ng sinumang nananalangin (nang hindi gumagamit ng tagapamagitan) kapag siya ay nananalangin sa Akin, kung kaya sundin nila Ako sa lahat ng Aking mga ipinag-uutos at iwasan ang Aking mga ipinagbabawal, at maniwala sila sa Akin, nang sa gayon ay magabayan Ko sila tungo sa mabubuting bagay sa kanilang Deen at sa makamundong buhay.

Sa talatang ito, isinasaad ng Allah ang pagiging malapit sa Kanya ng Kanyang mga alipin, na ito ay ayon sa Kanyang Kamaharlikaan.

Salas/Taron: At kapag ang Aking mga alipin ay magtatanong sa iyo [O Muhammad] tungkol sa Akin. Tunay na Ako ay malapit [sa kanila]. Tinutugon Ko ang mga panalangin ng bawa’t dumadalangin kapag siya ay nananalangin sa Akin [nang walang ibang tagapamagitan]. Kaya, hayaan silang tumugon sa Akin [sa pamamagitan ng pagsunod] at maniwala sa Akin, upang sakali sila ay [mapatnubayan] tumahak sa matuwid na landas.

Quranenc.com: Kapag nagtanong sa iyo ang mga lingkod Ko tungkol sa Akin, tunay na Ako ay malapit: sumasagot Ako sa panalangin ng dumadalangin kapag dumalangin siya sa Akin kaya tumugon sila sa Akin at sumampalataya sila sa Akin nang sa gayon sila ay magagabayan.


187

أُحِلَّ لَكُمۡ لَيۡلَةَ ٱلصِّيَامِ ٱلرَّفَثُ إِلَىٰ نِسَآئِكُمۡۚ هُنَّ لِبَاسٞ لَّكُمۡ وَأَنتُمۡ لِبَاسٞ لَّهُنَّۗ عَلِمَ ٱللَّهُ أَنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَخۡتَانُونَ أَنفُسَكُمۡ فَتَابَ عَلَيۡكُمۡ وَعَفَا عَنكُمۡۖ فَٱلۡـَٰٔنَ بَٰشِرُوهُنَّ وَٱبۡتَغُواْ مَا كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمۡۚ وَكُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ ٱلۡخَيۡطُ ٱلۡأَبۡيَضُ مِنَ ٱلۡخَيۡطِ ٱلۡأَسۡوَدِ مِنَ ٱلۡفَجۡرِۖ ثُمَّ أَتِمُّواْ ٱلصِّيَامَ إِلَى ٱلَّيۡلِۚ وَلَا تُبَٰشِرُوهُنَّ وَأَنتُمۡ عَٰكِفُونَ فِي ٱلۡمَسَٰجِدِۗ تِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِ فَلَا تَقۡرَبُوهَاۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ ءَايَٰتِهِۦ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَّقُونَ

ICDO: Sa gabi ng Ramadhan, ipinahintulot ng Allah sa inyo ang makipagtalik sa inyong mga asawa, sila ay bilang pantakip at pangangalaga sa inyo at ganoon din kayo sa kanila bilang pantakip at pangangalaga sa kanila.

Batid ng Allah na noon ay dinaraya ninyo ang inyong mga sarili, sa pamamagitan ng pagsasagawa sa ipinagbawal ng Allah sa inyo – ang pakikipagtalik sa inyong mga asawa sa gabi ng pag-aayuno,(13) – noong sila ay bago pang Muslim – subalit pinatawad kayo ng Allah at pinaluwag Niya sa inyo ang mga bagay. Kung kaya, maaari na kayong makipagtalik sa kanila at hilingin ninyo ang anumang itinakda ng Allah sa inyo na pagkakaroon ng mga anak, at kumain at uminom kayo hanggang hindi pa lumilitaw ang liwanag ng Fajr (madaling-araw) na makikita sa kalawakan na naghihiwalay sa dilim ng gabi, pagkatapos ay buuin ninyo ang inyong pag-aayuno sa araw at itigil ninyo ito kapag pumasok na ang gabi sa pamamagitan ng paglubog ng araw.

Subalit kapag kayo ay nasa kalagayan ng I`itikaf – na ito ay ang pagtigil o pananatili sa loob ng Masjid ng ilang takdang panahon na ang layunin ay para mapalapit sa Allah, – huwag kayong makikipagtalik sa inyong mga asawa dahil sa ito ay nakasisira sa I`itikaf. Ito ang mga alituntuning ipinag-utos ng Allah sa inyo bilang Kanyang hangganang itinakda at batayan sa pagitan ng mga ipinahihintulot at ipinagbabawal. Kayat huwag ninyong lapitan ang hangganang ito, nang sa gayon ay hindi kayo makagawa ng mga ipinagbabawal. Dahil sa ganitong malinaw na kapahayagan, ipinahayag ng Allah ang Kanyang mga talata at batas para sa mga tao upang sila ay magkaroon ng takot sa Kanya.

(13) Bawal ang makipagtalik sa asawa noon sa gabi ng buwan ng Ramadhan, subalit ito ay nilalabag nila noong bago pa sila sa Islam. Magkagayunpaman ay pinatawad sila ng Allah at pinagaan sa kanila ang mga bagay na ito, na kung kaya, ipinahintulot ito ng Allah [sa gabi ng pag-aayuno].

Salas/Taron: Ipinahihintulot para sa inyo ang pakikipagtalik sa inyong mga asawa sa gabi ng pag-aayuno. Sila ay inyong mga saplot [sa katawan at panangga] at kayo ay saplot rin para sa kanila. Nababatid ng Allah na inyong palagiang dinaraya ang inyong mga sarili, kaya Kanyang tinanggap ang inyong pagsisisi at kayo ay Kanyang pinatawad. Samakatuwid, ngayon, makipag-ugnay [o makipagtalik] kayo sa kanila at inyong hanapin ang anumang naitakda ng Allah para sa inyo [ang inyong magiging supling] at magsikain kayo at magsiinom hanggang ang puting hibla [o sinag] ng bukang liwayway ay maging malinaw sa inyo mula sa itim na hibla [ng dilim ng gabi], kaya inyong buuin ang pag-aayuno hanggang sa gabi [pagsapit ng takipsilim]. At huwag kayong makipag-ugnayan sa kanila [sa inyong mga asawa] habang kayo ay namamalagi sa masjid [para sa pagsamba]. Ito ang mga hangganan ng Allah, kaya, sila ay huwag ninyong lalapitan. Ganyan ginagawang malinaw ng Allah ang Kanyang ayaat [mga alituntunin] sa sangkatauhan upang sakali sila ay [matutong] matakot [sa Kanya].(66)

(66) Minsan, si Omar Ibn Al-Khattab ay dumalaw sa Sugo ng Allah at nadatnan niyang nakahiga sa isang matigas na higaan na nag-iwan ng mga bakas sa kanyang mga tagiliran, napaiyak si Omar Ibn Al-Khattab at sinabi: “O Sugo ng Allah, tingnan mo ang Chosroes at itong si Cesar, nasa kanilang lahat [ang karangyaan at kaginhawaan], at ikaw naman ay nilikha ng Allah bilang pinakamabuti.” Ang Sugo ng Allah na noon ay nakasandal ay tumayo at nagsabi: “Ikaw ba ay nag-aalinlangan pa, O anak ni Khattab?” Sila ay mga tao na ang kagalakan ay madaling ipinagkaloob dito sa mundo. Hindi ka ba nagagalak na ang mundong ito ay para sa kanila at ang kabilang buhay ay para sa atin?” [Sahih Muslim 2:110] [Tafsir Ibn Kathir, vol. 8, pahina 635]

Quranenc.com: Ipinahintulot sa inyo sa gabi ng pag-aayuno ang pakikipagtalik sa mga maybahay ninyo. Sila ay kasuutan para sa inyo at kayo ay kasuutan para sa kanila. Nakaalam si Allāh na kayo noon ay nagtataksil sa mga sarili ninyo ngunit tumanggap Siya sa inyo ng pagbabalik-loob at nagpaumanhin Siya sa inyo. Kaya ngayon ay makipagtalik kayo sa kanila at maghangad kayo ng isinatungkulin ni Allāh para sa inyo. Kumain kayo at uminom kayo hanggang sa luminaw para sa inyo ang puting sinulid sa itim na sinulid mula sa madaling-araw. Pagkatapos ay lubusin ninyo ang pag-aayuno hanggang sa gabi. Huwag kayong makipagtalik sa kanila samantalang kayo ay mga namimintuho sa mga masjid. Iyon ay mga hangganan ni Allāh kaya huwag kayong lumapit sa mga iyon. Gayon naglilinaw si Allāh sa mga tanda Niya para sa mga tao nang sa gayon sila ay mangingilag magkasala.


188

وَلَا تَأۡكُلُوٓاْ أَمۡوَٰلَكُم بَيۡنَكُم بِٱلۡبَٰطِلِ وَتُدۡلُواْ بِهَآ إِلَى ٱلۡحُكَّامِ لِتَأۡكُلُواْ فَرِيقٗا مِّنۡ أَمۡوَٰلِ ٱلنَّاسِ بِٱلۡإِثۡمِ وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

ICDO: At huwag kainin at angkinin ng ilan sa inyo ang kayamanan ng iba sa pamamagitan ng maling pamamaraan, na katulad ng panunumpa ng kasinungalingan, pangangamkam, pagnanakaw, pagsusuhol at pagpapataw ng patubo at iba pang mga katulad nito, at huwag kayong magbigay ng suhol sa mga hukom para makapagsakdal, nang sa gayon ay maangkin ninyo ang kayamanan ng tao sa pamamagitan ng panlalamang at hindi makatarungang pamamaraan, sapagkat batid ninyo kung gaano ito ipinagbabawal.

Salas/Taron: At huwag ninyong kainin [lustayin o kamkamin] ang yaman ng iba [sa paraang] di-makatarungan o ipadala ito [bilang suhol] sa mga [taong] may katungkulan upang [sakali kayo ay kanilang tulungang] kamkamin ang isang bahagi ng yaman ng iba sa paraang makasalanan, samantalang inyong nalalaman [na ito ay bawal].

Quranenc.com: Huwag kayong kumain ng mga yaman ng iba sa inyo sa pagitan ninyo sa kabulaanan, o mag-abot kayo ng mga ito sa mga namamahala upang makakain kayo ng isang bahagi mula sa mga yaman ng mga tao sa kasalanan samantalang kayo ay nakaaalam.


189

۞يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡأَهِلَّةِۖ قُلۡ هِيَ مَوَٰقِيتُ لِلنَّاسِ وَٱلۡحَجِّۗ وَلَيۡسَ ٱلۡبِرُّ بِأَن تَأۡتُواْ ٱلۡبُيُوتَ مِن ظُهُورِهَا وَلَٰكِنَّ ٱلۡبِرَّ مَنِ ٱتَّقَىٰۗ وَأۡتُواْ ٱلۡبُيُوتَ مِنۡ أَبۡوَٰبِهَاۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ

ICDO: Tinatanong ka ng iyong mga tagasunod, O Muhammad (ﷺ) hinggil sa Al-Ahillah – mga bagong buwan (‘new moons’), kung paano ito nababago, sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Ginawa ng Allah ang mga buwang ito bilang mga palatandaan, nang sa gayon ay maging malinaw sa mga tao ang mga nakatakdang panahon para sa kanilang pagsamba na katulad ng pag-aayuno, pagsasagawa ng Hajj at sa kanilang mga transaksiyon.

At hindi naging mabuti ang nakaugalian ninyo noong panahon ng kamangmangan at sa simula ng pagiging Muslim ninyo. Ang ginagawa ninyong pagpasok sa likuran ng inyong mga tahanan kapag kayo ay nakasuot ng Ihram para sa pagsasagawa ng Hajj o hindi kaya ay `Umrah, inaakala ninyong ganito ang paraan upang kayo ay mapalapit sa Allah, subalit ang tunay na kabutihan ay sa pamamagitan ng pagiging matatakutin sa Allah at pag-iwas sa mga kasalanan, na kung kaya, kapag kayo ay nagsuot ng Ihram upang isagawa ang Hajj o hindi kaya ay `Umrah, pumasok kayo sa inyong mga tahanan mula sa mga pintuan nito.

At katakutan ninyo ang Allah sa lahat ng bahagi ng inyong pamumuhay, nang sa gayon ay makamtan ninyo ang lahat ng inyong ninanais na kabutihan dito sa daigdig at sa Kabilang-Buhay.

Salas/Taron: Sila ay nagtatanong sa iyo tungkol sa mga bagong buwan. Sabihin: “Ito ay mga panukat(67) ng panahon para sa sangkatauhan at para sa Hajj.” At hindi isang Birr [pagiging mabuti at matuwid] na kayo ay pumasok mula sa likuran ng mga pamamahay(68) subali’t ang pagiging matuwid  ay [katangian ng] isang may takot sa Allah. Kaya, magsipasok kayo sa mga [itinalagang] pintuan ng mga pamamahay nito at inyong katakutan ang Allah upang sakali kayo ay magtagumpay.

(67) Ang sagisag [panukat] ay mahalaga upang mabigyan ng tamang pagsasakatuparan ang mga tungkulin katulad halimbawa ng oras ng pagdarasal, ang panahon ng pag-aayuno, at pagsasagawa ng Hajj, ang Iddah para sa mga kababaihan kaugnay ng kanilang regla, pag-aasawa at iba pang nangangailangan ng pagbibilang ng panahon o buwan.

(68) Ito ay isang kaugalian ng mga arabo noon mga panahong iyon na kapag sila ay mag-ihram para sa Hajj o Umrah sila ay pumapasok mula sa likuran ng kanilang bahay sapagkat sila ay nag- aakalang ito ay paraan ng paglapit ng habag ng Dakilang Allah sa kanila.

Quranenc.com: Nagtatanong sila sa iyo tungkol sa mga bagong buwan. Sabihin mo: “Ang mga ito ay mga sukatan ng panahon para sa mga tao at sa ḥajj.” Ang pagpapakabuti ay hindi na pumunta kayo sa mga bahay mula sa mga likod ng mga ito, subalit ang pagpapakabuti ay sinumang nangilag magkasala. Pumunta kayo sa mga bahay mula sa mga pintuan ng mga ito. Mangilag kayong magkasala kay Allāh nang sa gayon kayo ay magtatagumpay.


190

وَقَٰتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يُقَٰتِلُونَكُمۡ وَلَا تَعۡتَدُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ

ICDO: At makipaglaban kayo, O kayong mga naniniwala sa Allah, upang maitaguyod ang Deen ng Allah, sa mga taong nakikipaglaban sa inyo at huwag kayo ang magpapasimuno ng gulo. Katiyakan, hindi naiibigan ng Allah ang mga lumalabag sa Kanyang itinakdang hangganan at nagpapasimuno ng gulo, at pinahihintulutan nila ang ipinagbabawal ng Allah at ng Kanyang Sugo.

Salas/Taron: At makipaglaban kayo sa Landas ng Allah sa mga [taong] nakikipaglaban [o umuusig] sa inyo subali’t huwag kayong lumabag [sa hangganan]. Katotohanan, hindi minamahal ng Allah ang mga [taong] mapanlabag.(69)

(69) Ang ayaah na ito ang kauna-unahang ipinahayag kaugnay ng Jihad nguni’t ito ay dinagdagan ng isa pang ayaah [9:36]

Quranenc.com: Makipaglaban kayo sa landas ni Allāh sa mga kumakalaban sa inyo ngunit huwag kayong lumabag; tunay na si Allāh ay hindi umiibig sa mga tagalabag.


191

وَٱقۡتُلُوهُمۡ حَيۡثُ ثَقِفۡتُمُوهُمۡ وَأَخۡرِجُوهُم مِّنۡ حَيۡثُ أَخۡرَجُوكُمۡۚ وَٱلۡفِتۡنَةُ أَشَدُّ مِنَ ٱلۡقَتۡلِۚ وَلَا تُقَٰتِلُوهُمۡ عِندَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ حَتَّىٰ يُقَٰتِلُوكُمۡ فِيهِۖ فَإِن قَٰتَلُوكُمۡ فَٱقۡتُلُوهُمۡۗ كَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلۡكَٰفِرِينَ

ICDO: At patayin ninyo ang mga nakikipaglaban sa inyo na mga Mushrikin, saan man ninyo sila matagpuan at palabasin ninyo sila sa lugar na kung saan kayo ay pinalabas nila (na ito ay Makkah), sapagkat ang Fitnah(14) ay mas masidhi kaysa sa pagpatay ninyo sa kanila.

At huwag kayo ang magpasimuno ng pakikipaglaban sa kanila sa Masjid Al-Haram (ang tahanan ng pagsamba sa Allah sa Makkah) bilang pagdakila sa karangalan (ng lugar na) yaon, hanggang hindi sila ang nagpapasimuno (nag-uumpisa) ng pakikipaglaban doon, subalit kapag sila ang nag-umpisa ng pakikipaglaban sa lugar na yaon, ay makipaglaban kayo sa kanila. Ganito ang karapat-dapat na paghihiganti sa mga walang pananampalataya.

(14) Fitnah – Ang kahulugan ng Fitnah sa talatang ito ay tumutukoy sa pagiging Kufr (pagtanggi), paglabag, paglalagay ng katambal sa pagsamba sa Allah (Shirk) at pagharang sa Daan ng Katotohanan.

Salas/Taron: At sila [mga di-naniniwalang nakikipagpatayan laban sa inyo] ay inyong pagpapatayin saanman ninyo sila matagpuan at sila ay inyong itaboy [sa pook na] kung saan kayo ay kanilang itinaboy. At ang fitnah(70) [di-makatarungang pag-usig] ay higit na masama kaysa sa pagpatay. At huwag kayong makipaglaban sa kanila sa Masjid Al-Haram [ang santuwaryo sa Makkah] hanggang sa sila ay [magpatiunang] makipaglaban sa inyo roon. Subali’t kung sila ay makikipaglaban sa inyo, magkagayon, sila ay inyong pagpapatayin. Iyan ang kabayaran para sa mga di-naniniwala.

(70) Fitnah – kawalan ng paniniwala ng isang tao pagkaraang maniwala sa Allah, at maaaring ito ay isang pagsubok o karamdaman, sakit, kahirapan, kapahamakan na dumating sa isang tao.

Quranenc.com: Patayin ninyo sila saanman kayo makasumpong sa kanila at palisanin ninyo sila mula saanman sila nagpalisan sa inyo. Ang panliligalig ay higit na matindi kaysa sa pagpatay. Huwag kayong makipaglaban sa kanila sa tabi ng Masjid na Pinakababanal hanggang sa kumalaban sila sa inyo rito. Ngunit kung nakipaglaban sila sa inyo rito ay patayin ninyo sila. Gayon ang ganti sa mga tagatangging sumampalataya.


192

فَإِنِ ٱنتَهَوۡاْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ

ICDO: Kapag itinigil nila ang paglabag at pakikipaglaban sa Masjid Al-Haram at pumasok sila sa Islam, ang Allah ay Ghafour – Ganap na Mapagpatawad sa Kanyang mga alipin, na Raheem – Napakamaawain at Ganap na Mapagmahal.

Salas/Taron: Nguni’t, kung sila ay nagsitigil [sa kanilang pag-usig sa inyo], magkagayon, ang Allah ay Mapagpatawad, Maawain.

Quranenc.com: Ngunit kung tumigil sila, tunay na si Allāh ay Mapagpatawad, Maawain.


193

وَقَٰتِلُوهُمۡ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتۡنَةٞ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ لِلَّهِۖ فَإِنِ ٱنتَهَوۡاْ فَلَا عُدۡوَٰنَ إِلَّا عَلَى ٱلظَّـٰلِمِينَ

ICDO: At ipagpatuloy ninyo, O mga sumasampalataya sa Allah, ang pakikipaglaban sa mga Mushrikin, na nagpapasimuno ng gulo, hanggang sa mawala ang Fitnah sa Deen ng mga Muslim at mawala ang pagsamba ng iba bukod sa Allah, at ang Deen ay mananatili na para na lamang sa Allah –na wala ng ibang sasambahin bukod sa Kanya. Subalit kapag itinigil nila ang paglabag sa Allah at pakikipaglaban, itigil din ninyo ang pakikipaglaban sa kanila; ang kaparusahan ay para lamang sa nagpapatuloy ng kanilang paglabag at pakikipaglaban.

Salas/Taron: At makipaglaban sa kanila hanggang ang fitnah [di-makatarungang pag-usig] ay maglaho at ang relihiyon [o pagsamba] ay kilalanin [na ito ay] para lamang sa Allah. Nguni’t kung sila ay magsipagtigil, magkagayon walang [dapat na maganap na] poot kundi laban sa mga mapaggawa ng kamalian.

Quranenc.com: Makipaglaban kayo sa kanila hanggang sa walang mangyaring panliligalig at ang relihiyon ay sa kay Allāh. Kaya kung tumigil sila ay walang pang-aaway kundi sa mga tagalabag sa katarungan.


194

ٱلشَّهۡرُ ٱلۡحَرَامُ بِٱلشَّهۡرِ ٱلۡحَرَامِ وَٱلۡحُرُمَٰتُ قِصَاصٞۚ فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَٱعۡتَدُواْ عَلَيۡهِ بِمِثۡلِ مَا ٱعۡتَدَىٰ عَلَيۡكُمۡۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلۡمُتَّقِينَ

ICDO: Ang pakikipaglabang ginawa ninyo sa mga sumasamba ng iba bukod sa Allah, sa sagradong buwan na ipinagbabawal ng Allah ang pakikipaglaban, ay bilang kabayaran lamang ng kanilang pakikipaglaban sa inyo.

Samakatuwid, sinuman ang lalabag sa ipinagbawal ng Allah, maging ito man ay tumutukoy sa lugar o panahon, ay parurusahan ayon sa kanyang ginawa, na ang kabayaran ay katumbas ng kanyang nagawa. Subalit sinuman ang nag-umpisa ng pakikipaglaban sa inyo o sa iba pang bagay, parusahan ninyo siya na tulad ng kanyang masamang nagawa at wala kayong dapat ipangamba hinggil dito, dahil sila ang nagpasimuno ng laban.

At katakutan ninyo ang Allah at huwag magmalabis sa paghihiganti, at dapat (ding) mabatid na ang Allah ay nasa mga taong may takot sa Kanya at sumusunod sa pamamagitan ng pagsasagawa ng mga ipinag-uutos Niya at pag-iwas sa mga ipinagbabawal Niya.

Salas/Taron: Ang [pakikipaglaban sa] sagradong buwan ay para sa [nagawang paglabag sa] sagradong buwan,(71) at para sa [lahat ng] mga paglabag ay may kaukulang Qisas [Batas ng Pagkapantay-pantay]. Kaya, sinuman ang sumalakay sa inyo, siya ay inyong salakaying tulad ng kanyang ginawang pananalakay sa inyo. At inyong katakutan ang Allah at inyong alalahanin na ang Allah ay nasa panig ng mga natatakot [sa Kanya].

(71) Ang mga pinagpala o banal na buwan ay ang buwan ng Dhul-Qa’dah, Dhul-Hijjah, Muharram at Rajab.

Quranenc.com: Ang Buwang Pinakababanal ay katumbas ng Buwang Pinakababanal at ang mga paglabag ay [may] ganting-pinsala. Kaya ang sinumang nangaway sa inyo ay awayin ninyo siya ng tulad ng pangangaway niya sa inyo. Mangilag kayong magkasala kay Allāh at alamin ninyo na si Allāh ay kasama ng mga tagapangilag magkasala.


195

وَأَنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا تُلۡقُواْ بِأَيۡدِيكُمۡ إِلَى ٱلتَّهۡلُكَةِ وَأَحۡسِنُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

ICDO: At ipagpatuloy ninyo, O mga sumasampalataya sa Allah, ang paggugol (paggasta) ng inyong mga kayamanan sa pagtaguyod sa Deen ng Allah at pakikipaglaban sa Kanyang Daan. At huwag ninyong ilagay ang inyong mga sarili sa kapahamakan, sa pamamagitan ng pagtalikod sa Jihad sa Daan ng Allah at sa pag-iwas sa paggugol ng kayamanan para rito, at pagbutihin ninyo ang paggugol at pagsunod, at taimtim ninyong gampanan ang lahat ng inyong mga gawain para sa Allah. Katiyakan, minamahal ng Allah ang mga dalisay at mga mabubuti ang layunin.

Salas/Taron: At gumugol kayo sa Landas ng Allah at huwag ninyong isadlak ang inyong [sariling] mga kamay tungo sa kapariwaraan [sa pamamagitan ng pag-iwas o pagkakait]. At gumawa kayo ng kabutihan. Tunay na ang Allah ay nagmamahal sa mga mapaggawa ng kabutihan.

Quranenc.com: Gumugol kayo ayon sa landas ni Allāh at huwag kayong magbulid sa pamamagitan ng mga kamay ninyo [sa mga sarili] sa pagkasawi. Gumawa kayo ng maganda; tunay na si Allāh ay umiibig sa mga tagagawa ng maganda.


196

وَأَتِمُّواْ ٱلۡحَجَّ وَٱلۡعُمۡرَةَ لِلَّهِۚ فَإِنۡ أُحۡصِرۡتُمۡ فَمَا ٱسۡتَيۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡيِۖ وَلَا تَحۡلِقُواْ رُءُوسَكُمۡ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ ٱلۡهَدۡيُ مَحِلَّهُۥۚ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوۡ بِهِۦٓ أَذٗى مِّن رَّأۡسِهِۦ فَفِدۡيَةٞ مِّن صِيَامٍ أَوۡ صَدَقَةٍ أَوۡ نُسُكٖۚ فَإِذَآ أَمِنتُمۡ فَمَن تَمَتَّعَ بِٱلۡعُمۡرَةِ إِلَى ٱلۡحَجِّ فَمَا ٱسۡتَيۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡيِۚ فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖ فِي ٱلۡحَجِّ وَسَبۡعَةٍ إِذَا رَجَعۡتُمۡۗ تِلۡكَ عَشَرَةٞ كَامِلَةٞۗ ذَٰلِكَ لِمَن لَّمۡ يَكُنۡ أَهۡلُهُۥ حَاضِرِي ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ

ICDO: At isagawa ninyo ang Hajj at `Umrah nang ganap at taos-puso na para lamang sa Allah. Subalit kapag may humadlang sa inyong maisagawa ito gayong naisuot na ninyo ang Ihram, na tulad (halimbawa) ng pagbabawal ng kalaban o may karamdamang dumapo sa inyo, (kung sakaling ganito man ang nangyari) ay mag-alay na lamang kayo ng anumang bagay na inyong makakayanan, na gaya ng kamelyo, baka o kambing; nang sa gayon ay mapalapit kayo sa Allah, at upang maialis ninyo ang inyong mga sarili sa kalagayan ng Ihram sa pamamagitan ng pag-aahit o hindi kaya ay paggugupit ng mga buhok sa inyong mga ulo.

At hindi kayo maaaring makapag-ahit sa inyong mga ulo kung kayo ay natigil (sa ganitong kalagayan), nang hindi muna kayo nag-aalay ng hayop sa lugar na kung saan kayo natigil, nang sa gayon ay maialis ninyo ang inyong mga sarili sa kalagayan ng Ihram, na tulad ng ginawa ng Propeta (ﷺ) na pagkatay ng hayop sa Hudhaybiyyah* at pagkatapos ay saka pa lamang siya nagpaahit ng buhok. Gayunpaman, sa sinumang hindi mahahadlangan (ang isinasagawa niyang Hajj o hindi kaya ay `Umrah, at naipagpatuloy niya ito), ang pagkakatay ay talagang isinasagawa sa lugar ng Haram (Makkah) sa Araw ng `Eid na ika-10 ng Dhul Hijjah hanggang sa ikalabintatlong araw nito.

At sinuman sa inyo ang nakasuot ng Ihram at pagkatapos ay nagkasakit o hindi kaya ay mayroong mga bagay na nangyari sa kanyang ulo na magiging sanhi ng pagkakaahit nito, ito ay magagawa niya subalit kinakailangang mag-alay siya ng fidyah na pag-aayuno ng tatlong araw, o hindi kaya ay pagbibigay ng Sadaqah (kawanggawa) sa anim na mahihirap o hindi kaya ay pagkatay ng kambing para sa mga mahihirap na taga-Makkah.

At kung sakaling nasa ligtas na kalagayan ang sinuman at nasa hustong kalusugan, pagkatapos ay nais na gawin ng sinuman sa inyo ang `Umrah sa buwan ng Hajj at nais na rin niyang isagawa ang Hajj, maaari niyang piliin ang (isang uri ng Hajj na) Hajj Tamattu`, na ito ay ang pagbabalik niya sa normal na kalagayan (o pamumuhay) sa pamamagitan ng pagtatanggal niya ng kanyang Ihram pagkatapos niyang maisagawa ang `Umrah at saka siya muling bumalik sa kalagayan ng Ihram para sa Hajj kapag sumapit na ang araw ng Hajj (na kung kaya, ipahihintulot na sa kanya ang lahat ng mga ipinagbawal noong siya ay nakasuot o nasa kalagayan ng Ihram).

Subalit kinakailangan nga lamang niyang mag-alay ng Hadi. At kung sakali namang hindi niya ito makakayanan, maaari siyang mag-ayuno ng tatlong araw sa buwan ng Hajj at pitong araw pagkatapos ng mga gawaing pang-Hajj, kapag siya ay nakabalik na sa kanyang pamilya, na ang kabuuan ng lahat ay sampung araw.

Gayunpaman, ang mga alituntuning nabanggit ay para lamang sa mga taong nakatira sa labas ng Makkah (at hindi mga residente o nakatira roon).

At katakutan ninyo ang Allah sa pamamagitan ng pagsunod sa Kanyang mga ipinag-uutos at pag-iwas sa Kanyang mga ipinagbabawal. At dapat ninyong mabatid na ang Allah ay matindi sa pagpaparusa sa mga lumalabag sa Kanyang mga kautusan at sa gumagawa ng mga ipinagbabawal.

*Hudhaybiyyah: Isang kilalang lugar na ang layo ay humigit-kumulang sa 16 na kilometro mula Makkah sa daan patungong Jeddah. Sa lugar na ito naganap ang Dhul Hudhaybiyyah (ang kasunduan sa lugar ng Hudhaybiyyah), noong ika-6 na taon ng Hijrah sa pagitan ni Propeta Muhammad (ﷺ) at ng mga Quraysh, na siya at ang kanyang mga Sahabah (kasamahan) ay hindi pahihintulutang magsagawa ng `Umrah sa taon na yaon.

Salas/Taron: At inyong buuin ang [mga ritwal ng] Hajj at Umrah(72) para sa Allah. Nguni’t kung kayo ay nahadlangan [ng di-maiwasang pangyayari] magkagayon, magdala kayo ng anumang madaling kuhanin [sa pag-aalay] ng hady [o kakataying hayop]. At huwag kayong mag-ahit ng inyong mga ulo hanggang ang hady ay dumating sa pook ng pagkakatayan. At sinuman sa inyo ang may sakit o karamdaman sa [bahagi ng] kanyang ulo [na kailangang ahitin, nararapat na] magbigay ng fidyah [pamalit o kabayaran] sa pamamagitan ng pag-aayuno [ng tatlong araw] o magbigay ng kawanggawa [i.e. pagpapakain ng anim na dukha] o ng hady. At kapag kayo ay nasa ligtas na kalagayan(73) samakatuwid sinuman ang nagsagawa ng Umrah [sa mga panahon ng mga buwan ng Hajj] na sinundan ng Hajj [siya ay dapat na mag-alay ng] anupamang madaling kuhanin na hady, nguni’t sinuman ang walang mapagkukunan, ay nararapat na mag-ayuno ng tatlong araw sa panahon ng Hajj at ng pitong araw kapag nakabalik na [sa sariling tahanan], iyan ay kabuuang sampung araw. Ito ay nauukol sa sinuman na ang mag-anak ay wala sa kinasasakupan ng Masjid Al-Haram [hindi naninirahan sa Makkah]. At inyong katakutan ang Allah at inyong alalahanin na ang Allah ay mahigpit sa pagpaparusa.

(72) Hajj at Umrah. Isinalaysay ni Abu Hurayrah: Ang Sugo ng Allah ay nagsabi, “Ang [pagsasagawa ng] Umrah ay kabayaran para sa mga kasalanang ginawa [sa pagitan nito at ng nauna rito]. At ang gantimpala ng Hajj Mabrur [ito ang Hajj na tinanggap ng Allah] ay walang iba kundi Paraiso.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 3, Hadith Bilang 1]

(73) Nasa karaniwang kalagayan, hindi nahahadlangan.

Quranenc.com: Lubusin ninyo ang ḥajj at ang `umrah para kay Allāh ngunit kung nahadlangan kayo ay [mag-alay ng] anumang madaling nakamit na handog. Huwag kayong mag-ahit ng mga ulo ninyo hanggang sa umabot ang handog sa pinag-aalayan dito. Ang sinumang kabilang sa inyo ay maysakit o sa kanya ay may isang pinsala sa ulo niya ay [magbibigay ng] isang pantubos na pag-ayuno o isang kawanggawa o isang alay. Kung natiwasay kayo, ang sinumang nagsagawa ng `umrah na pinasusundan ng ḥajj ay [mag-aalay ng] anumang madaling nakamit na handog. Ngunit ang sinumang hindi nakatagpo ay [magsasagawa ng] pag-aayuno ng tatlong araw sa ḥajj at pitong [araw] kapag nanumbalik kayo; iyon ay ganap na sampu. Iyon ay ukol sa sinumang ang mag-anak niya ay hindi mga nakadalo sa [paligid ng] Masjid na Pinakababanal. Mangilag kayong magkasala kay Allāh at alamin ninyo na si Allāh ay Matindi ang pagpaparusa.


197

ٱلۡحَجُّ أَشۡهُرٞ مَّعۡلُومَٰتٞۚ فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ ٱلۡحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي ٱلۡحَجِّۗ وَمَا تَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٖ يَعۡلَمۡهُ ٱللَّهُۗ وَتَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَيۡرَ ٱلزَّادِ ٱلتَّقۡوَىٰۖ وَٱتَّقُونِ يَـٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ

ICDO: Ang Hajj ay isinasagawa sa mga kilalang panahong ito, buwan ng Shawwal, Dhul Qa`dah at sa mga unang sampung araw ng buwan ng Dhul Hijjah.

Sinuman ang may hangaring magsagawa ng Hajj sa mga buwang ito at pagkatapos ay nakapagsuot ng Ihram, magiging bawal na sa kanya kung gayon, ang pakikipagtalik sa kanyang asawa, kahit pa ang simula lamang nito, sa salita man o sa gawa. At magiging bawal din sa kanya ang paglabag sa anumang ipinag-uutos, pagsasagawa ng masama at pakikipagtalo sa panahon na isinasagawa ang Hajj na magdudulot ng galit sa isa’t isa o pagkamuhi.

Ang lahat ng inyong ginagawa na kabutihan ay katiyakang batid ng Allah at ginagantimpalaan Niya ang bawat isa ayon sa kanyang gawa.

At magdala kayo ng inyong panustos (o baon – pagkain at inumin) para sa inyong Hajj at mga mabubuting gawa para sa Kabilang-Buhay; gayunpaman ang pinakamabuting baon ay ang pagkatakot (Taqwa – ang pagiging Al-Muttaqun) sa Allah, kayat katakutan ninyo Ako, O kayong mga nagtatangan ng matitinong pag-iisip!

Salas/Taron: Ang Hajj ay [itinakda] sa mga kilalang buwan.(74) Kaya, sinuman ang maglayong magsagawa ng Hajj doon [sa pamamagitan ng pagpasok sa kalayagan ng Ihram] magkagayon, siya ay hindi dapat makipagtalik [sa kanyang mga asawa], huwag gumawa ng mga kasalanan o makipagtalo [na magdudulot ng away o poot] sa panahon ng Hajj. At anumang kabutihan ang inyong gagawin [katiyakang] ito ay nababatid ng Allah [at gagantimpalaan ng kabutihan]. At magdala kayo ng inyong baon [para sa inyong paglalakbay] subali’t ang pinakamabuting baon ay ang [inyong] taqwa [pagkatakot sa Allah]. At matakot sa Akin, O kayong mga taong nagtataglay ng pang-unawa.

(74) Buwan ng Shawwal, Dhul Qa’dah at unang sampung araw ng Dhul Hijjah.

Quranenc.com: Ang ḥajj ay [nasa] mga buwang nalalaman. Kaya ang sinumang nag-obliga [sa sarili] sa mga ito ng ḥajj ay walang pagtatalik, walang mga kasuwailan, at walang pakikipagtalo sa ḥajj. Ang anumang ginagawa ninyo na kabutihan ay nakaaalam nito si Allāh. Magbaon kayo, at tunay na ang pinakamabuting baon ay ang pangingilag magkasala. Mangilag kayong magkasala sa Akin, o mga may isip.


198

لَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَبۡتَغُواْ فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكُمۡۚ فَإِذَآ أَفَضۡتُم مِّنۡ عَرَفَٰتٖ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ عِندَ ٱلۡمَشۡعَرِ ٱلۡحَرَامِۖ وَٱذۡكُرُوهُ كَمَا هَدَىٰكُمۡ وَإِن كُنتُم مِّن قَبۡلِهِۦ لَمِنَ ٱلضَّآلِّينَ

ICDO: Hindi pagiging kasalanan para sa inyo kung maghahangad kayo ng kabuhayan mula sa inyong Rabb na Tagapaglikha sa pamamagitan ng anumang legal na pagkakakitaan, katulad (halimbawa) ng pagnenegosyo, sa mga araw ng Hajj, at kapag lumisan na kayo ng `Arafat* – na ito ay lugar na tinitigilan o pinananatilihan ng mga nagsasagawa ng Hajj sa ika-9 na araw ng Dhul Hijjah – pagkalubog ng araw pabalik sa Makkah, alalahanin ninyo ang Allah sa pamamagitan ng pagluluwalhati sa Kanya – sa pamamagitan ng pagbibigkas ng Talbiyah** at manalangin sa Mash`ar Al-Haram*** (lugar sa Muzdalifah).

At purihin ninyo ang Allah sa tamang pamamaraan na Kanyang itinuro sa inyo, dahil bago dumating ang patnubay Niya sa inyo ay nasa pagkaligaw kayo, na hindi ninyo alam ang katotohanan.

*`Arafat o `Arafah: Isang kilalang lugar na malapit sa Makkah na kung saan ang lahat ng mga Hujaj o nagsasagawa ng Hajj ay karapat-dapat na manatili roon sa ika-9 ng Dhul Hijjah. 

**Talbiyah: Lab-bay-kal la-hum-ma lab-bayk! Lab-bay-ka la sha-ree-ka laka lab-bayk. In-nal ham-da wan-ni`mata, laka wal mulk, la sha-ree-ka lak. Ang pagkakasalin ng kahulugan: Narito ako bilang pagtugon sa ipinag-utos Mo, O Allah; Narito ako bilang pagtugon sa Iyong panawagan at narito ako na hindi nagtatambal sa pagsamba ng sinuman sa Iyo, naririto ako; katiyakan, ang pagpupuri, ang biyaya at ang kaharian ay sa Iyo lamang; at wala Kang katambal sa pagsamba sa Iyo.

***Mash`ar Al-Haram (Muzdalifah): Isang kilalang lugar na malapit sa Makkah, na kung saan ang mga Hujaj o nagsasagawa ng Hajj ay tumitigil at nananatili sa lugar na yaon nang magdamagan (natutulog sa lugar na yaon) o mahabang bahagi ng gabi sa ika-10 ng buwan ng Dhul Hijjah.

Salas/Taron: Hindi [isang] pagkakasala sa inyo kung kayo ay humanap ng biyaya ng inyong Panginoon [sa panahon ng Hajj sa pamamagitan ng kalakalan]. Subali’t kung kayo ay lumisan mula sa [kapatagan ng] Arafat,(75) inyong alalahanin ang Allah [sa pamamagitan ng pagbubunyi sa Kanyang Papuri] sa Mash’aril Haram.(76) At Siya ay inyong alalahanin, na kayo ay Kanyang pinatnubayan. At katotohanan, kayo, noon, ay [dating] kabilang sa mga nangaligaw.

(75) Arafat – Ito ay isang kapatagan na kung saan ang mga nagsasagawa ng Hajj ay ginugugol ang ika-9 na Araw ng Dhul Hijjah.

(76) Mash’aril Haram – Ito ang Muzdalifah, isang kilalang karatig pook ng Makkah, na kung saan ang mga nagsasagawa ng Hajj ay nananatili sa buong gabi ng ika-10 araw ng Dhul Hijjah.

Quranenc.com: Hindi sa inyo ay maisisisi na maghangad kayo ng isang kabutihang-loob mula sa Panginoon ninyo. Kaya kapag lumisan kayo mula sa `Arafāt ay mag-alaala kayo kay Allāh sa Bantayog na Pinakababanal. Mag-alaala kayo sa Kanya kung paanong nagpatnubay Siya sa inyo. Tunay na kayo noong bago niyon ay talagang kabilang sa mga naliligaw.


199

ثُمَّ أَفِيضُواْ مِنۡ حَيۡثُ أَفَاضَ ٱلنَّاسُ وَٱسۡتَغۡفِرُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ

ICDO: Ang paglisan ninyo sa lugar na yaon ng `Arafat na tulad ng ginawa ni Ibrahim, ay bilang pagsalungat sa ginawa noon ng mga paganong mangmang na hindi tumigil sa lugar na yaon, kayat hilingin ang Kanyang kapatawaran sa inyong mga kasalanan. Katiyakan, ang Allah ay Ghafour – Ganap na Mapagpatawad sa Kanyang mga aliping humihingi ng kapatawaran at nagsisisi, na Siya ay Raheem – Napakamaawain at Ganap na Mapagmahal sa kanila.

Salas/Taron: Pagkaraan, kayo ay lumisan mula sa pook [ng Muzdalifah] na kung saan ang lahat ng tao ay lumilisan at kayo ay magsumamo ng kapatawaran sa Allah. Katotohanan, ang Allah ay Mapagpatawad, ang Maawain.

Quranenc.com: Pagkatapos ay lumisan kayo saanman lumisan ang mga tao at humingi kayo ng tawad kay Allāh; tunay na si Allāh ay Mapagpatawad, Maawain.


200

فَإِذَا قَضَيۡتُم مَّنَٰسِكَكُمۡ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَذِكۡرِكُمۡ ءَابَآءَكُمۡ أَوۡ أَشَدَّ ذِكۡرٗاۗ فَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَقُولُ رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِي ٱلدُّنۡيَا وَمَا لَهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِنۡ خَلَٰقٖ

ICDO: Kapag nabuo ninyo ang uri ng pagsambang ito at natapos ninyo ang mga gawain sa Hajj, dalasan ninyo ang pag-aalaala at pagpupuri sa Allah na katulad ng pag-aalaala at pagpupuring ginagawa ninyo sa inyong mga ninuno at higit pa ang gawin ninyo kaysa rito.

Mayroong grupo ng mga paganong ang hangarin lamang nila ay makamundo at sila ay nananalangin at nagsasabi: O aming Rabb na Tagapaglikha! Ipagkaloob Mo sa amin ang kalusugan dito sa daigdig, kayamanan at mga supling. Subalit sa Kabilang-Buhay ay wala silang mapapala at mapapakinabangan dahil sa hindi nila pagkakagusto nito, na ang tanging hangarin lamang nila ay makamundo.

Salas/Taron: Kaya kapag inyong nabuo na ang inyong manasik,(77) inyong alalahanin ang Allah tulad ng inyong pag-alaala sa inyong mga ninuno o higit pang pag-alaala. Subali’t kabilang sa sangkatauhan ay ang isang nagsasabi [at nananalanging]: “Aming Panginoon, ipagkaloob Mo po sa amin sa  mundong ito [ang yaman at mga anak],” subali’t siya ay walang [matatamong anumang mabuting] bahagi sa kabilang buhay.

(77) Manasik – Binubuo ng iba’t ibang ritwal ng Hajj tulad ng pagsuot ng damit para sa Ihram, Tawaf sa Ka’bah, Saiy sa As-Safa at Marwah, pananatili sa Arafat, Muzdalifah, Rami [pagbato] sa Jamarat, pagkatay ng Hady [hayop] at iba pa.

Quranenc.com: Kapag nakatapos kayo ng mga gawaing-pagsamba ninyo ay mag-alaala kayo kay Allāh gaya ng pag-alaala ninyo sa mga ninuno ninyo o higit na matindi sa pag-alaala. Mayroon sa mga taong nagsasabi: “Panginoon namin, magbigay Ka sa amin sa Mundo,” at walang ukol sa kanila sa Kabilang-buhay na anumang bahagi.


201

وَمِنۡهُم مَّن يَقُولُ رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ حَسَنَةٗ وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ

ICDO: At mayroong grupo ng mga taong sumasampalataya na nagsasabi sa kanilang panalangin: Ipagkaloob Mo sa amin, O aming Rabb dito sa mundo, ang kalusugan, kabuhayan, kapaki-pakinabang na kaalaman, mabubuting gawa at iba pang mga bagay hinggil sa Deen at makamundong bagay; at sa Kabilang-Buhay ay ipagkaloob Mo (rin) sa amin ang Al-Jannah at iligtas Mo kami sa Impiyernong-Apoy.(15) Samakatuwid, ito ang pangkalahatang panalangin dahil sa ito ay palaging idinadalangin ni Propeta Muhammad (ﷺ) ayon sa Sahih Al-Bukhari at Sahih Muslim.

(15) Sa sinumang nais manalangin nito ay ganito ito bibigkasin o babasahin sa wikang Arabic: Rab-ba-na a-tina fid-dun-ya ha-sa-nah, wa fil-a-khi-ra-ti ha-sa-nah, wa qi-na a-dha-ban-nar.

Salas/Taron: At kabilang sa kanila ay isang nagsasabing: “Aming Panginoon ipagkaloob Mo po sa amin ang kabutihan(78) ng mundong ito at kabutihan(79) ng kabilang buhay at iligtas Mo po kami sa parusa ng Apoy.”

(78) Ang tinutukoy na kabutihan sa mundong ito ay ang pagkakaroon ng kaalaman, mabubuting gawain at pagsamba sa Allah. Mula sa aklat na ‘Miftah Dar As-Sa’ada’ ni Ibn Qayyim Al-Jawziyyah.

(79) Ang tinutukoy na kabutihan sa kabilang buhay ay ang Paraiso. [Ibn Qayyim Al-Jawziyyah]

Quranenc.com: Mayroon sa kanila na nagsasabi: “Panginoon namin, magbigay Ka sa amin sa mundo ng maganda at sa Kabilang-buhay ng maganda, at mangalaga Ka sa amin sa pagdurusa sa Apoy.”


202

أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ نَصِيبٞ مِّمَّا كَسَبُواْۚ وَٱللَّهُ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ

ICDO: Yaong mga nananalangin ng ganito, ang para sa kanila na makakamit ay dakilang gantimpala, dahil sa kanilang mabubuting gawa. At ang Allah ay mabilis sa Kanyang pagtutuos, bilang Niya ang lahat ng mga gawa ng Kanyang mga alipin at sa ganito Niya sila ginagantihan.

Salas/Taron: Sila yaong magtatamo ng [mabuting] bahagi para sa anumang kanilang pinagsumikapan. At ang Allah ay Maagap sa pagtutuos [ng mga gawa].

Quranenc.com: Ang mga iyon ay may ukol sa kanila na isang bahagi mula sa kinamit nila. Si Allāh ay Mabilis ang pagtutuos.


203

۞وَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ فِيٓ أَيَّامٖ مَّعۡدُودَٰتٖۚ فَمَن تَعَجَّلَ فِي يَوۡمَيۡنِ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِ وَمَن تَأَخَّرَ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِۖ لِمَنِ ٱتَّقَىٰۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّكُمۡ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ

ICDO: At alalahanin ninyo ang Allah, dakilain at luwalhatiin sa mga nabibilang na mga araw na tinatawag na Ay-yam At-Tash-riq (ang ika-11, ika-12, ika-13 ng buwan) ng Dhul Hijjah. Magkagayunpaman, sinuman ang nagmamadali (kung sakali) at pagkatapos ay umalis siya ng Mina* sa ika-12 bago lumubog ang araw, matapos niyang bumato sa Jamarat** ay wala siyang pagkakasala.

Subalit sinuman ang nais na magpaiwan at matutulog pa rin (sa gabi) roon (sa Mina) hanggang sa siya ay makapagbato (kinabukasan) sa Jamarat – ang ika-13 ng Dhul Hijjah, ay wala siyang kasalanan, bagkus ito ay gawain lamang ng sinumang natatakot sa Allah sa kanyang pagsasagawa ng Hajj.

Ito ay para lamang sa nagsasagawa ng kanyang Hajj na natatakot sa Allah. Ang gagawing pagpapahuli ay makabubuti nang labis, dahil sa ito ay makadaragdag sa Ibadah (pagsamba) at bilang pagsunod (na rin) sa ginawa ni Propeta Muhammad (ﷺ). At kung kaya, katakutan ninyo ang Allah, O kayong mga Muslim, bantayan ninyo ang inyong mga sarili at ilayo sa pagkakasala sa lahat ng inyong mga gawain. At dapat ninyong malaman na pagkatapos ninyong mamatay ay titipunin Niya kayo sa Araw ng Pagtutuos at Paghuhukom.

*Mina: Isa sa mga lugar na tinitigilan ng mga nagsasagawa ng Hajj. Ang lugar na yaon ay matatagpuan sa labas ng Makkah patungong `Arafat, walong kilometro mula sa Makkah at labing-anim na kilometro naman mula sa `Arafat. Sa lugar na yaon isinakripisyo ni Ibrahim ang kanyang anak na si Isma`il, na kung saan ginugunita ng mga Muslim ang kanyang katapatan at pagiging masunurin sa Allah, taun-taon sa buwan ng Hajj.

**Jamarah o Jamarat (pangmaramihan): Ang tatlong nakatayong mga haliging bato, na matatagpuan sa magkakahiwalay na lugar sa Mina. Ang isa sa mga ritwal na gawain sa Hajj ay ang pagbabato sa mga nakatayong haliging ito. Ito ay isinasagawa bilang pagsunod sa ipinag-utos ni Propeta Muhammad (ﷺ). Sa lugar na ito ng Mina, isinakripisyo ni Ibrahim ang kanyang anak na si Isma`il. Noong sila ay papunta na sa lugar na kung saan niya isasaganap ang pag-aalay sa kanyang anak, nagpapakita ang Shaytan sa kanilang dinaraanan at binubuyo silang huwag itong isagawa, at sa tuwing ito ay nagpapakita sa kanila ay binabato ito ni Ibrahim. Eksakto sa lugar na kung saan nagpakita ang Shaytan ay matatagpuan ang tatlong nakatayong mga haliging bato; at sa buwan ng Hajj, isinasagawa ang pagbabatong ito bilang paggunita sa katapatan at taimtim na pagsunod ni Ibrahim sa mga ipinag-utos ng Allah. Batid nating sa halip na si Isma`il ang naisakripisyo, ang Allah ay nagbaba ng tupa upang ito ang maialay ni Ibrahim.

Salas/Taron: At inyong alalahanin ang Allah sa loob ng mga [itinakdang] bilang na araw.(80) Nguni’t, sinuman ang nagmamadali [para sa kanyang paglisan] sa dalawang araw, hindi isang pagkakasala sa kanya, at sinuman ang magpaliban [hanggang sa tatlong araw], hindi isang pagkakasala sa kanya – para sa sinumang natatakot [sa Allah]. At inyong katakutan ang Allah at inyong alalahanin na sa Kanya kayo ay titipunin.

(80) Ito ang tatlong araw na pananatili sa Mina sa panahon ng Hajj; ika-11, 12 at 13 na araw ng buwan ng Dhul Hijjah sa pamamagitan ng pagbigkas ng Allahu Akbar nang maraming ulit habang nagkakatay ng hady [hayop na gagamitin sa pag-aalay] at sa oras ng pagbato [Ramy] sa mga Jamarat.

Quranenc.com: Mag-aalaala kayo kay Allāh sa mga araw na bilang, ngunit ang sinumang nagmadali [sa pag-alis] sa dalawang araw ay walang kasalanan sa kanya at ang sinumang nagpahuli ay walang kasalanan sa kanya: sa sinumang nangilag magkasala. Mangilag kayong magkasala kay Allāh at alamin ninyo na kayo ay sa Kanya pag-uumpukin.


204

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُعۡجِبُكَ قَوۡلُهُۥ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَيُشۡهِدُ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا فِي قَلۡبِهِۦ وَهُوَ أَلَدُّ ٱلۡخِصَامِ

ICDO: Mayroong ilan sa mga taong mapagkunwari na maiibigan mo, O Muhammad (ﷺ), ang kanilang mga magagaling na pananalita, gayong ang hinahangad lamang nila ay ang makamundong kapakinabangan at hindi ang Kabilang-Buhay.

At sumusumpa at tumetestigo sa Allah na ang niloloob ng kanyang puso ay pagmamahal sa Islam – ang mga ganitong pamamaraan ay siyang sukdulang katapangan laban sa Allah at ito ay matinding pakikipaglaban sa Islam at sa mga Muslim.

Salas/Taron: At kabilang sa sangkatauhan [sa mga mapagkunwari] ay isa na ang kanyang pananalita ay maaaring makapagbigay-kasiyahan sa iyo sa mundong ito, at kanyang tinatawag ang Allah upang saksihan ang anumang nasa kanyang puso subali’t siya ang pinakamalupit(81) sa mga kalaban.

(81) Isinalaysay ni Aishah: Ang Propeta ay nagsabi, “Ang pinakakinamumuhiang tao ng Allah ay ang isang malupit sa kanyang kaaway.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 3, Hadith Bilang 637]

Quranenc.com: Mayroon sa mga tao na nagpapahanga sa iyo ang sabi niya hinggil sa buhay pangmundo at nagpapasaksi siya kay Allāh sa nasa puso niya samantalang siya ay pinakapalaban sa mga kaalitan.


205

وَإِذَا تَوَلَّىٰ سَعَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ لِيُفۡسِدَ فِيهَا وَيُهۡلِكَ ٱلۡحَرۡثَ وَٱلنَّسۡلَۚ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلۡفَسَادَ

ICDO: At kapag siya ay tumalikod na sa iyo, O Muhammad (ﷺ), ang kanyang pagpapakalakas at pagpupunyagi sa kalupaan ay upang gumawa ng kapinsalaan, pagsisirain ang mga pananim ng tao, at pagpapatayin ang kanilang mga alagang hayop. At ang Allah, hindi Niya nagugustuhan ang mga gumagawa ng kapinsalaan.

Salas/Taron: At kung siya ay tumalikod sa iyo, siya ay nagsisikap sa kalupaan upang maghasik doon ng katiwalian at maminsala ng mga pananim at ng mga hayupan. At hindi minamahal ng Allah ang katiwalian.

Quranenc.com: Kapag tumalikod siya ay nagpupunyagi siya sa lupa upang magtiwali rito at mamuksa ng mga pananim at mga hayupan. Si Allāh ay hindi umiibig sa katiwalian.


206

وَإِذَا قِيلَ لَهُ ٱتَّقِ ٱللَّهَ أَخَذَتۡهُ ٱلۡعِزَّةُ بِٱلۡإِثۡمِۚ فَحَسۡبُهُۥ جَهَنَّمُۖ وَلَبِئۡسَ ٱلۡمِهَادُ

ICDO: At kapag pinayuhan ang masama na mapagkunwaring ito at sinabi sa kanyang, Matakot ka sa Allah, ingatan mo ang Kanyang kaparusahan, at itigil mo ang pamiminsala sa kalupaan; ay hindi siya tatanggap ng payo bagkus ay matatangay pa siya ng kanyang pagmamataas at pagkagalit na kamangmangan, nang sa gayon ay makagawa pa siya ng maraming pagkakasala. Kayat sapat na para sa kanya ang Impiyerno at ang kaparusahan doon. Ito ang pinakamasamang paroroonan at pinakamasamang lugar na hantungan.

Salas/Taron: At kapag sinasabi sa kanya: “Matakot ka sa Allah,” [siya ay hindi tumatalima bagkus] ang pagmamalaki ay naghahatid sa kanya nang [higit pang] kasamaan. Kaya, sapat na sa kanya ang Impiyerno at sadyang napakasamang pook ng paghihimlayan.

Quranenc.com: Kapag sinabi sa kanya: “Mangilag kang magkasala kay Allāh,” dumadaklot sa kanya ang kapalaluan dahil sa kasalanan. Kaya sapat sa kanya ang Impiyerno. Talagang kay saklap ang himlayan!


207

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَشۡرِي نَفۡسَهُ ٱبۡتِغَآءَ مَرۡضَاتِ ٱللَّهِۚ وَٱللَّهُ رَءُوفُۢ بِٱلۡعِبَادِ

ICDO: Mayroon namang mga taong nagsasakripisyo ng kanilang mga sarili sa paghahangad nila ng pagmamahal ng Allah, sa pamamagitan ng Jihad sa Daan ng Allah at pagiging masunurin sa Kanya. At ang Allah ay Raouf – Punung-Puno ng Kabutihan para sa Kanyang mga alipin at Napakalawak ang Kanyang Awa sa mga sumasampalataya sa Kanya, rito sa daigdig; at sa Kabilang-Buhay ay gagantimpalaan sila ng kabutihan.

Salas/Taron: At kabilang sa sangkatauhan ay isang nakahandang magbuwis ng sariling buhay upang hanapin ang kasiyahan ng Allah. At ang Allah ay Tigib ng Kabaitan sa [Kanyang] mga alipin.

Quranenc.com: May mga tao na magbibili ng sarili niya sa paghahangad sa kaluguran ni Allāh. Si Allāh ay Mahabagin sa mga lingkod.


208

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱدۡخُلُواْ فِي ٱلسِّلۡمِ كَآفَّةٗ وَلَا تَتَّبِعُواْ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيۡطَٰنِۚ إِنَّهُۥ لَكُمۡ عَدُوّٞ مُّبِينٞ

ICDO: O kayong mga naniwala sa Allah bilang Rabb na Tagapaglikha, at kay Propeta Muhammad (ﷺ) bilang Propeta at Sugo, at sa Islam bilang Deen; pumasok (sumunod) kayo sa kabuuang batas ng Islam — ito ay gampanan ninyo nang maigi at huwag kayong mag-iiwan (ng anuman sa Kanyang ipinag-utos). At huwag ninyong sundin ang mga daan ni Shaytan na magtutulak sa inyo tungo sa daan ng mga pagkakasala dahil sa siya ay tunay ninyong kaaway. Kayat maging maingat kayo sa kanya.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, pumasok kayo sa Islam nang lubusan [at buong puso]. At huwag kayong sumunod sa mga yapak ng satanas. Katotohanan, para sa inyo, siya ay isang hayag na kaaway.

Quranenc.com: O mga sumampalataya, pumasok kayo sa Islām nang lubusan at huwag kayong sumunod sa mga yapak ng demonyo; tunay na siya para sa inyo ay isang kaaway na malinaw.


209

فَإِن زَلَلۡتُم مِّنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡكُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

ICDO: At kapag lumihis kayo sa Matuwid na Landas pagkatapos na dumating sa inyo ang mga malinaw na katibayan na Quran at Sunnah, dapat ninyong mabatid na ang Allah ay `Azeez – Kataas-Taasan at Punung-Puno ng Karangalan na Ganap na Makapangyarihan sa Kanyang mga kaharian, na Hakeem – Ganap na Maalam sa Kanyang ipinag-uutos at ipinagbabawal. Inilalagay Niya ang lahat ng bagay sa tama at dapat nitong paglagyan at wala Siyang nakaliligtaan na anupaman.

Salas/Taron: At kung kayo ay napalihis pagkaraan na ang malinaw na ayaat [aral o babala] ay dumating sa inyo, samakatuwid, dapat ninyong malaman na ang Allah ay Ganap na Makapangyarihan, Tigib ng Karunungan.

Quranenc.com: Ngunit kung natisod kayo noong matapos dumating sa inyo ang malilinaw na patunay, alamin ninyo na si Allāh ay Makapangyarihan, Marunong.


210

هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّآ أَن يَأۡتِيَهُمُ ٱللَّهُ فِي ظُلَلٖ مِّنَ ٱلۡغَمَامِ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ وَقُضِيَ ٱلۡأَمۡرُۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ

ICDO: Ano pa ba ang hinihintay ng mga yaong lumabag at tumanggi pagkatapos maitatag ang mga malinaw na katibayan? Kinakailangan pa bang ang Allah ay dumating(16) sa kanila sa pamamagitan ng mga anino ng ulap ayon sa Kanyang kadakilaan sa Araw ng Muling Pagkabuhay upang maghukom ng makatarungang paghuhukom sa kanila; na maging ang mga anghel ay darating din sa Araw na yaon? At doon ipapasiya ng Allah ang Kanyang paghuhukom sa kanila at wala silang magagawa (sa Araw na yaon) sapagkat ang lahat ng mga nilikha ay sa Allah lamang nagbabalik (para sa pagpapasiya).

(16) Dumating – Lahat ng inihayag sa Aklat ng Allah na Al-Quran hinggil sa mga sifat (صفات) – mga katangian ng Allah (تعالى – ang Kataas-taasan) – na tulad ng Kanyang pagdating, ang Kanyang pagparoon sa ibabaw ng Kanyang `Arsh (na isinalin bilang Trono), ang Kanyang Mukha, mga Mata, mga Kamay, mga Paa, mga Lulod at iba pa bilang Kanyang mga katangian. At sa lahat ng sinabi ng Sugo ng Allah mula sa mga tunay na mapapanaligang Ahadith (mga pagsasalaysay), tulad ng Kanyang katangian na Nuzul (نزول ), ang Kanyang pagbaba, ang Kanyang pagtawa at iba pa. Ang mga katangiang nabanggit ay naaangkop lamang sa Kanyang Kadakilaan, Kamaharlikaan, at sa Kanyang pagiging Bukod-Tangi at Nag-iisang Tagapaglikha.

Ang lahat ng mga katangiang ito ay angkop na angkop lamang sa Allah nang wala Siyang nakakahalintulad na kahit na alinman sa Kanyang mga nilikha. Sinabi ng Allah sa Quran: …Siya ay walang katulad at walang maihahambing sa Kanya mula sa anuman na Kanyang mga nilikha, at Siya ay As-Samee` – ang Ganap na Nakakarinig, na Al-Baseer – ang Ganap na Nakakakita… (ang pagkakasalin ng kahulugan, Quran 42:11); At kailanman ay walang maihahalintulad sa Kanya. (ang pagkakasalin ng kahulugan, Quran 112:4).

Ang mga paham o pantas na pangrelihiyon ng Quran at Sunnah ay naniniwala sa mga katangiang ito at pinagtibay na ang mga ito ay tunay Niyang Katangian:

a] Nang hindi ito binibigyan ng Ta`wil (تأويل) o Tahrif  (تحريف) – nang hindi ito pinakahuhulugan ng ibang bagay. Na tulad halimbawa ng pagkakalikha ng Allah kay Adam sa pamamagitan ng Kanyang kamay, hindi maaaring alisin ang katangian na Siya ay nagtataglay ng Kamay, at pagkatapos ay bibigyan ng ibang pakahulugan at sasabihin na ito ay sumasagisag sa kapangyarihan. Siya ay nagtataglay ng Kamay at kung papaano ito, ito ay batay sa Kanyang Kadakilaan at Kamaharlikaan.

b] Nang hindi ito ginagawan ng Tashbih ( تـشـبيه) – nang hindi binibigyan ng pagkakatulad o pagkakahawig sa alinman sa Kanyang mga nilikha. Hindi maaari na ang Kanyang mga katangian ay katulad ng alinman sa Kanyang mga nilikha, sapagkat Siya ay walang katulad: At walang sinuman ang maihahambing sa Kanya.

k] Nang hindi sinasabi na ito ay Ta`atil (تعطيل ) – ganap na ipagsasawalang-bahala ang Kanyang mga katangian na tulad halimbawa ng pagtanggi na Siya ay may Mukha at iba pa.

d] Nang hindi tinatanong ang pagiging paano o Takyif (تكييف) nito, dahil kung paano ito nagaganap, ay batay lamang sa kadakilaan ng Allah at sa Kanyang kamaharlikaan.

Salas/Taron: Sila ba ay walang hinihintay maliban na ang Allah ay nararapat na lumapit sa kanila sa mga anino ng mga ulap at [maging] ang mga anghel? [Pagkaraan] ang pangyayari [o ang kaso ay saka lamang] napagpasiyahan. At sa Allah, ibabalik ang [lahat ng mga] pangyayari.

Quranenc.com: Wala silang hinihintay maliban na dumating sa kanila si Allāh na nasa mga lilim ng mga ulap at ang mga anghel at napagpasyahan ang usapin. Tungo kay Allāh panunumbalikin ang mga usapin.


211

سَلۡ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ كَمۡ ءَاتَيۡنَٰهُم مِّنۡ ءَايَةِۭ بَيِّنَةٖۗ وَمَن يُبَدِّلۡ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُ فَإِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ

ICDO: Tanungin mo, O Muhammad (ﷺ) ang mga angkan ni Isra`il na nagmamatigas sa iyo: Ilan ba ang ibinigay ng Allah sa kanilang mga malinaw na palatandaan sa kanilang Aklat bilang gabay tungo sa katotohanan? Subalit ang lahat ng ito ay hindi nila pinaniwalaan – tinalikuran nila at binago ito mula sa pagiging totoo nito.

Samakatuwid, ang sinumang magbago ng kagandahang-loob at biyaya ng Allah (na ito ay ang Kanyang Deen); at tumanggi pagkatapos itong mabatid at naging malinaw sa kanya ang mga katibayan hinggil dito, katiyakang matindi ang gagawing pagpaparusa ng Allah sa kanya.

Salas/Taron: Tanungin mo ang mga anak ni Israel kung ilang ayaat [tanda] ng katibayan ang Aming naipagkaloob sa kanila? At sinumang magpalit [o magbago] sa pagpapala ng Allah [para sa kawalan ng paniniwala] pagkaraang ito ay dumating sa kanya, magkagayon, ang Allah ay mahigpit sa pagpaparusa.

Quranenc.com: Magtanong ka sa mga anak ni Israel kung ilan ang ibinigay Namin sa kanila na malinaw na tanda. Ang sinumang nagpapalit sa biyaya ni Allāh noong matapos dumating ito sa kanya, tunay na si Allāh ay matindi ang pagpaparusa.


212

زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا وَيَسۡخَرُونَ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۘ وَٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ فَوۡقَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ وَٱللَّهُ يَرۡزُقُ مَن يَشَآءُ بِغَيۡرِ حِسَابٖ

ICDO: Pinaganda sa mga di-naniwala sa Kaisahan ng Allah ang makamundong buhay na may kalakip na pagnanasa at pagpapasarap. At kinukutya nila ang mga naniwala sa Allah. Subalit yaong mga may takot sa kanilang Rabb na Tagapaglikha, sila ang labis na makahihigit sa Kabilang-Buhay kaysa sa mga walang pananampalataya, dahil sa sila ay papapasukin ng Allah sa matataas na antas ng Hardin (Al-Jannah), at ilulugmok naman ang mga walang pananampalataya sa kaila-ilaliman ng Impiyernong-Apoy. At ang Allah ay magkakaloob ng Kanyang biyaya sa Araw ng Muling Pagkabuhay sa sinumang Kanyang nais mula sa Kanyang mga nilikha nang walang hangganan.

Salas/Taron: Ginawang kaakit-akit ang buhay sa mundong ito para sa mga di-naniniwala at kanilang kinukutya yaong mga naniniwala. Subali’t yaong mga natatakot sa Allah ay nakapaibabaw sa kanila [sa mga di-naniwala] sa Araw ng Pagkabuhay na Muli. At ang Allah ay nagbibigay ng panustos sa sinumang Kanyang nais nang walang pagtutuos [o takdang sukat].

Quranenc.com: Ipinaakit para sa mga tumangging sumampalataya ang buhay pangmundo at nanunuya sila sa mga sumampalataya samantalang ang mga nangilag magkasala ay sa ibabaw nila sa Araw ng Pagbangon. Si Allāh ay tumutustos sa sinumang niloloob Niya nang walang pagtutuos.


213

كَانَ ٱلنَّاسُ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ فَبَعَثَ ٱللَّهُ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ لِيَحۡكُمَ بَيۡنَ ٱلنَّاسِ فِيمَا ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۚ وَمَا ٱخۡتَلَفَ فِيهِ إِلَّا ٱلَّذِينَ أُوتُوهُ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۖ فَهَدَى ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِمَا ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِ مِنَ ٱلۡحَقِّ بِإِذۡنِهِۦۗ وَٱللَّهُ يَهۡدِي مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٍ

ICDO: Ang mga tao ay nagmula lamang sa iisang komunidad na nagkakaisa sa paniniwala sa Allah, pagkatapos nito ay nagkasalungatan sila sa kanilang Deen, na kung kaya, nagpadala ang Allah ng mga Propeta upang ibahagi ang Deen ng Allah at dinala (nila) ang magandang balita hinggil sa Al-Jannah para sa sinumang susunod sa Allah; at nagbigay ng babala sa sinumang lalabag at hindi maniniwala, na ang para sa kanila ay Impiyernong-Apoy. 

At kasama na ipinadala ng Allah sa kanila ay mga Aklat mula sa kataas-taasan, na nagsasaad ng katotohanan bilang panuntunan ng mga tao sa anumang bagay na hindi nila pinagkasunduan.

At walang sinuman ang hindi nagkasundo hinggil kay Propeta Muhammad (ﷺ) at sa Aklat na kanyang dinala, kundi ang mga pinagkatiwalaan ng Allah ng Tawrah; bilang paglabag, pagkapoot at panibugho, gayong nalaman na nila rito ang lahat ng mga katibayan at batas.

Samakatuwid, ginabayan ng Allah ang mga sumampalataya sa Kanya bilang biyaya at kagandahang-loob, tungo sa pagkakakilala ng katotohanan mula sa kamalian; at pagkakaunawa sa anumang bagay na hindi nila pinagkasunduan.

At ang Allah ay nagpapatnubay sa sinumang Kanyang nais mula sa Kanyang mga alipin tungo sa Matuwid na Landas.

Salas/Taron: Ang sangkatauhan [noon] ay iisang pamayanan [na sumasamba lamang sa Allah bago sila nagkawatak-watak] at ang Allah ay nagpadala  ng mga propeta bilang tagapaghatid ng magandang balita at tagapagbabala. At sa kanila ay ibinaba [o ipinahayag] ang Kasulatan sa katotohanan upang maghatol sa pagitan ng mga tao hinggil sa anumang kanilang ipinagkaiba rito. At walang ipinagkaiba rito [sa Kasulatan] maliban yaong mga pinagkalooban nito [ang mga Hudyo at Kristiyano] –  pagkaraang dumating sa kanila ang mga malilinaw na katibayan – na nagbunga ng matinding paninibugho sa isa’t isa. At pinatnubayan ng Allah yaong mga naniwala sa katotohanan hinggil sa anumang kanilang ipinagkaiba rito sa pamamagitan ng Kanyang kapahintulutan. At ang Allah ay nagpapatnubay sa sinumang Kanyang nais sa isang matuwid na landas.

Quranenc.com: Ang mga tao noon ay kalipunang nag-iisa, at nagpadala si Allāh ng mga propeta bilang mga tagapagbalita ng nakagagalak at mga tagapagbabala. Nagpababa Siya kasama sa kanila ng kasulatan kalakip ng katotohanan upang humatol sa pagitan ng mga tao sa anumang nagkaiba-iba sila hinggil doon. Walang nagkaiba-iba hinggil doon kundi ang mga binigyan nito noong matapos na dumating sa kanila ang malilinaw na patunay dala ng paglabag sa pagitan nila, ngunit nagpatnubay si Allāh sa mga sumampalataya para sa anumang nagkakaiba-iba sila hinggil doon na katotohanan ayon sa pahintulot Niya. Si Allāh ay nagpapatnubay sa sinumang niloloob Niya tungo sa landasing tuwid.


214

أَمۡ حَسِبۡتُمۡ أَن تَدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ وَلَمَّا يَأۡتِكُم مَّثَلُ ٱلَّذِينَ خَلَوۡاْ مِن قَبۡلِكُمۖ مَّسَّتۡهُمُ ٱلۡبَأۡسَآءُ وَٱلضَّرَّآءُ وَزُلۡزِلُواْ حَتَّىٰ يَقُولَ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ مَتَىٰ نَصۡرُ ٱللَّهِۗ أَلَآ إِنَّ نَصۡرَ ٱللَّهِ قَرِيبٞ

ICDO: Iniisip ba ninyo, O kayong nananampalataya sa Allah, na kayo ay makapapasok ng Al-Jannah nang walang anumang pagsubok na darating sa inyo, na katulad ng mga pagsubok sa mga mananampalatayang nauna sa inyo, na mga kahirapan, mga sakit, pagkatakot, mga paglindol at iba pang mga uri ng mga nakatatakot?

Hanggang sa sinabi ng isa sa Sugo ng Allah para sa kanila at ng mga naniwala, bilang pag-aasam na paratingin nang madali ang tulong mula sa Allah: Kailan darating ang tulong ng Allah? Walang pag-aalinlangan! Katiyakang malapit na ang tulong ng Allah sa mga mananampalataya. 

Salas/Taron: O kayo ba ay nag-aakala na kayo ay makapapasok sa Paraiso samantalang ang gayong [pagsubok] ay hindi pa dumating sa inyo tulad ng [pagsubok na] dumating sa mga yumaong nauna sa inyo? Sila ay dumanas ng matinding kahirapan at paghihikahos at sila ay naligalig at maging ang [kanilang] sugo at yaong mga naniniwalang kasama niya ay nagsabing: “Kailan kaya darating ang tulong ng Allah?” Walang alinlangan, ang tulong ng Allah ay nalalapit na.

Quranenc.com: O nag-aakala ba kayo na papasok kayo sa Paraiso samantalang hindi pa dumating sa inyo ang tulad ng sa mga lumipas noong wala pa kayo? Sumaling sa kanila ang kadahupan at ang kariwaraan. Niyanig sila hanggang sa magsabi ang sugo at ang mga sumampalataya kasama sa kanya: “Kailan ang pag-aadya ni Allāh?” Pansinin, tunay na ang pag-aadya ni Allāh ay malapit na!


215

يَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلۡ مَآ أَنفَقۡتُم مِّنۡ خَيۡرٖ فَلِلۡوَٰلِدَيۡنِ وَٱلۡأَقۡرَبِينَ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِۗ وَمَا تَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٞ

ICDO: Tinatanong ka ng iyong mga Sahabah (kasamahan), O Muhammad (ﷺ), kung alin sa kanilang mga yaman ang kanilang gugugulin nang sa gayon ay mapalapit sila sa Allah at kung sino ang kanilang tutustusan?

Sabihin mo sa kanila: Gugulin nila ang pinakamabuti mula sa kanilang kinitang Halal at malinis; at ito ay gastusin nila para sa kanilang mga magulang, kamag-anak, mga ulila, mga mahihirap, sa naglalakbay na nangangailangan ng panustos dahil sa napalayo siya sa kanyang pamilya at yaman. Katiyakan, lahat ng mabuting inyong ginagawa ay ganap na Nababatid ng Allah.

Salas/Taron: Sila ay nagtatanong sa iyo [O Muhammad] kung ano ang kanilang dapat gugulin [para sa kawanggawa]? Sabihin: “Anuman ang inyong gugulin para sa kabutihan ay [nararapat ilaan para] sa inyong mga magulang at sa mga kamag-anakan at sa mga ulila at sa mga dukha at sa mga manlalakbay. At anuman ang inyong ginagawang kabutihan – tunay, na ito ay lubos na nababatid ng Allah.”

Quranenc.com: Nagtatanong sila sa iyo kung ano ang gugugulin nila. Sabihin mo: “Ang anumang gugugulin ninyo na kabutihan ay ukol sa mga magulang, mga kamag-anak, mga ulila, mga dukha, at kinapos sa daan.” Ang anumang ginagawa ninyo na kabutihan, tunay na si Allāh dito ay Maalam.


216

كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِتَالُ وَهُوَ كُرۡهٞ لَّكُمۡۖ وَعَسَىٰٓ أَن تَكۡرَهُواْ شَيۡـٔٗا وَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۖ وَعَسَىٰٓ أَن تُحِبُّواْ شَيۡـٔٗا وَهُوَ شَرّٞ لَّكُمۡۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ

ICDO: Ipinag-utos ng Allah sa inyo, O kayong naniwala sa Kanya, na makipaglaban sa mga walang pananampalataya. Ang pakikipaglabang ito ay ayaw na ayaw ninyo – likas na hindi ninyo ito nagugustuhan dahil sa hirap na nararanasan dito at sa dami ng kapinsalaan; magkagayunpaman, maaaring ang bagay na inaayawan ninyo sa katunayan ay makabubuti para sa inyo. At maaari namang ang isang bagay na gusto ninyo, na katulad ng pamamahinga at panandaliang kaligayahan, ay makasasama para sa inyo. Ang Allah, Siya lamang ang Ganap na Nakaaalam kung ano ang makabubuti para sa inyo subalit kayo ay hindi ninyo alam. Kung gayon, mag-Jihad kayo sa Kanyang Daan. 

Salas/Taron: Ang Qital [pakikipaglaban](82) ay itinagubilin sa inyo bagaman ito ay nakamumuhi para sa inyo. At maaaring inyong kinamumuhian ang isang bagay subali’t ito ay nakabubuti para sa inyo; at maaaring inyong kinalulugdan ang isang bagay subali’t ito ay nakasasama para sa inyo. Ang Allah ay nakababatid [ng anumang nakabubuti para sa inyo] subali’t ito ay hindi ninyo [lubusang] nababatid.

(82) Qital – ang pakikipaglaban sa landas ng Allah nang buong lakas ay binigyan ng mahalagang pagsasaalang-alang sa Islam. Sa pamamagitan nito, ang Islam ay naitatag, ang Banal na Salita ng Allah ay naibantayog. [Ang Kanyang salita na ‘La ilaha illallah’ ay nangangahulugan na walang dapat sambahin maliban sa Allah lamang]. At dahil sa Jihad, ang Islam ay naipalaganap. Sa pagtalikod ng Muslim sa Jihad, ang Islam ay masisira at ang mga Muslim ay masasadlak sa pinakamababang kalagayan sa buhay, ang kanilang dangal ay maglalaho, ang kanilang mga lupain ay maaagaw sa kanila, at ang kanilang kapamahalaan ay maaangkin ng mga di-naniniwala. Isinalaysay ni Abdullah bin Mas’ud: Tinanong ko ang Sugo ng Allah, “O Sugo ng Allah, ano ba ang pinakamabuting gawa?” Siya ay sumagot: “Ang mag-alay ng Salaah sa mga itinakdang oras.” Tinanong kong muli: “Ano ang sumunod na kabutihan?” Siya ay sumagot, “Ang maging mabait at maasikaso sa iyong mga magulang.” At muli ko siyang tinanong: “Ano ang sumunod na kabutihan?” siya ay sumagot: “Ang makilahok sa Jihad [sa pakikipaglaban sa landas ng Allah].” Hindi ko na siya tinanong pang muli at kung tinanong ko pang muli, maaari niyang sabihin ang iba pa.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 4, Hadith Bilang 41]

Quranenc.com: Isinatungkulin sa inyo ang pakikipaglaban samantalang ito ay kasuklam-suklam para sa inyo. Marahil masuklam kayo sa isang bagay samantalang ito ay mabuti para sa inyo at marahil umibig kayo sa isang bagay samantalang ito ay masama para sa inyo. Si Allāh ay nakaaalam samantalang kayo ay hindi nakaaalam.


217

يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلشَّهۡرِ ٱلۡحَرَامِ قِتَالٖ فِيهِۖ قُلۡ قِتَالٞ فِيهِ كَبِيرٞۚ وَصَدٌّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَكُفۡرُۢ بِهِۦ وَٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ وَإِخۡرَاجُ أَهۡلِهِۦ مِنۡهُ أَكۡبَرُ عِندَ ٱللَّهِۚ وَٱلۡفِتۡنَةُ أَكۡبَرُ مِنَ ٱلۡقَتۡلِۗ وَلَا يَزَالُونَ يُقَٰتِلُونَكُمۡ حَتَّىٰ يَرُدُّوكُمۡ عَن دِينِكُمۡ إِنِ ٱسۡتَطَٰعُواْۚ وَمَن يَرۡتَدِدۡ مِنكُمۡ عَن دِينِهِۦ فَيَمُتۡ وَهُوَ كَافِرٞ فَأُوْلَـٰٓئِكَ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

ICDO: Itinatanong sa iyo ng mga Mushrikun, O Muhammad (ﷺ), ang hinggil sa pakikipaglaban sa Sagradong Buwan,(17) kung ito ba ay ipinahihintulot? Sabihin mo sa kanila: Ang pakikipaglaban sa Sagradong Buwan ay isang malaking paglabag sa paningin ng Allah, maging ang paggawa ng anumang kasalanan at pagdanak ng dugo sa mga sagradong buwan na yaon.

Gayunpaman, ang pagbawalan ninyo ang tao na pumasok ng Islam sa pamamagitan ng pagpaparusa at pananakot sa kanila; ang tanggihan ninyo ang Allah, ang Kanyang Sugo at ang Kanyang Deen; at ang pagbawalan ang mga Muslim na pumasok sa Masjid Al-Haram (sa Makkah); at ang palabasin ang Propeta at ang mga Muhajirin* mula rito, na sila ay ang mga yaong pamilya at mga kamag-anak ng Propeta: ang lahat ng ito ay mas malaking kasalanan at sukdulan na paghihimagsik laban sa Allah kaysa sa pakikipaglaban sa Sagradong Buwan. At ang Shirk (din) na inyong ginagawa ay mas nakahihigit na malaking kasalanan kaysa sa pakikipaglaban sa Sagradong Buwan.

At yaong mga walang pananampalataya ay hindi titigil sa kanilang paggawa ng kasamaan, bagkus ay magpapatuloy pa rin sila at kailanman ay hindi sila titigil sa pakikipaglaban sa inyo hanggang sa maibalik nila kayo sa pagiging Kufr** – maialis kayo sa Islam, kung ito ay kaya nilang gawin.

Subalit sinuman sa inyong mga Muslim ang susunod sa kanila at tatalikod sa Kanyang Deen – sa Deen ng Allah at pagkatapos ay namatay na walang pananampalataya, walang pag-aalinlangan, mawawalan ng saysay ang lahat ng kanyang mga gawa rito at sa Kabilang-Buhay, at magiging kabilang siya sa mga mananatili sa Impiyernong-Apoy magpasawalang-hanggan.

(17) Ang mga Sagradong Buwan ay buwan ng Rajab, Dhul Qa`dah, Dhul Hijjah at Muharram.

*Muhajirin: Ang sinuman sa mga naunang Muslim na nangibang-bayan mula sa alinmang lugar patungong Al-Madinah, noong kapanahunan ni Propeta Muhammad (ﷺ) bago nasakop ang Makkah; kabilang din sa kahulugan nito ang isa na nangibang-bayan nang alang-alang sa Allah, at ang isa na tinalikuran ang lahat ng bagay na ipinagbawal ng Allah.

**Kufr: Ang pagtanggi sa katotohanan, ang pagtanggi sa Allah, at sa Kanyang mga Propeta at Sugo, sa lahat ng mga Anghel, sa lahat ng mga Banal na Aklat, sa Araw ng Muling Pagkabuhay at sa Al-Qadr – ang pagkakatakda ng lahat ng bagay sa tamang sukat.

Salas/Taron: Sila [mga di-naniniwala] ay nagtatanong sa iyo tungkol sa sagradong buwan(83) [hinggil sa pakikipaglaban sa Landas ng Allah sa loob ng mga buwang ito]. Sabihin: “Ang pakikipaglaban [sa mga buwang ito] ay malaking [kasalanan] subali’t ang [inyong] hadlangan [ang mga tao] sa Landas ng Allah [ang Islam] at ang kawalan ng paniniwala sa Kanya, at ang pagpigil sa [pagtungo sa] Masjid Al-Haram at ang pagtaboy sa mga mamamayan nito ay higit na malalaking [kasalanan] sa paningin ng Allah [kaysa sa pakikipaglaban sa sagradong buwan]. At ang fitnah(84) [di-makatarungang pag-usig] ay higit na masama kaysa sa pagpatay. At sila ay patuloy na makikipaglaban sa inyo hanggang kayo ay kanilang mailayo sa inyong relihiyon sa abot ng kanilang kakayahan. At sinuman sa inyo ang tumiwalag sa kanyang relihiyon at namatay bilang isang di-naniniwala, sila yaong ang kanilang mga gawain ay nawalan ng kabuluhan sa mundong ito at sa kabilang buhay. At sila yaong mga maninirahan sa Apoy. Sila ay mamamalagi roon nang walang hanggan.

(83) Ang ayaah na ito ay sinusugan sa pamamagitan ng ayaah 9:36.

(84) Fitnah – Ito ay kawalan ng paniniwala pagkaraang ang isang tao ay naniniwala sa Allah o ang Fitnah ay maaaring isang pagsubok o kalamidad at kapinsalaan o pagbibigay katambal sa Allah. Sa ayaah na ito, ang tinutukoy na Fitnah ay ang mga di-makatarungang pag-usig.

Quranenc.com: Nagtatanong sila sa iyo tungkol sa Buwang Pinakababanal sa pakikipaglaban dito. Sabihin mo: “Ang isang pakikipaglaban dito ay isang malaking [kasalanan], ang isang pagsagabal sa landas ni Allāh, ang isang kawalang-pananampalataya sa Kanya, [ang isang paghadlang] sa pagpasok sa Masjid na Pinakababanal, at ang isang pagpapalayas sa mga naninirahan [malapit] dito ay higit na malaking [kasalanan] sa ganang kay Allāh. Ang panliligalig ay higit na malaking [kasalanan] kaysa sa pagpatay. Hindi sila titigil na kumakalaban sa inyo hanggang sa magpatalikod sila sa inyo palayo sa relihiyon ninyo kung makakakaya sila. Ang sinumang tumalikod kabilang sa inyo sa relihiyon niya at namatay habang siya ay isang tagatangging sumampalataya, ang mga iyon ay nawalang kabuluhan ang mga gawa nila sa mundo at Kabilang-buhay. Ang mga iyon ay ang mga maninirahan sa Apoy; sila ay doon mga mamamalagi.


218

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ وَجَٰهَدُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أُوْلَـٰٓئِكَ يَرۡجُونَ رَحۡمَتَ ٱللَّهِۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ

ICDO: Katiyakan, yaong naniwala sa Allah at sa Kanyang Sugo at sumunod sa batas, at yaong iniwanan nila ang kanilang mga tahanan at nagsagawa ng Jihad sa Daan ng Allah – sila ang labis na naghahangad ng kagandahang-loob ng Allah at ng Kanyang gantimpala. At ang Allah, Siya ay Ghafour – Ganap na Mapagpatawad sa mga kasalanan ng Kanyang mga aliping naniniwala sa Kanya, na Raheem – Napakamaawain na napakalawak ng Kanyang Awa at Ganap na Mapagmahal sa kanila.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga naniwala at yaong mga nagsilikas [hijrah o nangibang bayan nang dahil sa pagmamahal sa Allah] at nagpunyagi [at nakipaglaban] sa Landas ng Allah, sila yaong mga umaasa sa habag ng Allah. At ang Allah ay Mapagpatawad, Maawain.

Quranenc.com: Tunay na ang mga sumampalataya at ang mga lumikas at nakibaka ayon sa landas ni Allāh, ang mga iyon ay umaasa sa awa ni Allāh. Si Allāh ay Mapagpatawad, Maawain.


219

۞يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِۖ قُلۡ فِيهِمَآ إِثۡمٞ كَبِيرٞ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ وَإِثۡمُهُمَآ أَكۡبَرُ مِن نَّفۡعِهِمَاۗ وَيَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلِ ٱلۡعَفۡوَۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَتَفَكَّرُونَ

ICDO: Tinatanong ka ng mga Muslim, O Muhammad (ﷺ), kung ano ang batas hinggil sa mga nakalalasing na inumin, sa paggawa nito, sa pag-inom nito, sa pagbili at pagtinda nito. Ang Khamr ay tumutukoy sa lahat ng uri ng mga nakalalasing, nakasasara at nakasisira ng matinong pag-iisip – maging ito man ay isang uri ng inumin o pagkain.

At tinatanong ka rin nila hinggil sa pagsusugal – ito ay ang anumang bagay na may kinalaman sa pagkuha o pagbibigay ng salapi bilang pagtaya, na ito ay pakikipagpustahan ng dalawang panig o higit pa.

Sabihin mo sa kanila: Ang mga bagay na ito ay nagdudulot ng kapinsalaan at malaking kasiraan sa Deen at sa makamundong kabuhayan, gayundin sa mga kaisipan at mga kayamanan, bagamat may kaunting pakinabang dito ang mga tao dahil sa kumikita sila ng salapi at iba pa; gayunpaman, ang kasalanan sa pagsagawa nito ay mas nakahihigit kaysa sa ibinibigay nitong kapakinabangan, dahil sa ito ay nakapipigil sa pag-alaala sa Allah, sa pagsa-Salah at nagdudulot din ito ng paglalaban-laban sa isa’t isa at poot sa pagitan ng mga tao, at nakasisira ng kayamanan. Ito ang unang talata hinggil sa pagbabawal sa dalawang bagay na ito.

At tinatanong ka nila, kung gaano kalaki ang halagang maaari nilang gugulin sa kanilang mga kayamanan bilang kusang pagsasagawa ng kawanggawa. Sabihin mo sa kanila: Gugulin ninyo ang halagang lumabis sa inyong pangangailangan.

Sa pamamagitan ng Kanyang mga talata, ginawang malinaw ng Allah sa inyo ang Kanyang mga batas, nang sa gayon ay mapag-isipan ninyo kung ano ang makabubuti sa inyo,

Salas/Taron: Sila ay nagtatanong sa iyo tungkol sa alak(85) at sugal. Sabihin: “Sa mga ito ay [may kaakibat na] malaking kasalanan at ilang pakinabang para sa tao subali’t ang kasalanang [ibinubunga nito] ay nakahihigit kaysa sa [kaunting] pakinabang nito.” At sila ay nagtatanong kung ano ang dapat nilang gugulin [para sa kawanggawa]. Sabihin: “Anumang labis sa inyong mga pangangailangan.” [Katulad ng paglilinaw na ito] ginawang malinaw ng Allah ang Kanyang mga batas upang sakali kayo ay makapag-isip.

(85) Alak – Isinalaysay ni Ibn Umar: Ang Sugo ng Allah ay nagsabi, “Sinuman ang uminom ng nakalalasing na inumin [alak] sa mundong ito at hindi nagsisi at hindi nagsumamo sa Allah ng kapatawaran bago mamatay, ipagkakait ito sa kanya sa Kabilang buhay.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 7, Hadith Bilang 481]. Ang ayah na ito [219] hinggil sa alak at sugal ay sinusugan sa pamamagitan ng ayah 5:90.

Quranenc.com: Nagtatanong sila sa iyo tungkol sa alak at sugal. Sabihin mo: “Sa dalawang ito ay may kasalanang malaki at mga pakinabang para sa mga tao ngunit ang kasalanan sa dalawang ito ay higit na malaki kaysa sa kapakinabangan sa dalawang ito.” Nagtatanong sila sa iyo kung ano gugugulin nila. Sabihin mo: “Ang kalabisan.” Gayon naglilinaw si Allāh para sa inyo ng mga tanda nang sa gayon kayo ay mag-iisip-isip.


220

فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۗ وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡيَتَٰمَىٰۖ قُلۡ إِصۡلَاحٞ لَّهُمۡ خَيۡرٞۖ وَإِن تُخَالِطُوهُمۡ فَإِخۡوَٰنُكُمۡۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ ٱلۡمُفۡسِدَ مِنَ ٱلۡمُصۡلِحِۚ وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَأَعۡنَتَكُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٞ

ICDO: (Rito sa daigdig) at sa Kabilang-Buhay.

At tinatanong ka rin nila, O Muhammad (ﷺ), hinggil sa mga ulila kung paano nila pakikitunguhan ang mga ito sa kanilang pamumuhay at (kung papaano iingatan ang) kanilang mga kayamanan. Sabihin mo sa kanila: Ang tanging makabubuti ay ang pagiging matapat ninyo sa kanila, na kung kaya,gawin ninyo palagi kung ano ang nakabubuti.

Subalit kapag isinama na ninyo sila (o naging bahagi na sila) ng inyong pang-araw-araw na pamumuhay, ang (unang) dapat ninyong isaalang-alang, ay sila ay inyong mga kapatid sa Islam. Kayat tungkulin ng kapatid na pangalagaan niya ang anumang makabubuti para sa kanyang kapatid.

At ang Allah ay Siyang Ganap na Nakababatid kung sino ang nakialam sa mga kayamanan o pagmamay-ari ng ulila at kung sino ang naging matiyaga sa pamamagitan ng kanyang katapatan, dahil kung nanaisin lamang ng Allah, ay kaya Niya kayong ilagay sa paghihirap at ipagbawal ang pagsama (o paghalo) ng kanilang kayamanan sa inyong kayamanan. Katiyakan, ang Allah ay `Azeez – Kataas-Taasan at Punung-Puno ng Karangalan na Ganap na Makapangyarihan sa Kanyang mga Kaharian, na Siya ay Hakeem – Ganap na Maalam sa Kanyang mga nilikha, sa pangangasiwa nito at sa pagsasagawa ng batas.

Salas/Taron: Sa [buhay sa] mundong ito at sa kabilang buhay. At sila ay nagtatanong sa iyo tungkol sa mga ulila. Sabihin: “Ang pagpapaunlad [tapat na pangangasiwa] para sa kanila ay siyang pinakamabuti. At kung inyong pagsasamahin ang inyong mga gawain [at yaman] sa kanilang [yaman], [alalahaning] sila ay inyong mga kapatid. At ang Allah ay Nakababatid kung sino ang may layon ng kasamaan at kung sino ang may layon ng kabutihan. Kung nais lamang ng Allah, kayo ay Kanyang magagawang isadlak sa kahirapan. Katotohanan, ang Allah ay Ganap na Makapangyarihan, Tigib ng Karunungan.”

Quranenc.com: hinggil sa Mundo at sa Kabilang-buhay. Nagtatanong sila sa iyo tungkol sa mga ulila. Sabihin mo: “Ang isang pagsasaayos para sa kanila ay mabuti.” Kung nakihalo kayo sa kanila [sa ukol sa inyo], mga kapatid ninyo [sila]. Si Allāh ay nakaaalam sa tagapagtiwali sa tagapagsaayos. Kung sakaling niloob ni Allāh ay talaga sanang nagpahirap Siya sa inyo. Tunay na si Allāh ay Makapangyarihan, Marunong.


221

وَلَا تَنكِحُواْ ٱلۡمُشۡرِكَٰتِ حَتَّىٰ يُؤۡمِنَّۚ وَلَأَمَةٞ مُّؤۡمِنَةٌ خَيۡرٞ مِّن مُّشۡرِكَةٖ وَلَوۡ أَعۡجَبَتۡكُمۡۗ وَلَا تُنكِحُواْ ٱلۡمُشۡرِكِينَ حَتَّىٰ يُؤۡمِنُواْۚ وَلَعَبۡدٞ مُّؤۡمِنٌ خَيۡرٞ مِّن مُّشۡرِكٖ وَلَوۡ أَعۡجَبَكُمۡۗ أُوْلَـٰٓئِكَ يَدۡعُونَ إِلَى ٱلنَّارِۖ وَٱللَّهُ يَدۡعُوٓاْ إِلَى ٱلۡجَنَّةِ وَٱلۡمَغۡفِرَةِ بِإِذۡنِهِۦۖ وَيُبَيِّنُ ءَايَٰتِهِۦ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ

ICDO: At huwag kayong magsipag-asawa, O kayong mga Muslim, ng mga Mushrikat – mga kababaihang sumasamba ng iba bukod sa Allah, hanggang sa tanggapin nila ang Islam nang buong puso. Dapat ninyong mabatid na ang isang babaing alipin, walang yaman, walang halaga sa lipunan, na sumasampalataya sa Allah ay higit na nakabubuti kaysa sa isang Mushrikah — isang babaing nagtatambal sa pagsamba o sumasamba ng iba bukod sa Allah; kahit na ang isang malayang Mushrikah na ito (na ang ibig sabihin ay hindi siya alipin) ay kalugud-lugod sa inyong paningin.

At huwag ninyong ipakasal ang inyong mga kababaihang naniniwala sa Allah – alipin man ito o isang malaya, sa mga Mushrikin* (nagtatambal sa pagsamba o sumasamba ng iba), hanggang sa sila ay maniwala sa Allah at sa Kanyang Sugo. At dapat ninyong mabatid na ang aliping lalaking mananampalataya, kahit na siya ay isang mahirap ay higit na nakabubuti kaysa sa isang Mushrik, na kahit na ang Mushrik na ito ay kalugud-lugod pa sa inyong paningin.

Silang mga Mushrikun, kalalakihan man o mga kababaihan, ay nag-aanyaya sa sinuman na kanilang makakapiling (o magiging kabiyak) patungo sa Impiyerno, subalit ang Allah, inaanyayahan Niya ang Kanyang mga alipin sa Kanyang Deen ng katotohanan, na magdadala sa kanila patungo sa Al-Jannah (Hardin) at pagpapatawad sa kanila ng kanilang pagkakasala ayon sa kagustuhan ng Allah. At ipinaliwanag Niya ang Kanyang mga talata at mga batas sa mga tao, nang sa gayon ay makaalaala sila at ito ay maging aral sa kanila.

*Mushrikun o Mushrikin (mga kalalakihan at kababaihan), Mushrik (isang lalaki), Mushrikah (isang babae), Mushrikat (mga kababaihan): Ang nakagawa ng pagkakasala na Shirk; naglagay ng katambal sa pagsamba sa Allah; sumamba sa mga idolo, santo, rebulto, imahen, mga diyus-diyosan, mga inanyuang bagay, mga tao, mga propeta at iba pa; mga pagano; hindi naniwala sa Kaisahan ng Allah at sa Kanyang Sugong si Propeta Muhammad (ﷺ). Lahat ng mga nagsagawa ng Shirk, na namatay nang hindi nakapagsisi at hindi itinuwid ang mga sarili mula sa mga dhulm (sukdulang kasamaan) na ito, ay mananatili sa Impiyernong-Apoy magpasawalang-hanggan.

Salas/Taron: At huwag ninyong pakasalan ang mga babaing nagtatambal [o sumasamba sa mga diyus-diyusan] hanggang sila ay maniwala [sa Kaisahan ng Allah]. At ang isang naniniwalang babaing alipin ay higit na mabuti kaysa sa [malayang] nagtatambal kahit na siya ay inyong naiibigan. At huwag kayong magbigay ng kasal [para sa inyong mga anak na babae] sa mga nagtatambal hanggang sila ay maniwala [sa Kaisahan ng Allah]. At ang isang naniniwalang lalaking alipin ay higit na mabuti kaysa sa isang nagtatambal kahit na siya ay inyong naiibigan. Sila yaong mga nag-aanyaya sa apoy [ng Impiyerno] samantalang ang Allah ay nag-aanyaya sa inyo [tungo] sa Paraiso at kapatawaran sa pamamagitan ng Kanyang Kapahintulutan. At Kanyang ginawang malinaw ang mga ayaat [babala, aral] para sa sangkatauhan upang sakali sila ay [matutong] makaalala.

Quranenc.com: Huwag kayong magpakasal sa mga babaing tagatambal hanggang sa sumampalataya sila. Talagang ang isang babaing aliping mananampalataya ay higit na mabuti kaysa sa isang babaing tagatambal kahit pa man nagpahanga ito sa inyo. Huwag ninyong ipakasal [ang kababaihan ninyo] sa mga lalaking tagatambal hanggang sa sumampalataya sila. Talagang ang isang lalaking aliping mananampalataya ay higit na mabuti kaysa sa isang lalaking tagatambal kahit pa man nagpahanga ito sa inyo. Ang mga iyon ay nag-aanyaya tungo sa Apoy samantalang si Allāh ay nag-aanyaya tungo sa Paraiso at kapatawaran ayon sa pahintulot Niya. Naglilinaw Siya sa mga tanda Niya sa mga tao nang sa gayon sila ay magsasaalaala.


222

وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡمَحِيضِۖ قُلۡ هُوَ أَذٗى فَٱعۡتَزِلُواْ ٱلنِّسَآءَ فِي ٱلۡمَحِيضِ وَلَا تَقۡرَبُوهُنَّ حَتَّىٰ يَطۡهُرۡنَۖ فَإِذَا تَطَهَّرۡنَ فَأۡتُوهُنَّ مِنۡ حَيۡثُ أَمَرَكُمُ ٱللَّهُۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلتَّوَّـٰبِينَ وَيُحِبُّ ٱلۡمُتَطَهِّرِينَ

ICDO: At tinatanong ka nila, O Muhammad (ﷺ), hinggil sa Al-Haydh – likas na dugo na lumalabas sa mga kababaihan sa takdang panahon (buwanang dalaw o regla ng kababaihan), – sabihin mo sa kanila, Ito ay nakasisira sa sinumang lalapit dito at marumi para sa inyo. Kayat iwasan ninyo ang makipagtalik sa inyong mga asawa habang sila ay nasa gayong kalagayan hanggang sa tumigil ang kanilang buwanang dalaw (regla). Kapag natigil na ang kanilang buwanang dalaw at nakapaligo na sila, ay makipagtalik na kayo sa kanila sa bahagi na ipinahintulot ng Allah sa inyo. Ito ay sa harapan na pribadong bahagi at hindi sa likuran.

Ang Allah, samakatuwid, ay nagmamahal sa Kanyang mga alipin, na palaging humihingi ng kanilang kapatawaran at pagsisisi, at nagmamahal sa Kanyang mga aliping malilinis, na lumalayo sa lahat ng mga kahalayan at karumihan.

Salas/Taron: At sila ay nagtatanong sa iyo tungkol sa regla [ng mga kababaihan]. Sabihin: “Ito ay adha.(86) Kaya, lumayo kayo [huwag makipagtalik] sa mga kababaihan [mga asawa] sa panahon ng kanilang pagreregla, at sila ay huwag ninyong lalapitan [huwag makipagtalik sa kanila] hanggang sila ay maging malinis [matapos ang regla at nakapaligo]. At kung sila ay naging malinis na, sila ay maaari na ninyong lapitan [upang makipagtalik] sa bahagi na kung saan ay ipinag-utos ng Allah sa inyo. Katotohanan, ang Allah ay nagmamahal sa [sinumang] lagi nang nagbabalik-loob sa Kanya [sa pagsisisi] at Siya ay nagmamahal sa mga nagpapadalisay [ng kanilang mga sarili].”

(86) Adha – Ito ay nakasasamang bagay sa asawang lalaki kung siya ay makipagtalik sa kanyang asawa sa panahon ng kanyang regla.

Quranenc.com: Nagtatanong sila sa iyo tungkol sa regla. Sabihin mo: “Ito ay pinsala kaya humiwalay kayo sa mga babae sa regla at huwag kayong lumapit sa kanila hanggang sa dumalisay sila, at kapag nagpakadalisay sila ay pumunta kayo sa kanila mula sa kung saan nag-utos sa inyo si Allāh. Tunay na si Allāh ay umiibig sa mga mapagbalik-loob at umiibig sa mga nagpapakadalisay.”


223

نِسَآؤُكُمۡ حَرۡثٞ لَّكُمۡ فَأۡتُواْ حَرۡثَكُمۡ أَنَّىٰ شِئۡتُمۡۖ وَقَدِّمُواْ لِأَنفُسِكُمۡۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّكُم مُّلَٰقُوهُۗ وَبَشِّرِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

ICDO: Ang inyong mga asawa ay katulad ng mga tinataniman (taniman) dahil sa inilalagay ninyo ang mga punla (semilya) sa kanilang sinapupunan, na sa kapahintulutan ng Allah ay nabubuo roon ang mga sanggol.

Kayat makipagtalik kayo sa kanila sa tamang bahagi lamang na ipinahintulot, sa anumang pamamaraang inyong nais – ito ay sa harapan na pribadong bahagi. Gawin ninyo sa inyong mga sarili ang mga mabubuting gawain at matakot kayo sa Allah bilang pagsunod sa Kanyang mga kautusan. At dapat ninyong mabatid na walang pag-aalinlangan na makatatagpo ninyo ang Allah sa paghuhukom sa Araw ng Muling Pagkabuhay. Ipamalita mo sa mga naniwala sa Allah, O Muhammad (ﷺ), ang mga bagay na ikagagalak nila na mabuting gantimpala sa Kabilang-Buhay. 

Salas/Taron: Ang inyong mga asawa ay taniman [ng binhi] para sa inyo. Kaya, inyong lapitan [at makipagtalik] sa inyong taniman sa paraang inyong nais at magbigay [ng kabutihan] para sa inyong mga sarili. At inyong katakutan ang Allah at inyong alalahanin na Siya ay inyong makahaharap [sa kabilang buhay], at magbigay ng magandang balita sa mga naniniwala.

Quranenc.com: Ang mga maybahay ninyo ay punlaan para sa inyo kaya pumunta kayo sa punlaan ninyo kung paanong niloob ninyo. Magpauna kayo [ng kabutihan] para sa mga sarili ninyo. Mangilag kayong magkasala kay Allāh. Alamin ninyo na kayo ay mga makikipagkita sa Kanya. Magbalita ka ng nakagagalak ng mga mananampalataya.


224

وَلَا تَجۡعَلُواْ ٱللَّهَ عُرۡضَةٗ لِّأَيۡمَٰنِكُمۡ أَن تَبَرُّواْ وَتَتَّقُواْ وَتُصۡلِحُواْ بَيۡنَ ٱلنَّاسِۚ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٞ

ICDO: At huwag ninyong gawing dahilan, O kayong mga Muslim, ang inyong panunumpa sa Allah, na ito ang magiging hadlang sa inyo sa pagsasagawa ng kabutihan, at pakikitungo sa inyong mga kamag-anak, pagkatakot sa Allah at pagsasaayos ng hidwaan sa pagitan ng mga tao; kapag kayo ay inanyayahan sa paggawa ng mabuting bagay ay mangangatwiran kayo, na kayo ay sumumpa sa Allah na hindi ninyo ito gagawin.

(Hindi dapat ganito ang katwiran), ang nararapat gawin ng sinumang sumumpa ay kalimutan(18) niya ang kanyang sinumpaan, pagkatapos ay gumawa siya ng kabutihan at pagpunan na lamang niya ang hindi niya natupad na panumpaan sa Allah at mangako siya na ito ay hindi na niya babalikan pa.(19)

At ang Allah ay Samee` – Ganap na Naririnig Niya ang anuman na inyong sinasabi, na `Aleem – Walang-Hanggang Nakaaalam at Ganap na Nababatid Niya ang lahat ng mga pangyayari sa inyo.

(18) Na ito ay kalimutan niya sa pakahulugan na para siya ay makagawa ng kabutihan at hindi ito ang maging hadlang, at pagkatapos ay pagpupunan niya ang anumang panumpaan sa Allah na hindi niya natupad.

(19) Ang pagpupunan na gagawin sa hindi natupad na panumpaan sa Allah ay sa pamamagitan ng pagpapakain ng sampung mahihirap o hindi kaya ay ibili sila ng mga damit o di kaya ay sa pamamagitan ng pagpapalaya ng isang alipin. Gayunpaman, kung hindi niya magagawa ang alinman sa mga ito, maaari na lamang siyang mag-ayuno ng tatlong araw at mangako siya pagkatapos nito na hindi na niya ito babalikan pa.

Salas/Taron: At huwag ninyong gawin ang [inyong panunumpa sa Ngalan ng] Allah bilang isang katwiran upang hadlangan ang paggawa ng kabutihan at takot [sa Kanya], at [bilang isang paraan ng] pakikipagkasundo sa pagitan ng mga tao. At ang Allah ay Lubos na Nakaririnig, Maalam.

Quranenc.com: Huwag kayong gumawa kay Allāh bilang hadlang sa mga panunumpa ninyo na magpakabuti kayo, mangilag kayong magkasala, at nagsasaayos kayo sa pagitan ng mga tao. Si Allāh ay Madinigin, Maalam.


225

لَّا يُؤَاخِذُكُمُ ٱللَّهُ بِٱللَّغۡوِ فِيٓ أَيۡمَٰنِكُمۡ وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا كَسَبَتۡ قُلُوبُكُمۡۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٞ

ICDO: Hindi kayo parurusahan ng Allah sa inyong panunumpang walang kasamang intensiyon, subalit parurusahan Niya kayo kapag ito ay ginawa ninyo mula sa inyong mga puso. At ang Allah ay Ghafour – Ganap na Mapagpatawad sa sinumang nagsisisi, na Haleem – Ganap at Napakalawak ang Kanyang Pang-unawa sa sinumang lumalabag sa Kanya at hindi Siya kaagad nagpaparusa.

Salas/Taron: Hindi kayo pananagutin ng Allah sa anumang hindi ninyo sinadya sa inyong mga panunumpa, nguni’t kayo ay Kanyang pananagutin sa anumang [hangarin o layong] pinagsumikapan ng inyong mga puso. At ang Allah ay Mapagpatawad, Mapagparaya.

Quranenc.com: Hindi magpapanagot sa inyo si Allāh sa pagkakamali sa mga panunumpa ninyo subalit magpapanagot Siya sa inyo kinamit ng mga puso ninyo. Si Allāh ay Mapagpatawad, Matimpiin.


226

لِّلَّذِينَ يُؤۡلُونَ مِن نِّسَآئِهِمۡ تَرَبُّصُ أَرۡبَعَةِ أَشۡهُرٖۖ فَإِن فَآءُو فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ

ICDO: At ang para sa mga sumumpa sa Allah, na sila ay hindi makikipagtalik sa kanilang mga asawa, nararapat sa kanila na maghintay muna ng apat na buwan, subalit kung sila ay nanumbalik (o nagbago ang kanilang isip sa mga panahong yaon) bago matapos ang apat na buwan; walang pag-aalinlangan, ang Allah ay Ghafour – Ganap na Mapagpatawad sa sinumang gumawa ng ganitong panunumpa dahil sa kanyang panunumbalik, na Siya ay Raheem – Napakamaawain at Ganap na Mapagmahal sa kanila.

Salas/Taron: Yaong mga sumumpa na sila ay hindi makikipagtalik sa kanilang mga asawa, [sila ay] nararapat na maghintay ng apat na buwan, subali’t kung sila ay nagsibalik [sa karaniwang ugnayan sa loob ng panahong ito] Katotohanan, ang Allah ay Mapagpatawad, Maawain.

Quranenc.com: Ukol sa mga nanunumpang tatangging makipagtalik sa mga maybahay nila ay pag-antabay ng apat na buwan; ngunit kung nanumbalik sila [sa dati], tunay na si Allāh ay Mapagpatawad, Maawain.


227

وَإِنۡ عَزَمُواْ ٱلطَّلَٰقَ فَإِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ

ICDO: At kapag naging buo ang kanilang desisyon na sila ay makikipaghiwalay at nagpatuloy sila sa kanilang sinumpaan at nakaiwas sa pagtatalik; samakatuwid, ang Allah ay Samee` – Ganap na Nakakarinig ng lahat ng kanilang mga sinasabi, na `Aleem – Walang-Hanggan at Ganap na Nakaaalam ng kanilang mga layunin at gagantihan sila ayon dito.

Salas/Taron: Nguni’t kung sila ay [kapwa] magpasya ng paghihiwalay [o diborsiyo] magkagayon, katotohanan, ang Allah ay Lubos na Nakaririnig, Maalam.

Quranenc.com: Kung nagpasya sila ng diborsiyo, tunay na si Allāh ay Madinigin, Maalam.


228

وَٱلۡمُطَلَّقَٰتُ يَتَرَبَّصۡنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلَٰثَةَ قُرُوٓءٖۚ وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ أَن يَكۡتُمۡنَ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ فِيٓ أَرۡحَامِهِنَّ إِن كُنَّ يُؤۡمِنَّ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِي ذَٰلِكَ إِنۡ أَرَادُوٓاْ إِصۡلَٰحٗاۚ وَلَهُنَّ مِثۡلُ ٱلَّذِي عَلَيۡهِنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ وَلِلرِّجَالِ عَلَيۡهِنَّ دَرَجَةٞۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

ICDO: At ang mga kababaihang malaya (na ang ibig sabihin ay hindi sila mga alipin) na patuloy pang dumarating ang kanilang buwanang-dalaw (o nireregla pa sila), na hiniwalayan ng kanilang mga asawa, ay kinakailangang maghintay sila ng tatlong buwan o tatlong ‘menstruation period’ bilang iddah* bago sila maaaring makapag-asawang muli (kung sakaling nais nila), nang sa gayon ay makatiyak na walang sanggol sa sinapupunan. At hindi sila maaaring magpakasal o makapag-asawa ng ibang lalaki sa panahon ng kanilang iddah hanggang sa ito ay matapos. At hindi (rin) nila maaaring ilihim ang nilikha ng Allah na sanggol na nasa kanilang mga sinapupunan o ang kanilang mga buwanang-dalaw (o regla), kung sila – ang mga hiniwalayan na mga kababaihang ito ay tunay na naniniwala sa Allah at sa Huling Araw.

Ang kanilang mga asawa ang mas higit na may karapatan na makipagbalikan sa kanila habang sila ay nasa panahon ng iddah. At nararapat na ito ay nasa layunin na pakikipag-ayos at pakikipagmabutihan, at hindi upang ipahamak at parusahan ang kanilang mga asawa at pahahabain ang iddah.

At ang para sa mga kababaihan ay mga karapatan sa kanilang mga asawa na katulad din ng mga karapatan ng kanilang mga asawa sa kanila, sa tamang pamamaraan. Subalit nakahihigit ng isang antas ang mga kalalakihan sa kanilang mga asawa dahil sa tungkuling iniatas sa kanila na tulad ng magandang pakikisama, tamang pakikisalamuha at pamumuno sa tahanan.

At ang Allah ay `Azeez – Kataas-Taasan at Punung-Puno ng Karangalan na Ganap na Makapangyarihan sa lahat, na Hakeem – Ganap na Maalam, na inilalagay ang lahat ng bagay sa dapat nitong kalagyan. 

*Iddah: Ang ipinag-utos ng Allah na itinakdang paghihintay na gagawin ng isang babaing hiniwalayan (diniborsiyo) o nabiyuda (namatayan ng asawa), at pagkatapos ng palugit na ito ay maaari na siyang mag-asawang muli.

Salas/Taron: Ang mga hiniwalayang babae ay mananatili sa paghihintay [di-magpapakasal sa iba] ng tatlong panahon [ng pagreregla], at hindi ipinahihintulot para sa kanila na ikubli ang anumang nilikha ng Allah sa kanilang mga sinapupunan, kung tunay nga na sila ay naniniwala sa Allah at sa Huling Araw. At ang kanilang mga asawa ay may higit na karapatang sila ay balikan [o kuhaning] muli [sa panahong ito], kung nais nilang makipagbalikan. At sila [mga asawang babae] ay may karapatan [hinggil sa gastusin] katulad din ng karapatan ng kanilang mga asawa [na sila ay sundin at igalang] nang ayon sa paraang matuwid. Nguni’t ang mga kalalakihan ay nakahihigit [sa tungkulin] sa kanila. At ang Allah ay Ganap na Makapangyarihan, Tigib ng Karunungan.

Quranenc.com: Ang mga babaing diniborsiyo ay mag-aantabay sa mga sarili nila ng tatlong buwanang dalaw. Hindi ipinahihintulot sa kanila na ikubli nila ang nilikha ni Allāh sa mga sinapupunan nila, kung sila ay sumasampalataya kay Allāh at sa Kabilang-buhay. Ang mga asawa nila ay higit na karapat-dapat sa pagbawi sa kanila sa [panahong] iyon kung nagnais ang mga ito ng isang pagsasaayos. Ukol sa kanila ang tulad ng tungkulin sa kanila ayon sa nakabubuti. Ukol sa mga lalaki sa tungkulin sa kanila ay isang antas. Si Allāh ay Makapangyarihan, Marunong.


229

ٱلطَّلَٰقُ مَرَّتَانِۖ فَإِمۡسَاكُۢ بِمَعۡرُوفٍ أَوۡ تَسۡرِيحُۢ بِإِحۡسَٰنٖۗ وَلَا يَحِلُّ لَكُمۡ أَن تَأۡخُذُواْ مِمَّآ ءَاتَيۡتُمُوهُنَّ شَيۡـًٔا إِلَّآ أَن يَخَافَآ أَلَّا يُقِيمَا حُدُودَ ٱللَّهِۖ فَإِنۡ خِفۡتُمۡ أَلَّا يُقِيمَا حُدُودَ ٱللَّهِ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِمَا فِيمَا ٱفۡتَدَتۡ بِهِۦۗ تِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِ فَلَا تَعۡتَدُوهَاۚ وَمَن يَتَعَدَّ حُدُودَ ٱللَّهِ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ

ICDO: Maaari lamang magkabalikan ang mag-asawa kung ang paghihiwalay o diborsiyo ay nangyari ng dalawang beses. 

Ang batas ng Allah pagkatapos ng bawat paghihiwalay: maaaring panatilihin niya ang kanyang asawa sa pamamagitan ng magandang pamamaraan at maayos na pakikisama pagkatapos nilang magkabalikan o di kaya ay hayaan na lamang niyang magpatuloy ang kanilang paghihiwalay sa maayos na paraang may kasamang kabutihang-loob at bilang pagbibigay (na rin) sa kanyang karapatan (bilang babae). At hindi siya maaaring bumanggit ng anumang masama laban sa kanyang asawa.

At hindi rin pinahihintulutan sa inyong mga kalalakihan, na angkinin ang kahit na anumang bagay mula sa ibinigay ninyong Mahr* at iba pa, maliban na lamang kung nangangamba ang magkabilang panig, na hindi nila magagampanan ang kanilang tungkulin bilang mag-asawa. Sa ganitong pangyayari, nararapat na isangguni nilang pareho sa kanilang mga magulang ang bagay na ito at kung nangangamba ang kanilang mga magulang na hindi na nila kapwa makakayanan bilang mag-asawa na gampanan ang mga batas ng Allah, walang kasalanan sa dalawa kung magbibigay ang babae ng kaukulang halaga bilang kapalit ng kanyang paghihiwalay.

Iyan ang batas ng Allah bilang panuntunan sa pagitan ng Halal (ipinahihintulot) at Haram (ipinagbabawal), na kung kaya huwag ninyo itong labagin. Sinuman ang lalabag sa hangganang itinakda ng Allah, sila samakatuwid ang naghimagsik – itinulak nila ang kanilang sarili sa kaparusahan ng Allah.

*Mahr: Isinalin bilang dote, na ibinibigay sa mapapangasawang babae bilang regalo at pagpapahalaga sa kanya sa oras ng kanilang kasal. Ito ay hindi para sa mga magulang o kapatid kundi para sa babaing pakakasalan, gayunpaman, kung nais niya itong ibigay sa kanyang mga magulang o hindi kaya ito ay itabi niya, walang sinuman ang maaaring manghimasok dahil sa ito ay karapatan niya.

Salas/Taron: Ang [kapahintulutan ng] diborsiyo ay dalawang ulit lamang, pagkaraan nito, siya [ang babae] ay maaaring panatilihin [bilang asawa] nang ayon sa paraang matuwid o tuluyang hiwalayan nang may kabaitan. At hindi pinahihintulutan sa inyong [mga lalaki] na bawiing muli ang anumang  bagay [mahr] na inyong ipinagkaloob sa kanila maliban lamang kung ang magkabilang panig [ang mag-asawa] ay nangangambang sila ay hindi makatutupad sa mga hangganang itinakda ng Allah [kaya sila ay maaaring sumangguni sa isang tagapamagitan upang sila ay magkasundo]. Nguni’t kung kayo [mga tagapaghukom] ay nangangambang silang [mag-asawa] ay hindi makatutupad sa hangganang itinakda ng Allah, samakatuwid, hindi isang pagkakasala sa sinuman sa kanilang dalawa hinggil sa anupamang kanyang ibinalik sa kanya [sa lalaki bilang kabayaran].(87) Ito ang mga hangganang itinakda ng Allah, kaya huwag ninyong labagin ito. At sinumang lumabag sa mga hangganang itinakda ng Allah, samakatuwid, sila yaong mga mapaggawa ng kamalian.

(87) Al-Khul – Ang paglisan o paghiwalay ng asawang babae mula sa kanyang asawa sa pamamagitan ng pagbibigay sa kanya ng kabayaran o pagsasauli ng Mahr o ng bahagi nito. Isinalaysay ni Ibn ‘Abbas: “Ang asawa ni Thabit bin Qais ay lumapit sa Sugo ng Allah at nagsabi, “O Sugo ng Allah, hindi ko sinisisi si Thabit sa kanyang kakulangan sa pag-uugali o sa kanyang relihiyon, nguni’t ako, bilang Muslim, ay hindi ko nais na mag-asal sa paraang hindi ayon sa Islam [kung ako ay mananatili sa kanya]. “Sa gayon, ang Sugo ng Allah ay nagsabi sa babae, “Maaari mo bang ibalik sa kanya ang hardin na ibinigay sa iyo bilang Mahr. Siya [ang babae] ay sumagot, “Opo.” Magkagayon, ang Sugo ng Allah ay nag-utos kay Thabit, “O Thabit! Tanggapin mo ang iyong hardin at hiwalayan siya.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 7, Hadith Bilang 197]

Quranenc.com: Ang [magkakabalikang] diborsiyo ay dalawang ulit, kaya pagpapanatili ayon sa nakabubuti o pagpapalaya ayon sa pagmamagandang-loob. Hindi ipinahihintulot para sa inyo na kumuha kayo mula sa ibinigay ninyo sa kanila na anuman maliban na mangamba silang dalawa na hindi silang dalawa makapagpanatili sa mga hangganan ni Allāh. Kaya kung nangangamba kayo na hindi silang dalawa makapagpanatili sa mga hangganan ni Allāh, walang maisisisi sa kanilang dalawa kaugnay sa pagtubos [ng maybahay sa sarili]. Iyon ay mga hangganan ni Allāh kaya huwag kayong lumabag sa mga iyon. Ang sinumang lumampas sa mga hangganan ni Allāh, ang mga iyon ay ang mga tagalabag sa katarungan.


230

فَإِن طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهُۥ مِنۢ بَعۡدُ حَتَّىٰ تَنكِحَ زَوۡجًا غَيۡرَهُۥۗ فَإِن طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِمَآ أَن يَتَرَاجَعَآ إِن ظَنَّآ أَن يُقِيمَا حُدُودَ ٱللَّهِۗ وَتِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ

ICDO: At kapag hiniwalayan ng lalaki ang kanyang asawang babae sa ikatlong pagkakataon, hindi na siya magiging Halal pa sa kanya,(20) hanggang hindi siya (babae) nakapag-aasawa ng ibang lalaki – tamang pamamaraan na pag-aasawa, na sila ay nagsama at nagtalik nang walang sapilitan – wala sa kanilang layunin na ito ay gagawin lamang nila upang siya (babae) ay maging Halal (o maging karapat-dapat muli) sa kanyang unang asawa. Subalit kung siya (babae) ay hiniwalayan ng kanyang pangalawang napangasawa o hindi kaya ay namatay ito at matapos ang iddah, ay wala ng kasalanan sa babae at sa kanyang unang naging asawa kung sila ay muling magpakasal nang may panibagong Mahr, kung naniniwala sila sa isa’t isa na kaya nilang panindigan ang batas ng Allah para sa kanilang dalawang mag-asawa. 

At ito ang mga batas at hangganang itinakda ng Allah, na ginawa Niyang malinaw para sa mga taong mayroong kaalaman hinggil dito, sapagkat sila rin naman ang makikinabang sa mga bagay na ito.

(20) Hindi na siya magiging Halal sa kanya – na ang ibig sabihin nito ay hindi sila maaaring magkabalikan bilang mag-asawa hanggang hindi nakapag-aasawa ng iba ang babae. Ito ay bilang aral sa mga kalalakihan, nang sa gayon ay mapahalagahan nila ang mga salita na kanilang binibitiwan.

Salas/Taron: At kung siya [ang babae] ay diniborsiyo ng kanyang asawa [sa ikatlong pagkakataon] siya [ang babae] ay hindi ipinahihintulot para sa kanya [upang muling pakasalan] hanggang pagkaraan lamang na siya [ang babae] ay magpakasal muna sa ibang lalaki at kung siya [ang babae] ay hiniwalayan ng kanyang [kasalukuyang] asawa [o siya ay nabalo]. [Sa ganitong katayuan] hindi isang pagkakasala kung sila [babae at ang unang asawa] ay magkabalikang muli [at magpakasal] kung kanilang inaakala na kanilang mapananatili sa kanilang mga sarili ang itinakdang mga hangganan ng Allah. Ito ang mga hangganan [na itinakda] ng Allah na Kanyang ginawang malinaw para sa mga mamamayang nakaaalam.

Quranenc.com: Kung nagdiborsiyo siya rito [sa ikatlong pagkakataon] ay hindi na ito ipinahihintulot sa kanya matapos niyon hanggang sa makapag-asawa ito ng isang asawang iba pa sa kanya. Kung nagdiborsiyo naman iyon rito ay walang maisisisi sa kanilang dalawa na magpanumbalikan silang dalawa kung nagpalagay silang dalawa na makapagpanatili silang dalawa sa mga hangganan ni Allāh. Iyon ay mga hangganan ni Allāh; naglilinaw Siya sa mga ito para sa mga taong umaalam.


231

وَإِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَبَلَغۡنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمۡسِكُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٍ أَوۡ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٖۚ وَلَا تُمۡسِكُوهُنَّ ضِرَارٗا لِّتَعۡتَدُواْۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ فَقَدۡ ظَلَمَ نَفۡسَهُۥۚ وَلَا تَتَّخِذُوٓاْ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ هُزُوٗاۚ وَٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَمَآ أَنزَلَ عَلَيۡكُم مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَٱلۡحِكۡمَةِ يَعِظُكُم بِهِۦۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ

ICDO: At kapag hiniwalayan ninyo ang inyong mga asawa at patapos na ang kanilang iddah, makipagbalikan kayo sa kanila, na ang layunin ay gagampanan ninyo ang inyong tungkulin sa kanila sa maayos at legal na pamamaraan, o hindi kaya ay hayaan na lamang ninyo sila hanggang sa matapos ang kanilang iddah.

At ingatan ninyo na ang inyong layunin sa pakikipagbalikan sa kanila ay para ipahamak sila. At sinuman ang gagawa nito, katiyakan, sinira niya ang kanyang sarili at itinulak niya patungo sa kaparusahan.

At huwag ninyong paglaruan o gawing laruan ang mga talata ng Allah at ang Kanyang mga batas. At alalahanin ninyo ang mga biyaya at kagandahang-loob sa inyo ng Allah sa pamamagitan ng inyong pagiging Muslim at sa pagkakapahayag ng Kanyang batas. At alalahanin ninyo ang anumang ipinahayag ng Allah sa inyo na Quran at Sunnah, at magpasalamat kayo sa Kanya dahil sa Kanyang mga dakilang biyaya.

Pinapaalalahanan kayo ng Allah sa pamamagitan nito at binabalaan kayong huwag lumabag. Katakutan ninyo Siya at maging maingat sa inyong mga gawain. At nararapat na mabatid ninyo na ang Allah ay `Aleem – Walang-Hanggan at Ganap na Nakaaalam ng lahat ng bagay at walang anuman ang maililihim sa Kanya. At pagbabayarin Niya ang bawat isa ng karapat-dapat na para sa kanya.

Salas/Taron: At kung inyong hiniwalayan [diniborsiyo] ang mga kababaihan at [halos malapit ng] matupad ang kanilang iddah [o takdang paghihintay], sila ay inyong maaaring panatilihing muli nang ayon sa paraang matuwid o sila ay tuluyang bigyang-laya nang ayon sa paraang matuwid. Subali’t sila ay huwag ninyong panatilihin upang sila ay pasakitan at suwayin [laban sa kanilang kalooban]. Sinuman ang gumawa nito, katiyakan na kanya lamang ginawan ng kamalian ang sarili. At huwag ninyong ituring bilang isang biro ang mga ayaat [batas] ng Allah. At inyong alalahanin ang pagpapala ng Allah sa inyo at ang anumang ipinahayag sa inyo mula sa Aklat [ang Qur’an] at karunungan na Kanyang ipinaaalala sa inyo. At inyong katakutan ang Allah at inyong alalahanin na ang Allah ay Maalam sa lahat ng bagay.

Quranenc.com: Kapag nagdiborsiyo kayo ng mga maybahay at umabot sila sa taning [ng paghihintay] nila ay magpanatili kayo sa kanila ayon sa nakabubuti o magpalaya kayo sa kanila ayon sa nakabubuti. Huwag kayong magpanatili sa kanila bilang pamiminsala para makalabag kayo. Ang sinumang gumagawa niyon ay lumabag nga sa katarungan sa sarili sarili. Huwag kayong gumawa sa mga tanda ni Allāh bilang kinukutya. Umalaala kayo sa biyaya ni Allāh sa inyo at pinababa Niya sa inyo na Aklat at Karunungan. Nangangaral Siya sa inyo nito. Mangilag kayong magkasala kay Allāh at alamin ninyo na si Allāh sa bawat bagay ay Maalam.


232

وَإِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَبَلَغۡنَ أَجَلَهُنَّ فَلَا تَعۡضُلُوهُنَّ أَن يَنكِحۡنَ أَزۡوَٰجَهُنَّ إِذَا تَرَٰضَوۡاْ بَيۡنَهُم بِٱلۡمَعۡرُوفِۗ ذَٰلِكَ يُوعَظُ بِهِۦ مَن كَانَ مِنكُمۡ يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۗ ذَٰلِكُمۡ أَزۡكَىٰ لَكُمۡ وَأَطۡهَرُۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ

ICDO: At kapag hiniwalayan ninyo ang inyong mga asawa nang hindi pa umabot ng tatlong beses at natapos na ang kanilang iddah nang hindi sila binabalikan, huwag maging malupit sa kanila, O kayong mga tagapag-alaga (magulang) sa pamamagitan ng pagbabawal sa kanilang magpakasal muli sa kanilang dating asawa kung ito ay nais nila, at kung nagkasundo ang dalawang panig ayon sa legal at kinaugalian ng nakararami na hindi salungat sa batas ng Islam.

Ito ang payo sa sinuman sa inyo na totoo ang kanyang paniniwala sa Allah at sa Kabilang-Buhay. Katiyakan, ang hindi pagmamalupit at pagbibigay ng pagkakataong magkabalikan ang mga mag-asawa ay higit na nagpapalago ng magandang samahan at nakalilinis ng kapurihan, at higit na kapaki-pakinabang, at gantimpala para sa inyo.

At ang Allah ay Ganap na Nababatid Niya kung ano ang nakabubuti sa inyo, gayong kayo ay hindi ninyo ito nababatid.

Salas/Taron: At kung inyong hiniwalayan [diniborsiyo] ang mga kababaihan at kanilang natupad ang takdang iddah, sila ay huwag ninyong pigilan sa pagpapakasal muli sa kanilang dating asawa kung sila ay magkasundo sa isa’t isa nang ayon sa paraang matuwid. Iyan ay iniatas sa sinuman sa inyo na naniniwala sa Allah at sa Huling Araw. Iyan ay higit na mabuti para sa inyo at higit na dalisay. At ang Allah ay nakababatid [ng anumang nakabubuti para sa inyo], at kayo ay hindi nakababatid [nito].

Quranenc.com: Kapag nagdiborsiyo kayo ng mga maybahay ninyo at umabot sila sa `iddah nila ay huwag kayong magpasuliranin sa kanila na magpakasal sila sa mga [dating] asawa nila kapag nagkaluguran sa pagitan nila ayon sa nakabubuti. Iyon ay ipinangangaral sa sinumang kabilang sa inyo na sumasampalataya kay Allāh at sa Huling Araw. Iyon ay higit na lalago para sa inyo at higit na dalisay. Si Allāh ay nakaaalam at kayo ay hindi nakaaalam.


233

۞وَٱلۡوَٰلِدَٰتُ يُرۡضِعۡنَ أَوۡلَٰدَهُنَّ حَوۡلَيۡنِ كَامِلَيۡنِۖ لِمَنۡ أَرَادَ أَن يُتِمَّ ٱلرَّضَاعَةَۚ وَعَلَى ٱلۡمَوۡلُودِ لَهُۥ رِزۡقُهُنَّ وَكِسۡوَتُهُنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ لَا تُكَلَّفُ نَفۡسٌ إِلَّا وُسۡعَهَاۚ لَا تُضَآرَّ وَٰلِدَةُۢ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوۡلُودٞ لَّهُۥ بِوَلَدِهِۦۚ وَعَلَى ٱلۡوَارِثِ مِثۡلُ ذَٰلِكَۗ فَإِنۡ أَرَادَا فِصَالًا عَن تَرَاضٖ مِّنۡهُمَا وَتَشَاوُرٖ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِمَاۗ وَإِنۡ أَرَدتُّمۡ أَن تَسۡتَرۡضِعُوٓاْ أَوۡلَٰدَكُمۡ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ إِذَا سَلَّمۡتُم مَّآ ءَاتَيۡتُم بِٱلۡمَعۡرُوفِۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ

ICDO: At tungkulin ng mga ina na pasusuhin ang kanilang mga anak sa loob ng dalawang taon sa sinumang nagnanais na buuin ang pagpapasuso. At tungkulin (naman) ng mga ama ng sanggol na tustusan ang mga hiniwalayang mga nagpapasusong ina, sa kanilang pagkain at pananamit ayon sa maganda, legal at kinaugalian ng nakararami; sapagkat ang Allah ay hindi nag-uutos ng anuman maliban sa bagay na nakakayanan nila at hindi ipinahihintulot sa mga magulang na gamitin nila ang kanilang mga anak upang pahirapan ang isa’t isa.

At tungkulin din ng sinumang tagapagmana ng ama, na gampanan ang pananagutan ng ama na tulad ng pagtustos at pagpAdamit kung (sakaling) siya (ama) ay namatay.

At kapag ninais ng magulang (ama at ina) na awatin (patigilin sa pagpapasuso) ang bata bago sumapit ang dalawang taon ay wala silang kasalanan kung ito ang kanilang napagkasunduan at kung ito ay magdudulot ng kabutihan sa bata.

At kung napagkasunduan ng dalawa (ama at ina) na pasusuhin ang sanggol sa pamamagitan ng ibang babaing nagpapasuso maliban sa kanyang ina, ay wala rin silang kasalanan kung maibibigay ng bawat isa ang tungkulin (o pananagutan) nilang dalawa ayon sa kinaugalian ng nakararami.

Samakatuwid, katakutan ninyo ang Allah sa lahat ng pagkakataon at nararapat ninyong mabatid na ang Allah ay Baseer – Walang-Hanggan at Ganap na Nakakakita sa lahat ng inyong mga ginagawa na walang anuman ang naililihim sa Kanya at pagbabayarin Niya kayo batay sa inyong ginawa.

Salas/Taron: Ang mga ina ay maaaring magpasuso sa kanilang mga anak sa loob ng dalawang buong taon [iyon ay] para sa kanila na nagnanais na buuin ang [takdang panahon ng] pagpapasuso. At [itinalaga] sa ama [ng anak na isinilang] ang [pananagutan sa paggugol ng] kanilang panustos at kanilang pananamit nang ayon sa matuwid [na kabayaran]. Walang tao ang pinagpapasan nang higit sa kanyang kakayahan. Walang ina ang maaaring magdusa [ng di-makatarungan] para sa kanyang anak, o maging ang ama para sa kanyang anak. At [itinalaga] sa isang tagapagmana [ng yumaong ama] ang [pananagutang] katulad [ng pananagutan] niyaon [ng ama]. At kung silang [mag-asawa] ay kapwa magpasiya ng pag-awat [sa pagpapasuso] sa pamamagitan ng kasunduan sa bawa’t isa at [pagkaraan din ng] sanggunian, magkagayon, ito ay hindi [isang] pagkakasala para sa kanilang dalawa. At kung kayo ay magpasiya [na kumuha] ng tagapag-alaga na magpapasuso para sa inyong mga anak, samakatuwid, hindi [isang] pagkakasala para sa inyo kung kayo ay magbayad sa anupamang gastusin nang ayon sa matuwid [na kabayaran]. At inyong katakutan ang Allah at inyong alalahanin na nakikita ng Allah ang anumang inyong mga ginagawa.

Quranenc.com: Ang mga ina ay magpapasuso sa mga anak nila nang dalawang buong taon, para sa sinumang nagnais na lumubos ng pagpapasuso. Tungkulin ng ama ang pagtustos sa kanila at ang pagpapadamit sa kanila ayon sa nakabubuti. Walang inaatangang kaluluwa maliban sa kaya nito. Walang pipinsalaing isang ina dahil sa anak niya ni isang ama dahil sa anak nito. Kailangan sa tagapagmana [ng ama] ang tulad ng [tungkuling] iyon. Kung nagnais silang dalawa ng pag-awat [sa bata] ayon sa pagkakaluguran mula sa kanilang dalawa at pagsasanggunian ay walang maisisisi sa kanilang dalawa. Kung nagnais kayo na ipasuso ninyo [sa iba] ang mga anak ninyo ay walang maisisisi sa inyo kapag nag-abot kayo ng ibibigay ninyo ayon sa nakabubuti. Mangilag kayong magkasala kay Allāh at alamin ninyo na si Allāh sa anumang ginagawa ninyo ay Nakakikita.


234

وَٱلَّذِينَ يُتَوَفَّوۡنَ مِنكُمۡ وَيَذَرُونَ أَزۡوَٰجٗا يَتَرَبَّصۡنَ بِأَنفُسِهِنَّ أَرۡبَعَةَ أَشۡهُرٖ وَعَشۡرٗاۖ فَإِذَا بَلَغۡنَ أَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ فِيمَا فَعَلۡنَ فِيٓ أَنفُسِهِنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ

ICDO: At sa mga yaong namatay mula sa inyo at naiwanan nila ang kanilang mga asawa, nararapat sa mga nabiyuda na maghintay para sa kanilang mga sarili ng apat na buwan at sampung araw nang hindi sila lumalabas mula sa kanilang mga tahanan, maliban na lamang kung kailangang kailangan.

Hindi rin sila maaaring magpaganda at hindi rin sila maaaring mag-asawa sa loob ng itinakdang panahong yaon.

At kapag natapos na ang nakatakdang panahong yaon bilang kanilang iddah ay wala na kayong kasalanan, O kayong mga tagapag-alaga (‘guardians’) ng babae, kung anuman ang nais gawin ng nabiyuda sa kanilang mga sarili nang hindi lumalabas sa panuntunang itinakda ng Allah; na tulad ng paglabas-labas, pagpapaganda at pag-aasawa sa legal na pamamaraan. At batid ng Allah ang lahat ng inyong ginagawa, maging ito man ay lantad o lihim at sa mga ito (na inyong mga ginawa) kayo ay Kanyang pagbabayarin.

Salas/Taron: At yaong mga [lalaking] mamamatay na kabilang sa inyo at mag-iiwan ng mga asawa, sila [mga asawang babae] ay dapat maghintay ng apat na buwan at [karagdagang] sampung [araw]. Kaya, kapag kanilang matupad ang kanilang takda [panahon ng paghihintay], hindi [isang] pagkakasala na kanilang gawin ang anumang pasiya para sa kanilang mga sarili [sila ay maaaring mag-asawang muli] nang ayon sa paraang matuwid. At ang Allah ay Ganap na Nakababatid ng anumang inyong ginagawa.

Quranenc.com: Ang mga papapanawin kabilang sa inyo at mag-iiwan ng mga maybahay, mag-aantabay ang mga ito sa mga sarili ng mga ito nang apat na buwan at sampung [araw]. Kapag umabot ang mga ito sa taning ng mga ito ay walang maisisisi sa inyo sa anumang ginawa ng mga ito sa mga sarili ng mga ito ayon sa nakabubuti. Si Allāh sa anumang ginagawa ninyo ay Nakababatid.


235

وَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ فِيمَا عَرَّضۡتُم بِهِۦ مِنۡ خِطۡبَةِ ٱلنِّسَآءِ أَوۡ أَكۡنَنتُمۡ فِيٓ أَنفُسِكُمۡۚ عَلِمَ ٱللَّهُ أَنَّكُمۡ سَتَذۡكُرُونَهُنَّ وَلَٰكِن لَّا تُوَاعِدُوهُنَّ سِرًّا إِلَّآ أَن تَقُولُواْ قَوۡلٗا مَّعۡرُوفٗاۚ وَلَا تَعۡزِمُواْ عُقۡدَةَ ٱلنِّكَاحِ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ ٱلۡكِتَٰبُ أَجَلَهُۥۚ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِيٓ أَنفُسِكُمۡ فَٱحۡذَرُوهُۚ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٞ

ICDO: At walang kasalanan sa inyong mga kalalakihan kung magpapakita kayo ng hangarin na gusto ninyong pakasalan ang mga nabiyuda sa panahon ng kanilang iddah at wala rin kayong kasalanan kung inyong ililihim sa inyong mga sarili ang layunin na magpakasal sa kanila pagkatapos ng kanilang iddah.

Batid ng Allah kung kayo ay bumabanggit ng hinggil sa mga babaing nasa kalagayan ng iddah at hindi ninyo matiis na tumahimik dahil sa inyong kahinaan, kung kaya ipinahihintulot sa inyong magsalita o bumanggit sa kanila sa hindi tuwirang pamamaraan o hindi kaya ay sarilinin na lamang ninyo ito sa inyong mga sarili. Magkagayunpaman, ingatan ninyong makipagkasundo ng pagpapakasal sa kanila nang lihim bilang paraan ng pakikiapid o nagkasundo kayong magpakasal habang sila ay nasa panahon pa ng iddah maliban na lamang sa pamamagitan ng magagandang pananalitang naaayon sa Islamikong pamamaraan, na nagpapahiwatig ng inyong layuning pag-aasawa.

At huwag ninyong idaos ang kasal sa panahon ng iddah hanggang hindi pa ito natatapos. At dapat ninyong malaman na batid ng Allah kung ano ang nasa inyong kaisipan, kung kayat matakot kayo sa Kanya. At dapat din ninyong mabatid na ang Allah ay Ghafour – Ganap na Mapagpatawad sa sinumang pinagsisihan ang kanyang pagkakasala, na Haleem – Ganap at Napakalawak ang Kanyang Pang-unawa sa Kanyang mga alipin at hindi Siya kaagad nagpaparusa.

Salas/Taron: Hindi [isang] pagkakasala sa inyo para sa anumang [di-tuwirang] pahiwatig hinggil sa isang alok [ng kasal] sa mga babae o para sa anumang inyong inililihim sa inyong mga sarili. Nababatid ng Allah na sila ay nasa inyong alaala [o itinatangi ng inyong mga puso]. Subali’t sila ay huwag ninyong pangakuan nang palihim maliban sa pagsasabi nang ayon sa maayos na pananalita. At huwag tangkaing ganapin ang kasunduang kasal hanggang ang takdang paghihintay ay lubusang naabot. At inyong alalahanin na nababatid ng Allah ang anumang nasa inyong mga sarili, kaya kayo ay maging maingat sa Kanya. At inyong alalahanin na ang Allah ay Mapagpatawad, Mapagparaya.

Quranenc.com: Walang maisisisi sa inyo sa ipinahiwatig ninyo na isang pag-alok ng kasal sa mga babae o kinimkim ninyo sa mga sarili ninyo. Nakaalam si Allāh na kayo ay babanggit sa kanila [nito] subalit huwag kayong makipagtipan sa kanila nang palihim maliban na magsabi kayo ng isang sasabihing nakabubuti. Huwag kayong magpasya ng kasunduan ng kasal hanggang sa umabot ang takdang panahon sa taning nito. Alamin ninyo na si Allāh ay nakaaalam sa anumang nasa mga sarili ninyo kaya mag-ingat kayo sa Kanya. Alamin ninyo na si Allāh ay Mapagpatawad, Matimpiin.


236

لَّا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ إِن طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ مَا لَمۡ تَمَسُّوهُنَّ أَوۡ تَفۡرِضُواْ لَهُنَّ فَرِيضَةٗۚ وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى ٱلۡمُوسِعِ قَدَرُهُۥ وَعَلَى ٱلۡمُقۡتِرِ قَدَرُهُۥ مَتَٰعَۢا بِٱلۡمَعۡرُوفِۖ حَقًّا عَلَى ٱلۡمُحۡسِنِينَ

ICDO: Hindi kasalanan sa panig ninyong mga kalalakihan kung hiniwalayan ninyo ang inyong mga asawa pagkatapos ng inyong kasal bago kayo nakasiping (o nakipagtalik) sa kanila o hindi kaya ay bago naitakda ang pagbibigay ng Mahr,* subalit paligayahin ninyo sila sa pamamagitan ng pagbibigay ng anumang bagay na may halaga bilang pampalubag-loob, nang sa gayon ay maiwasan ang sama ng loob na naging sanhi ng paghihiwalay. Ang pagpapaligaya o pagbibigay ng regalo sa kanya ay nababatay sa kakayahan ng lalaking nakipaghiwalay bilang mabuting pamamaraang naaayon sa batas: kung ang lalaki ay mayaman, ito ay nababatay sa kanyang kakayahan at kung ang lalaki naman ay mahirap ay gayundin, nababatay rin sa kanyang kakayahan – bilang pagpapaligaya sa tamang pamamaraang legal. At ito ang karapatan ng mga gumagawa ng kabutihan para sa kanilang hiniwalayang asawa at para na rin sa kanilang sarili bilang pagsunod sa kagustuhan ng Allah.

*Mahr: Isinalin bilang dote, na ibinibigay sa mapapangasawang babae bilang regalo at pagpapahalaga sa kanya sa oras ng kanilang kasal. Ito ay hindi para sa mga magulang o kapatid kundi para sa babaing pakakasalan, gayon pa man, kung nais niya itong ibigay sa kanyang mga magulang o di kaya ito ay itabi niya, walang sinuman ang maaaring manghimasok dahil sa ito ay karapatan niya.

Salas/Taron: Hindi [isang] pagkakasala sa inyo kung inyong hiwalayan ang mga kababaihan habang sila ay hindi pa ninyo nasasaling [wala pang pagtatalik na naganap] o hindi pa naitakda para sa kanila ang pananagutan [ang kaukulang mahr]. Subali’t sila ay inyong dapat bigyan ng laang-panustos bilang kabayaran. Ang mayaman nang ayon sa kanyang kakayahan, at ang mahirap nang ayon sa kanyang kakayahan, isang panggugol [laang-panustos] nang ayon sa paraang matuwid [na dapat tanggapin]. Ito ay isang tungkulin para sa mga mapaggawa ng kabutihan.

Quranenc.com: Walang maisisisi sa inyo kung nagdiborsiyo kayo sa mga maybahay hanggat hindi pa kayo sumaling sa kanila o hindi pa kayo nagsatungkulin para sa kanila ng isang tungkulin. Magpalubag-loob kayo sa kanila – sa nakaluluwag ayon sa kakayahan niya at sa naghihikahos ayon sa kakayahan niya – ng isang pampalubag-loob ayon sa nakabubuti bilang tungkulin sa mga tagagawa ng maganda.


237

وَإِن طَلَّقۡتُمُوهُنَّ مِن قَبۡلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ وَقَدۡ فَرَضۡتُمۡ لَهُنَّ فَرِيضَةٗ فَنِصۡفُ مَا فَرَضۡتُمۡ إِلَّآ أَن يَعۡفُونَ أَوۡ يَعۡفُوَاْ ٱلَّذِي بِيَدِهِۦ عُقۡدَةُ ٱلنِّكَاحِۚ وَأَن تَعۡفُوٓاْ أَقۡرَبُ لِلتَّقۡوَىٰۚ وَلَا تَنسَوُاْ ٱلۡفَضۡلَ بَيۡنَكُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ

ICDO: At kapag hiniwalayan o diniborsiyo ninyo ang kababaihan pagkatapos ninyo silang pakasalan, nang hindi pa ninyo sila nahihipo (hindi pa kayo nakipagtalik sa kanila), subalit naitakda na ninyo sa inyong mga sarili ang kaukulang halaga bilang Mahr nila, magiging obligado sa inyo kung gayon, na ibigay sa kanila ang kalahati nito na inyong napagkasunduan, maliban na lamang kung pagbibigyan kayo ng mga hiniwalayan ninyo at ibibigay nila ang kalahating ito sa inyo na sa halip ay para sa kanila; o hindi kaya ay ibibigay (na lamang) ng lalaki ang kabuuang Mahr sa babaing hiniwalayan.

At ang pagpapasensiya ninyo, kayong mga kalalakihan at kababaihan, ang mas malapit sa At-Taqwa – pagkatakot at pagsunod sa Allah. At huwag ninyong kalimutan, O kayong mga tao, ang karapatan ng inyong ugnayan at ang pagiging mabuti sa isa’t isa sa kabila ng lahat ng ito, at sa pamamagitan ng pagbibigay ng anumang bagay na hindi naman obligado sa inyo at bilang pag-unawa (o pagbigay ng pasensiya) sa mga karapatan ng isa’t isa.

Katiyakan, ang Allah ay Baseer – Walang-Hanggan at Ganap na Nakakakita sa lahat ng inyong mga ginagawa na walang anuman ang naililihim sa Kanya, kung kayat hinihikayat Niya kayo sa paggawa ng mabubuti at inuutusan Niya kayong maging mapagbigay.

Salas/Taron: At kung sila ay inyong hiniwalayan bago ninyo nagawang sila ay salingin [o nakipagtalik], at inyong naitakda na sa kanila ang pananagutan [pagbibigay ng mahr], samakatuwid, [ipagkaloob] ang kalahating bahagi ng anumang inyong naitakda [ang mahr], maliban lamang kung sila [mga kababaihan] ay nagpaubaya ng karapatan [na huwag nang kuhanin pa ang mahr] o ang may tangan ng kasunduang kasal [asawang lalaki] ay nagpaubaya ng karapatan nito [huwag nang bawiin pa ang mahr]. At ang pagpapaubaya [ng mahr] ay [katangian na] pinakamalapit sa pagkakaroon ng taqwa [takot sa Allah]. At huwag ninyong kalilimutan na maging bukas-palad [o maging mapagbigay] sa bawa’t isa. Katotohanan, ang Allah ay Ganap na Nakakikita ng anumang inyong ginagawa.

Quranenc.com: Kung nagdiborsiyo kayo sa kanila bago kayo sumaling sa kanila at nagsatungkulin na kayo para sa kanila ng isang tungkulin, ang kalahati ng isinatungkulin ninyo [ang ibibigay] maliban na magpaubaya sila o magpaubaya ang nasa kamay niya ang kasunduan ng kasal. Ang magpaubaya kayo ay higit na malapit sa pangingilag magkasala. Huwag kayong lumimot sa kabutihang-loob sa pagitan ninyo. Tunay na si Allāh sa anumang ginagawa ninyo ay Nakakikita.


238

حَٰفِظُواْ عَلَى ٱلصَّلَوَٰتِ وَٱلصَّلَوٰةِ ٱلۡوُسۡطَىٰ وَقُومُواْ لِلَّهِ قَٰنِتِينَ

ICDO: At pangalagaan ninyo, O kayong mga Muslim, ang limang obligadong Salah sa pamamagitan ng patuloy na pagsasagawa nito sa tamang oras, kalakip ang mga saligan (shurut) nito, ang mga pundasyon (arkan) at ang mga obligadong gawain (wajibat) nito.

At pangalagaan ninyo ang kalagitnaang Salah, na Salatul `Asr (Salah sa hapon). At itatag (isagawa) ninyo ang mga pagsa-Salah na ito, na may pagkamasunurin sa Allah, pagkatakot at pagpapakumbaba.

Salas/Taron: PangaIagaan ninyo ang [limang takdang] pagdarasal at [lalo na] ang panggitnang dasal.(88) At tumayo kayo sa [harap ng] Allah nang may tapat [o taimtim na] pagsunod.

(88) Isinalaysay ni Umar: Ang Sugo ng Allah ay nagsabi: “Sinumang nakaligtaan ang Salatul Asr [sinadya] ito ay katulad ng pagkawala ng kanyang pamilya at ari-arian.” [Bukhari Bilang 527]

Quranenc.com: Mangalaga kayo sa mga dasal at [lalo na] sa dasal na kalagitnaan. Tumayo kayo kay Allāh bilang mga masunurin.


239

فَإِنۡ خِفۡتُمۡ فَرِجَالًا أَوۡ رُكۡبَانٗاۖ فَإِذَآ أَمِنتُمۡ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَمَا عَلَّمَكُم مَّا لَمۡ تَكُونُواْ تَعۡلَمُونَ

ICDO: At kung kayo ay natakot sa inyong mga kalaban (halimbawa ay may mga labanan o ibang situwasyon), mag-Salah kayo ng Salatul Khawf,* naglalakad man o hindi kaya ay nakasakay; sa kahit na anong posisyong makakayanan ninyo, kahit na sa pamamagitan (halimbawa) ng senyas o kahit na hindi kayo nakaharap sa Qiblah. Subalit kapag nawala na ang inyong pagkatakot, ay mag-Salah na kayo nang normal na walang pinangangambahan.

At alalahanin ninyo ang Allah habang ito ay inyong isinasagawa at huwag ninyong babaguhin ang tamang pamamaraan na mga orihinal nitong posisyon. At magpasalamat kayo sa Allah sa lahat ng itinuro Niya sa inyo na pamamaraan ng pagsamba at sa mga alituntunin na hindi ninyo batid.

*Salatul Khawf: Isang uri ng Salah na isinasagawa sa oras ng labanan o pagkatakot.

Salas/Taron: At kung inyong pinangangambahan [ang inyong mga kaaway] magkagayon kayo ay magdasal habang naglalakad [o nakatayo] o nakasakay. Subali’t kung kayo ay nasa payapang kalagayan, inyong alalahanin ang Allah [sa mga itinakdang oras ng pagdarasal] sapagka’t kayo ay Kanyang tinuruan ng anupamang hindi ninyo nalalaman.

Quranenc.com: Kung nangamba kayo ay [magdasal na] mga naglalakad o mga nakasakay, at kapag natiwasay kayo ay umalaala kayo kay Allāh gaya ng itinuro Niya sa inyo ng hindi ninyo noon nalalaman.


240

وَٱلَّذِينَ يُتَوَفَّوۡنَ مِنكُمۡ وَيَذَرُونَ أَزۡوَٰجٗا وَصِيَّةٗ لِّأَزۡوَٰجِهِم مَّتَٰعًا إِلَى ٱلۡحَوۡلِ غَيۡرَ إِخۡرَاجٖۚ فَإِنۡ خَرَجۡنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ فِي مَا فَعَلۡنَ فِيٓ أَنفُسِهِنَّ مِن مَّعۡرُوفٖۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٞ

ICDO: Sa mga yaong namatay at naiwan nila ang kanilang mga asawa, naghabilin ang Allah sa inyo para sa kanilang mga nabiyudang asawa ng isang taon na panggastos mula sa araw ng kanilang pagkamatay, at matitirhang bahay ng kanilang asawa nang hindi sila maaaring paalisin ng tagapagmana sa loob ng isang taon. Isang taon bilang pampalubag-loob sa mga nabiyuda at pagiging mabuti sa namatay. At kapag umalis sila sa tinitirhan nilang tahanan batay sa kanilang kagustuhan bago natapos ang isang taon, wala kayong kasalanan na mga tagapagmana hinggil dito at wala ring kasalanan sa panig ng mga nabiyuda, kung anuman ang kanilang gagawin sa kanilang sarili na naaayon sa Kanyang mga ipinahihintulot. At ang Allah ay `Azeez – Kataas-Taasan at Punung-Puno ng Karangalan na Ganap na Makapangyarihan sa Kanyang mga Kaharian, na Hakeem – Ganap na Maalam sa Kanyang pag-uutos at pagbabawal.

Salas/Taron: At yaong sa inyo [mga kalalakihan] na mamamatay at mag-iiwan ng mga asawa, nararapat na mag-iwan ng Huling Habilin [Wasiyyah] sa mga asawa hinggil sa kanilang gastusin [at laang-panustos] sa loob ng isang taon nang walang pagtaboy [sa kanila mula sa pamamahay ng yumaong asawa]. Subali’t kung sila ay lumisan [nang sariling pagkukusa], hindi [isang] pagkakasala [para sa mga kamag-anak ng yumao] kung anuman ang kanilang nais gawin para sa kanilang mga sarili sa paraang matuwid.(89) At ang Allah ay Ganap na Makapangyarihan, Tigib ng Karunungan.

(89) Ang ayah [240] ay sinusugan ng huling kapahayagan ng ayah 234 at 4:12.

Quranenc.com: Ang mga papapanawin kabilang sa inyo at mag-iiwan ng mga maybahay ay [mag-iiwan ng] isang tagubilin para sa mga maybahay nila na isang tatamasain hanggang sa buong taon nang walang pagpapalisan [sa kanila]. Ngunit kung lumisan sila ay walang maisisisi sa inyo sa anumang ginawa nila sa mga sarili nila na nakabubuti. Si Allāh ay Makapangyarihan, Marunong.


241

وَلِلۡمُطَلَّقَٰتِ مَتَٰعُۢ بِٱلۡمَعۡرُوفِۖ حَقًّا عَلَى ٱلۡمُتَّقِينَ

ICDO: Para sa mga hiniwalayan o diborsiyada, ang para sa kanila ay ang anuman na kanilang pangangailangan sa kasuotan at mga panggastos na nasa makatarungan at tamang pamamaraan. Ito ay tungkulin ng sinumang may takot sa Allah, sa Kanyang ipinag-utos at ipinagbawal.

Salas/Taron: At para sa mga hiniwalayang [o diniborsiyong] babae, ay isang panggugol [na dapat ibigay] nang ayon sa paraang matuwid. Ito ay isang tungkuling nakaatang sa mga natatakot [sa Allah].

Quranenc.com: Ukol sa mga babaing diniborsiyo ay isang tatamasain ayon sa nakabubuti bilang tungkulin sa mga tagapangilag magkasala.


242

كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ

ICDO: Ganito kalinaw ang pamamahayag ng batas hinggil sa mga anak at asawa. Maliwanag na inihayag ng Allah ang Kanyang mga talata at mga batas hinggil sa lahat ng inyong mga pangangailangan sa buhay ninyo rito at sa Kabilang-Buhay, nang sa gayon ay maunawaan ninyo ito at pagkatapos ay isagawa.

Salas/Taron: Ganyan ginagawang malinaw ng Allah para sa inyo ang Kanyang ayaat [mga batas at alituntunin] upang sakali kayo ay [matutong] makaunawa.

Quranenc.com: Gayon naglilinaw si Allāh para sa inyo ng mga tanda Niya nang sa gayon kayo ay makapag-uunawa.


243

۞أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ خَرَجُواْ مِن دِيَٰرِهِمۡ وَهُمۡ أُلُوفٌ حَذَرَ ٱلۡمَوۡتِ فَقَالَ لَهُمُ ٱللَّهُ مُوتُواْ ثُمَّ أَحۡيَٰهُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ

ICDO: Hindi mo ba alam, O Muhammad (ﷺ), ang hinggil sa kuwento ng mga taong tumakas sa kanilang bayan at mga tahanan, sila ay libu-libo sa bilang, dahil sa natatakot silang mamatay sa salot o sa pakikipaglaban, kaya sinabi ng Allah sa kanila: Mamatay kayo, at namatay sila nang sabay-sabay bilang parusa sa kanila sa ginawa nilang pagtakas mula sa itinakda ng Allah? At hindi nagtagal pagkatapos niyon ay binuhay silang muli ng Allah upang mabuo nila ang nakatakdang buhay na para sa kanila (rito sa daigdig), para maging aral (na rin) sa kanila at upang sila ay magsisi.

Katiyakan, ang Allah ay punung-puno ng kagandahang-loob para sa sangkatauhan sa pamamagitan ng Kanyang mga masasaganang biyaya, subalit karamihan sa mga tao ay hindi marunong tumanaw ng utang na loob sa mga biyayang ipinagkaloob ng Allah sa kanila.

Salas/Taron: Hindi mo ba nakikita yaong mga [taong] libu-libo ang bilang na nagsialis mula sa kanilang mga pamamahay sanhi ng pangamba sa kamatayan? Ang Allah ay nagsabi sa kanila: “Mangamatay kayo.” At pagkaraan, sila ay Kanyang muling binuhay. Katotohanan, ang Allah ay Tigib ng biyaya sa sangkatauhan. Subali’t karamihan sa tao ay walang pasasalamat.

Quranenc.com: Hindi ka ba nakaalam sa mga lumisan mula sa mga tahanan nila habang sila ay libu-libo dala ng pangingilag sa kamatayan kaya nagsabi sa kanila si Allāh: “Mamatay kayo,” pagkatapos ay nagbigay-buhay Siya sa kanila? Tunay na si Allāh ay talagang may kabutihang-loob sa mga tao subalit ang higit na marami sa mga tao ay hindi nagpapasalamat.


244

وَقَٰتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ

ICDO: Makipaglaban kayo, O kayong mga Muslim, sa mga walang pananampalataya na kumakalaban sa Allah upang maitaguyod ang Deen ng Allah. At dapat na mabatid ninyo, na ang Allah ay Samee` – Ganap na Nakakarinig sa lahat ng inyong mga sinasabi, na `Aleem – Walang-Hanggan at Ganap na Nakaaalam ng anuman na inyong layunin at mga ginagawa.

Salas/Taron: At makipaglaban kayo sa Landas ng Allah. At [dapat ninyong] alalahanin na ang Allah ay Nakaririnig, Maalam.

Quranenc.com: Makipaglaban kayo ayon sa landas ni Allāh at alamin ninyo na si Allāh ay Madinigin, Maalam.


245

مَّن ذَا ٱلَّذِي يُقۡرِضُ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا فَيُضَٰعِفَهُۥ لَهُۥٓ أَضۡعَافٗا كَثِيرَةٗۚ وَٱللَّهُ يَقۡبِضُ وَيَبۡصُۜطُ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ

ICDO: Sino ba sa inyo ang gagasta sa Daan ng Allah sa tamang pamamaraan bilang paghahangad ng gantimpala, upang ito ay paramihin para sa kanya nang maraming beses at walang sinuman ang maaaring makabilang ng gantimpalang ito, isang napakabuting kapalit o panumbas? At ang Allah, hinihigpitan Niya ang kabuhayan ng sinuman na Kanyang nais sa Kanyang mga alipin at niluluwagan naman Niya ang iba. Kayat gumasta kayo nang wala kayong inaalaalang anupaman sapagkat Siya ang nagbibigay ng kabuhayan.

Nasa Kanya ang buong karunungan hinggil dito at sa Kanya lamang kayo magbabalik pagkatapos ng inyong kamatayan upang pagbayarin sa inyong mga nagawa. 

Salas/Taron: Sino nga kaya ang [nakahandang] magpautang [gumugol ng yaman para] sa Allah ng isang mabuting pautang [dalisay na paggugol] upang ito ay Kanyang dagdagan nang maraming ulit para sa kanya. Ang Allah ay Siyang pumipigil at nagkakaloob [ng kasaganaan]. At sa Kanya – kayo ay ibabalik.

Quranenc.com: Sino itong magpapautang kay Allāh ng isang pautang na maganda para pag-ibayuhin Niya nang maraming ibayo. Si Allāh ay nagpapagipit at nagpapaluwag at sa Kanya kayo panunumbalikin.


246

أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ مِنۢ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ مِنۢ بَعۡدِ مُوسَىٰٓ إِذۡ قَالُواْ لِنَبِيّٖ لَّهُمُ ٱبۡعَثۡ لَنَا مَلِكٗا نُّقَٰتِلۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِۖ قَالَ هَلۡ عَسَيۡتُمۡ إِن كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِتَالُ أَلَّا تُقَٰتِلُواْۖ قَالُواْ وَمَا لَنَآ أَلَّا نُقَٰتِلَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَقَدۡ أُخۡرِجۡنَا مِن دِيَٰرِنَا وَأَبۡنَآئِنَاۖ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقِتَالُ تَوَلَّوۡاْ إِلَّا قَلِيلٗا مِّنۡهُمۡۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلظَّـٰلِمِينَ

ICDO: Hindi mo ba alam, O Muhammad (ﷺ), ang kuwento hinggil sa mga matataas na angkan at kilalang grupo mula sa angkan ni Isra`il, pagkatapos ng kapanahunan ni Mousa? Noong hiniling nila sa kanilang Propeta na magtalaga sa kanila ng hari, at makikiisa sila sa ilalim ng kanyang pamumuno, at lalabanan nila ang kanilang kalaban sa Daan ng Allah.

Sinabi sa kanila ng kanilang Propeta: Ang mangyayari ba ay katulad ng aking inaasahan, na kapag ipinag-utos sa inyo ang pakikipaglaban sa Daan ng Allah ay hindi kayo makikipaglaban? Sapagkat sa katunayan, inaasahan ko na ang pagiging duwag ninyo at pag-iwas sa pakikipaglaban.

Sinabi nila, bilang pagtanggi sa inaasahan ng kanilang Propeta: Ano ang makapipigil sa amin sa pakikipaglaban sa Daan ng Allah gayong pinaalis kami ng aming mga kalaban mula sa aming mga tahanan at inilayo kami sa aming mga pamilya sa pamamagitan ng pagpatay sa iba at pagbihag naman sa iba?

Subalit nang iniutos na sa kanila ng Allah ang pakikipaglaban kasama ang haring pinili Niya para sa kanila, naging duwag sila at umiwas sa pakikipaglaban, maliban na lamang sa mangilan-ngilan sa kanila, na naging matatag dahil sa kagustuhan ng Allah. At ang Allah ay `Aleem – Walang-Hanggan at Ganap na Nakaaalam sa mga gumagawa ng kasamaan at di-tumutupad sa pangako.

Salas/Taron: Hindi mo ba isinasalang-alang ang lipon ng mga anak ni Israel pagkaraan [ng pagyao] ni Moises? Nang sila ay nagsabi sa kanilang Propetang [si Samuel]: “Magpadala sa amin ng isang hari [upang mamuno sa amin] at kami ay makikipaglaban sa Landas ng Allah.” Siya ay nagsabi: “Kayo ba ay tatangging makipaglaban kung sakaling ang pakikipaglaban ay itinagubilin sa inyo?” Sila ay nagsabi: “Paano kami tatangging makipaglaban para sa Landas ng Allah gayong kami ay itinaboy mula sa aming mga pamamahay at [kami ay inilayo] sa aming mga anak.” Subali’t nang ang pakikipaglaban ay itinagubilin na para sa kanila, sila ay nagsitalikod maliban sa mangilan-ngilan sa kanila. At ang Allah ang Siyang Maalam sa mga mapaggawa ng kamalian.

Quranenc.com: Hindi ka ba nakaalam sa konseho mula sa mga anak ni Israel noong matapos ni Moises nang magsabi sila sa isang propeta para sa kanila: “Magtalaga ka para sa amin ng isang hari, makikipaglaban kami ayon sa landas ni Allāh.” Nagsabi ito: “Harinawa kayo kaya, kung itinakda sa inyo ang pakikipaglaban, ay hindi kayo makipaglaban?” Nagsabi sila: “Hindi ukol sa amin na hindi kami makikipaglaban ayon sa landas ni Allāh samantalang pinalisan kami mula sa mga tahanan namin at mga anak namin.” Ngunit noong itinakda sa kanila ang pakikipaglaban ay tumalikod sila maliban sa kakaunti mula sa kanila. Si Allāh ay Maalam sa mga tagalabag sa katarungan.


247

وَقَالَ لَهُمۡ نَبِيُّهُمۡ إِنَّ ٱللَّهَ قَدۡ بَعَثَ لَكُمۡ طَالُوتَ مَلِكٗاۚ قَالُوٓاْ أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُ ٱلۡمُلۡكُ عَلَيۡنَا وَنَحۡنُ أَحَقُّ بِٱلۡمُلۡكِ مِنۡهُ وَلَمۡ يُؤۡتَ سَعَةٗ مِّنَ ٱلۡمَالِۚ قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ ٱصۡطَفَىٰهُ عَلَيۡكُمۡ وَزَادَهُۥ بَسۡطَةٗ فِي ٱلۡعِلۡمِ وَٱلۡجِسۡمِۖ وَٱللَّهُ يُؤۡتِي مُلۡكَهُۥ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ

ICDO: At sinabi sa kanila ng kanilang Propeta: Katiyakan, ipinadala ng Allah sa inyo si Talut upang maging inyong hari, bilang pagtugon sa inyong kahilingan. Siya ang mamumuno sa inyo sa inyong pakikipaglaban sa inyong kaaway na tulad ng pagkakahiling ninyo. Sinabi ng matataas mula sa mga angkan ni Isra`il: Paano siya magiging hari para sa amin gayong hindi naman siya karapat-dapat, dahil hindi siya nagmula sa lahi ng mga hari at hindi (rin) siya nanggaling sa tahanan ng pagiging Propeta at hindi (rin) siya binigyan ng maraming kayamanan upang maitaguyod niya ang kaharian? Samakatuwid, kami ang mas karapat-dapat na maging hari kaysa sa kanya dahil galing kami sa angkan ng mga hari at mula sa tahanan ng pagiging Propeta.

Sinabi sa kanila ng kanilang Propeta: Katiyakan, ang Allah ay Siyang pumili sa kanya para sa inyo sapagkat Siya lamang ang Ganap na Nakaaalam ng kalagayan ng Kanyang mga alipin. Pinagkalooban siya ng malawak na kaalaman at malakas na pangangatawan upang mag-Jihad sa kalaban.

At ang Allah ay Siyang Nagmamay-ari ng pagka-Hari. Ito ay Kanyang ipinagkakaloob sa sinumang Kanyang nais sa Kanyang mga alipin. At ang Allah ay Wasee` – Sapat at Ganap na Tagapagtustos sa lahat ng pangangailangan ng Kanyang mga nilikha na Ganap at Napakalawak ang Kanyang awa at kagandahang-loob, na `Aleem – Walang-Hanggan at Ganap na Nakaaalam ng katotohanan hinggil sa lahat ng bagay at walang anuman ang maililihim sa Kanya.

Salas/Taron: Ang kanilang Propeta ay nagsabi sa kanila: “Katotohanan, itinalaga ng Allah para sa inyo si Saul(90) bilang Hari.” Sila ay nagsabi: “Paano siya makapaghahari sa amin samantalang kami ay higit na may karapatan sa paghahari kaysa sa kanya at siya ay hindi napagkalooban ng anumang sukat [o dami] ng yaman?” Siya ay nagsabi: “Katotohanan, siya ay pinili ng Allah nang higit kaysa sa inyo at siya ay dinagdagan ng sapat na kaalaman at ng matipunong [pangangatawan].” At ipinagkakaloob ng Allah ang Kanyang kaharian sa sinumang Kanyang nais. At ang Allah ay Nasasaklawan [ang lahat], Maalam.

(90) Saul o Talut sa wikang Arabe.

Quranenc.com: Nagsabi sa kanila ang propeta nila: “Tunay na si Allāh ay nagtalaga para sa inyo kay Saul bilang hari.” Nagsabi sila: “Paanong magiging ukol sa kanya ang paghahari sa amin samantalang kami ay higit na karapat-dapat sa paghahari kaysa sa kanya at hindi siya nabigyan ng kasaganaan sa yaman?” Nagsabi ito: “Tunay na si Allāh ay humirang sa kanya higit sa inyo at nagdagdag sa kanya ng isang paglago sa kaalaman at katawan. Si Allāh ay nagbibigay ng paghahari Niya sa sinumang niloloob Niya. Si Allāh ay Malawak, Maalam.


248

وَقَالَ لَهُمۡ نَبِيُّهُمۡ إِنَّ ٱللَّهَ قَدۡ بَعَثَ لَكُمۡ طَالُوتَ مَلِكٗاۚ قَالُوٓاْ أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُ ٱلۡمُلۡكُ عَلَيۡنَا وَنَحۡنُ أَحَقُّ بِٱلۡمُلۡكِ مِنۡهُ وَلَمۡ يُؤۡتَ سَعَةٗ مِّنَ ٱلۡمَالِۚ قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ ٱصۡطَفَىٰهُ عَلَيۡكُمۡ وَزَادَهُۥ بَسۡطَةٗ فِي ٱلۡعِلۡمِ وَٱلۡجِسۡمِۖ وَٱللَّهُ يُؤۡتِي مُلۡكَهُۥ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ

ICDO: At sinabi sa kanila ng kanilang Propeta: Katiyakan, ang tanda ng kanyang pagiging hari ay dadalhin sa inyo ang Tabut (kahong gawa sa kahoy) na ang nasa loob ay ang Tawrah, at ito ay inagaw sa inyo ng inyong mga kalaban at ito ay nagtatangan ng kapanatagan mula sa inyong Rabb na Tagapaglikha upang maging panatag ang kalooban ng mga dalisay ang kanilang layunin. At napapaloob din sa kahong yaon ang ilan sa mga bagay na naiwanan ng mga pamilya ni Mousa at ni Haroun, katulad ng tungkod at mga putul-putol na Lapida (Tableta) na dinala ng mga anghel. Samakatuwid, ito ang matibay na palatandaan ng pagpili kay Talut bilang hari para sa inyo sa kagustuhan ng Allah, kung kayo ay naniniwala sa Allah at sa Kanyang mga Sugo.

Salas/Taron: At ang kanilang Propeta ay nagsabi sa kanila: “Katotohanan, ang palatandaan ng kanyang paghahari ay ang pagdating sa inyo ng tabut [baol na yari sa kahoy] na kung saan matatagpuan dito [ang Torah at] ang katiwasayan(91) mula sa inyong Panginoon at ng anumang naiwan ng angkan ni Moises at angkan ni Aaron na pinapasan ng mga anghel. Katotohanan, ito ay isang palatandaan para sa inyo kung tunay nga na kayo ay mga naniniwala.”

(91) Sakinah – Isinalaysay ni Al-Bara: “Isang tao ang bumibigkas ng Surah Al-Kahf at ang kanyang kabayo ay nakatali sa dalawang lubid sa kanyang tabi. Isang ulap ang bumaba at pumaligid sa tao at palapit nang palapit sa kanya hanggang ang kanyang kabayo ay nagsimulang umalma [na tila may kinatatakutan]. Kinabukasan ng umaga, ang taong ito ay lumapit sa Propeta at isinalaysay ang kanyang naranasan. Ang Propeta ay nagsabi: “Iyon ay Sakinah [kapayapaan o katiwasayan] na bumaba nang dahil sa pagbigkas mo ng Qur’an.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 6, Hadith Bilang 531]

Quranenc.com: Nagsabi sa kanila ang propeta nila: “Tunay na ang tanda ng paghahari niya ay na darating sa inyo ang kaban – na sa loob nito ay may katiwasayan mula sa Panginoon ninyo at may labi mula sa naiwan ng angkan ni Moises at ng angkan ni Aaron – na dinadala ng mga anghel.” Tunay na sa gayon ay talagang may tanda para sa inyo, kung kayo ay mga mananampalataya.


249

فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِٱلۡجُنُودِ قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ مُبۡتَلِيكُم بِنَهَرٖ فَمَن شَرِبَ مِنۡهُ فَلَيۡسَ مِنِّي وَمَن لَّمۡ يَطۡعَمۡهُ فَإِنَّهُۥ مِنِّيٓ إِلَّا مَنِ ٱغۡتَرَفَ غُرۡفَةَۢ بِيَدِهِۦۚ فَشَرِبُواْ مِنۡهُ إِلَّا قَلِيلٗا مِّنۡهُمۡۚ فَلَمَّا جَاوَزَهُۥ هُوَ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ قَالُواْ لَا طَاقَةَ لَنَا ٱلۡيَوۡمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِۦۚ قَالَ ٱلَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَٰقُواْ ٱللَّهِ كَم مِّن فِئَةٖ قَلِيلَةٍ غَلَبَتۡ فِئَةٗ كَثِيرَةَۢ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ مَعَ ٱلصَّـٰبِرِينَ

ICDO: Noong inilabas ni Talut ang kanyang mga sundalo upang makipaglaban sa mga higanteng tao, sinabi sa kanila: Katiyakan, ang Allah ay susubukin kayo ng pagtitiis sa pamamagitan ng pagkakatagpo ninyo sa ilog na inyong tatawirin, (na sa pamamagitan nito) ay makikilala kung sino ang may paniniwala at kung sino ang mapagkunwari. Samakatuwid, sinuman sa inyo ang iinom sa ilog na yaon ay hindi (nabibilang) sa aking (grupo) at hindi siya karapat-dapat na mag-Jihad na kasama ko. At sino naman ang hindi titikim ng tubig (mula sa ilog) na yaon ay nabibilang sa aking (grupo), sapagkat yaon ang sumusunod sa aking kagustuhan, at siya ay karapat-dapat na mag-Jihad; maliban sa sinumang pinahintulutang sumahod ng isang salok sa kanyang kamay, ang ganito (na ginawa niya) ay hindi isisisi sa kanya.

At noong tumawid si Talut sa ilog kasama ang kaunting bilang ng mga mananampalataya para makipagsagupaan sa mga kalaban, at nakita nila ang dami at matitinding sandata ng kanilang mga kalaban. Sinabi nila: Wala tayo sa kakayahan ngayon kay Jalut at sa kanyang malalakas na mga sundalo. Subalit yaong naniniwala sa Allah at nakatitiyak na makahaharap nila ang Allah ay sumagot at pinaalalahanan nila ang kanilang mga kapatid hinggil sa Allah at sa Kanyang kapangyarihan, at kanilang sinabi: Kadalasang ang maliliit na grupong naniniwala sa Allah at nagtitiis ay nagagapi nila ang malalaking grupong mga masasamang walang pananampalataya, sa kapahintulutan ng Allah at sa Kanyang kagustuhan. At ang Allah ay nasa panig ng mga matiisin sa pamamagitan ng Kanyang gabay, tulong at mabuting gantimpala.

Salas/Taron: At nang humayo si Saul kasama ng mga kawal, siya ay nagsabi [sa kanila]: “Katotohanan, susubukan kayo ng Allah sa pamamagitan ng isang ilog. Sinuman ang uminom mula roon ay hindi nabibilang sa akin at sinumang hindi tumikim nito ay tunay na nabibilang sa akin, maliban sa sinumang kumuha [mula roon] sa [sukat ng] isang dakot ng kanyang  kamay [nang di-iniinom].” Subali’t sila ay nagsiinom mula roon maliban yaong mga mangilan-ngilan sa kanila. Kaya nang kanyang bagtasin ang ilog, kasama niyaong mga naniwala sa kanya, sila ay nagsabi: “Sa araw na ito, wala tayong lakas laban kay Goliath(92) at sa kanyang mga kawal.” Subali’t yaong mga naniniwala na kanilang makahaharap [sa kabilang buhay] ang Allah ay nagsabi: “Ilan na bang maliliit na samahan ang gumapi sa malalaking samahan sa kapahintulutan ng Allah? At ang Allah ay nasa panig ng mga matiisin.”

(92) Goliath o Jalut sa wikang Arabe.

Quranenc.com: Kaya noong humayo si Saul kasama ng mga hukbo ay nagsabi siya: “Tunay na si Allāh ay susubok sa inyo sa isang ilog. Kaya ang sinumang uminom mula roon ay hindi siya kabilang sa akin; at ang sinumang hindi tumikim doon ay tunay na siya ay kabilang sa akin, maliban sa sumalok ng salok sa pamamagitan ng kamay niya.” Ngunit uminom sila maliban sa kakaunti kabilang sa kanila. Noong nakalampas doon siya at ang mga sumampalataya kasama sa kanya ay nagsabi sila: “Walang kapangyarihan ukol sa atin ngayong araw laban kay Goliath at sa mga hukbo nito.” Nagsabi ang mga nakatitiyak na sila ay makikipagkita kay Allāh: “Kay raming pangkat na maliit na dumaig sa pangkat na malaki ayon sa pahintulot ni Allāh. Si Allāh ay kasama ng mga nagtitiis.”


250

وَلَمَّا بَرَزُواْ لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِۦ قَالُواْ رَبَّنَآ أَفۡرِغۡ عَلَيۡنَا صَبۡرٗا وَثَبِّتۡ أَقۡدَامَنَا وَٱنصُرۡنَا عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ

ICDO: At noong lumitaw sa kanila si Jalut at ang kanyang mga sundalo at nakita ang panganib ng kanilang mga mata, agad-agad silang humarap sa Allah at nanalangin nang taimtim na may pagsusumamo at sinabi nila: O aming Rabb na Tagapaglikha! Ipagkaloob Mo sa aming mga puso ang dakilang pagtitiis, patatagin Mo ang aming mga paa, at gawin Mong matatag sa pakikipaglaban sa mga kalaban, nang hindi uurong kahit na matindi ang labanan, at tulungan Mo kami at suportahan upang malupig namin ang mga walang pananampalataya.

Salas/Taron: At nang sila ay humayo upang harapin si Goliath at ang kanyang kawal, sila ay nagsabi [at nanalangin]: “Aming Panginoon ibuhos Mo po sa amin ang pagtitiis at patatagin Mo po ang aming mga paa [o mga hakbang] at ipagkaloob Mo po sa amin ang tagumpay laban sa mga taong di-naniniwala.”

Quranenc.com: Nang tumambad sila kina Goliath at mga hukbo nito ay nagsabi sila: “Panginoon namin, magbuhos Ka sa amin ng pagtitiis, magpatatag Ka ng mga paa namin, at mag-adya Ka sa amin laban sa mga taong tagatangging sumampalataya.”


251

فَهَزَمُوهُم بِإِذۡنِ ٱللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُۥدُ جَالُوتَ وَءَاتَىٰهُ ٱللَّهُ ٱلۡمُلۡكَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَعَلَّمَهُۥ مِمَّا يَشَآءُۗ وَلَوۡلَا دَفۡعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعۡضَهُم بِبَعۡضٖ لَّفَسَدَتِ ٱلۡأَرۡضُ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ ذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ

 ICDO: Samakatuwid, natalo sina Jalut (Goliath) sa kagustuhan ng Allah at napatay ni Dawood (David) si Jalut na pinuno ng mga matatapang na kaaway. At ipinagkaloob ng Allah kay Dawood pagkatapos nito ang kaharian, at pagiging Propeta sa mga angkan ni Isra`il, at itinuro sa kanya ng Allah ang mga kaalamang Kanyang ninais.

At kung hindi lamang sinanhi ng Allah na pangibabawin ang ilang mga tao(21) sa iba(22) ay masisira ang mundo, dahil sa ang magwawagi ay ang mga walang pananampalataya, at mangingibabaw ang mga naghimagsik sa Allah at masasama, subalit ang Allah ay mahaba ang pasensiya sa lahat ng Kanyang mga nilikha.

(21) Tumutukoy sa mga sumunod sa Allah at naniwala sa Kanya.

(22) Tumutukoy sa mga lumabag sa kagustuhan ng Allah, nagtambal o sumamba ng iba bukod sa Kanya.

Salas/Taron: Kaya, sila ay kanilang nagapi sa kapahintulutan ng Allah. At napatay ni David(93) si Goliath at ipinagkaloob ng Allah sa kanya [kay David] ang paghahari at ang karunungan [o kahusayan sa larangan ng paghatol]. At siya ay Kanyang tinuruan ng anumang Kanyang nais. At kung hindi lamang sinisiyasat ng Allah ang ibang tao sa pamamagitan ng ibang tao, marahil ang kalupaan ay naging [pook ng kabuktutan at pook ng mga] tiwali. Subali’t ang Allah ay Tigib ng biyaya sa lahat [ng Kanyang] mga nilikha.

(93) David o Dawud sa wikang Arabe.

Quranenc.com: Kaya tinalo nila ang mga iyon ayon sa pahintulot ni Allāh. Pinatay ni David si Goliath. Nagbigay rito si Allāh ng paghahari at karunungan at nagturo Siya rito ng mula sa anumang niloloob Niya. Kung hindi dahil sa pagpapataboy ni Allāh sa mga tao: sa iba sa kanila sa pamamagitan ng iba pa ay talaga sanang natiwali ang lupa, subalit si Allāh ay may kabutihang-loob sa mga nilalang.


252

تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ نَتۡلُوهَا عَلَيۡكَ بِٱلۡحَقِّۚ وَإِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

ICDO: Ito ang mga katibayang mula sa Allah at ng Kanyang mga palatandaang ikinukuwento sa iyo, O Muhammad (ﷺ), nang makatotohanan at katiyakang ikaw ay kabilang sa tunay na mga Sugo ng Allah.

Salas/Taron: Ito ang mga ayaat [kapahayagan] ng Allah na Aming binigkas [o isinalaysay] sa iyo [O Muhammad] nang makatotohanan, at katunayan, ikaw ay isa sa mga sugo.(94)

(94) Isinalaysay ni Jabir bin Abdullah: Ang Propeta ay nagsabi: “Ako ay binigyan ng limang bagay na hindi naipagkaloob sa sinumang nauna sa akin. Ginawa akong matagumpay ng Allah sa pamamagitan ng “sindak” [sa pamamagitan ng takot ng mga kaaway] sa layo ng isang buwang paglalakbay. Ang kalupaan ay ginawa para sa akin [at sa aking mga tagasunod] bilang pook ng pagdarasal at isang bagay na nagpapadalisay [sa pamamagitan ng Tayammum], samakatuwid sinuman sa aking tagasunod ay maaaring magdasal saan man sa oras ng pagdarasal. Ang labi ng digmaan ay ipinapahintulot sa akin subali’t ito ay ipinagbabawal sa mga nauna sa akin. Ako ay binigyan ng karapatang mamagitan sa Araw ng Pagkabuhay na Muli. Bawa’t Propeta ay isinugo sa kanyang pamayanan lamang nguni’t ako ay isinugo sa buong sangkatauhan.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 1, Hadith Bilang 331]

Quranenc.com: Iyon ay ang mga tanda ni Allāh, na binibigkas ang mga iyon sa iyo kalakip ng katotohanan. Tunay na ikaw ay talagang kabilang sa mga isinugo.


253

۞تِلۡكَ ٱلرُّسُلُ فَضَّلۡنَا بَعۡضَهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۘ مِّنۡهُم مَّن كَلَّمَ ٱللَّهُۖ وَرَفَعَ بَعۡضَهُمۡ دَرَجَٰتٖۚ وَءَاتَيۡنَا عِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ٱلۡبَيِّنَٰتِ وَأَيَّدۡنَٰهُ بِرُوحِ ٱلۡقُدُسِۗ وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا ٱقۡتَتَلَ ٱلَّذِينَ مِنۢ بَعۡدِهِم مِّنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُ وَلَٰكِنِ ٱخۡتَلَفُواْ فَمِنۡهُم مَّنۡ ءَامَنَ وَمِنۡهُم مَّن كَفَرَۚ وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا ٱقۡتَتَلُواْ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَفۡعَلُ مَا يُرِيدُ

ICDO: Sila ang mga yaong iginagalang na Sugo – ang ilan sa kanila ay pinagkalooban Namin ng katangian na higit sa iba, ayon sa kung anumang biyaya na ipinagkaloob ng Allah sa kanila: mayroon sa kanilang kinausap ng Allah, na tulad nina Mousa at Muhammad (ﷺ), na ito ay patunay para sa Allah ng Kanyang katangian ng pagsasalita, na nababatay sa Kanyang Kamaharlikaan.

At mayroon din sa kanila ang iniangat ng Allah sa mataas na antas, na katulad ni Propeta Muhammad (ﷺ), dahil sa kanyang pangkalahatang mensahe, at sa pagiging pangwakas ng kanyang pagka-Propeta, at sa pagiging bukod-tangi ng kanyang sambayanan sa lahat ng mga sambayanan at iba pa.

At ipinagkaloob ng Allah kay `isa (Hesus) na anak ni Maryam (Maria) ang mga malilinaw na palatandaan at kamangha-manghang kapangyarihan na tulad ng pagpapagaling sa ipinanganak na mga bulag at sa mga ketongin sa kapahintulutan ng Allah, at pagbuhay ng mga patay sa kapahintulutan ng Allah at sa pagtataguyod sa kanya ng Ruhul Qudus – Banal na Espiritu, – na si Anghel Jibril.

At kung nanaisin lamang ng Allah na hindi magpatayan yaong mga dumating pagkatapos ng mga Sugo, pagkatapos dumating sa kanila ang mga malinaw na palatandaan, ay hindi sila magpapatayan. Subalit sila ay nagkaiba at hindi nagkakasundo sa isa’t isa. Mayroon sa kanila na nananatili sa kanilang paniniwala sa Allah at mayroon naman sa kanilang nagpupumilit na labagin ang Allah o hindi naniwala.

At kung nanaisin lamang ng Allah na hindi sila magpatayan pagkatapos ng kanilang pagkakasalungatan ay hindi sila magpapatayan. subalit ginagabayan ng Allah ang sinumang Kanyang nais upang sumunod at maniwala sa Kanya. At ibinababa Niya ang sinumang Kanyang nais; na kung kaya, ito ay lalabag at hindi maniniwala sa Kanya. 

Salas/Taron: Ito ang mga sugo. Aming biniyayaan ang ilan sa kanila nang higit sa iba. Kabilang sa kanila ay kinausap ng Allah [nang tuwiran]. Ang iba naman ay Kanyang itinaas sa ibayong antas [ng karangalan]. At Aming ipinagkaloob kay Hesus, anak ni Maria, ang mga malilinaw na katibayan at siya ay Aming itinaguyod sa pamamagitan ng Banal na Espiritu [ang Anghel Gabriel]. Kung ninais lamang ng Allah, yaong mga [henerasyong] sumunod sa kanila ay hindi naglaban-laban sa isa’t isa pagkaraang dumating sa kanila ang mga malilinaw na katibayan. Subali’t sila ay nagkaiba-iba, ang ilan sa kanila ay naniwala at ang iba sa kanila ay di-naniwala. At kung ninais lamang ng Allah, sila ay hindi naglaban-laban sa isa’t isa. Subali’t ginagawa ng Allah ang anumang Kanyang nais.

Quranenc.com: Ang mga sugong iyon ay nagtangi Kami sa iba sa kanila higit sa iba kabilang sa kanila. Mayroon sa kanila na kinausap ni Allāh. Nag-angat Siya sa iba sa kanila sa mga antas. Nagbigay kay Jesus na anak ni Maria ng malilinaw na patunay at umalalay sa kanya sa pamamagitan ng Espiritu ng Kabanalan. Kung sakaling niloob ni Allāh ay hindi sana naglaban-laban ang mga kabilang sa matapos sa kanila noong matapos na dumating sa kanila ang malilinaw na patunay; subalit nagkaiba-iba sila sapagkat mayroon sa kanila na sumampalataya at mayroon sa kanila na tumangging sumampalataya. Kung sakaling niloob ni Allāh ay hindi sana sila naglaban-laban; subalit si Allāh ay gumagawa ng anumang ninanais Niya.


254

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَنفِقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰكُم مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمٞ لَّا بَيۡعٞ فِيهِ وَلَا خُلَّةٞ وَلَا شَفَٰعَةٞۗ وَٱلۡكَٰفِرُونَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ

ICDO: O kayong mga naniwala sa Allah at naniwala sa Kanyang Sugo at sumunod sa Kanyang patnubay! Ibigay ninyo ang inyong mga Zakah (obligadong kawanggawa) at gumasta mula sa ipinagkaloob ng Allah sa inyo bago dumating ang Araw ng Muling Pagkabuhay.

(Sa Araw na yaon ay) walang bentahang maaaring mapagkakakitaan at walang kayamanang maaaring ipanubos sa inyong mga sarili mula sa kaparusahan ng Allah, at wala ring kai-kaibigan sa Araw na yaon na maaaring magligtas sa inyo, at tagapamagitan na mamamagitan sa inyo upang mapagaan ang inyong kaparusahan. At ang mga walang pananampalataya sa Araw na yaon ay ang mga Dzalimun (gumawa ng kasamaan, lumabag at lumampas sa hangganang itinakda ng Allah).  

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, gumugol kayo sa kawanggawa mula sa anumang [panustos na] Aming ipinagkaloob sa inyo bago dumating ang araw na walang [tatanggaping] palitan [o bilihan], walang kaibigan at walang pamamagitan. At ang mga di-naniniwala – sila ang mga mapaggawa ng kamalian.

Quranenc.com: O mga sumampalataya, gumugol kayo mula sa itinustos Namin sa inyo bago pa dumating ang isang araw na walang bilihan doon ni pagkakaibigan ni pamamagitan. Ang mga tagatangging sumampalataya ay ang mga tagalabag sa katarungan.


255

ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡحَيُّ ٱلۡقَيُّومُۚ لَا تَأۡخُذُهُۥ سِنَةٞ وَلَا نَوۡمٞۚ لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ مَن ذَا ٱلَّذِي يَشۡفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيۡءٖ مِّنۡ عِلۡمِهِۦٓ إِلَّا بِمَا شَآءَۚ وَسِعَ كُرۡسِيُّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَۖ وَلَا يَـُٔودُهُۥ حِفۡظُهُمَاۚ وَهُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡعَظِيمُ

ICDO: Ang Allah! Walang sinuman ang Ilah (Diyos na sinasamba) o bukod-tangi na karapat-dapat at may karapatang sambahin kundi Siya at walang karapat-dapat na dulutan ng pagpapakumbaba ng sinuman kundi Siya lamang; Al-Hayy – ang Walang-Hanggang Buhay, nasa sa Kanya ang buong kahulugan ng pagkabuhay na angkop na angkop sa kanyang Kamaharlikaan. Al-Qayyum – Siya ay Tagapagtaguyod, Tagapagkaloob at Tagapangalaga sa lahat ng bagay.

Hindi Siya maaaring antukin at hindi rin Siya maaaring matulog. Ang lahat ng nasa mga kalangitan at kalupaan ay Siya ang Nagmamay-ari. Walang sinuman ang maglalakas-loob na mamagitan sa Kanya maliban sa Kanyang kapahintulutan. Saklaw ng Kanyang kaalaman ang lahat ng mga nilikha – ang mga nangyari, saka ang nangyayari, at pati na rin ang mga mangyayari pa lamang. Batid Niya ang lahat ng bagay sa Kanyang mga nilikha – ang mangyayari sa hinaharap nila at sa kung ano ang mga pangyayari ng nakalipas.

At walang sinuman sa Kanyang mga nilikha ang nakababatid ng anuman mula sa Kanyang kaalaman maliban na lamang sa kung ano ang Kanyang itinuro at ipinabatid sa kanila. Sakop ng Kanyang Kursi ang mga kalangitan at ang buong kalupaan, na ang Al-Kursi ay lalagyan ng Kanyang dalawang paa(23) at walang sinumang Nakaaalam kung paano ang mga katangiang ito bukod sa Kanya. At walang kahirap-hirap para sa Kanya ang pangangalaga ng mga ito (ng mga kalangitan at kalupaan). At Siya ay Al-`Alee – ang Kataas-taasan sa Kanyang sarili at sa Kanyang mga katangian; na Siya ay nasa ibabaw ng lahat ng Kanyang mga nilikha. At Al-`Adheem – nasa Kanya ang kabuuan ng lahat ng pinakadakilang Katangian at pagiging ganap at buong Kataas-taasan.

Ang talatang ito ang pinakadakilang ayah sa Dakilang Quran na tinatawag na ayatul Kursi.(24)

(23) Ang Allah ay nagtataglay ng ganitong katangian na batay sa Kanyang Kadakilaan at Kamaharlikaan. Para sa karagdagang kaalaman, mangyari lamang ay tingnan ang ilang paliwanag hinggil sa mga katangian ng Allah sa Talata bilang 210, footnote (o talababa) bilang 16.

(24) Iminumungkahi sa lahat na isaulo ito at unawaing mabuti ang mga kahulugan nito at isapuso, sapagkat sinuman ang bibigkas nito nang taos-puso ay magkakamit ng mga kapakinabangan, na tulad halimbawa ng pagbigkas nito bago matulog sa gabi ay magtatalaga ang Allah ng bantay (anghel) para sa kanya sa buong magdamag at walang pinsala na mangyayari sa kanya at hindi siya lalapitan ng Shaytan, at ang ilan sa kapakinabangan nito ay kapag binigkas ito sa umaga ay pangangalagaan siya sa buong maghapon, at kapag binigkas ito sa gabi ay pangangalagaan siya sa buong magdamag, at kapag siya ay namatay ay diretso siya sa Al-Jannah. Ito ay kabilang sa mga itinuro ni Propeta Muhammad (ﷺ) at kanyang sinang-ayunan, batay sa pagkakasalin ng kahulugan. Sa di-nakakaalam ng wikang Arabic, ganito ang bibigkasin:

Al-la-hu la i-la-ha il-la hu-wal hay-yul qay-yum. La ta`khu-dhu-hu, si-na-tow wa la naw-m. la-hu, ma-fis sa-ma-wa-ti wa ma fil-ardh. Man(g) dhal-la-dhi yash-fa-`u `in-da-hu, il-la-be idh-nih. Ya`-la-mu ma bay-na ay-di-him wa ma khal-fa-hum. Wa la yu-hi-tu-na bi-shay-im min `il-mi-hi, il-la bi-ma sha. Wa si-`a kur-si-yu-hus sa-ma-wa-ti wal-ardh. Wa la ya-u-dhu-hu, hif-dzu-hu-ma wa hu-wal `a-li-yul `a-dzeem.

Salas/Taron: Allah, walang diyos [na dapat sambahin] maliban sa Kanya, ang Laging Buhay, at ang [patuloy na] Tagapagpanatili [ng lahat]. Ang antok at ang idlip ay hindi makapananaig sa Kanya. Sa Kanya ang [pagmamay-ari ng] anumang nasa mga kalangitan at anumang nasa kalupaan. Sino ba ang maaaring [makiusap upang] makapamagitan sa Kanya malibang Kanyang pahintulutan. Kanyang nababatid ang anumang mangyayari sa kanila [sa daigdig na ito] at ang anumang mangyayari sa kanila [sa kabilang buhay] at kailanman ay hindi nila matatarok ang anumang bagay mula sa Kanyang Kaalaman maliban kung ano ang Kanyang nais. Ang Kanyang Kursi(89) ay sumasakop [saklaw at umaabot] sa mga kalangitan at kalupaan. At [Siya ay] walang kapaguran sa pananatili sa kanila. At Siya ang Kataas-taasan, ang Dakila.(90)

(89) Kursi – Ang literal na kahulugan nito ay luklukan [upuan], at kung minsan naman ay maling isinasalin bilang Trono [Arsh]. Ang Kursi [Luklukan] na binanggit sa ayat na ito ay may pagkakaiba sa Arsh [Trono] na binanggit sa Surah 7:54, 10:3, 85:15 at sa iba pa. Ang Propeta Muhammad ay nagsabi: “Ang Kursi kung ihahambing sa Arsh ay walang anupaman maliban na ang katulad nito ay ang singsing na inihagis sa malawak na disyerto. Kung ang Kursi ay umaabot sa buong sanlibutan, gaano pa kaya kalaki ang Arsh?” Si Ibn Taimiyah ay nagsabi: “Maniwala sa Kursi. Maniwala sa Arsh [Trono]. Isinalaysay mula kay Muhammad bin Abdullah at mula sa mga pinagpipitaganang iskolar ng Islam na nagsabi na ang Kursi [Luklukan] ay nasa harapan ng Arsh [Trono] at ito ay kapantay ng Paa.”

(90) Ayatul Kursi – Isinalaysay ni Abu Hurayrah: Inutusan ako ng Sugo ng Allah na magbantay ng Zakaah sa buwan ng Ramadhan. Pagkaraan, may isang tao ang lumapit sa akin at nagsimulang magnakaw ng pagkain. Nahuli ko siya at sinabi ko sa kanya, “Dadalhin kita sa Sugo ng Allah! Pagkaraan, isinalaysay ko ang buong pangyayari at sinabi: Ang taong iyon ay nagsabi sa akin, “Huwag mo akong dalhin sa Sugo ng Allah at may sasabihin akong maikling salita mula sa Allah na iyong pakikinabangan. Kung ikaw ay matutulog, bigkasin mo ang Ayatul Kursi sa gayon, ito ay magiging bantay mula sa Allah na Siyang mangangalaga sa iyo sa buong gabi, at ang satanas ay hindi magagawang lumapit sa iyo hanggang sa pagsapit ng madaling araw. [Nang marinig ng Propeta ang salaysay] sinabi niya sa akin, “Ang dumating sa iyo nang gabing iyon ay nagsabi sa iyo ng katotohanan bagaman siya ay sinungaling, [at] siya ay ang satanas.” [Sahih Bukhari, vol. 6, Hadith Bilang 530]

Quranenc.com: Si Allāh, walang Diyos kundi Siya, ang Buháy, ang Mapagpanatili. Hindi Siya nadadala ng antok ni ng pagkatulog. Sa Kanya ang anumang nasa mga langit at ang anumang nasa lupa. Sino itong mamamagitan sa harap Niya malibang ayon pahintulot Niya? Nakaaalam Siya sa anumang nasa harapan nila at anumang nasa likuran nila. Hindi sila nakasasaklaw sa anuman mula sa kaalaman Niya malibang ayon sa niloob Niya. Sumakop ang luklukan Niya sa mga langit at lupa at hindi nakabibigat sa Kanya ang pangangalaga sa mga ito. Siya ay ang Mataas, ang Sukdulan.


256

لَآ إِكۡرَاهَ فِي ٱلدِّينِۖ قَد تَّبَيَّنَ ٱلرُّشۡدُ مِنَ ٱلۡغَيِّۚ فَمَن يَكۡفُرۡ بِٱلطَّـٰغُوتِ وَيُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ فَقَدِ ٱسۡتَمۡسَكَ بِٱلۡعُرۡوَةِ ٱلۡوُثۡقَىٰ لَا ٱنفِصَامَ لَهَاۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

ICDO: Dahil sa kaganapan ng Deen at sa mga malinaw na kapahayagan ay hindi na kinakailangan pang pilitin ang iba upang ito ay kanyang tanggapin. Dahil ang mga palatandaan nito ay malinaw na inihihiwalay ang katotohanan sa kamalian, patnubay mula sa pagkaligaw. Kung kaya, sinuman ang hindi naniwala sa lahat ng sinasamba bukod sa Allah, na samakatuwid ay naniwala sa Allah, siya ay mananatiling matuwid sa Tamang Landas, at pinanghahawakan niya ang Deen sa mahigpit na kaparaanan at hindi na siya maihihiwalay pa (sa Deen na) ito.

At ang Allah ay Samee` – Ganap na Nakakarinig sa lahat ng mga sinasabi ng Kanyang mga alipin, na `Aleem – Walang-Hanggang Nakaaalam at Ganap na Nakababatid sa lahat ng kanilang mga gawa at layunin, at sila ay pagbabayarin ayon dito. 

Salas/Taron: Walang sapilitan sa [pagtanggap ng] relihiyon. Katotohanan, ang matuwid [na landas] ay malinaw kaysa sa lihis [maling landas]. Kaya, sinuman ang di-maniwala sa mga taaghoot(91) at maniwala sa Allah, tunay na siya ay tumangan sa matibay na hawakan [o sa pananampalatayang] kailanman ay hindi mapuputol. At ang Allah ay Lubos na Nakaririnig, Maalam.

(91) Taaghoot – Ang salitang Taaghoot ay malawak sa kahulugan. Ang kahulugan nito ay anumang bagay na sinasamba maliban sa Tunay na Diyos [Allah], nguni’t ang sinumang hindi sumasang-ayon upang siya ay sambahin ay hindi kabilang dito. Ang isang Taaghoot ay maaaring ang satanas, o isang rebulto, bato, bituin, propeta, santo o santa, mga anghel, mga tao na sinasamba at itinuring bilang Taaghoot. Kung minsan naman ang salitang Taaghoot ay tumutukoy sa isang huwad na Hukom na nagbibigay ng huwad na paglilitis o paghatol. [Tafsir ibn Kathir, at Surah 4:51]

Quranenc.com: Walang pamimilit sa relihiyon. Luminaw nga ang pagkagabay sa pagkalisya. Kaya ang sinumang tumatangging sumampalataya sa mapagmalabis at sumasampalataya kay Allāh ay nakakapit nga sa hawakang pinakamatibay na walang pagkalamat para rito. Si Allāh ay Madinigin, Maalam.


257

ٱللَّهُ وَلِيُّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ يُخۡرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَوۡلِيَآؤُهُمُ ٱلطَّـٰغُوتُ يُخۡرِجُونَهُم مِّنَ ٱلنُّورِ إِلَى ٱلظُّلُمَٰتِۗ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

ICDO: Ang Allah ay Tagapagtaguyod ng mga naniwala sa pamamagitan ng Kanyang tulong, gabay at pangangalaga. Iniaalis sila mula sa kadiliman ng pagtanggi sa katotohanan patungo sa liwanag ng pananampalataya sa Allah. Subalit sa mga hindi naniwala, ang kanilang tagapagtaguyod at katulong ay ang kanilang mga iniidolo at mga sinasamba bukod sa Allah. Inilalabas sila mula sa liwanag ng Eeman (Pananampalataya) patungo sa kadiliman ng paglabag sa Kanya. Sila ay maninirahan sa Apoy at mananatili roon magpasawalang-hanggan.

Salas/Taron: Ang Allah ay Wali [tagapangalaga] niyaong mga naniniwala. Sila ay Kanyang hinahango mula sa mga kadiliman tungo sa liwanag. At yaong mga di-naniniwala, ang kanilang mga awliya’ [tagapangalaga] ay ang mga taaghoot. Sila ay kanilang hinahango mula sa liwanag tungo sa mga kadiliman. Sila yaong mga maninirahan sa Apoy, at sila ay mamamalagi roon nang walang hanggan.

Quranenc.com: Si Allāh ay Katangkilik ng mga sumampalataya; nagpapalabas Siya sa kanila mula sa mga kadiliman tungo sa liwanag. Ang mga tumangging sumampalataya, ang mga katangkilik nila ay ang mapagmalabis; nagpapalabas ito sa kanila mula sa liwanag tungo sa mga kadiliman. Ang mga iyon ay ang mga maninirahan sa Apoy; sila ay doon mga mananatili.


258

أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِي حَآجَّ إِبۡرَٰهِـۧمَ فِي رَبِّهِۦٓ أَنۡ ءَاتَىٰهُ ٱللَّهُ ٱلۡمُلۡكَ إِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ رَبِّيَ ٱلَّذِي يُحۡيِۦ وَيُمِيتُ قَالَ أَنَا۠ أُحۡيِۦ وَأُمِيتُۖ قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَأۡتِي بِٱلشَّمۡسِ مِنَ ٱلۡمَشۡرِقِ فَأۡتِ بِهَا مِنَ ٱلۡمَغۡرِبِ فَبُهِتَ ٱلَّذِي كَفَرَۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

ICDO: Nakita mo ba, O Muhammad (ﷺ), ang mga kataka-takang kaugalian ng nakipagtalo kay Ibrahim hinggil sa Kaisahan ng Allah at sa Kanyang pagiging Rabb na Tagapaglikha? Dahil sa pinagkalooban siya ng Allah ng kaharian ay nagmataas na siya. Tinanong niya si Ibrahim: Sino ang iyong Rabb na Tagapaglikha? Ang sagot ni Ibrahim: Ang aking Rabb na Tagapaglikha ay ang Siyang nagkakaloob ng buhay sa Kanyang mga nilikha nang sa gayon ay mabuhay ito, at nagsasanhi rin ng pagkawala ng buhay upang ito ay mamatay; na samakatuwid, Siya lamang ang Bukod-Tanging nagkakaloob ng buhay at kamatayan. Sabi niya: Ako rin ay bumubuhay at pumapatay, pinapatay ko ang sinumang aking nais at pinananatili kong buhay ang sinumang aking nais.

Sinabi naman sa kanya ni Ibrahim: Katiyakan, ang Allah na aking sinasamba ay Siyang nagpapasikat ng araw mula sa silangan, kung gayon, kaya mo bang baguhin ang likas na nilikha ng Allah, na ito ay iyong pasikatin mula sa kanluran?

Samakatuwid, nagapi nang ganap ang walang pananampalataya, wala man lamang siyang maibigay na katibayan. Ang kagaya niya ay katulad ng mga lumalabag sa kagustuhan ng Allah, na hindi sila pinapatnubayan ng Allah tungo sa katotohanan.

Salas/Taron: Hindi mo ba natunghayan ang [kuwento ng] isang taong nakipagtalo kay Abraham tungkol sa kanyang Panginoon nang dahil [lamang] siya ay pinagkalooban ng Allah ng kaharian? Nang si Abraham ay nagsabi: “Ang aking Panginoon ang Siyang nagbibigay ng buhay at nagdudulot ng kamatayan. Siya ay sumagot: “Ako ay nagbibigay ng buhay at kamatayan.” Sinabi ni Abraham: “Katotohanan, pinasisikat ng Allah ang araw sa silangan, kaya, pasikatin mo nga ito mula sa kanluran.” Kaya, ang di-naniniwala ay nagulumihan [sa labis niyang pagkamangha]. At ang Allah ay hindi nagpapatnubay sa mga mamamayang mapaggawa ng kamalian.

Quranenc.com: Hindi ka ba nakaalam sa nangatwiran kay Abraham hinggil sa Panginoon nito dahil nagbigay sa kanya si Allāh ng paghahari? Noong nagsabi si Abraham: “Ang Panginoon ko ay ang nagbibigay-buhay at nagbibigay-kamatayan” ay nagsabi siya: “Ako ay nagbibigay-buhay at nagbibigay-kamatayan.” Nagsabi si Abraham: “Ngunit tunay na si Allāh ay nagpaparating sa araw mula sa silangan kaya magparating ka nito mula sa kanluran.” Kaya nagitla ang tumangging sumampalataya. Si Allāh ay hindi nagpapatnubay sa mga taong tagalabag sa katarungan.


259

أَوۡ كَٱلَّذِي مَرَّ عَلَىٰ قَرۡيَةٖ وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا قَالَ أَنَّىٰ يُحۡيِۦ هَٰذِهِ ٱللَّهُ بَعۡدَ مَوۡتِهَاۖ فَأَمَاتَهُ ٱللَّهُ مِاْئَةَ عَامٖ ثُمَّ بَعَثَهُۥۖ قَالَ كَمۡ لَبِثۡتَۖ قَالَ لَبِثۡتُ يَوۡمًا أَوۡ بَعۡضَ يَوۡمٖۖ قَالَ بَل لَّبِثۡتَ مِاْئَةَ عَامٖ فَٱنظُرۡ إِلَىٰ طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمۡ يَتَسَنَّهۡۖ وَٱنظُرۡ إِلَىٰ حِمَارِكَ وَلِنَجۡعَلَكَ ءَايَةٗ لِّلنَّاسِۖ وَٱنظُرۡ إِلَى ٱلۡعِظَامِ كَيۡفَ نُنشِزُهَا ثُمَّ نَكۡسُوهَا لَحۡمٗاۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُۥ قَالَ أَعۡلَمُ أَنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ

ICDO: O hindi kaya ay nakita mo ba, O Muhammad (ﷺ) ang katulad ng isang taong dumaan sa isang bayan, na giba-giba na ang kanilang mga tahanan at wala nang katau-tao? Sabi ng tao: Paano kaya bubuhayin ng Allah ang buong bayan pagkatapos mamatay ang mga tao rito?

Na kung kaya, sinanhi ng Allah na siya ay mamatay sa loob ng isang daang taon, pagkatapos ay ibinalik ng Allah ang kanyang kaluluwa sa kanya at nagpadala ang Allah ng magtatanong sa kanya at nagsabi: Gaano ka katagal na namatay sa lugar na ito? Sinabi niya: Nanatili ako ritong patay sa loob ng isang araw o bahagi lamang nito. Sinabi sa kanya: Hindi (isang araw o bahagi lamang nito), kundi ikaw ay nanatili (ritong) patay sa loob ng isang daang taon. At dito ay inutusan siyang pagmasdan ang kanyang pagkain at inumin, kung paano itong pinangalagaan ng Allah nang hindi nasira sa loob nang ganito katagal na panahon, at inutusan (din) siyang tingnan ang kanyang asno, kung paano ito bubuhayin ng Allah pagkatapos magkahiwa-hiwalay ang mga buto nito? At sinabi sa kanya: Gagawin ka Namin bilang tanda sa mga tao – malinaw na palatandaan sa kapangyarihan ng Allah at ng Kanyang kakayahang buhayin ang sinuman pagkatapos nitong mamatay.

At inutusan (din) siyang pagmasdan ang mga buto ng kanyang hayop, kung paano ito pagdudugtung-dugtungin hanggang sa ito ay mabuo at pagkatapos nito ay dAdamitan ang mga buto ng laman at pagkatapos ay ibabalik sa (hayop na) ito ang buhay.

Nang maging malinaw na sa kanyang paningin ang lahat, saka pa lamang siya naniwala sa Kadakilaan ng Allah at sa Kanyang pagiging Ganap na Makapangyarihan sa lahat ng bagay. Pagkatapos siya ay naging tanda sa mga tao.

Salas/Taron: O [hindi mo ba naalala ang] tulad ng isang tao na naparaan sa isang bayang nakalugmok sa pagguho. Siya ay nagsabi: “Paano kaya maibabalik ng Allah ang buhay nito pagkaraang ito ay mamatay?” Kaya, pinangyari ng Allah na siya ay mamatay sa loob ng isang daang taon at pagkaraan siya ay Kanyang muling binuhay. Siya ay tinanong: “Gaano ba katagal ang iyong pananatili [sa pagkamatay]?” Siya ay sumagot: “Ako ay nanatili [sa tagal] ng isang araw o bahagi lamang ng maghapon.” Siya [ang Allah] ay nagsabi: “Hindi, ikaw ay nanatiling patay sa loob ng isang daang taon. Pagmasdan mo ang iyong pagkain at ang iyong inumin, hindi ito nagbago sa [paglipas ng] panahon; at pagmasdan mo ang iyong buriko; at ikaw ay Aming gagawin bilang isang palatandaan para sa mga tao. At pagmasdan mo ang mga buto [ng burikong ito] kung paano Namin bubuuin ang [lahat ng bahagi ng] mga ito at pagkatapos ay Aming babalutan ng laman ang mga ito.” Kaya nang ito ay naging malinaw para sa kanya, siya ay nagsabi: “Aking nababatid [ngayon] na ang Allah ang Siyang Ganap na may Kakayahan sa lahat ng bagay.”

Quranenc.com: O gaya ng naparaan sa isang pamayanan samantalang iyon ay gumuho sa mga bubungan niyon. Nagsabi ito: “Paanong magbibigay-buhay rito si Allāh matapos ng kamatayan nito?” Kaya nagbigay-kamatayan dito si Allāh ng isandaang taon, pagkatapos ay bumuhay Siya rito. Nagsabi Siya: “Gaano ka katagal namalagi?” Nagsabi ito: “Namalagi ako ng isang araw o ng isang bahagi ng isang araw.” Nagsabi Siya: “Bagkus namalagi ka ng isandaang taon. Tumingin ka sa pagkain mo at inumin mo, hindi ito nagbago. Tumingin ka sa asno mo, at upang gawin ka Naming isang tanda para sa mga tao. Tumingin ka sa mga buto [ng asno] kung papaano Kaming magbabangon sa mga ito, pagkatapos ay magbabalot sa mga ito ng laman.” Kaya noong luminaw ito sa kanya ay nagsabi siya: “Nalalaman ko na si Allāh sa bawat bagay ay May-kakayahan.”


260

وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ رَبِّ أَرِنِي كَيۡفَ تُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰۖ قَالَ أَوَلَمۡ تُؤۡمِنۖ قَالَ بَلَىٰ وَلَٰكِن لِّيَطۡمَئِنَّ قَلۡبِيۖ قَالَ فَخُذۡ أَرۡبَعَةٗ مِّنَ ٱلطَّيۡرِ فَصُرۡهُنَّ إِلَيۡكَ ثُمَّ ٱجۡعَلۡ عَلَىٰ كُلِّ جَبَلٖ مِّنۡهُنَّ جُزۡءٗا ثُمَّ ٱدۡعُهُنَّ يَأۡتِينَكَ سَعۡيٗاۚ وَٱعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٞ

ICDO: At alalahanin mo, O Muhammad (ﷺ), ang ginawang paghiling ni Ibrahim mula sa kanyang Rabb na Tagapaglikha, na ipakita sa kanya kung papaano nangyayari ang Pagkabuhay na Mag-uli.

Sinabi ng Allah sa kanya: Bakit, hindi ka ba naniniwala? Sinabi ni Ibrahim: Naniniwala ako, subalit nais ko lamang maragdagan ang kapanatagan ng aking kalooban.

Sinabi ng Allah sa kanya: Kumuha ka ng apat na uri ng ibon at dalhin mo ang mga ito sa iyo, pagkatapos ay katayin mo ang mga ito at tadtarin. Pagkatapos ay paghiwa-hiwalayin mo ang mga bahagi nito sa (pamamagitan ng paglalagay ng mga ito sa) iba’t ibang bundok at pagkatapos ay tawagin mo ang mga ito at mabilis itong darating sa iyo. Kayat tinawag ang mga ito ni Ibrahim at biglang nagsaulian ang bawat piraso ng mga ito at dumating sa kanya nang mabilisan. At dapat na mabatid mo na ang Allah ay `Azeez – Kataas-Taasan at Punung-Puno ng Karangalan na Ganap na Makapangyarihan at walang sinumang maaaring makagapi sa Kanya; na Hakeem – Ganap na Maalam sa Kanyang salita, gawa, batas at pagtatakda.

Salas/Taron: At [alalahanin] nang si Abraham ay nagsabi: “Aking Panginoon, ipakita Mo po sa akin kung paano Mo binibigyang-buhay ang patay.” Siya [ang Allah] ay nagsabi: “Ikaw ba ay hindi naniniwala?” Siya [si Abraham] ay sumagot: “Opo [ako ay naniniwala], subali’t [ako po ay nagtatanong lamang] upang bigyan [ko] ng kapanatagan ang aking puso.” Siya [ang Allah] ay nagsabi: “Ikaw ay kumuha ng apat na ibon, sila ay iyong tipunin at dalhin sa iyo, pagkatapos [mo silang katayin at pagputul-putulin] ilagay mo ang ilang bahagi nila sa bawa’t bundok, at pagkaraan, sila ay iyong tawagin, [at] sila ay magmamadaling [lilipad] pabalik sa iyo. At [sa gayon  ay iyong] mapag-aalaman na ang Allah ay Ganap na Makapangyarihan, Tigib ng Karunungan.”

Quranenc.com:  [Banggitin] noong nagsabi si Abraham: “Panginoon ko, ipakita Mo sa akin kung papaano Kang nagbibigay-buhay sa mga patay.” Nagsabi Siya: “At hindi ka ba sumampalataya?” Nagsabi ito: “Opo; subalit upang mapanatag ang puso ko.” Nagsabi Siya: “Kaya kumuha ka ng apat na ibon saka maglagak ka ng mga ito sa iyo [upang pagputul-putulin]. Pagkatapos ay maglagay ka sa bawat burol mula sa mga ito ng isang bahagi. Pagkatapos ay manawagan ka sa mga ito, pupunta sa iyo ang mga ito sa iyo nang agaran. Alamin mo na si Allāh ay Makapangyarihan, Marunong.”


261

مَّثَلُ ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنۢبَتَتۡ سَبۡعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنۢبُلَةٖ مِّاْئَةُ حَبَّةٖۗ وَٱللَّهُ يُضَٰعِفُ لِمَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ

ICDO: At ang kabilang sa pinakamalaking kapakinabangan ng mga sumasampalataya sa Allah ay ang paggasta sa Kanyang Daan. At ang katulad ng mga mananampalataya na ginagasta ang kanilang yaman sa Daan ng Allah ay katulad ng isang butil na itinanim sa matabang kalupaan, pagkatapos sumibol ng tangkay ay nagkaroon ng pitong sanga at ang bawat sanga ay nagbunga ng isang daang butil. 

Ang Allah, pinararami Niya ang Kanyang gantimpala sa sinumang Kanyang nais ayon sa paniniwala ng gumagasta at sa kalinisan ng kanyang kalooban. At sapat na ang Allah bilang Tagapagkaloob sa mga pangangailangan ng Kanyang mga nilikha at Siya ay Wasee` – Sapat at Ganap na Tagapagtustos sa lahat ng pangangailangan ng Kanyang mga nilikha na Ganap at Napakalawak ang Kanyang awa at kagandahang-loob na ipinagkakaloob Niya sa sinumang may karapatan nito, na `Aleem – Ganap na Nakaaalam sa mga layunin ng Kanyang mga alipin.

Salas/Taron: Ang kahalintulad niyaong mga gumugugol ng kanilang yaman sa Landas ng Allah ay katulad ng isang binhi [ng butil ng mais] na tumutubo [namumunga] ng may pitong puso(92) at ang bawa’t puso ay naglalaman ng isang daang butil. At dinaragdagan ng Allah ang [Kanyang gantimpala sa] sinumang Kanyang nais. At nasasaklawan ng Allah [ang lahat], Maalam.

(92) Puso [ng Mais]. Sa wikang Ingles, ang bahaging katawan ng mais na may laman o butil ay tinatawag na “ear of a corn” nguni’t sa ating wikang Pilipino, kung ito ay isalin, ito ay tinatawag na “puso ng mais” at tinatawag naman na “busal” kung ang katawan ng mais na wala ng laman o butil. [Hinango sa talasalitaang tagalog].

Quranenc.com: Ang paghahalintulad sa mga gumugugol ng mga salapi nila sa landas ni Allāh ay katulad ng isang butil na nagpatubo ng pitong puso, na sa bawat puso ay may isandaang butil. Si Allāh ay nagpapaibayo para sa sinumang niloloob Niya. Si Allāh ay Malawak, Maalam.


262

ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ثُمَّ لَا يُتۡبِعُونَ مَآ أَنفَقُواْ مَنّٗا وَلَآ أَذٗى لَّهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ

ICDO: Yaong mga gumagasta ng kanilang mga kayamanan sa Jihad nang alang-alang sa Daan ng Allah, at sa lahat ng uri ng kabutihan, pagkatapos ay hindi nila sinusundan ng panunumbat at pananakit sa salita at sa gawa ang kanilang paggasta, na makapagpapahiwatig na sila ay nakaaangat sa kanilang tinulungan – ang para sa kanila ay dakilang gantimpala mula sa kanilang Rabb na Tagapaglikha. At wala silang dapat na ipangamba sa kanilang kahihinatnan sa Allah at wala (rin) silang dapat na ikalungkot sa anumang kanilang naiwan dito sa mundo.

Salas/Taron: Yaong mga gumugugol ng kanilang yaman sa Landas ng Allah at pagkaraan ay hindi sinusundan ng panunumbat [dito] at ng pananakit ang anumang kanilang ginugol, kanilang makakamit ang kanilang gantimpala sa kanilang Panginoon. At sila ay walang [mararanasang] pangamba, at sila ay walang [madaramang] kalungkutan.

Quranenc.com: Ang mga gumugugol ng mga salapi nila ayon sa landas ni Allāh, pagkatapos ay hindi nila pinasusundan ang anumang ginugol nila ng isang panunumbat ni pananakit, ukol sa kanila ang pabuya nila sa ganang Panginoon nila, at walang pangamba sa kanila ni sila ay malulungkot.


263

۞قَوۡلٞ مَّعۡرُوفٞ وَمَغۡفِرَةٌ خَيۡرٞ مِّن صَدَقَةٖ يَتۡبَعُهَآ أَذٗىۗ وَٱللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٞ

ICDO: Ang mabuting salita at pagpapatawad sa taong nagpumilit na humingi ng limos sa kanya ay higit na nakabubuti kaysa sa pagbibigay ng Sadaqah (kawanggawa) na may kasamang panunumbat at panlalait.

At ang Allah ay Ghanee – Napakayaman na Ganap na Malaya mula sa lahat ng pangangailagan na hindi nangangailangan ng anumang kawanggawa ng Kanyang alipin, na Siya ay Haleem – Ganap at Napakalawak ang Kanyang Pang-unawa at hindi kaagad nagpaparusa.

Salas/Taron: Ang pananalitang may [kaakibat na] kabaitan at pagpapatawad [sa kakulangan ng iba] ay higit na mainam kaysa sa kawanggawa na sinusundan ng pananakit [sa pinagbigyan]. Ang Allah ay Mayaman, Mapagparaya [Mapagpaliban sa pagpaparusa].

Quranenc.com: Anumang sinasabing nakabubuti at pagpapatawad ay higit na mainam kaysa sa isang kawanggawang sinusundan ng isang pananakit. Si Allāh ay Walang-pangangailangan, Matimpiin.


264

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُبۡطِلُواْ صَدَقَٰتِكُم بِٱلۡمَنِّ وَٱلۡأَذَىٰ كَٱلَّذِي يُنفِقُ مَالَهُۥ رِئَآءَ ٱلنَّاسِ وَلَا يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۖ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ صَفۡوَانٍ عَلَيۡهِ تُرَابٞ فَأَصَابَهُۥ وَابِلٞ فَتَرَكَهُۥ صَلۡدٗاۖ لَّا يَقۡدِرُونَ عَلَىٰ شَيۡءٖ مِّمَّا كَسَبُواْۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ

ICDO: O kayong naniwala sa Allah at sa Kabilang-Buhay! Huwag ninyong sirain ang gantimpala ng mga ginasta ninyo sa pamamagitan ng panunumbat at anumang bagay na nakasasakit (a–dha*), na katulad ng pagbibigay ng yaman o salapi para lamang makita ng mga tao, nang sa gayon ay mapuri siya ng tao, gayong sa katotohanan ay hindi talaga siya naniniwala sa Allah at sa Kabilang-Buhay, ang kagaya niya ay isang makinis na batong nabuhusan ng ulan, na kung kaya naalis ang mga alikabok na nasa ibabaw nito at ito ay bumalik sa pagiging makinis na walang nadikit dito.

Ito ang halimbawa ng nagbibigay ng mga kawanggawa para makita lamang ng tao – walang halaga ang kanilang ginawa sa paningin ng Allah, at wala silang maaasahang gantimpala sa kanilang ginasta. At ang Allah, hindi Niya ginagabayan ang mga walang pananampalataya sa pagtutuwid o pagwawasto ng kanilang kawanggawa at iba pa.

*A-dha: Ang anumang uri ng mga nakasasakit na salita o gawaing nagpapahiwatig na siya ay nakahihigit sa iba, o kabilang sa mga maruruming bagay.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, huwag ninyong sayangin ang inyong mga kawanggawa [sanhi] ng panunumbat at pananakit [sa pinagbigyan nito], katulad ng ginagawa ng isang gumugugol ng kanyang yaman upang makita [lamang] ng ibang tao nguni’t siya ay hindi naniniwala sa Allah at sa Huling Araw. Ang kanyang nakakatulad ay isang makinis na [tipak ng] bato na sa ibabaw nito ay may alikabok at tinamaan ng isang malakas na buhos [ng ulan] kaya ito ay naiwang nakatiwangwang. Hindi nila nagawang [mapanatili] ang anumang bagay na kanilang pinagsumikapan. At hindi pinapatnubayan ng Allah ang mga mamamayang hindi naniniwala.

Quranenc.com: O mga sumampalataya, huwag kayong magpawalang-saysay sa mga kawanggawa ninyo sa pamamagitan ng panunumbat at pananakit gaya ng gumugugol ng salapi niya dala ng pagpapakita sa mga tao ngunit hindi sumasampalataya kay Allāh at sa Huling Araw. Ang paghahalintulad sa kanya ay gaya ng paghahalintulad sa isang batong makinis na sa ibabaw nito ay may alabok at may tumama rito na isang masaganang ulan at nag-iwan iyon rito na hantad. Hindi sila nakakakaya sa anuman mula sa kinamit nila. Si Allāh ay hindi nagpapatnubay sa mga taong tagatangging sumampalataya.


265

وَمَثَلُ ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُمُ ٱبۡتِغَآءَ مَرۡضَاتِ ٱللَّهِ وَتَثۡبِيتٗا مِّنۡ أَنفُسِهِمۡ كَمَثَلِ جَنَّةِۭ بِرَبۡوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٞ فَـَٔاتَتۡ أُكُلَهَا ضِعۡفَيۡنِ فَإِن لَّمۡ يُصِبۡهَا وَابِلٞ فَطَلّٞۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ

ICDO: At ang katulad ng mga gumasta ng kanilang salapi, na ang tanging hangarin ay makamit ang pagmamahal ng Allah, at sa kanilang mga sarili ay may katiyakang paniniwala na tutuparin ng Allah ang Kanyang pangako, ang katulad nila ay isang malawak na harding nasa isang mataas at matabang lugar na lupain at ito ay binuhusan ng malakas na ulan upang mas lalo pang dumami ang mga bunga nito. Gayunpaman, kahit na ito ay hindi mabuhusan ng masaganang ulan ay magiging sapat pa rin ang mga patak ng ulan upang dumami ang mga bunga nito, at ganoon gumagasta ang mga malilinis ang kalooban.

Ito ay tinatanggap ng Allah at pinararami, maging ito man ay marami o kaunti, sapagkat ang Allah ay `Aleem – Walang-Hanggang Nakaaalam at Ganap na Nakababatid ng anumang bagay na kinikimkim ng mga kalooban, na Baseer – Walang-Hanggan at Ganap na Nakakakita sa lahat ng bagay, nakalantad man o lihim. At ginagantimpalaan Niya ang bawat isa ayon sa kalinisan ng kanyang kalooban.

Salas/Taron: At ang nakakatulad niyaong mga gumugugol ng kanilang yaman, upang hanapin ang Lugod ng Allah at upang patatagin ang kanilang mga sarili [sa pananampalataya] – ay katulad ng isang hardin na nasa [itaas ng] burol na tinamaan ng malakas na pagbuhos ng ulan, kaya ito  ay  nagbunga nang higit pang masaganang ani. At [kahit] hindi man ito tinamaan ng malakas na pagbuhos [ng ulan], [sapat na rito] ang bahagyang [patak ng] ulan. At ang Allah ay Ganap na Nakakikita sa anumang inyong mga ginagawa.

Quranenc.com: Ang paghahalintulad sa mga gumugugol ng mga salapi nila sa paghahangad sa kaluguran ni Allāh at sa pagpapatatag sa mga sarili nila ay gaya ng paghahalintulad sa isang hardin sa nakaumbok na lupa na may tumama rito na isang masaganang ulan kaya nagbigay ito ng mga bunga nito nang dalawang ibayo, at kung walang tumama rito na isang isang masaganang ulan ay may ambon naman. Si Allāh, sa anumang ginagawa ninyo, ay Nakakikita.


266

أَيَوَدُّ أَحَدُكُمۡ أَن تَكُونَ لَهُۥ جَنَّةٞ مِّن نَّخِيلٖ وَأَعۡنَابٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ لَهُۥ فِيهَا مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ وَأَصَابَهُ ٱلۡكِبَرُ وَلَهُۥ ذُرِّيَّةٞ ضُعَفَآءُ فَأَصَابَهَآ إِعۡصَارٞ فِيهِ نَارٞ فَٱحۡتَرَقَتۡۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَتَفَكَّرُونَ

ICDO: Naghahangad ba ang isa sa inyo na magkaroon ng hardin na may mga prutas ng palmera ng datiles (Tamr o dates) at ubasan, na may umaagos na tubig-tabang (ilog) sa ilalim ng mga puno nito, at ang lahat ng iba’t ibang uri ng prutas na naroroon ay para sa kanya, pagkatapos ay dumating sa kanya ang katandaan at hindi na niya nakayanang magtanim; samantalang ang kanyang mga anak ay maliliit at mahihina pa, na nangangailangan sa harding yaon, at sa ganitong pagkakataon ay inabot ng malakas na hangin na may kasamang apoy at ito ay nasunog?

At ganito ang nangyayari sa mga nagkakawanggawa na hindi malinis ang layunin – hindi taos-puso ang kanilang ginagawa. Sila ay darating sa Araw ng Muling Pagkabuhay na wala man lamang ni kaunting kabutihan.

At sa ganitong pagpapahayag ay ipinaliliwanag ng Allah ang anumang bagay na kapaki-pakinabang sa inyo, upang ito ay inyong mapag-isipan at nang sa gayon ay maging taos-puso ang pagbibigay ninyo ng kawanggawa.

Salas/Taron: Nais ba ng isa sa inyo na magkaroon ng hardin ng mga puno ng datiles at mga ubasan na sa ilalim nito ay may mga ilog na umaagos at doon ay mayroon siyang iba’t ibang uri ng bungangkahoy? Nguni’t siya ay dinatnan ng katandaan at siya ay may mga anak na mahihina pa, at ito [ang hardin] ay sinalanta ng buhawing may dalang apoy at ito ay tinupok? Ganyan ginawang malinaw ng Allah ang [Kanyang] mga ayaat [babala, palatandaan] sa inyo upang sakali kayo ay [matutong] mag-isip nang malalim [tungkol sa paghahalintulad na ito].

Quranenc.com: Iibigin ba ng isa sa inyo na magkaroon siya ng isang hardin ng datiles at mga ubas, na dumadaloy mula sa ilalim nito ang mga ilog, na nagkaroon siya sa loob nito ng lahat ng mga bunga, at tumama sa kanya ang katandaan habang mayroon siyang mga supling na mahihina, saka may tumama roon na isang buhawi na sa loob nito ay may apoy kaya nasunog iyon? Gayon naglilinaw si Allāh para sa inyo ng mga tanda nang sa gayon kayo ay mag-iisip-isip.


267

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَنفِقُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا كَسَبۡتُمۡ وَمِمَّآ أَخۡرَجۡنَا لَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِۖ وَلَا تَيَمَّمُواْ ٱلۡخَبِيثَ مِنۡهُ تُنفِقُونَ وَلَسۡتُم بِـَٔاخِذِيهِ إِلَّآ أَن تُغۡمِضُواْ فِيهِۚ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ

ICDO: O kayong mga naniwala sa Akin at sumunod sa Aking mga Sugo, gumasta kayo mula sa malinis na inyong pinagkakitaan at mula sa mga inani o sa mga bagay na ipinagkaloob Namin sa inyo na nasa kalupaan.

At huwag piliin yaong mga mababang uri mula rito, upang ito ang inyong ipamigay sa mga mahihirap, dahil kapag ito ang ibibigay sa inyo ay hindi rin naman ninyo ito tatanggapin, maliban na lamang kung ipipikit ninyo ang inyong mga mata habang tinatanggap ninyo ito, dahil sa ito ay mababang uri.

Paano ninyo naiibigan ang isang bagay na para sa Allah, samantalang hindi ninyo naman ito naiibigan sa inyong mga sarili? At dapat ninyong mabatid na ang Allah ay Siyang Ghanee – Tagapagkaloob ng kabuhayan para sa inyo at Napakayaman na Ganap na Malaya mula sa lahat ng pangangailagan na hindi nangangailangan ng anumang kawanggawa, na Hameed – karapat-dapat sa lahat ng papuri na Ganap na Pinupuri sa Kanyang mga katangian at sa Kanyang mga gawa sa lahat ng pagkakataon.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, kayo ay gumugol mula sa inyong mabubuting pinagkakitaan, at mula sa Aming mga [biyayang] pinatubo sa lupa para sa inyo. At huwag ninyong hangaring gumugol [sa kawanggawa] mula sa anumang [bagay na] marumi [mababang-uri o walang halaga], na maging kayo man ay hindi tatanggap nito maliban lamang kung kayo ay nakapikit. At dapat ninyong malaman na ang Allah ay Mayaman [walang pangangailangan], Kapuri-puri.

Quranenc.com: O mga sumampalataya, gumugol kayo mula sa mga kaaya-ayang bagay na kinamit ninyo at mula sa mga pinalabas Namin para sa inyo mula sa lupa. Huwag kayong maglayon ng karima-rimarim mula roon, na gumugugol kayo samantalang kayo ay hindi mga tatanggap nito maliban na magpikit-mata kayo rito. Alamin ninyo na si Allāh ay Walang-pangangailangan, Kapuri-puri.


268

ٱلشَّيۡطَٰنُ يَعِدُكُمُ ٱلۡفَقۡرَ وَيَأۡمُرُكُم بِٱلۡفَحۡشَآءِۖ وَٱللَّهُ يَعِدُكُم مَّغۡفِرَةٗ مِّنۡهُ وَفَضۡلٗاۗ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ

ICDO: Ang pagiging maramot at pinipili ang mga hindi na niya nagugustuhan (na mga bagay), na siyang ibinibigay sa kawanggawa, ay kabilang kay Shaytan na siyang tumatakot sa inyo ng kahirapan (kapag kayo ay nagbigay), inaakit kayo sa pagiging maramot, inuutusan kayong gumawa ng pagkakasala at labagin ang Allah; subalit ang Allah ay nangako sa inyo dahil sa inyong kawanggawa ng kapatawaran sa inyong mga kasalanan, at masaganang kabuhayan. At ang Allah ay Wasee` – Sapat at Ganap na Tagapagtustos sa lahat ng pangangailangan ng Kanyang mga nilikha na Ganap at Napakalawak ang Kanyang awa at kagandahang-loob; na Siya ay `Aleem – Ganap na Nakaaalam ng inyong mga gawa at layunin.

Salas/Taron: Ang satanas ay nangangako [o nagbabanta] sa inyo ng paghihikahos [kung kayo ay magkawanggawa] at siya ay nag-uutos [o nag-uudyok] sa inyo ng kahalayan; samantalang ang Allah ay nangangako sa inyo ng kapatawaran mula sa Kanya at ng biyaya. At nasasaklawan ng Allah [ang lahat], Maalam.

Quranenc.com: Ang demonyo ay nangangako sa inyo ng karalitaan at nag-uutos sa inyo ng kahalayan samantalang si Allāh ay nangangako sa inyo ng isang kapatawaran mula sa Kanya at isang kabutihang-loob. Si Allāh ay Malawak, Maalam.


269

يُؤۡتِي ٱلۡحِكۡمَةَ مَن يَشَآءُۚ وَمَن يُؤۡتَ ٱلۡحِكۡمَةَ فَقَدۡ أُوتِيَ خَيۡرٗا كَثِيرٗاۗ وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّآ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ

ICDO: Ipinagkakaloob ng Allah ang gabay sa pamamagitan ng salita at gawa sa sinumang Kanyang nais sa Kanyang mga alipin. Kung kaya, sinuman ang biniyayaan ng Allah ng ganitong gabay, ay napagkalooban siya ng masaganang kabutihan. At walang makakaalaala at makikinabang nito maliban sa mga nagmamay-ari ng kaisipan na binigyan ng liwanag ng Allah at patnubay mula sa Kanya.

Salas/Taron: Siya ang nagkakaloob ng karunungan sa sinumang Kanyang nais. At sinumang pinagkalooban ng karunungan, katotohanang siya ay napagkalooban ng maraming kabutihan. At walang sinumang makaalaala maliban sa mga taong nagtataglay ng pang-unawa.

Quranenc.com: Nagbibigay Siya ng karunungan sa sinumang niloloob Niya. Ang sinumang binigyan ng karunungan ay nabigyan nga ng kabutihang marami. Walang nagsasaalaala kundi ang mga may isip.


270

وَمَآ أَنفَقۡتُم مِّن نَّفَقَةٍ أَوۡ نَذَرۡتُم مِّن نَّذۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُهُۥۗ وَمَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِنۡ أَنصَارٍ

ICDO: At anumang inyong ginasta mula sa inyong salapi o anumang bagay, maging ito man ay marami o kakaunti bilang inyong kawanggawa sa paghahangad ng kaluguran ng Allah, o inuubliga ninyo ang inyong mga sarili sa isang matapat na pangako, mapasalapi man ito o hindi, ang Allah ay Siyang Nakaaalam nito, dahil Siya ay Ganap na Nakababatid ng inyong mga layunin at katiyakan na kayo ay gagantimpalaan para rito. At sinuman ang pipigil sa karapatan ng Allah, siya ay Dzalim (masama); at ang masasama, samakatuwid, ay walang makakakampi upang pigilin ang kaparusahan ng Allah.

Salas/Taron: At anuman ang inyong gugulin sa gastusin [ng kawanggawa] o anumang panata na inyong ipinangako, katotohanan na ito ay nababatid ng Allah. Subali’t para sa mga mapaggawa ng kamalian, [sa kanila ay] walang makatutulong.

Quranenc.com: Ang anumang ginugol ninyo na gugulin o ipinanata ninyo na panata, tunay na si Allāh ay nakaaalam nito. Walang ukol sa mga tagalabag sa katarungan na anumang mga tagaadya.


271

إِن تُبۡدُواْ ٱلصَّدَقَٰتِ فَنِعِمَّا هِيَۖ وَإِن تُخۡفُوهَا وَتُؤۡتُوهَا ٱلۡفُقَرَآءَ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۚ وَيُكَفِّرُ عَنكُم مِّن سَيِّـَٔاتِكُمۡۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ

ICDO: Kung ilalantad man ninyo ang inyong mga kawanggawa ay mabuti rin, subalit higit na napakaganda kung ito ay maililihim ninyo at ibibigay sa mga mahihirap, nang sa gayon ay mailayo kayo sa pagiging mapagkunwari o pagpapakitang-tao (Ar-Riya`). Ang pagbibigay ng kawanggawa nang taimtim ay nakabubura ng inyong kasalanan.

At ang Allah ay Khabeer – Ganap ang Kanyang Kagalingan na Nababatid Niya nang ganap ang inyong mga ginagawa, kahit na katiting na bagay, na walang anuman ang maililihim sa Kanya sa mga nangyayari sa inyo. At pagbabayarin Niya ang bawat isa ayon sa kanyang nagawa.

Salas/Taron: Kung inyong ilantad ang inyong kawanggawa, ito ay mabuti, subali’t kung ito ay inyong ilihim at ipamigay sa mga mahihirap, ito ay higit na mabuti para sa inyo. At Kanyang papawiin mula sa inyo ang inyong mga masasamang gawa. At ang Allah ay Nakababatid ng anumang inyong mga ginagawa.

Quranenc.com: Kung maglalantad kayo ng mga kawanggawa ay kay inam ng mga ito! Kung magkukubli kayo ng mga ito at magbibigay kayo ng mga ito sa mga maralita, iyon ay higit na mabuti para sa inyo. Magtatakip-sala si Allāh para sa inyo sa mga masagwang gawa ninyo. Si Allāh sa anumang ginagawa ninyo ay Nakababatid.


272

۞لَّيۡسَ عَلَيۡكَ هُدَىٰهُمۡ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَهۡدِي مَن يَشَآءُۗ وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَلِأَنفُسِكُمۡۚ وَمَا تُنفِقُونَ إِلَّا ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ ٱللَّهِۚ وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ يُوَفَّ إِلَيۡكُمۡ وَأَنتُمۡ لَا تُظۡلَمُونَ

ICDO: Hindi mo pananagutan, O Muhammad (ﷺ), ang pagpapatnubay sa mga walang pananampalataya, subalit ang Allah, binubuksan Niya ang kalooban ng sinumang Kanyang nais para sa Kanyang Deen at ginagabayan.

Kung anuman ang inyong ginasta mula sa inyong salapi, darating sa inyo ang gantimpala nito mula sa Allah, at ang mga mananampalataya ay hindi gumagasta o nagkakawanggawa kundi sa pag-aasam na makita ang Mukha ng Allah sa Kabilang-Buhay at paghahangad sa kaluguran ng Allah. At walang anuman na inyong ginagasta nang taimtim mula sa inyong kayamanan kundi ipagkakaloob sa inyo ang gantimpala nito nang buung-buo at walang labis.

At sa talatang ito, nagpapatunay na ang Allah ay mayroong Mukha na angkop sa Kanyang Kadakilaan at Kamaharlikaan.

Salas/Taron: Hindi nakaatang sa iyo [O Muhammad] ang [pananagutan para sa] kanilang patnubay, bagkus ang Allah ang Siyang nagpapatnubay sa sinumang Kanyang nais. At anumang inyong gugulin mula sa mabuting [bagay], ito ay para sa inyong mga sariling [kapakanan] at hindi kayo [dapat] gumugugol maliban upang hanapin ang Lugod ng Allah. At anuman ang inyong gugulin sa kabutihan [mula sa inyong yaman], ito ay babayaran [nang lubusan] sa inyo. At kayo ay hindi dadayain [sa inyong mga gantimpala].

Quranenc.com: Hindi nasa iyo ang pagpatnubay sa kanila, subalit si Allāh ay nagpapatnubay sa sinumang niloloob Niya. Ang anumang ginugugol ninyo na kabutihan ay ukol sa mga sarili ninyo. Hindi kayo gumugugol malibang sa paghahangad [ng ikalulugod] ng mukha ni Allāh. Ang anumang ginugugol ninyo na kabutihan ay magtutumbas sa inyo at kayo ay hindi lalabagin sa katarungan.


273

لِلۡفُقَرَآءِ ٱلَّذِينَ أُحۡصِرُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ لَا يَسۡتَطِيعُونَ ضَرۡبٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ يَحۡسَبُهُمُ ٱلۡجَاهِلُ أَغۡنِيَآءَ مِنَ ٱلتَّعَفُّفِ تَعۡرِفُهُم بِسِيمَٰهُمۡ لَا يَسۡـَٔلُونَ ٱلنَّاسَ إِلۡحَافٗاۗ وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٌ

ICDO: Ipagkaloob ninyo ang inyong mga kawanggawa sa mga mahihirap na mga Muslim na hindi kayang maglakbay para maghanapbuhay dahil sa pagiging abala nila sa Jihad o pagpupunyagi sa Daan ng Allah.

Iniisip ng sinumang hindi nakakikilala sa kanila, na sila ay hindi nangangailangan ng Sadaqah (kawanggawa) dahil sila ay hindi namamalimos. Subalit mababakas mo sa kanila ang kahirapan, gayong hindi sila nanghihingi sa mga tao kailanman. At kung sakaling sila ay gipit na gipit na, ay saka pa lamang sila manghihingi at kapag sila ay nanghingi, hindi sila nagpupumilit.

At anuman ang inyong ginugol mula sa inyong yaman sa Daan ng Allah, ay hindi maililihim sa Allah ang kahit na anuman mula rito. At walang pag-aalinlangan, gagantihan Niya kayo nang ganap na gantimpala at ito ay makakamit ninyo nang buung-buo sa Araw ng Muling Pagkabuhay. 

Salas/Taron: [Ang kawanggawa ay] para sa mga dukha, sila yaong lubhang abala [o nakatuon sa pakikipaglaban] sa Landas ng Allah, na walang kakayahan [upang maghanapbuhay] sa kalupaan. Sila ay napagkakamalan ng mga di-nakakikilala na sila ay nakaririwasa sanhi ng kanilang pagiging kimi [mahiyain]. Subali’t sila ay iyong makikilala sa pamamagitan ng mga bakas [sa kanilang mukha]. Sila ay hindi nagpupumilit na mamalimos sa mga tao. At [inyong alalahanin na] anuman ang inyong gugulin sa kabutihan, katotohanang, ito ay lubos na nababatid ng Allah.

Quranenc.com: [Ang mga kawanggawa ay] ukol sa mga maralitang naitalaga ayon sa landas ni Allāh; hindi sila nakakakaya ng paglalakbay sa lupain [upang maghanapbuhay]. Nag-aakala sa kanila ang mangmang na mga mayaman [sila] dahil sa pagpipigil na manghingi. Nakakikilala ka sa kanila dahil sa tanda nila: hindi sila nanghihingi sa mga tao nang may pamimilit. Ang anumang ginugugol ninyo na mabuti, tunay si Allāh dito ay Maalam.


274

ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ فَلَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ

ICDO: Ang mga yaong gumagasta ng kanilang mga kayamanan, sa gabi at araw, sa paghahangad ng kaluguran ng Allah, palihim man o lantaran, ang para sa kanila ay gantimpala mula sa kanilang Rabb na Tagapaglikha.

At wala silang dapat na ipangamba sa pakikipagharap nila sa Allah at sa paglisan nila sa mundong ito. At wala rin silang dapat na ikalungkot sa kung anuman ang hindi nila nakamtan sa makamundong buhay.

Ito ang batas ng Allah na Ganap na Maalam, na siyang mga alituntunin ng Islam hinggil sa paggasta upang tugunan ang pangangailangan ng mga mahihirap sa marangal at mataas na pamamaraan; at para linisin ang yaman ng mga mayayaman; at nang sa gayon ay maisakatuparan ang pagtutulung-tulungan sa kabutihan, at pagkatakot sa Allah bilang paghahangad na makita ang Mukha ng Allah. (Sa paksang) ito na pagbibigay ng kawanggawa ay walang sapilitan.

Salas/Taron: Yaong mga gumugugol ng kanilang mga yaman sa gabi at sa araw [para sa Landas ng Allah], maging ito man ay kubli o hayag, sa kanila ay gantimpalang nagmumula sa kanilang Panginoon. Sila ay walang [mararanasang] pangamba at sila ay walang [madaramang] kalungkutan.(93)

(93) Lilim ng Allah – Si Abu Hurayrah ay nagsabi: “Ang Propeta ay nagsabi: ‘May pitong [uri ng] tao ang bibigyan ng lilim ng Allah sa ilalim ng Kanyang Lilim sa Araw ng Pagkabuhay na Muli [sa Araw na iyon] na walang anumang lilim maliban sa Kanya. Ang mga taong ito ay binubuo ng: isang makatarungang pinuno, isang tao na pinalaki sa pagsamba sa Allah mula sa kanyang kamusmusan, isang lalaki na ang puso ay lagi nang nakatuon sa Masjid [nag-aalay ng itinakdang Salaah ng limang ulit sa Masjid], ang dalawang tao na nagmamahalan sa isa’t isa nang dahil sa Allah, at sila ay nagkita at nagkalayo ng dahil sa Landas ng Allah, ang isang lalaki na tumanggi sa tawag ng kamunduhan ng isang babae na mula sa marangal na angkan at nagsabi sa kanya: “Ako ay natatakot sa Allah,” ang isang taong palihim ang pagbibigay ng Sadaqah [kawanggawa], at ang isang tao na nagbibigay-alaala sa Allah at ang kanyang mga mata ay tumutulo sa pagluha.'” [Sahih Al-Bukhari, vol. 2, Hadith Bilang 504]

Quranenc.com: Ang mga gumugugol ng mga yaman nila sa gabi at maghapon nang palihim at hayagan ay ukol sa kanila ang pabuya sa kanila sa ganang Panginoon nila, at walang pangamba sa kanila ni sila ay malulungkot.


275

ٱلَّذِينَ يَأۡكُلُونَ ٱلرِّبَوٰاْ لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ ٱلَّذِي يَتَخَبَّطُهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ مِنَ ٱلۡمَسِّۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَالُوٓاْ إِنَّمَا ٱلۡبَيۡعُ مِثۡلُ ٱلرِّبَوٰاْۗ وَأَحَلَّ ٱللَّهُ ٱلۡبَيۡعَ وَحَرَّمَ ٱلرِّبَوٰاْۚ فَمَن جَآءَهُۥ مَوۡعِظَةٞ مِّن رَّبِّهِۦ فَٱنتَهَىٰ فَلَهُۥ مَا سَلَفَ وَأَمۡرُهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِۖ وَمَنۡ عَادَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

ICDO: Yaong mga nakikipagkalakalan sa pamamagitan ng Riba (patubuan o interes), hindi sila makatatayo sa Araw ng Muling Pagkabuhay mula sa kanilang mga libingan, kundi katulad sila ng tao na nasaniban ng Shaytan sa pagkabaliw, ito ay sa kadahilanang sinabi nila, na ang pangangalakal ay katulad ng Riba na parehong legal (at ipinahihintulot), sapagkat ito ay nagpapalago (rin naman) ng salapi o kayamanan, subalit ito ay pinasinungalingan ng Allah at Kanyang ipinaliliwanag na Siya: Ipinahintulot Niya ang pangangalakal at ipinagbawal Niya ang Riba; dahil sa ang pangangalakal ay napapakinabangan ng bawat isa at ng maramihan, gayong ang Riba ay pagsasamantala at pagkawasak.

Na kung kaya, sinuman ang inabutan ng (kapahayagan hinggil sa) pagbabawal ng Riba (at pagkatapos ay itinigil niya ito), hindi siya parurusahan sa kanyang nakaraang nagawa – noong hindi pa dumating sa kanya ang pagbabawal, at ang Allah ay Siyang bahala sa kanya at sa kanyang hinaharap kapag siya ay tuluyang nagsisi, dahil hindi binabalewala ng Allah ang pagbibigay ng gantimpala sa mga mabubuti; gayunpaman, sinuman ang bumalik sa ganitong paraan (Riba) at pinagpatuloy pa rin niya (ang patubuan) kahit na dumating na sa kanya ang (kapahayagan hinggil sa) pagbabawal ng Riba o interes; samakatuwid, siya ay karapat-dapat na parusahan at wala na siyang dapat pang ikatwiran. Na kung kaya, sila ang mga tao para sa Impiyerno, doon ay mananatili sila magpasawalang-hanggan.

Salas/Taron: Yaong mga lumalamon ng riba(94)[patubuan] sila ay hindi makatatayo [sa Araw ng Paghuhukom] malibang katulad ng pagtayo ng isang hinahataw ng satanas tungo sa [kanyang] kabaliwan. Iyan ay sa dahilang sila ay nagsabi: “Ang kalakalan ay katulad [lamang] ng riba [patubuan].” Gayong pinahintulutan ng Allah ang kalakalan at ipinagbawal ang riba. Kaya, sinumang dumating sa kanya ang paala-ala [o babala] mula sa kanyang Panginoon at [siya ay] tumigil [mula sa gawaing-riba], magkagayon [siya ay walang pananagutan] para sa anumang kanyang naging nakaraang kaso. At siya at ang kanyang gawain [ay ipinaubaya] sa [pasiya ng] Allah. Subali’t, sinuman ang nagbalik [sa gawaing ito] sila yaong mga maninirahan sa Apoy; sila ay mamamalagi roon nang walang hanggan.

(94) Riba – Ang Riba [patubuan] ay mayroong dalawang pangunahing uri; [1] Riba An-Nasi’a, ito ay tubo sa inutang na salapi; at [2] Riba Al-Fadl, ito ay pagkuha ng mataas ng uri ng bagay sa pamamagitan ng pagbibigay ng kapalit na mababang uri ng bagay na ang bilang ay higit na marami. Halimbawa ang bigas na mataas na uri kapalit ng bigas na mababa ang uri nguni’t ang sukat ay mas malaki.

Quranenc.com: Ang mga kumakain ng papatubo ay hindi bumabangon malibang kung paanong bumangon ang pinatuliro ng demonyo dahil sa kabaliwan. Iyon ay dahil sila ay nagsabi na ang pagtitinda ay tulad ng patubo lamang. Nagpahintulot si Allāh ng pagtitinda at nagbawal Siya ng patubo. Kaya ang sinumang dinatnan ng isang pangaral mula sa Panginoon niya at tumigil siya, ukol sa kanya ang nagdaan at ang kapakanan niya ay kay Allāh. Ang sinumang bumalik, ang mga iyon ay ang mga mananahan sa Apoy; sila ay doon mga mananatili.


276

يَمۡحَقُ ٱللَّهُ ٱلرِّبَوٰاْ وَيُرۡبِي ٱلصَّدَقَٰتِۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ

ICDO: Wawasakin ng Allah ang Riba at aalisan Niya ito ng biyaya, samantalang ang mga nagbibigay ng kawanggawa ay ginagantimpalaan Niya nang patung-patong at binibiyayaan Niya ang kanilang mga kayamanan. At ang Allah ay hindi nagmamahal sa sinumang nagpupumilit sa kanyang pagtanggi, na ipinahihintulot ang pagkain ng Riba, at patuloy na nalululong sa kasalanan, sa ipinagbabawal at sa mga paglabag sa Allah.

Salas/Taron: Pagkakaitan ng pagpapala ng Allah ang riba [patubuan] at Kanyang pauunlarin ang mga kawanggawa. At ang Allah ay hindi nagmamahal sa bawa’t makasalanang di-naniniwala.

Quranenc.com: Lumilipol si Allāh sa patubo at nagpapalago Siya sa mga kawanggawa. Si Allāh ay hindi umiibig sa bawat palatangging sumampalataya na makasalanan.


277

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُاْ ٱلزَّكَوٰةَ لَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ

ICDO: Katiyakan, yaong naniwala sa Allah at sa Kabilang-Buhay at gumawa ng mga mabubuting gawa, ginagampanan ang pagsa-Salah ayon sa pagkakautos ng Allah at ng Kanyang Sugo, at ibinibigay nila ang Zakah (obligadong kawanggawa) mula sa kanilang mga yaman, ang para sa kanila ay dakilang gantimpala sa kanilang Rabb na Tagapaglikha, na Siyang nagkakaloob ng kabuhayan sa kanila. Wala silang dapat ipangamba sa Araw ng Muling Pagkabuhay, at wala silang dapat ikalungkot sa anumang hindi nila nakamtan sa makamundong buhay.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga naniniwala at gumagawa ng mga gawaing matuwid, at nagsasagawa ng pagdarasal, at nagbibigay ng kawanggawa, para sa kanila ay [mabuting] gantimpalang nagmumula sa kanilang Panginoon. Sila ay walang [mararanasang] pangamba at sila ay walang [madaramang] kalungkutan.

Quranenc.com: Tunay na ang mga sumampalataya, gumawa ng mga maayos, nagpanatili ng pagdarasal, at nagbigay ng zakāh ay ukol sa kanila ang pabuya sa kanila sa ganang Panginoon nila, at walang pangamba sa kanila ni sila ay malulungkot.


278

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِيَ مِنَ ٱلرِّبَوٰٓاْ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ

ICDO: O kayong mga naniwala sa Allah at sinunod ninyo ang Kanyang Sugo! Katakutan ninyo ang Allah at huwag na ninyong galawin ang anumang natira mula sa kapital na inyong kinita sa Riba, na ito ay ginagawa ninyo bago dumating ang pagbabawal hinggil sa patubuan. (Huwag na ninyo itong galawin), kung kayo ay makatotohanan sa inyong paniniwala sa salita at sa gawa.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, inyong katakutan ang Allah, at inyong talikdan ang anumang nalalabing riba,(95) kung tunay nga na kayo ay mga naniniwala.

(95) Riba – Isinalaysay ni Abu Sa’id Al Khudri: ‘Minsan si Bilal ay nagdala ng Barni [isang uri ng] datiles kay Propeta Muhammad at ang Propeta ay nagtanong: “Saan mo kinuha ito?” Si Bilal ay sumagot, “Mayroon akong mga datiles na mababa ang uri at ipinagpalit ko ng dalawang Sa’a [takal] para sa isang Sa’a ng Barni upang ibigay sa Propeta para kainin.” Sa pagkakataong iyon, ang Propeta ay nagsabi, “Mag-ingat! Mag-ingat! Ito ay Riba [patubuan]! Ito ay Riba [patubuan]! Huwag mong gawin ito, nguni’t kung nais mong bumili ng mataas na uri ng datiles, ipagbili ang mababang uri ng datiles at mula sa pinagbilhan, ikaw ay bumili ng mataas ng uri ng datiles.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 3, Hadith Bilang 506]

Quranenc.com: O mga sumampalataya, mangilag kayong magkasala kay Allāh at iwan ninyo ang anumang natira mula sa patubo kung kayo ay mga mananampalataya.


279

فَإِن لَّمۡ تَفۡعَلُواْ فَأۡذَنُواْ بِحَرۡبٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۖ وَإِن تُبۡتُمۡ فَلَكُمۡ رُءُوسُ أَمۡوَٰلِكُمۡ لَا تَظۡلِمُونَ وَلَا تُظۡلَمُونَ

ICDO: Kung hindi ninyo ititigil ang ipinagbabawal ng Allah sa inyo, tiyakin ninyo ang pakikipaglaban ng Allah at ng Kanyang Sugo sa inyo, maliban sa kung kayo ay manumbalik sa inyong Rabb na Tagapaglikha at iniwasan ang pagkain ng Riba, gayong para sa inyo pa rin (naman) ang anuman na inyong ipinautang na salapi, kaya nga lamang ay wala na itong tubo. Nang sa gayon ay wala kayong madayang sinuman, sa pamamagitan ng pagkuha nang labis kaysa sa inyong ipinautang (wala kayong maaagrabyadong sinuman sa pamamagitan ng pagsingil na may patong [interes] sa kanilang mga inutang) at hindi (rin) kayo maaagrabyado sa pamamagitan ng pagbawas sa inyong ipinautang.

Salas/Taron: Nguni’t, kung ito ay hindi ninyo gagawin, magkagayon, humanda kayo sa isang digmaan laban sa Allah at sa Kanyang Sugo. Subali’t kung kayo ay magsisi, [maaari ninyong] kuhaning muli ang inyong yamang [inyong ginawang puhunan]. Kaya, huwag kayong gumawa ng kamalian, at kayo ay hindi gagawan ng kamalian.

Quranenc.com: Ngunit kung hindi ninyo ginawa, tumiyak kayo ng isang digmaan mula kay Allāh at sa Sugo Niya. Kung nagbalik-loob kayo ay ukol sa inyo ang mga puhunan ng mga salapi ninyo. Hindi kayo lalabag sa katarungan at hindi kayo lalabagin sa katarungan.


280

وَإِن كَانَ ذُو عُسۡرَةٖ فَنَظِرَةٌ إِلَىٰ مَيۡسَرَةٖۚ وَأَن تَصَدَّقُواْ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

ICDO: Kung hindi pa kayang magbayad ang nakautang sa inyo, pagbigyan ninyo sila hanggang sa sila ay makaluwag-luwag at hanggang sa pagkalooban sila ng Allah ng kabuhayan nang sa gayon ay mabayaran kayo.

Subalit kapag hindi na ninyo pinagbayad ang nagkautang sa inyo, mas makabubuti ito para sa inyo, kung batid lamang ninyo kung gaano ito kaganda, sapagkat ito ay higit na nakabubuti sa inyo rito (sa daigdig) at sa Kabilang-Buhay.

Salas/Taron: At kung siya [na may utang] ay nasa kagipitan [at wala pang kakayahang magbayad], samakatuwid, ipagpaliban [ang paniningil at bigyan siya ng kaluwagan hanggang ang [kanyang] kagipitan ay mapawi. Subali’t kung kayo ay nagbigay patawad [sa mga pagkakautang ng iba] bilang [inyong] kawanggawa, ito ay nakabubuti para sa inyo kung batid lamang ninyo [ang buting kapalit nito].

Quranenc.com: Kung may kagipitan [ang nagkautang] ay [magbigay ng] isang paghihintay hanggang sa kaluwagan; ngunit ang magkawanggawa kayo ay higit na mabuti para sa inyo kung kayo ay nakaaalam.


281

وَٱتَّقُواْ يَوۡمٗا تُرۡجَعُونَ فِيهِ إِلَى ٱللَّهِۖ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ

ICDO: O kayong mga tao! Katakutan ninyo ang Araw na kayo ay ibabalik sa Allah sa Araw ng Muling Pagkabuhay. At kayo ay haharap sa Kanya para sa Paghuhukom at pagbabayaran ng bawat isa sa inyo kung ano ang kanyang nagawa – mabuti man ito o masama, nang walang anumang pandaraya.

Ang talatang ito ay nagpapahiwatig hinggil sa pag-iwas sa lahat ng mga ipinagbabawal ng Allah na tulad ng pagpapautang na may tubo, hinihimok ang taong magpakatatag at gawin niyang buo at ganap ang kanyang Eeman (pananampalataya) at isagawa ang mga panuntunan nito, na tulad ng pagsa-Salah, pagbibigay ng Zakah (obligadong kawanggawa) at pagsasagawa ng mga mabubuting gawa.

Salas/Taron: At inyong katakutan ang [pagsapit ng takdang] Araw na kung saan kayong lahat ay ibabalik sa Allah. At pagkaraan, ang bawa’t tao ay babayaran sa anumang kanyang pinagsumikapan. At sila ay hindi dadayain [o gagawan ng kamalian].

Quranenc.com: Mangilag kayo sa Araw na panunumbalikin kayo roon kay Allāh. Pagkatapos ay tutumbasan ang bawat kaluluwa sa anumang kinamit nito at sila ay hindi lalabagin sa katarungan.


282

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا تَدَايَنتُم بِدَيۡنٍ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى فَٱكۡتُبُوهُۚ وَلۡيَكۡتُب بَّيۡنَكُمۡ كَاتِبُۢ بِٱلۡعَدۡلِۚ وَلَا يَأۡبَ كَاتِبٌ أَن يَكۡتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ ٱللَّهُۚ فَلۡيَكۡتُبۡ وَلۡيُمۡلِلِ ٱلَّذِي عَلَيۡهِ ٱلۡحَقُّ وَلۡيَتَّقِ ٱللَّهَ رَبَّهُۥ وَلَا يَبۡخَسۡ مِنۡهُ شَيۡـٔٗاۚ فَإِن كَانَ ٱلَّذِي عَلَيۡهِ ٱلۡحَقُّ سَفِيهًا أَوۡ ضَعِيفًا أَوۡ لَا يَسۡتَطِيعُ أَن يُمِلَّ هُوَ فَلۡيُمۡلِلۡ وَلِيُّهُۥ بِٱلۡعَدۡلِۚ وَٱسۡتَشۡهِدُواْ شَهِيدَيۡنِ مِن رِّجَالِكُمۡۖ فَإِن لَّمۡ يَكُونَا رَجُلَيۡنِ فَرَجُلٞ وَٱمۡرَأَتَانِ مِمَّن تَرۡضَوۡنَ مِنَ ٱلشُّهَدَآءِ أَن تَضِلَّ إِحۡدَىٰهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحۡدَىٰهُمَا ٱلۡأُخۡرَىٰۚ وَلَا يَأۡبَ ٱلشُّهَدَآءُ إِذَا مَا دُعُواْۚ وَلَا تَسۡـَٔمُوٓاْ أَن تَكۡتُبُوهُ صَغِيرًا أَوۡ كَبِيرًا إِلَىٰٓ أَجَلِهِۦۚ ذَٰلِكُمۡ أَقۡسَطُ عِندَ ٱللَّهِ وَأَقۡوَمُ لِلشَّهَٰدَةِ وَأَدۡنَىٰٓ أَلَّا تَرۡتَابُوٓاْ إِلَّآ أَن تَكُونَ تِجَٰرَةً حَاضِرَةٗ تُدِيرُونَهَا بَيۡنَكُمۡ فَلَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَلَّا تَكۡتُبُوهَاۗ وَأَشۡهِدُوٓاْ إِذَا تَبَايَعۡتُمۡۚ وَلَا يُضَآرَّ كَاتِبٞ وَلَا شَهِيدٞۚ وَإِن تَفۡعَلُواْ فَإِنَّهُۥ فُسُوقُۢ بِكُمۡۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۖ وَيُعَلِّمُكُمُ ٱللَّهُۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ

ICDO: O kayong mga naniwala sa Allah at sumunod sa Kanyang Sugong si Propeta Muhammad (ﷺ), kapag kayo ay nakipagkasundo hinggil sa pagpapautang at itatakda ang bayaran, magkaroon kayo ng kasulatan, nang sa gayon ay mapangalagaan ang kayamanan at nang walang mapag-aawayan. Ang nararapat na gumawa ng kasulatan ay isang taong mapagkakatiwalaan at may malakas na memorya. Na kung kaya, sinuman ang pinagkalooban ng kagalingan sa pagsusulat ay hindi maaaring tanggihan ang bagay na ito. At sa nagkautang naman, ididikta niya ang halaga ng kanyang nautang sa tagasulat at nararapat na magkaroon siya ng takot sa Allah na hindi siya maaaring mandaya nang kahit na kaunti.

Kung hindi kayo makakukuha ng dalawang lalaki na sasaksi sa inyo, maaari ring isang lalaki lamang at dalawang babae na katanggap-tanggap ang kanilang pagsaksi para sa inyo, dahil sa kapag nakalimutan ng isa sa dalawang babae, ay mapapaalalahanan siya ng pangalawa, at hindi nararapat na tumanggi ang mga saksi kapag sila ay tinawag upang magpatotoo. Ito ay tungkulin nilang dapat isagawa lalung-lalo na kapag kinakailangan sila bilang tagapagpatibay.

Hindi kayo dapat na mabahala sa pagsusulat ng kontratang ito, maging ito man ay maliit o malaki, para sa itinakdang panahong bayaran nito. Sapagkat ito ang pinakamakatarungan bilang batas ng Allah at ng Kanyang patnubay. Isang dakilang pagtataguyod para maisagawa ang pagtestigo at nang sa gayon ay mailayo sa pag-aalinlangan ang lahat ng uri ng pagkakautang, sa laki (man ng halaga nito) at sa panahong itinakda nito. Magkagayunpaman, kung ito ay nauukol sa pang-araw-araw na bilihan, tulad ng mga kalakal o paninda at pagkatapos ay magbabayaran kaagad, hindi na ito kinakailangan pang isulat.

Subalit kanais-nais na magpatestigo kapag ito ay kinakailangan, nang sa gayon ay maiwasan ang hindi pagkakasundo (sa isa’t isa). Tungkulin (naman) ng saksi at tagasulat na isagawa ito sa tamang pamamaraan at isulat na tulad ng ipinag-utos ng Allah, at hindi rin maaari sa nagpautang at saka sa pinautang na ipahamak ang testigo at tagasulat.

At kapag ginawa ninyo ang ipinagbabawal na ito sa inyo, samakatuwid, ito ay paglabag sa kagustuhan ng Allah at ang kaparusahan nito ay tiyak na darating sa inyo. Katakutan ninyo ang Allah sa lahat ng ipinag-uutos Niya sa inyo at sa lahat ng Kanyang mga ipinagbabawal. At tuturuan kayo ng Allah hinggil sa lahat ng makabubuti sa inyo, dito sa mundo at sa Kabilang-Buhay. At ang Allah ay `Aleem – Walang-Hanggan at Ganap na Nakaaalam ng lahat ng bagay, at walang maililihim sa Kanya na anuman sa inyong ginagawa at sa pamamagitan nito kayo tutumbasan.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, kung kayo ay makipagkasundo para sa isang pananagutan [o pagkakautang] para sa takdang oras [ng pagbabayad] ilagay ito sa kasulatan. At hayaan ang isang tagapagtala na siya ay magsulat sa pagitan ninyo nang makatarungan. At ang tagapagtala ay hindi dapat tumangging magsulat katulad ng itinuro sa kanya ng Allah. Kaya, hayaan siyang magsulat at hayaan ang may pananagutan [o may pagkakautang] ang magdikta. At hayaan siyang matakot sa Allah, ang kanyang Panginoon at huwag kaliligtaan ang anumang [mahalagang] bagay mula rito. Subali’t kung ang may pagkakautang ay kapos sa pang-unawa o may kahinaan o walang kakayahang magdikta, samakatuwid hayaan ang kanyang tagapangasiwa [o katiwala] na magdikta nang makatarungan. At kumuha ng dalawang saksi mula sa inyong mga kalalakihan. At kung kayo ay walang makuhang dalawang lalaki, samakatuwid [kumuha kayo ng] isang lalaki at dalawang babae na inyong mapagkakasunduan bilang mga saksi upang kung sakali mang ang isa sa kanilang [dalawa] ay magkamali, siya ay mapaaalalahanan ng isa [sa kanila]. At huwag hayaang tumanggi ang mga saksi kung sila ay tawagin bilang saksi. Huwag kayong manghinawa sa pagsulat [ng inyong mga kasunduan] maging ito man ay maliit o malaki para sa itinakdang panahon. Iyan ay higit na makatarungan sa paningin ng Allah; at higit na mapananaligan bilang katibayan at higit na mainam upang maiwasan ang alinlangan sa inyong pagitan, maliban lamang kung ito ay madaliang kalakalan na kasalukuyan ninyong isinasagawa, samakatuwid hindi [isang] pagkakasala kung ito man ay hindi ninyo ilagay sa kasulatan. At kumuha ng mga saksi sa tuwing kayo ay nagsasara ng kasunduan. At huwag hayaan ang tagapagtala at saksi na dumanas ng anumang kapinsalaan. Kung mangyari mang [ang kapinsalaan] ay inyong gawin, katotohanan ito ay isang [malaking] pagsuway sa inyo. Kaya, inyong katakutan ang Allah sapagka’t ang Allah ay nagtuturo sa inyo. At ang Allah ay Maalam sa lahat ng bagay.

Quranenc.com: O mga sumampalataya, kapag nag-utangan kayo ng isang pautang sa isang taning na tinukoy ay isulat ninyo ito at isulat sa pagitan ninyo ng isang tagasulat ayon sa katarungan. Hindi tatanggi ang isang tagasulat na isulat niya gaya ng itinuro sa kanya ni Allāh. Kaya magsulat siya at magdikta ang nasa kanya ang tungkulin, mangilag siyang magkasala kay Allāh na Panginoon niya, at huwag siyang bumawas mula roon ng anuman. Ngunit kung ang nasa kanya ang tungkulin ay isang hunghang o isang mahina o hindi nakakakaya na magdikta siya ay magdikta ang katangkilik niya ayon sa katarungan. Magpasaksi kayo ng dalawang saksi mula sa kalalakihan ninyo. Ngunit kung hindi nangyaring may dalawang lalaki ay isang lalaki at dalawang babae kabilang sa sinumang nalugod kayo na mga saksi, upang kung makalimot ang isa sa dalawang [babae] ay magpapaalaala ang isa sa dalawa sa isa pa. Hindi tatanggi ang mga saksi kapag tinawag sila. Huwag kayong magsawa na magsulat kayo nito, maliit o malaki, hanggang sa taning nito. Iyon ay higit na makatarungan sa ganang kay Allāh, higit na mananatili para sa pagsasaksi, at higit na malapit upang hindi kayo magduda, malibang ito ay isang kalakalang dinadaluhan, na nagsasagawa kayo nito sa pagitan ninyo sapagkat walang maisisisi sa inyo na hindi kayo magsulat nito. Magpasaksi kayo kapag nagbilihan kayo. Hindi pinipinsala ang isang tagasulat ni ang isang saksi. Kung gagawa kayo [nito], tunay na ito ay mga kasuwailan sa inyo. Mangilag kayong magkasala kay Allāh at magtuturo sa inyo si Allāh. Si Allāh sa bawat bagay ay Maalam.


283

۞وَإِن كُنتُمۡ عَلَىٰ سَفَرٖ وَلَمۡ تَجِدُواْ كَاتِبٗا فَرِهَٰنٞ مَّقۡبُوضَةٞۖ فَإِنۡ أَمِنَ بَعۡضُكُم بَعۡضٗا فَلۡيُؤَدِّ ٱلَّذِي ٱؤۡتُمِنَ أَمَٰنَتَهُۥ وَلۡيَتَّقِ ٱللَّهَ رَبَّهُۥۗ وَلَا تَكۡتُمُواْ ٱلشَّهَٰدَةَۚ وَمَن يَكۡتُمۡهَا فَإِنَّهُۥٓ ءَاثِمٞ قَلۡبُهُۥۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ عَلِيمٞ

ICDO: Kung kayo ay nasa paglalakbay at wala kayong makitang tagasulat, magbigay kayo sa uutangan ninyo ng anumang bagay bilang garantiya (‘collateral’), nang sa gayon ay mapangalagaan ang kanyang karapatan hanggang sa (dumating na) makabayad kayo ng pagkakautang sa kanya. Subalit kung may tiwala naman (kayo) sa isa’t isa ay wala kayong kasalanan kung hindi na ninyo ito ipasulat, ipatestigo at wala nang garantiya. Ang uutanging salapi ay ipagkakatiwala na lamang ninyo sa taong uutang nito — buung-buo itong ipagkakatiwala sa umutang, na samakatuwid ay tungkulin naman niya ang magbayad. 

Maging maingat at matakot sa Allah na hindi niya dadayain ang kanyang inutangan, at kapag itinanggi ng umutang ang kanyang inutang at may nakasaksi sa kanilang usapan, nararapat na lumantad siya (ang nakasaksi) upang tumestigo at kung sinuman ang maglilihim nito, ituturing na marumi ang kanyang budhi at mandaraya. At ang Allah ay `Aleem – Ganap na Nakaaalam kung ano ang niloloob ng sinuman, Ganap na Nakababatid ng lahat ng inyong mga ginagawa at Siya ang makikipagtuos para rito.

Salas/Taron: At kung kayo ay nasa paglalakbay at kayo ay walang matagpuang tagapagtala, magkagayon, [kayo ay nararapat] kumuha ng lagak(96) [sanla bilang pinanghahawakang panagot]. Nguni’t kung ang isa sa inyo ay nagtitiwala sa iba [sa kanila], samakatuwid, hayaang tuparin ng isang pinagkatiwalaan [ng lagak] ang tiwalang ipinagkaloob sa kanya. At hayaan siyang matakot sa Allah, ang kanyang Panginoon. Huwag itago ang mga katibayan sapagka’t sinuman ang magtago nito, katiyakan na ang kanyang puso ay makasalanan. At ang Allah ay Maalam sa anumang inyong mga ginagawa.

(96) Lagak o Sanla – Isinalaysay ni Aishah: “Ang Sugo ng Allah ay bumili ng pagkain sa pamamagitan ng pag-utang na may takdang araw [ng pagbabayad] at inilagak niya ang kanyang espada para rito.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 3, Hadith Bilang 686]

Quranenc.com: Kung kayo ay nasa isang paglalakbay at hindi kayo nakatagpo ng isang tagasulat, mga sanglang mapanghahawakan [ang kapalit]. Ngunit kung natiwasay ang iba sa inyo sa iba pa ay magsagawa ang pinagkatiwalaan ng ipinagkatiwala sa kanya at mangilag siyang magkasala kay Allāh na Panginoon niya. Huwag kayong maglingid ng pagsasaksi. Ang sinumang maglingid niyon, tunay na siya ay nagkakasala ang puso niya. Si Allāh sa anumang ginagawa ninyo ay Maalam.


284

لِّلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ وَإِن تُبۡدُواْ مَا فِيٓ أَنفُسِكُمۡ أَوۡ تُخۡفُوهُ يُحَاسِبۡكُم بِهِ ٱللَّهُۖ فَيَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ

ICDO: Ang Allah ay Nagmamay-ari ng mga kalangitan at kalupaan at ang anumang mga nilalaman nito, Tagapangasiwa at Tagapangalaga. Walang anuman ang naililihim sa Kanya —- isiwalat man ninyo kung ano ang nasa inyong mga sarili o itago man ito, ang lahat ng ito ay Nababatid ng Allah, at tatawagin (huhukuman) kayo upang ito ay inyong panagutan sa Kanya. Pinatatawad Niya ang sinumang Kanyang nais at pinarurusahan Niya ang sinumang Kanyang nais. At ang Allah ay Qadeer – Ganap na Makapangyarihan na may kakayahang gawin ang lahat ng bagay. Binubukod-tangi Niya ang mga Muslim at pagkatapos nito ay pinatatawad Niya ang kanilang mga maling naiisip at mga balakin mula sa kanilang kalooban. Ito ay ayon sa pagkakapahayag ni Propeta Muhammad (ﷺ).

Salas/Taron: Sa Allah ang [pagmamay-ari ng] anumang nasa mga kalangitan at anumang nasa kalupaan. Kahit inyong ilantad o inyong ilihim ang anumang nasa inyong mga sarili, kayo ay pananagutin ng Allah hinggil dito. Gayunpaman, Kanyang pinatatawad ang sinumang Kanyang nais at pinarurusahan ang sinumang Kanyang nais sapagka’t ang Allah ay Ganap na may Kakayahan sa lahat ng bagay.

Quranenc.com: Sa kay Allāh ang anumang nasa mga langit at ang anumang nasa lupa. Kung maglalantad kayo ng nasa mga sarili ninyo o magkukubli kayo nito, magtutuos sa inyo nito si Allāh, saka magpapatawad Siya sa sinumang niloloob Niya at magpaparusa Siya sa sinumang niloloob Niya. Si Allāh sa bawat bagay ay May-kakayahan.


285

ءَامَنَ ٱلرَّسُولُ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِ مِن رَّبِّهِۦ وَٱلۡمُؤۡمِنُونَۚ كُلٌّ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَمَلَـٰٓئِكَتِهِۦ وَكُتُبِهِۦ وَرُسُلِهِۦ لَا نُفَرِّقُ بَيۡنَ أَحَدٖ مِّن رُّسُلِهِۦۚ وَقَالُواْ سَمِعۡنَا وَأَطَعۡنَاۖ غُفۡرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيۡكَ ٱلۡمَصِيرُ

ICDO: Pinaniniwalaan nang buong katiyakan ng Sugo ng Allah na si Propeta Muhammad (ﷺ) ang anumang ipinahayag sa kanya mula sa kanyang Rabb na Tagapaglikha; ganoon din ang mga mananampalataya, nakatitiyak din sila at gumagawa sila ayon sa Dakilang Quran. Ang bawat isa sa kanila ay naniwala sa Allah bilang kanilang Rabb na Tagapaglikha at Siya ay sinasamba nila — na nagtatangan ng dakila at ganap na mga katangian ayon sa Kanyang Kadakilaan at Kaganapan. Ang Allah ay may mararangal na mga anghel at nagpahayag ng mga Aklat, nagpadala (rin Siya) ng mga Sugo sa bawat henerasyon ng sangkatauhan.

Kaming mga sumasampalataya, wala kaming ginagawang pagtatangi sa pagitan ng isa at iba pa mula sa Kanyang mga Sugo, sa halip ay pinaniniwalaan namin silang lahat. Sinabi ng Sugo at mga mananampalataya: Narinig namin, O aming Rabb, ang anumang ipinahayag Mo at ito ay aming sinusunod. Hinahangad namin sa pamamagitan ng Iyong kagandahang-loob ang Iyong pagpapatawad mula sa aming mga kasalanan, dahil Ikaw ang Nangangasiwa sa amin sa pamamagitan ng Iyong pagbibiyaya sa amin. At sa Iyo lamang kami patutungo at magbabalik.

Salas/Taron: Ang Sugo [si Muhammad] ay naniniwala sa anumang ibinaba [o ipinahayag] sa kanya mula sa kanyang Panginoon at gayundin ang mga naniniwala. Silang lahat ay naniniwala sa Allah at sa Kanyang mga anghel, sa Kanyang mga Aklat, at sa Kanyang mga sugo. [Sila ay nagsasabing]: “Kami ay hindi nagbibigay ng pagtatangi sa pagitan ng sinuman sa Kanyang mga sugo.” At sila ay nagsasabing: “Aming narinig at aming sinunod. [Hangad po namin ang] Iyong kapatawaran, Aming Panginoon, at sa Iyo ang [aming huling] patutunguhan.”

Quranenc.com: Sumampalataya ang Sugo sa anumang pinababa sa kanya mula sa Panginoon niya at ang mga mananampalataya [ay gayon din]. Bawat [isa] ay sumampalataya kay Allāh, sa mga anghel Niya, sa mga kasulatan Niya, at sa mga sugo Niya. [Sinabi:] “Hindi kami nagtatangi-tangi sa isa man sa mga sugo Niya,” Nagsabi sila: “Nakarinig kami at tumalima kami. [Humihingi kami ng] pagpapatawad Mo, Panginoon namin. Tungo sa Iyo ang kahahantungan.”


286

لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ لَهَا مَا كَسَبَتۡ وَعَلَيۡهَا مَا ٱكۡتَسَبَتۡۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذۡنَآ إِن نَّسِينَآ أَوۡ أَخۡطَأۡنَاۚ رَبَّنَا وَلَا تَحۡمِلۡ عَلَيۡنَآ إِصۡرٗا كَمَا حَمَلۡتَهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِنَاۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلۡنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِۦۖ وَٱعۡفُ عَنَّا وَٱغۡفِرۡ لَنَا وَٱرۡحَمۡنَآۚ أَنتَ مَوۡلَىٰنَا فَٱنصُرۡنَا عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ

ICDO: Ang Deen ng Allah ay madali at walang kahirap-hirap. Na kung kaya, hindi ipinag-utos ng Allah sa Kanyang mga alipin ang mga bagay na hindi nila makakayanan. Samakatuwid, sinuman ang gagawa ng mabuti ay magkakamit ng kabutihan; at sinuman ang gagawa ng masama, ay masama rin ang kanyang makakamit na kabayaran. O aming Rabb! Huwag Mo kaming parusahan sa anumang aming nakalimutan mula sa mga ipinag-utos Mo sa amin o sa mga pagkakamaling nagawa namin sa anumang Iyong ipinagbawal. O aming Rabb! Huwag Mong ipapasan sa amin ang anumang mahirap na gawain, na tulad ng ipinapasan Mo sa mga masasamang tao na nauna sa amin bilang kaparusahan sa kanila. O aming Rabb! Huwag Mong ipapasan sa amin ang anumang bagay na hindi namin kaya mula sa Iyong mga ipinag-utos at (huwag Mo ring ipapasan sa amin ang anumang) pagsubok (na hindi namin kaya). Burahin Mo ang aming mga kasalanan at ilihim Mo ang aming mga pagkakamali. Ipagkaloob Mo sa amin ang Iyong kabutihan bilang Iyong awa at habag, dahil Ikaw ang Nagmamay-ari, Nagtatangan at Nangangasiwa sa amin. Tulungan Mo kami sa pakikipaglaban sa sinumang hindi naniwala sa iyong Deen at tumanggi sa Iyong Kaisahan at hindi naniwala sa pagiging Propeta ni Propeta Muhammad (ﷺ) at ipagkaloob Mo sa amin ang tagumpay dito sa daigdig at sa Kabilang-Buhay.

Salas/Taron: Ang Allah ay hindi magbibigay-pasanin sa isang kaluluwa maliban sa [abot ng] kakayahan nito. Makakamit nito ang [bunga ng] anumang [buting] pinagsumikapan nito, at papasanin nito ang [bunga ng] anumang [kasamaang] pinagsumikapan nito. “[O Allah] Aming Panginoon, huwag Mo pong ipapataw ang sumbat sa amin kung kami man ay makalimot at magkamali.” [O Allah] Aming Panginoon, huwag Mo pong iatang sa amin ang isang pasaning(97) katulad ng pasaning iniatang Mo sa mga nauna sa amin. [O Allah] Aming Panginoon, huwag Mo pong ipapasan sa amin ang anumang [mga pasanin] na wala kaming kakayahan [magpasan] para rito. Pagpaumanhin Mo po kami [sa aming mga kalabisan at mga kakulangan], at patawarin Mo po kami [sa aming mga kasalanan], at kahabagan Mo po kami. [O Allah] Ikaw ang aming Tagapagtanggol,(98) kaya igawad Mo po sa amin ang tagumpay laban sa mga taong di-naniniwala.

(97) Ang tinutukoy na pasanin dito ay ang mga tungkulin o pananagutan na ipinag-utos ng Allah para tuparin ng bawa’t isa.

(98) Maula – ito ang katagang Arabe na may malawak na kahulugan tulad ng Tagapagtanggol o Tagapagtangkilik. Tanging Allah lamang ang nakababatid. [AJSalas]

Quranenc.com: Hindi nag-aatang si Allāh sa isang kaluluwa malibang ayon sa kaya nito. Ukol dito ang kinamit nito at laban dito ang nakamit nito. Panginoon namin, huwag Kang manisi sa amin kung nakalimot kami o nagkamali kami. Panginoon namin, huwag Kang magpabuhat sa amin ng isang pabigat na gaya ng ipinabuhat Mo sa mga nauna sa amin. Panginoon namin, huwag Kang magpapasan sa amin ng anumang wala kaming lakas doon. Magpaumanhin Ka sa amin, magpatawad Ka sa amin, at maawa Ka sa amin. Ikaw ay Tagapagtangkilik namin, kaya mag-adya Ka sa amin laban sa mga taong tagatangging sumampalataya.

Surah 1: Al-Fatihah

الفاتحة
ANG PAMBUNGAD(1)

Bahagi: 1 Kabanata: 1 Talata: 7
Ayos ng pagkapahayag: 5
Makki Surah
Pagsasatitik at Awdyo: Al-Fatihah

al-quran.info: Ang Surah ay pinangalanang Al-Fâtihah dahil sa ito ang pinakapambungad ng Dakilang Qur’an. Ang isa pang karaniwang pangalan nito ay “Al-Hamd” (lahat ng papuri at pasalamat sa Panginoon). Ito ay itinuring na tamang talahanayan ng mga nilalaman ng mga mensahe ng Qur’an. Tinatawag din itong Al-Mathâni (na ang ibig sabihin ay ang inuulit-ulit) dahil sa ito ay obligadong bahagi ng dasal; na palaging binabasa sa bawat Raka`h (yunit) ng Salâh (dasal) sa araw-araw. Ang Surah ay kilala rin bilang: Ang Panimula, Ang Pambukas Na Kabanata, Ang Simula Ng Aklat, Ang Paunang Salita.

ICDO: Ito ay pinangalanang ‘Al-Fâtihah’ dahil sa ito ang pinakapambungad ng Dakilang Qur’ân. Gayon pa man, tinatawag din itong ‘Al-Mathâni’ (na ang ibig sabihin ay ang inuulit-ulit) dahil sa ito ay palaging binabasa sa bawa’t  ‘rak`ah'(1) o yunit ng ‘Salâh’ (pagdarasal); at maliban sa mga ito, mayroon pa rin itong iba’t ibang pangalan.

(1) Upang mapanatili ang tunay na kahulugan nito at ng ilan pang mga salita, minabuti namin na panatilihin ang mga ito sa orihinal na ‘Arabic’ at ipinaliwanag na lamang namin ang ibig sabihin ng mga ito; na kung kaya, mangyari lamang na tingnan ang kahulugan ng salitang ito at ng iba pa, sa Talatinigan na nasa duluhan ng babasahing ito o di kaya ay nasa ikalawang tomo (vol. II) kung ito ay pagdadalawahin.

Salas/Taron:

(1) Si Abu Sa’id bin Al-Mu’alla ay nagsalaysay: “Habang ako ay nagdarasal sa loob ng Masjid, ako ay tinawag ng Sugo ng Allah nguni’t ako ay hindi agad nakasagot.” Pagkaraan, ako ay nagsabi: “O, Sugo ng Allah, ako ay nagdarasal.” Siya ay nagsabi: “Di ba ang Allah ay nagsabi—tumalima sa Allah [sa pamamagitan ng pagsunod sa Kanya] at sa Kanyang Sugo kung tinatawag ka?” [Qur’an 8:24]. At pagkaraan, siya ay nagsabi: “Tuturuan kita ng isang surah na siyang pinakadakilang surah ng Qur’an bago ka lumisan [ng Masjid]. Hinawakan niya ang aking kamay at nang siya ay paalis na [ng Masjid], ako ay nagtanong sa kanya: “Hindi ba sinabi mo na ako ay tuturuan mo ng isang Surah na siyang pinakadakilang Surah sa Qur’an? At siya ay nagsabi: “Alhamdulillah Rabbil ‘Alameen— ang Surah Al-Fatihah, ang tinaguriang As-Sab’ah Al Mathani [pitong talatang paulit-ulit na binibigkas] at ang Dakilang Qur’an na ipinagkaloob sa akin.” [Sahih Al-Bukhari, Vol. 6, Hadith No. 1] Fatihatul-Kitab: Si Ubada bin As-Samit ay nagsalaysay: “Ang Sugo ng Allah ay nagsabi: “Sinuman ang hindi bumigkas ng Surah Al-Fatihah sa pagsasagawa ng kanyang Salaah, ang kanyang Salaah ay hindi tinatanggap.” Sa panimula ng Aklat ng Tafsir, sa kanyang Sahih, si Al-Bukhari ay nagsabi: “Ang Qur’an ay tinawag na Umm Al-Kitab [Ina ng Aklat] sapagkat ito ay nagsisimula sa pamamagitan nito [ng surang ito] at ang pagdarasal ay nagsisimula sa pamamagitan ng pagbigkas nito. Sinabi rin na ito ay tinawag na Umm Al-Kitab sapagkat ito ay naglalaman ng mga kahulugan ng buong Qur’an. Si Ibn Jarir ay nagsabi, “Tinatawag ng mga Arabo ang bawat malawak na paksa na naglalaman ng maraming nasasaklawang larangan bilang Umm [Ina]. Halimbawa, ang balat na nakapaligid sa ulo ay tinatawag nilang Umm Ras [Ina ng Ulo]. Sinabi rin, “Ang Makkah ay tinawag na Umm Al-Qura [Ang Inang Bayan] sapagkat ito ang pinakadakila at nangunguna sa lahat ng mga bayan. Sinabi rin na ang paglikha ng mundo ay simulan sa Makkah. [Tafsir Ibn Katheer]


1

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

ICDO: Bis-mil-lah – magsisimula ako sa Ngalan ng Allah (Subhanahu wa Ta`ala*), bilang paghahangad ng tulong, gabay at katugunan Niya. Ang salitang Allah ay pangngalang pantangi ng Rabb(2) na Tagapaglikha (Tabaraka wa Ta`ala**), na Siya lamang ang nararapat na sambahin at wala nang iba pa. Ito ay bukod-tangi sa Kanyang mga Pangalan, at ito ay hindi maaaring ipangalan sa iba.

Ar-Rah-ma-nir Ra-heem – ang salitang Ar-Rahman — saklaw ng Kanyang habag ang lahat ng Kanyang mga nilikha. Ang Ar-Raheem — Labis-Labis ang Kanyang awa at pagmamahal nang ganap sa mga mananampalataya. Na ang dalawang ito (ang Ar-Rahman at Ar-Raheem) ay kabilang sa Kanyang mga Pangalan.

(2) Ang salitang Ar-Rabb ay isa sa mga katangian ng Allah, at ito talaga ang aktuwal na salitang ginamit sa Kabanal-banalan na Quran. Magkagayunpaman, sa lengguwaheng Filipino, walang angkop na salita ang maaaring itumbas upang maging kasingkahulugan ng salitang Rabb. Ito ay mangangailangan pa ng lubos na pagpapaliwanag upang maunawaan ito at di-mabigyan ng limitadong kahulugan. Ang ibig sabihin nito: ang Allah, Siya ay Nag-iisa at Bukod-Tanging Panginoon ng lahat ng mga nilalang, ng mga kalangitan at kalupaan, at ang lahat ng nasa pagitan ng mga ito, Siya ay Tagapaglikha, ang Nagmamay-ari ng lahat, ang Hari, ang Pinakamakapangyarihan, ang Tagapamahala, ang Tagapangalaga, ang Tagapagkaloob, ang Tagapagpanatili, ang Tagapagtustos, ang Tagapagtatag, ang Pinakamapagmahal, ang Tagapagbigay ng kasiguruhan at iba pa. Kung kaya, hindi makatarungang isalin lamang ito sa salitang Panginoon o ‘Lord’  dahil sa mag-iiba ang kahulugan nito, na nagiging sanhi tuloy ng pagsamba ng ibang tao sa hindi talagang tunay na dapat sambahin. Kayat iminumungkahi sa lahat na panatilihin ito sa orihinal nitong salita.

*Subhanahu wa Ta`ala: Luwalhati sa Allah ang Ligtas sa lahat ng mga di-kaganapan, at ang Kataas-Taasan.

**Tabaraka wa Ta`ala: Ang Kabanal-Banalan at ang Kataas-Taasan.  

Salas/Taron: Sa Ngalan ng Allah,(2) ang Mahabagin, ang Maawain.(3)

(2) Allah – Ang kahulugan ng katagang Allah ay Al-Ma’looh [ang nag-iisang Diyos na sinamba, at patuloy na sinasamba [at sasambahin nang walang hanggan] sa mga kalangitan at kalupaan. Maaaring bago sa pandinig ng mga di-Muslim ang salitang “Allah,” nguni’t kung marunong lamang magbasa ng wikang semitiko [Aramaiko, Hebreo, Arabe] ang mga iskolar ng ibang relihiyon, kanilang matutunghayan na ang “Allah” na sinasamba ng mga Muslim ay Siya ring Diyos na Tagapaglikha [The Almighty Creator] na kinilala, at sinamba ng lahat ng Propeta – tulad nina Adan, Noah, Abraham, Ismael, Isaak, Lot, Enok, David, Solomon, Moises, Aaron, Zakariyya, Juan Bautista, Hesukristo. [AJSalas]

(3) Ar-Rahmanir-Raheem, ito ay dalawang salitang Arabe Rahman at Raheem na ang pinag-ugatang salita ay Rahmah [habag]. Ang Rahmah ay binubuo ng lahat ng uri ng habag ng Allah kaya ito ay laganap sa lahat ng bagay at ito ay para sa lahat ng Kanyang mga nilikha – maging ito man ay taong naniniwala sa Kanya o hindi. Ang Raheem ay namumukod-tanging Habag ng Allah para sa mga taong tunay na naniwala lamang sa Kanya, at sumunod sa Kanyang mga Kautusan at Batas.

Quranenc.com:  Sa ngalan ni Allāh, ang Napakamaawain, ang Maawain.


2

ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

ICDO: Al-ham-du-lil-la-hi Rab-bil `a-la-min* – ang lahat ng papuri ay nararapat lamang sa Allah na Rabb na Tagapaglikha ng lahat ng mga nilalang. Ito ay papuri ng Allah sa Kanyang Sarili, na kalakip ang Kanyang pag-uutos sa Kanyang mga alipin (na Siya ay purihin nila). Na Siya lamang ang karapat-dapat (sa mga papuring) ito dahil sa Siya lamang ang Lumikha ng lahat, ang Tagapangasiwa nito, ang Tagapangalaga sa lahat ng Kanyang mga nilikha sa pamamagitan ng Kanyang mga biyaya; at pamamatnubay Niya sa Kanyang tunay at minamahal na mga alipin tungo sa Eeman** (Pananampalataya) at paggawa ng mabuti.

*Al-`alamin: Mga tao, mga jinn at ang lahat ng mga nilalang.

**Eeman: Paniniwala at tamang konsepto hinggil sa Kaisahan ng Allah at sa Kanyang mga Kautusan.

Salas/Taron: Alhamdulillah [ang lahat ng papuri ay sa Allah],(4) ang Panginoon(5) ng lahat ng mga nilikha.(6)

(4) Ang Alhamdulillah ay binubuo ng lahat ng uri ng pagpuri, pagdakila at pasasalamat sa Allah bilang Tagapanustos. Ang Propeta Muhammad ay nagsalaysay nang ganito: “Ang pinakadakilang du’a [panalangin] ay ang pagsasabi nang buong puso ng  ‘Alhamdulillah.'” Si Ibn Abbas ay nagsabi, “Ang Alhamdulillah ay isang pagpapahayag ng pasasalamat [pagkilala at pagpapahalaga sa lahat ng biyaya at pagpapalang ipinagkaloob ng Allah sa Kanyang mga nilikha].Kapag ang isang alipin [o tao] ay nagsabing Alhamdulillah, ang Allah ay tumutugon at nagsasabing, ‘Ako ay pinuri ng Aking alipin.”’ [Ang Hadith na ito ay itinala ni Ibn Abi Hatim]

(5) Panginoon [Rabb] – Sa pananaw ng Islam, ang Rabb sa wikang Arabe ay may malawak na kahulugan. Tinatawag na Rabb ang Allah sapagka’t Siya ang tanging nagmamay-ari ng Kapangyarihang Lumikha at Kautusan. Ang Dakilang Allah ang nagbigay ng kakayahan sa lahat ng bagay upang gumalaw, lumaki, magbago at umunlad. Siya ang Panginoon na walang kapantay sa Kanyang Kapamahalaan, Kadakilaan, Kataas-taasan at Kapangyarihan.

(6) Alamin [lahat ng mga nilikha] – ito ay isang kataga mula sa wikang Arabe na tumutukoy at sumasakop sa lahat ng mga nilikha ng Allah – kabilang ang mga tao, anghel, jinn at lahat ng nilikhang lingid o hindi pa natin nakita, sa mga kalangitan man o sa kalupaan o maging sa mga pagitan ng mga ito. Ang ‘Alam ay hinango mula sa salitang ‘Alamah, at ito ay palatandaan ng pagsaksi sa pagkakaroon ng isang Tagapaglikha at pagsaksi sa Kanyang Kaisahan [Tawheed].”

Quranenc.com:  Ang papuri ay ukol kay Allāh, ang Panginoon ng mga nilalang,


3

ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

ICDO: Ar-Rah-ma-nir Ra-heem – ang salitang Ar-Rahman — saklaw ng Kanyang habag ang lahat ng Kanyang mga nilikha. Ang Ar-Raheem — Labis-Labis ang Kanyang awa at pagmamahal nang ganap sa mga mananampalataya. Na ang dalawang ito (ang Ar-Rahman at Ar-Raheem) ay kabilang sa Kanyang mga Pangalan.

Salas/Taron: Ang Mahabagin, ang Maawain.

Quranenc.com:  ang Napakamaawain, ang Maawain,


4

مَٰلِكِ يَوۡمِ ٱلدِّينِ

ICDO: Ma-li-ki yaw-mid din – Siya (Luwalhati sa Kanya) lamang ang Bukod-Tanging Nagmamay-ari at Mangangasiwa sa Araw ng Muling Pagkabuhay, at ito ang Araw ng pagbibigay ng kabayaran sa lahat ng mga gawain. At ang Kanyang pagiging bukod-tangi sa Pagmamay-ari at Pangangasiwa sa Araw ng Paghuhukom, dahil walang sinuman ang mag-aangkin nito sa Araw na yaon, at walang sinuman ang magsasalita, maliban sa kung ito ay Kanyang pahihintulutan.

Sa pagbibigkas ng isang Muslim sa ayah o talatang ito sa bawat rak`ah* ng Salah ay magpapaalaala sa kanya hinggil sa Huling Araw, nag-uutos na paghandaan ito sa pamamagitan ng pagsasagawa ng kabutihan at pag-iwas sa mga kasalanan at mga kasamaan.

*Raka`h: Ang Salah (o pagdarasal) ng mga Muslim ay binubuo ng mga Raka`t. Sa ‘singular’ o pang-isahan, ito ay tinatawag na Raka`h – isang yunit ng Salah na binubuo ng isang pagtayo, isang pagyuko at dalawang pagpapatirapa at isang pag-upo sa pagitan nito.

Salas/Taron: Ang Maalik [Makapangyarihan at Kataas-taasang Hari] sa Araw ng Pagbabayad [ng gantimpala at parusa].

Quranenc.com:  Ang May-ari ng Araw ng Paggantimpala.


5

إِيَّاكَ نَعۡبُدُ وَإِيَّاكَ نَسۡتَعِينُ

ICDO: Iy-ya-ka na`a-bu-do wa iy-ya-ka nas-ta-`in(3) – Ikaw lamang ang aming susundin at sasambahin, at Ikaw lamang ang aming hihingian ng tulong sa lahat ng aming mga pangangailangan. Lahat ng bagay ay nasa Iyong Kamay, walang sinuman ang nagmamay-ari ng anuman na kahit na katiting-na-katiting na bagay, kundi Ikaw lamang.

At narito sa talatang ito ang katibayan na ang anumang uri ng Ibadah* o pagsamba ay hindi maaaring ituon ng alipin ng Allah kaninuman kundi sa Kanya (Allah) lamang. At narito rin (sa talatang ito) ang lunas sa puso mula sa sakit ng pagsasalig ng labis na atensiyon sa iba bukod sa Allah, pagmamalabis, pagkukunwari, pagmamayabang at pagmamataas.

(3) Mapag-aralan sa talatang ito na, Iy-ya-ka na`a-bu-do wa iy-ya-ka nas-ta-`in, na ang pagkakasalin ng kahulugan ay, Ikaw lamang ang aming susundin at sasambahin, at Ikaw lamang ang aming hihingian ng tulong sa lahat ng aming mga pangangailangan, – ginamit ng Allah sa talatang ito ang pang-isahan bilang pantukoy Niya sa Kanyang Sarili, upang pagtibayin at maging malinaw ang pagiging Bukod-Tanging karapatan lamang ng Allah sa pagsunod, pagsamba at panalangin.

Na katulad ng matatagpuan sa ika-51 na kabanata na ang talata ay 56, na may kinalaman din sa paksang pagsamba, ating mababasa: Wa ma kha-laq-tul jin-na wal in-sa illa li-ya-`a-bu-dun, na ang pagsasalin ng kahulugan ay, At hindi Ko nilikha ang jinn at ang tao, at sa pagkapadala ng lahat ng mga Sugo kundi sa napakataas na uri ng layunin, na ito ay sambahin lamang Ako nang Bukod-Tangi at wala nang iba pa.

Magkagayunpaman, kapag patungkol sa Kamaharlikaan, ginagamit Niya ang Pangngalang Pangmaramihan ng Paggalang upang pagtibayin Niya ang Kanyang Karangalan, Kataas-taasan, Kadakilaan, Kapangyarihan at iba pa, na tulad ng nasa ika-54 na kabanata na ang talata ay 49, ating mababasa: In-na kul-la shay-in kha-laq-na-hu bi qadr, na ang pagkakasalin ng kahulugan ay, Katiyakan, ang lahat ng bagay ay nilikha Namin sa ganap na tamang pagkakatakda at pinagpasiyahan Namin, at nauna na sa Aming kaalaman ang hinggil dito.  Gayundin sa ika-15 na kabanata na ang talata ay 99, ating mababasa: In-na nah-nu naz-zal-nadh-dhik-ra wa in-na lahu, la-ha-fi-dzun, na ang pagkakasalin ng kahulugan ay, Walang pag-aalinlangan, Kami ang nagbaba ng Quran kay Propeta Muhammad (ﷺ), at walang pag-aalinlangan na Kami rin ang patuloy na mangangalaga nito mula sa pagdaragdag o pagbabawas, o sa anumang kasiraan.

Katotohanan, ang Allah ay Nag-iisa lamang, Bukod-Tangi at walang katambal, walang kahanay, walang kahalintulad, subalit Siya ay nagsasalita sa kamaharlikaan na pamamahayag sa mga talata na katulad nito. Na sa wikang Semitiko na Arabic, Hebrew at Aramaic ay mayroong Pangngalang Pangmarahihan ng Paggalang bilang makaharing pamamahayag.

*Ibadah: Isinalin sa wikang Filipino na Pagsamba, subalit napakalawak ang kahulugan nito, saklaw nito ang lahat ng bagay na minamahal ng Allah at kalugud-lugod sa Kanyang paningin, maging ito man ay sa pamamagitan ng mga pananalita o mga pagkilos, isinasagawa man ito nang lantaran o palihim. Mula sa pagsa-Salah hanggang sa pagbibigay ng Zakah, pag-aayuno, pagsasagawa ng Hajj, pagiging matapat sa pananalita, pagtupad sa ipinagkatiwala sa iyo; sa pagiging mabuti sa mga magulang, pamilya, asawa at mga anak; sa pagpapanatili ng mabuting ugnayan sa mga kamag-anak, pagtupad sa pangako, pag-uutos sa pagsagawa ng kabutihan at pagbabawal sa pagsagawa ng kasamaan, pakikipaglaban sa daan ng Allah laban sa mga walang pananampalataya at mapagkunwari; pagiging mabait at mapagbigay sa mga kapitbahay, mga ulila, mga mahihirap, pulubi at mga taong nangangailangan, sa mga manlalakbay, at maging sa mga hayop; pananalangin, pag-aalaala sa Allah, pagbabasa ng Quran at iba pang mga katulad nito – ang lahat ng mga ito ay mga uri o halimbawa ng mga Ibadah, na tanging isinasagawa nang alang-alang lamang sa Allah, nang walang halong pag-iimbot at pagkukunwari, at hindi pakitang-tao lamang.

Salas/Taron: [Tanging] Ikaw lamang po ang aming sinasamba, at [tanging] Ikaw lamang po ang aming hinihingan [ng tulong].

Quranenc.com:  Sa Iyo [lamang] kami sumasamba at sa Iyo [lamang] kami nagpapatulong.


6

ٱهۡدِنَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ

ICDO: Ih-di-nas si-ra-tal mus-ta-qim – turuan Mo kami, patnubayan at gabayan patungo sa Matuwid na Landas. Patatagin Mo kami (sa Landas na) yaon hanggang sa Ikaw ay aming makatagpo, at ito ang Islam — ang maliwanag na Daan patungo sa pagmamahal ng Allah at tungo sa Kanyang Al-Jannah (Hardin, isinaling Paraiso). Ito ang itinuro ng Huling Sugo at Propetang si Propeta Muhammad (ﷺ)*, at ang lahat ng mga Propeta at Sugo na nauna kaysa sa kanya. Katiyakan, walang anumang daan patungo sa tunay na kaligayahan ng isang alipin kundi ang pagiging nasa Matuwid sa Islam.

*(ﷺ): Ang Salah at Salam ng Allah sa Kanyang Propetang si Muhammad (ﷺ) – ang Salah ng Allah para kay Propeta Muhammad (ﷺ) ay ang Pagpuri Niya sa Propeta sa mga anghel na malalapit sa Kanya; na Siya, ang Allah ang Kataas-taasan, ay nasa ibabaw ng Kanyang Arsh (ang Trono ng Allah na angkop sa Kanyang Kamaharlikaan), na nasa itaas ng ikapitong kalangitan. At gayundin ang mga anghel, siya – ang Propeta ay pinupuri rin ng mga ito. At ang hinggil naman sa Salam ng Allah ay ang Kanyang pangangalaga sa Propeta mula sa kakulangan at anumang uri ng kasamaan. At kapag sinabi ng isang Muslim na Sal-lal-la-hu a-lay-hi wa sal-lam, hinihiling niya sa Allah na ipagkaloob ang Kanyang Pagpuri at Katiwasayan kay Propeta Muhammad (ﷺ).

Salas/Taron: Patnubayan Mo po kami sa matuwid na Landas –

Quranenc.com:  Patnubayan Mo kami sa landasing tuwid:


7

صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنۡعَمۡتَ عَلَيۡهِمۡ غَيۡرِ ٱلۡمَغۡضُوبِ عَلَيۡهِمۡ وَلَا ٱلضَّآلِّينَ

ICDO: Si-ra-tal la-dhi-na an-`am-ta `a-lay-him – daan ng mga pinagkalooban Mo ng biyaya — ang mga Propeta, mga matatapat, mga namatay nang Shaheed – nagpunyagi sa Daan ng Allah o nakipaglaban nang alang-alang sa Allah, at mga mabubuti; silang mga pinatnubayan at matutuwid.

Ghay-ril magh-dhu-bi `a-lay-him wa ladh-dhal-lin – at huwag Mo kaming ihanay sa mga nagtungo sa daan ng mga isinumpa — yaong mga nakaaalam ng katotohanan subalit ito ay kanilang tinanggihan – ang mga Hudyo at ang mga gumaya sa kanila. Ganoon din ang mga naligaw — yaong mga tumanggi at nawala nang pagkalayu-layo mula sa katotohanan – ang mga yaong nag-aangking tagasunod ni `isa (Hesus – `Alayhis Salam*)(4) na nasa labas ng Islam, at sa sinumang sumunod sa kanila.

At narito sa panalanging ito (na Al-Fatihah) ang lunas sa puso ng isang Muslim mula sa sakit ng pagtanggi, kamangmangan at pagkaligaw. Ito rin ang katibayan, na ang pinakadakilang biyaya sa lahat ay ang Islam; na kung kaya, sinuman ang nakaaalam ng katotohanan at pagkatapos ito ay sinunod niya; samakatuwid, siya ang karapat-dapat sa Matuwid na Landas.

Kung gayon, walang pag-aalinlangan na ang mga Sahabah (kasamahan) ng Rasulullah (Sugo ng Allah) ang karapat-dapat sa pagiging nasa Matuwid na Landas, kasunod ng mga Propeta. Ang talata ring ito ang nagpapatunay hinggil sa katangian nila at ang dakilang antas na kanilang kinabibilangan, na sila ay kinalugdan ng Allah. Maging ang pagbigkas ng salitang ameen pagkatapos bigkasin ang Al-Fatihah, ay isang kaugalian o Sunnah na dapat bigkasin, na ang ibig sabihin ay Dinggin Mo, O Allah ang aming panalangin. Magkagayunpaman, ito ay hindi kabilang sa mga talata ng Suratul Fatihah. Napagkasunduan ng mga Ulama (Paham o Iskolar) at silang lahat ay sumang-ayon na ito (ang salitang ameen) ay hindi naisulat sa mga Masahif  o kopya ng Quran.

(4) Ang nakapaloob sa panaklong na pangalan – (Hesus) – ay ginamit upang maipabatid at maging malinaw sa mga mambabasa na ang tinutukoy sa paksang ito ay siya na kagalang-galang. Sa katotohanan, walang layunin na isalin o baguhin ang orihinal niyang pangalan (`Isa) dahil sa ito ay isang Banal na Kapahayagan, na ang mismong nagpangalan nito sa kanya ay ang Tagapaglikha, na ito ay bilang dakilang pagpaparangal sa kanya ng Allah; at ganoon din, bilang labis-labis na paggalang ng mga Muslim sa kanya, sa paghirang sa kanya ng Allah at pagpili sa kanya bilang isa sa mga dakilang Sugo Niya, at sa mataas na antas na kanyang kinabibilangan sa Pananampalatayang Islam; at maging ng kanyang kagalang-galang na ina at ng kanyang lahi na pinagmulan.

Bagamat hindi ito ang nakasanayan na katawagan sa kanya sa labas ng Islam at hindi rin ito batid ng halos lahat ng hindi Muslim sa buong daigdig, subalit dapat isaalang-alang na hindi maaaring baguhin ang isang tunay na pangalan at Banal na Kapahayagan lalo pa at ang nagpangalan nito sa kanya ay ang mismong Tagapaglikha, dahil ito ay mangangahulugan ng pagbabago at paglabas sa Tunay na Katuruan; kawalan ng tunay na paggalang sa dakilang Sugong nabanggit at isang malaking pagkakasala dahil paglapastangan sa Salita ng Tagapaglikha na hahantong sa masidhi at walang-hanggang kaparusahan sa Kabilang-Buhay.

Samakatuwid, gayundin ang ginawang panuntunan sa lahat ng pangalan ng mga Propeta at Sugo, at sa iba pang pangalan; matutunghayan kung gayon na may kasunod din itong pangalan na nakapaloob sa panaklong.

*`Alayhis Salam: Mga salitang binibigkas pagkatapos banggitin ang sinumang Propeta ng Allah bilang pagbibigay-galang, na ang ibig sabihin ay: Nawa ay pagkalooban siya ng Allah ng kaligtasan sa bawat kasamaan, paninirang-puri o di-kaganapan.

Salas/Taron: Sa landas niyaong mga ginawaran Mo ng Iyong pagpapala,(7) hindi [sa landas] ng mga umani ng [Iyong] poot,(8) at ng mga nangaligaw.(9)

(7) Sa Landas ng Iyong mga Pinagpala – ang tinutukoy na pinagpala ay yaong mga Nabiyyeen [mga Propeta at Sugo ng Nag-iisang Diyos – ang Allah]. Sila ay nagpakasakit upang ipalaganap [ang Tawheed] sa buong sangkatauhan. Ang Tawheed ay isang katagang Arabe na tumutukoy sa Kaisahan ng Allah, ang tuwirang pagsamba sa Kanya at ang ganap na pagsunod sa Kanyang mga Batas. Kabilang din sa mga pinagpala ay yaong mga Siddiqeen [mga taong ganap na makatotohanan na sumunod at tumalima sa lahat ng kautusan ng Allah, yaong mga Qaaniteen [mga masunurin at malilinis ang puso], yaong mga Muttaqun [mga tunay na may takot sa Allah].

(8) Poot – ang kinapootan ng Allah ay yaong mga taong mula sa mga anak ni Israel [mga Hudyo] na sa kabila ng mga aral at kautusan na ipinagkaloob sa kanila sa pamamagitan ng Torah, sila ay nagtakwil at tumalikod sa mga kautusan at itinakwil ang tuwirang pagsamba sa Allah. Sila ay isinumpa dahil sa kanilang paglapastangan sa mga Propeta ng Allah. Ang ilan sa kanila ay kanilang pinatay katulad ni Yahya [Juan Bautista] at ang ama nitong si Zakarriyah. Maging si Hesus at ang kanyang huwarang ina [si Maria], ay kanilang inalipusta at nilapastangan. Hindi nila tinanggap si Hesus bilang Propeta o Sugo ng Allah bagkus siya ay kanilang tinagurian bilang isang huwad na Propeta. At ang kanyang ina ay pinaratangan bilang isang masamang babae.

(9) Ang mga [taong] nangaligaw ay tumutukoy sa ibang mga Kristiyano na lumisan sa malinis at wagas na pagsamba sa Nag-iisang Diyos sapagka’t kanilang itinuring si Hesus bilang kanilang Diyos at Panginoon. Bagaman walang sinabi si Hesus na siya ay diyos na dapat sambahin.

Quranenc.com: ang landasin ng mga biniyayaan Mo, hindi ng mga kinagalitan, at hindi ng mga naliligaw.  

Surah 3: Ali Imran

آل عمران
ANG PAMILYANG IMRAN(1)     

Bahagi: 3-4 Kabanata: 3 Talata: 200
Ayos ng pagkapahayag: 89
Madani Surah
Pagsasatitik at Awdyo: Ali Imran

Salas/Taron:

(1) Ang Katangian ng Surah Ali ‘Imran. [Basahin ang paliwanag nito sa Surah Al-Baqarah].

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
Sa Ngalan ni Allah, ang Ganap na Maawain, ang Tiyak na Maawain


1

الٓمٓ

ICDO: Alif-Lam-Mĩm – Ang mga titik na ito ng Alpabetong Arabic ay nauna nang ipinaliwanag sa Suratul Baqarah.  

Salas/Taron: Alif, Lam, Mim.(2)

(2) A.L.M. – ito ay binibigkas na [Alif Lam Mim]. Ito ay mga titik ng wikang Arabe na itinuturing bilang bahagi ng himalang nakaugnay sa pagpapahayag ng Banal na Qur’an. Tanging ang Allah lamang ang nakaaalam sa ganap na kahulugan nito.

Quranenc.com: Alif. Lām. Mīm.


2

ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡحَيُّ ٱلۡقَيُّومُ

ICDO: Siya ang Allah! La i-la-ha il-la Hu-wa – walang sinuman ang Ilah (Diyos na sinasamba) o bukod-tangi na may karapatan at karapat-dapat na sambahin kundi Siya, Al-Hayyul-Qayyum: Al-Hayy – ang Walang-Hanggang Buhay, nasa Kanya ang buong kahulugan ng pagkabuhay na angkop na angkop sa kanyang Kamaharlikaan. Al-Qayyum – na Siya ay Tagapagtaguyod, Taga-pagkaloob at Tagapangalaga sa lahat ng bagay. 

Salas/Taron: Allah, walang diyos [na dapat sambahin] maliban sa Kanya, ang Lagi nang Buhay, ang Tagapagpanatili [ng lahat].

Quranenc.com: Si Allāh, walang Diyos kundi Siya, ang Buhay, ang Mapagpanatili.  


3

نَزَّلَ عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَأَنزَلَ ٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَ

ICDO: Ipinahayag Niya sa iyo, (O Muhammad ﷺ) ang Dakilang Quran nang buong katotohanan at walang pag-aalinlangan na ang nasa loob nito ay nagpapatotoo sa mga naunang Aklat at sa mga Sugo. At ipinahayag Niya ang Tawrah (Torah) kay Mousa at ang Injeel (Ebanghelyo) kay `Isa (Hesus).

Salas/Taron: Kanyang ibinaba [o ipinahayag] sa iyo [O Muhammad] ang Aklat [Qur’an] sa katotohanan, [ito ay] nagpapatunay sa anumang [kasulatang] nauna rito. At Kanyang ibinaba [o ipinahayag] ang Torah at ang Ebanghelyo,

Quranenc.com: Nagpababa Siya sa iyo ng Aklat kalakip ng katotohanan bilang tagapatotoo para sa nauna rito, nagpababa Siya ng Torah at Ebanghelyo,  


4

مِن قَبۡلُ هُدٗى لِّلنَّاسِ وَأَنزَلَ ٱلۡفُرۡقَانَۗ إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٞۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٞ ذُو ٱنتِقَامٍ

ICDO: Bago ang pagkakapahayag ng Quran, bilang patnubay sa mga may takot sa Allah tungo sa tamang pananampalataya, at pagtutuwid sa kanilang Deen at sa kanilang pamumuhay. At Kanyang ipinahayag ang pamantayan sa pagitan ng katotohanan at kamalian. 

Katotohanan, ang mga yaong hindi naniwala sa ipinahayag na mga talata ng Allah, ang para sa kanila ay masidhing kaparusahan. At ang Allah ay `Azeez – Siya ay Kataas-taasan at Punung-puno ng Karangalan na Ganap na Makapangyarihan sa lahat na walang sinuman ang makahihigit sa Kanya, na Siya ang maghihiganti sa sinumang tumanggi sa Kanyang mga matibay na katibayan at palatandaan, at sa Kanyang pagiging bukod-tangi na karapat-dapat na sambahin.

Salas/Taron: Noong una,(3) bilang patnubay sa tao. At Kanyang ibinaba [o ipinahayag] ang pamantayan.(4) Katotohanan, yaong mga di-naniwala sa mga ayaat [o kapahayagan] ng Allah, para sa kanila ay isang matinding parusa; at ang Allah ay Ganap na Makapangyarihan, ang may Tangan ng pagpaparusa [o pagpataw ng ganti].

(3) Noong una, bilang patnubay sa sangkatauhan [sa panahong iyon], ipinahayag ang Tawrah [Torah] ni Moises at ang Injeel [Ebanghelyo] ni Hesus at pagkaraan nito, dumating ang Qur’an bilang huling patnubay ng Allah sa buong sangkatauhan.

(4) Furqan – Ang Qur’an ay tinawag na Al-Furqan [Pamantayan] sapagka’t ito ang batayan sa paghatol sa pagitan ng wasto at mali. Karagdagang paliwanag mula sa tagapagsalin AJSalas.

Quranenc.com: na noong una ay isang patnubay para sa mga tao, at nagpababa Siya ng Pamantayan. Tunay na ang mga tumangging sumampalataya sa mga tanda ni Allāh, ukol sa kanila ay isang pagdurusang matindi. Si Allāh ay Makapangyarihan, May paghihiganti.  


5

إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَخۡفَىٰ عَلَيۡهِ شَيۡءٞ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فِي ٱلسَّمَآءِ

ICDO: Katiyakan, ang Allah, batid Niya ang lahat ng Kanyang mga nilikha at walang anumang bagay ang maililihim sa Kanya sa kalupaan at sa kalangitan, kakaunti man ito o marami.

Salas/Taron: Katotohanan sa Allah – walang nakatagong bagay sa Kanya sa kalupaan at sa kalangitan.

Quranenc.com: Tunay na si Allāh ay walang naikukubli sa Kanya na anuman sa lupa ni sa langit.  


6

هُوَ ٱلَّذِي يُصَوِّرُكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡحَامِ كَيۡفَ يَشَآءُۚ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ

ICDO: Siya ang tanging Lumikha sa inyo sa sinapupunan ng inyong mga ina batay sa Kanyang kagustuhan: maging ito man ay lalaki o babae, maganda o pangit, sawi o matagumpay. La i-la-ha il-la Hu-wa – walang sinuman ang Ilah (Diyos na sinasamba) o bukod-tangi na may karapatan at karapat-dapat na sambahin kundi Siya, Al-`Azeez – ang Kataas-Taasan at Punung-Puno ng Karangalan na Ganap na Makapangyarihan sa lahat na walang sinuman ang makahihigit sa Kanya, na Al-Hakeem – ang Ganap na Maalam sa Kanyang pag-aatas at pangangasiwa.

Salas/Taron: Siya ang humubog [o nagbigay-anyo at hugis] sa inyo sa loob ng mga sinapupunan sa paano mang [paraang] Kanyang nais. Walang diyos [na dapat sambahin] maliban sa Kanya, ang Ganap na Makapangyarihan, ang Tigib ng Karunungan.

Quranenc.com: Siya ay ang nagbibigay-anyo sa inyo sa mga sinapupunan kung papaanong niloloob Niya. Walang Diyos kundi Siya, ang Makapangyarihan, ang Marunong.  


7

هُوَ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ مِنۡهُ ءَايَٰتٞ مُّحۡكَمَٰتٌ هُنَّ أُمُّ ٱلۡكِتَٰبِ وَأُخَرُ مُتَشَٰبِهَٰتٞۖ فَأَمَّا ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمۡ زَيۡغٞ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَٰبَهَ مِنۡهُ ٱبۡتِغَآءَ ٱلۡفِتۡنَةِ وَٱبۡتِغَآءَ تَأۡوِيلِهِۦۖ وَمَا يَعۡلَمُ تَأۡوِيلَهُۥٓ إِلَّا ٱللَّهُۗ وَٱلرَّـٰسِخُونَ فِي ٱلۡعِلۡمِ يَقُولُونَ ءَامَنَّا بِهِۦ كُلّٞ مِّنۡ عِندِ رَبِّنَاۗ وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّآ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ

ICDO: Siya ang nag-iisang nagpahayag sa iyo, (O Muhammad ﷺ) ng Dakilang Quran, na ang nasa loob nito ay mga talata na mga malilinaw na palatandaan. Ito ang mga pundasyon ng Aklat na kapag may mga bagay na hindi nalilinawan, ito ang ginagamit na batayan, ito rin ang batayan sa mga bagay [na iniisip o inaakala ng tao] na may pagkakasalungatan, at naririto rin ang ibang mga talata na hindi tuwirang lantad ang kahulugan – na maaaring magtaglay ng ibang pakahulugan, – na ang mga ito ay mauunawaan lamang sa pamamagitan ng ibang mga talata na malilinaw, subalit sa mga yaong ang puso ay may sakit na pagkaligaw dahil sa kanilang masamang layunin, ang sinusunod lamang nila ay ang mga ganitong uri ng talata na hindi lantad ang kahulugan, nang sa gayon ay makapagkalat sila ng mga pag-aalinlangan sa mga tao upang ang mga ito ay iligaw; at nagbibigay sila ng kanilang sariling pakahulugan na sang-ayon lamang sa kanilang maling paniniwala.

Walang sinuman ang nakaaalam ng tunay na mga kahulugan nito kundi ang Allah lamang. At yaong pinagkalooban ng malawak na kaalaman, kanilang sinasabi: Pinaniniwalaan namin ang buong Quran na dumating sa amin na nagmula sa aming Rabb na Tagapaglikha, ayon sa pagkakasalaysay ng Kanyang Sugo na si Propeta Muhammad (ﷺ).

At ibinabatay nila ang anumang hindi lantad na mga kahulugan sa mga lantad na kahulugan; na kung kaya, ang tanging makaiintindi lamang at makapagsusuri ng mga kahulugan nito sa tamang pananaw ay ang sinumang pinagkalooban ng dalisay at matutuwid na pag-iisip.

Salas/Taron: Siya ang nagbaba [o nagpahayag] sa iyo [O Muhammad] ng Aklat [ang Qur’an] – naglalaman ng mga talatang Muhkamat,(5) – ang mga ito ay saligan(6) [o batayan] ng Aklat(7) at ang iba ay Mutashabihat. At yaong ang kanilang mga puso ay lihis [sa katotohanan], kanilang sinusunod ang anumang hindi ganap na maliwanag, naghahanap ng fitnah [o kamalian] at naghahanap ng isang kahulugan [na naaayon sa kanila]. Subali’t walang nakababatid sa [tunay na] kahulugan nito maliban sa Allah. At yaong [mga taong] taglay ang matibay na kaalaman ay nagsasabing: “Kami ay naniniwala rito; ang lahat [ng ito] ay nagmula sa aming Panginoon.” At walang sinuman ang makatatanggap ng paalala nito maliban sa mga nagtataglay ng pang-unawa.

(5) Ayaat Muhkamaat ay mga talata na ang kahulugan ay malinaw, tumpak, tiyak at maliwanag na hindi nangangailangan ng karagdagang pagpapaliwanag. Ang kahulugan nito ay tanging isa na hindi maaaring baguhin o palitan upang bigyan ng ibang kahulugan. Ang mga Ayaat Mutashabihaat ay ang mga talatang malalalim o matatalinghaga na bukas sa maraming kahulugan at pagpapaliwanag upang maunawaan nang lubusan.

(6) Sinabi ng Allah na may mga talata sa Qur’an na ganap na maliwanag [Ayaat Muhkamaat] sa lahat. Ang mga ito ang Saligan ng Aklat na dapat maging batayan sa paglilinaw kung kinakailangan. Ang Ayah na Mukham ay nagpapaliwanag sa mga pasiya, batas, pahintulot, bawal, mga hangganan, mga tungkulin at hatol na dapat paniwalaan at ipatupad. Mayroon ding mga talata [Ayaat Mutashabihaat] na bukas sa maraming pagpapaliwanag o ang tunay na kahulugan ay nasa Kaalaman ng Allah. Halimbawa, ang mga titik na panimula ng isang Surah [Alif Lam Mim o Sad] at ang isa pang halimbawa ay ang katagang Ayah o Ayaat, ito ay maraming kahulugan ayon sa iba’t ibang paksa tulad ng kapahayagan, talata ng Qur’an, babala, aral at himala. Kaya yaong mga sumasangguni sa mga maliliwanag na talata [Ayaat Muhkamaat] upang maunawaan ang hindi ganap na maliwanag na talata ay natatamo ang tunay na patnubay. Bilang halimbawa, ang mga Kristiyano ay maaaring magkaroon ng kuru-kuro at magsabi na [may pagka-diyos si Hesus dahil] ang Qur’an ay nagsasaad na siya ay Ruhullah [Espiritu mula sa Allah] at Kanyang Salita, na ibinigay Niya kay Maria. Subali’t higit na dapat isaalang-alang ang maliliwanag na mga talata katulad ng sumusunod na tinuran ng Allah: Siya [Hesus] ay hindi hihigit sa isang alipin. Ibinigay Namin sa kanya ang Aming tangkilik [tulong] [Qur’an 43:59]. Katotohanan, ang kahalintulad ni Hesus sa paningin ng Allah ay si Adan. Siya ay Kanyang nilikha mula sa alabok, at sinabi [Niya] sa kanya: “Mangyari!” at nangyari nga. [Qur’an 3:59]

(7) Ang Qur’an bilang patnubay sa sangkatauhan ay isang aklat na binubuo ng Ahkam [mga kautusan], Fara’id [mga tungkulin at pananagutan na dapat gampanan] at Hudud [mga batas tungkol sa nararapat ipataw bilang parusa sa mga nagkasala] na nakaugnay sa lahat ng kalakaran ng buhay.

Quranenc.com: Siya ay ang nagpababa sa iyo ng Aklat; bahagi nito ay mga talatang tahas – ang mga ito ay ang batayan ng Aklat – at mga ibang talinghaga. Tungkol sa yaong sa mga puso nila ay may paglihis, sumusunod sila sa anumang tumalinghaga mula rito dala ng paghahangad ng ligalig at dala ng paghahangad ng pagpapakahulugan dito. Walang nakaaalam sa pagpapakahulugan dito kundi si Allāh. Ang mga nagpakalalim sa kaalaman ay nagsasabi: “Sumampalataya kami rito; lahat ay mula sa ganang Panginoon namin.” Walang nagsasaalaala kundi ang mga may isip.  


8

رَبَّنَا لَا تُزِغۡ قُلُوبَنَا بَعۡدَ إِذۡ هَدَيۡتَنَا وَهَبۡ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحۡمَةًۚ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡوَهَّابُ

ICDO: At sinasabi nila: O Allah na aming Rabb na Tagapaglikha! Huwag Mong ilihis ang aming mga puso mula sa paniniwala sa Iyo pagkatapos Mong ipagkaloob sa amin ang Iyong gabay para sa Iyong Deen, at ipagkaloob Mo sa amin mula sa Iyong kagandahang-loob ang malawak Mong biyaya at awa dahil sa Ikaw ay Al-Wahhab – Mapagbigay: Iyong masasaganang kagandahang-loob at biyaya na ito ay ipinagkakaloob Mo sa sinuman na Iyong nais nang walang hangganan.

Salas/Taron: [Sila yaong nagsasabing]: “Aming Panginoon, huwag Mo pong tulutang ang aming mga puso ay lumihis [sa katotohanan] pagkaraan na kami ay Iyong patnubayan, at igawad Mo po sa amin mula sa Iyong Sarili ang habag. Tunay na Ikaw ang Tagapaggawad [ng habag].”

Quranenc.com: “Panginoon namin, huwag Kang magpalisya sa mga puso namin matapos noong nagpatnubay Ka sa amin at magkaloob Ka sa amin ng awa mula sa panig Mo; tunay na Ikaw ay ang Mapagkaloob.  


9

رَبَّنَآ إِنَّكَ جَامِعُ ٱلنَّاسِ لِيَوۡمٖ لَّا رَيۡبَ فِيهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُخۡلِفُ ٱلۡمِيعَادَ

ICDO: O Allah na aming Rabb na Tagapaglikha! Inaamin namin at tumetestigo kami na titipunin Mo ang lahat ng tao sa walang pag-aalinlangan na Araw — ang Araw ng Muling Pagkabuhay. Katiyakan na hindi Mo nilalabag ang anuman na Iyong pangako sa Iyong mga alipin.

Salas/Taron: “Aming Panginoon, katotohanan, Ikaw ang magtitipon sa sangkatauhan para sa Araw [ng Pagkabuhay na Muli] na walang alinlangan tungkol dito. Katotohanan, ang Allah ay hindi sumisira sa [Kanyang] pangako.”

Quranenc.com: Panginoon namin, tunay na Ikaw ay ang Tagatipon sa mga tao sa isang araw na hindi mapag-aalinlanganan.” Tunay na si Allāh ay hindi sumisira sa naipangako.  


10

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَن تُغۡنِيَ عَنۡهُمۡ أَمۡوَٰلُهُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُهُم مِّنَ ٱللَّهِ شَيۡـٔٗاۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمۡ وَقُودُ ٱلنَّارِ

ICDO: ICDO: Katiyakan, ang sinumang hindi naniwala sa katotohanan at ito ay kanilang tinanggihan, kailanman ay hindi sila magkakaroon ng pakinabang sa kanilang mga kayamanan ni sa kanilang mga anak, upang sila ay mailigtas sa kaparusahan ng Allah dito sa daigdig at sa Kabilang-Buhay; at sila ay mga panggatong sa Impiyernong-Apoy sa Araw ng Muling Pagkabuhay.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga di-naniwala, kailanman ang kanilang mga yaman at kanilang mga anak ay hindi makatutulong sa kanila laban sa Allah kahit sa anupaman; at sila yaong mga panggatong sa Apoy [ng Impiyerno].

Quranenc.com: Tunay na ang mga tumangging sumampalataya ay hindi magpapakinabang para sa kanila ang mga yaman nila ni ang mga anak nila laban kay Allāh sa anuman. Ang mga iyon ay ang mga panggatong sa Apoy.  


11

كَدَأۡبِ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمۡۗ وَٱللَّهُ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ

ICDO: Ang katulad ng mga walang pananampalataya sa pagtanggi at pagpapasinungaling sa anumang ipinahayag sa kanila, ay katulad ng pag-uugali ng mga tauhan ni Pharaon (Fir`awn) at saka ng mga walang paniniwala na nauna sa kanila. 

Tinanggihan nila ang mga malinaw na palatandaan ng Allah, na kung kaya, sila ay kaagad na pinarusahan ng Allah dahil sa kanilang pagpapasinungaling at pagmamatigas. At ang Allah ay matindi sa Kanyang pagpaparusa sa sinumang hindi naniwala sa Kanya at sa nagpasinungaling sa Kanyang mga Sugo.

Salas/Taron: [Sila ay] katulad ng [masamang] kaugalian ng mga mamamayan ni Paraon at yaong mga nauna sa kanila; kanilang pinasinungalingan [o itinakwil] ang Aming mga ayaat [o kapahayagan, babala]. Kaya, sila ay pinuksa ng Allah nang dahil sa kanilang mga kasalanan. At ang Allah ay matindi [o mahigpit] sa [paggawad ng] pagpaparusa.

Quranenc.com: Gaya ng kinagawian ng mga kampon ni Paraon at ng mga kabilang sa nauna sa kanila, nagpasinungaling sila sa mga tanda kaya dinaklot sila ni Allāh dahil sa mga pagkakasala nila. Si Allāh ay matindi ang pagpaparusa.  


12

قُل لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ سَتُغۡلَبُونَ وَتُحۡشَرُونَ إِلَىٰ جَهَنَّمَۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمِهَادُ

ICDO: Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ), sa mga hindi naniwala mula sa mga Hudyo at iba pa, at sa mga minamaliit ang pagkapanalo sa labanan sa Badr:* Walang pag-aalinlangan na kayo (na mga Hudyo at iba pa) ay matatalo rito sa mundo at mamamatay na walang pananampalataya. At lilipulin kayo sa Impiyerno at ito ang inyong magiging tahanan magpasawalang-hanggan, na isang napakasamang paroroonan.

*Badr: Isang lugar na ang layo ay humigit-kumulang sa 150 Kilometro mula sa timog ng lunsod ng Al-Madinah (Medina). Sa lugar na ito naganap ang kauna-unahang dakilang labanan sa kasaysayan ng Islam, noong kapanahunan ng huling Propeta at Sugo na si Muhammad (ﷺ), sa pagitan ng mga mananampalataya at mga walang pananampalataya na mga Quraysh.

Salas/Taron: Sabihin sa mga di-naniniwala: “[Hindi maglalaon] kayo ay magagapi at kayo ay titipuning sama-sama sa Impiyerno, at ito ay sadyang napakasamang [pook] na paghihimlayan.”

Quranenc.com: Sabihin mo sa mga tumangging sumampalataya: “Gagapihin kayo at kakalapin kayo papunta sa Impiyerno. Kay saklap ang himlayan!”  


13

قَدۡ كَانَ لَكُمۡ ءَايَةٞ فِي فِئَتَيۡنِ ٱلۡتَقَتَاۖ فِئَةٞ تُقَٰتِلُ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَأُخۡرَىٰ كَافِرَةٞ يَرَوۡنَهُم مِّثۡلَيۡهِمۡ رَأۡيَ ٱلۡعَيۡنِۚ وَٱللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصۡرِهِۦ مَن يَشَآءُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَعِبۡرَةٗ لِّأُوْلِي ٱلۡأَبۡصَٰرِ

ICDO: Katiyakan, may dakilang palatandaan para sa inyo na mapagmataas na mga Hudyo at mga tumanggi, hinggil sa dalawang grupo na nagtagpo sa labanan sa Badr: grupo na nakipaglaban dahil sa Deen ng Allah — at sila ay sina Muhammad (ﷺ) at ang kanyang mga Sahabah (kasamahan), at ang isang grupo naman ay ang mga walang pananampalataya sa Allah, na nakipaglaban dahil sa kamalian. Nakikita nila (ng mga walang pananampalataya) mismo (sa pamamagitan) ng kanilang mga mata, na ang mga mananampalataya ay doble sa kanilang bilang, na naging sanhi ng kanilang pagkapanalo (mga mananampalataya) sa kanilang kalaban.

At ang Allah, itinataguyod Niya ang sinuman na Kanyang nais sa Kanyang mga alipin sa pamamagitan ng Kanyang tulong.

Sa pangyayaring ito, isang malaking aral sa sinumang tao na pinagkalooban ng matinong pag-iisip, na ginagabayan sila upang maunawaan nila ang batas ng Allah at ang Kanyang mga gawa.

Salas/Taron: Katiyakan, nagkaroon na ng ayaat [pahiwatig o babala] para sa inyo sa dalawang hukbong nagkasagupaan [sa digmaan ng Badr]. Ang isang hukbo ay nakipaglaban para sa Landas ng Allah, at ang isa [naman] ay sa [panig ng] mga di-naniniwala. Kanilang nakita na sila [mga di-naniniwala] ay nakahihigit sa bilang ng dalawang ulit sa [kanilang] paningin. Subali’t tinatangkilik ng Allah ang sinumang Kanyang nais [sa pamamagitan] ng Kanyang [tulong para sa] tagumpay. Katotohanan, naririto ang isang aral para sa mga nakakikita [o nakauunawa].

Quranenc.com: Nagkaroon nga kayo ng isang tanda sa dalawang pangkat na nagkita: may isang pangkat na nakikipaglaban ayon sa landas ni Allāh at may isa pang tagatangging sumampalataya. Nakakikita sila sa mga iyon na dalawang tulad nila ayon sa pagkakita ng mata. Si Allāh ay nag-aalalay sa pamamagitan ng pag-aadya Niya sa sinumang niloloob Niya. Tunay na sa gayon ay talagang may maisasaalang-alang para sa mga may paningin.  


14

زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ ٱلشَّهَوَٰتِ مِنَ ٱلنِّسَآءِ وَٱلۡبَنِينَ وَٱلۡقَنَٰطِيرِ ٱلۡمُقَنطَرَةِ مِنَ ٱلذَّهَبِ وَٱلۡفِضَّةِ وَٱلۡخَيۡلِ ٱلۡمُسَوَّمَةِ وَٱلۡأَنۡعَٰمِ وَٱلۡحَرۡثِۗ ذَٰلِكَ مَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ وَٱللَّهُ عِندَهُۥ حُسۡنُ ٱلۡمَـَٔابِ

ICDO: Ginawang kahali-halina sa mga tao ang pagsunod sa kanilang mga pagnanasa at kagustuhan: mga babae, mga anak at maraming kayamanan na nagmumula sa mga ginto at pilak; at mga magagandang kabayo at mga inaalagaang hayop na tulad ng kamelyo, baka at kambing, at lupain na tinataniman. 

Ito ang mga palamuti ng makamundong buhay at pansamantalang kaligayahan, subalit nasa Allah ang pinakamagandang patutunguhan at gantimpala na Al-Jannah.

Salas/Taron: “Ginawang kaakit-akit para sa tao ang pagmamahal sa alinmang kanilang pinagnanasaan – mga kababaihan, at mga anak, at mga bunton ng pinagtipunang ginto at pilak, mga naggagandahang uri ng kabayo, at mga hayupan at mga taniman [o mga sakahang] lupa. Iyan ang kasiyahan ng makamundong buhay, nguni’t nasa Allah, ang pinakamabuting pook na pagbabalikan [ang walang hanggang paninirahan sa Paraiso].”

Quranenc.com: Ipinaakit para sa mga tao ang pagkaibig sa mga ninanasa gaya ng mga babae, mga anak, bunton-bunton na nakabuntong ginto at pilak, mga kabayong tinatakan, mga hayupan, at sakahan. Iyon ay ang natatamasa sa buhay na pangmundo samantalang si Allāh ay taglay Niya ang magandang uwian.  


15

۞قُلۡ أَؤُنَبِّئُكُم بِخَيۡرٖ مِّن ذَٰلِكُمۡۖ لِلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ عِندَ رَبِّهِمۡ جَنَّـٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا وَأَزۡوَٰجٞ مُّطَهَّرَةٞ وَرِضۡوَٰنٞ مِّنَ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِٱلۡعِبَادِ

ICDO: Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Sasabihin ko ba sa inyo ang nakahihigit na kabutihan kaysa sa mga palamuti ng makamundong buhay sa pananaw ng mga tao, na ito ay para sa sinuman na maingat at natatakot sa kaparusahan ng Allah — (ang nakahihigit na kabutihan kaysa sa mga palamuti ng makamundong buhay) ay ang mga hardin na may umaagos na mga ilog sa ilalim ng mga palasyo at puno nito. Sila ay mananatili roon magpakailanman.

Ang para pa rin sa kanila ay mga asawang malilinis mula sa sanhi ng buwanang-dalaw (o regla), dugo na sanhi ng panganganak at masasamang pag-uugali. (At karagdagan) na para pa rin sa kanila na higit pa kaysa sa mga ito (na nabanggit) ay ang lubusang pagmamahal ng Allah (sa kanila).

At ang Allah ay Baseer – Walang-Hanggang Nakakakita, Ganap na Nakababatid ng anumang lihim ng Kanyang mga nilikha, Ganap na Nakaaalam ng lahat ng nangyayari sa kanila at sa pamamagitan nito sila ay gagantihan. 

Salas/Taron: Sabihin: “Ipagbibigay-alam ko ba sa inyo ang [mga bagay] na nakahihigit kaysa riyan? Yaong mga natatakot sa kanilang Panginoon, [nakalaan para sa kanila] ang mga hardin [ng Paraiso] na sa ilalim nito ay may mga ilog na umaagos. Doon, sila ay mamamalagi nang walang hanggan at [doon] sila ay may mga asawang busilak,(8) at lugod mula sa Allah. At ang Allah ay Ganap na nakakikita sa [Kanyang] mga alipin –

(8) Sila ay walang regla, dumi at ihi. [Tingnan ang Tafsir Ibn Kathir]

Quranenc.com: Sabihin mo: “Magbabalita ba ako sa inyo ng higit na mabuti kaysa roon? Ukol sa mga nangilag magkasala, sa piling ng Panginoon nila, ay mga harding dumadaloy mula sa ilalim ng mga ito ang mga ilog bilang mga mananatili sa mga ito, mga asawang dinalisay, at isang pagkalugod mula kay Allāh. Si Allāh ay Nakakikita sa mga lingkod.”  


16

ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَآ إِنَّنَآ ءَامَنَّا فَٱغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ

ICDO: Yaong mga alipin na may takot sa Allah, sinasabi nila: O Allah na aming Rabb! Kami ay naniwala sa Iyo at sumunod sa Iyong Sugo na si Propeta Muhammad (ﷺ). Na kung kaya, patawarin Mo kami sa aming mga kasalanan at iligtas Mo kami sa kaparusahan sa Impiyerno.(25)

(25) Bagamat maaari itong sabihin sa anumang wika na nais, magkagayunpaman, sa sinumang nais itong sabihin sa wikang Arabic ay ganito ito bibigkasin: Rab-ba-na in-na-na a-man-na fagh-fer-la-na dhu-nu-ba-na wa qi-na `a-dha-ban-nar.

Salas/Taron: Yaong mga nagsasabing: “Aming Panginoon, tunay na kami ay naniwala, kaya patawarin Mo po kami sa aming mga kasalanan at iligtas Mo po kami sa parusa ng Apoy.”

Quranenc.com: Ang mga nagsasabi: “Panginoon Namin, tunay na kami ay sumampalataya kaya magpatawad Ka sa amin sa mga pagkakasala namin at mangalaga Ka sa amin sa pagdurusa sa Apoy.”  


17

ٱلصَّـٰبِرِينَ وَٱلصَّـٰدِقِينَ وَٱلۡقَٰنِتِينَ وَٱلۡمُنفِقِينَ وَٱلۡمُسۡتَغۡفِرِينَ بِٱلۡأَسۡحَارِ

ICDO: Sila ang mga matiisin sa pamamagitan ng kanilang pagsunod, pag-iwas sa mga kasalanan, at sa mahihirap na pagsubok na itinakda ng Allah para sa kanila; at mga matatapat sa kanilang mga pananalita, mga gawa at ganap na pagsunod. 

At ganoon din sa kanilang paggasta nang palihim at lantaran sa Daan ng Allah; at sa kanilang paghingi ng kapatawaran sa mga huling oras ng gabi, dahil (sa mga oras na) yaon ang malaking pagkakataon ng pagtanggap sa mga panalangin.

Salas/Taron: [Sila] ang mga matiisin, ang mga makatotohanan, ang mga masunurin [sa Allah], at ang mga gumugugol [sa Kanyang Landas], at ang mga humihingi ng kapatawaran sa huling [ikatlong] bahagi ng gabi.”(9)

(9) Saabireen – mga taong matiisin, mapagtimpi, Saadiqeen – mga taong makatotohanan sa salita at gawa, Qaaniteen – mga taong masunurin sa Allah, Munfiqeen – mga taong gumugugol sa Landas ng Allah, Mustagfireen – mga taong laging nagbabalik-loob at [humihingi ng kapatawaran sa Allah]

Quranenc.com: [Sila] ang mga matiisin, ang mga tapat, ang mga masunurin, ang mga gumugugol, at ang mga humihingi ng tawad sa mga huling bahagi ng gabi.  


18

شَهِدَ ٱللَّهُ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ وَأُوْلُواْ ٱلۡعِلۡمِ قَآئِمَۢا بِٱلۡقِسۡطِۚ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ

ICDO: Tumetestigo ang Allah na Siya ay Bukod-Tangi na Ilah o Diyos na karapat-dapat sambahin; at kasabay ng Kanyang pagtestigo ay ang pagtestigo ng mga anghel; at maging yaong mga nagtatangan ng kaalaman ay sinaksihan ang napakadakilang bagay na ito — ang Kanyang Kaisahan at sa Kanyang pananatili sa pagiging makatarungan sa Kanyang mga nilikha. Walang sinuman ang bukod-tangi na may karapatan at karapat-dapat na sambahin kundi Siya, na Al-`Azeez – ang Kataas-Taasan at Punung-Puno ng Karangalan na Ganap na Makapangyarihan sa lahat, na walang sinuman ang makapipigil sa anuman na Kanyang nais, na Al-Hakeem – ang Ganap na Maalam sa anuman na Kanyang mga sinasabi at mga ginagawa.

Salas/Taron: Ang Allah ay sumasaksi na walang diyos [na dapat sambahin] maliban sa Kanya, at [sumasaksi rin] ang mga anghel at yaong mga may kaalaman; [Kanyang] pinangangalagaan [ang Kanyang mga nilikha] nang makatarungan. Walang diyos maliban sa Kanya; ang Ganap na Makapangyarihan, ang Tigib ng Karunungan.

Quranenc.com: Sumaksi si Allāh na walang Diyos kundi Siya, ang mga anghel, at ang mga may kaalaman, habang nagpapanatili sa pagkamakatarungan. Walang Diyos kundi Siya, ang Makapangyarihan, ang Marunong.  


19

إِنَّ ٱلدِّينَ عِندَ ٱللَّهِ ٱلۡإِسۡلَٰمُۗ وَمَا ٱخۡتَلَفَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلۡعِلۡمُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۗ وَمَن يَكۡفُرۡ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ فَإِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ

ICDO: Katiyakan, ang Deen na katanggap-tanggap sa Allah para sa Kanyang mga nilikha, na ito ang naging dahilan ng pagkakapadala Niya ng mga Sugo, at wala Siyang tatanggapin maliban (sa Deen na) ito. Ito ay ang Al-Islam, ang pagsuko sa Kanya — pagsuko sa Allah na Nag-iisa sa pamamagitan ng pagsunod at pagpapasailalim sa Kanya bilang alipin; at pagsunod sa lahat ng ipinahayag ng Allah sa pamamagitan ng Kanyang mga Sugo sa bawat panahon hanggang sa ito ay tinapos sa pamamagitan ni Propeta Muhammad (ﷺ). Na wala nang tatanggapin pa ang Allah na Deen sa kaninuman maliban sa Al-Islam, na siyang dahilan ng pagkakapadala sa kanya (kay Propeta Muhammad ﷺ).

At hindi nangyari ang anumang pagkakasalungatan sa pagitan ng mga Ahlul Kitab (mga taong nagtatangan ng mga naunang Kasulatan) – mga Hudyo at mga Kristiyano, hanggang sa sila ay nagkahiwa-hiwalay sa isa’t isa sa maraming grupo (sekta), kundi pagkatapos nang lumitaw sa kanila ang katibayan sa pagkakapadala ng mga Sugo at pagkakapahayag ng mga Aklat; na ang dahilan ng kanilang pagkainggit at panibugho sa isa’t isa ay dahil sa hangaring makamundo.

At sinuman ang sasalungat sa mga talata ng Allah na Kanyang ipinahayag bilang Kanyang mga Palatandaan, at katibayan ng Kanyang pagiging Rabb na Tagapaglikha at pagiging Ilah na karapat-dapat sambahin, samakatuwid, walang pag-aalinlangan, ang Allah, mabilis Siyang tumuos at gagantihan sila sa anuman na kanilang nagawa.

Salas/Taron: Katotohanan, ang [tanging] relihiyon [Deen](10) sa [paningin ng] Allah  ay ang Islam. At yaong mga pinagkalooban ng [Banal na] Kasulatan [ang mga Hudyo at Kristiyano] ay hindi nagkaiba malibang pagkaraang dumating sa kanila ang kaalaman – na nagbunga ng [matinding] paninibugho sa kanilang pagitan. At sinuman ang di-naniwala sa mga ayaat [kapahayagan] ng Allah, katotohanan, ang Allah ay Maagap sa pagtutuos [ng mga gawa].

(10) Deen: Ang katagang “Deen” ay isang salitang Arabe na kadalasan ay sinasalin sa ibang wika sa pananaw ng isang relihiyon. Nguni’t ayon sa mga dalubhasa at iskolar ng Islam, ito ay binubuo ng isang paniniwala at panuntunan ng buhay. Sinabi ng Allah na wala Siyang tatanggaping relihiyon mula sa sinuman maliban sa Islam. Matutunghayan din sa ibang talata: ‘At sinumang humanap ng iba pang relihiyon bukod sa Islam, ito ay hindi tatanggapin mula sa kanya.’ [Qur’an 3:85]

Quranenc.com: Tunay na ang relihiyon sa ganang kay Allāh ay ang Islām. Hindi nagkaiba-iba ang mga binigyan ng kasulatan kundi noong matapos dumating sa kanila ang kaalaman dala ng paglabag sa pagitan nila. Ang sinumang tatangging sumampalataya sa mga tanda ni Allāh, tunay na si Allāh ay mabilis ang pagtutuos.  


20

فَإِنۡ حَآجُّوكَ فَقُلۡ أَسۡلَمۡتُ وَجۡهِيَ لِلَّهِ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِۗ وَقُل لِّلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡأُمِّيِّـۧنَ ءَأَسۡلَمۡتُمۡۚ فَإِنۡ أَسۡلَمُواْ فَقَدِ ٱهۡتَدَواْۖ وَّإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنَّمَا عَلَيۡكَ ٱلۡبَلَٰغُۗ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِٱلۡعِبَادِ

ICDO: Kung makikipagtalo sa iyo ang mga Ahlul Kitab, O Muhammad (ﷺ), hinggil sa Kaisahan ng Allah, pagkatapos mong iharap sa kanila ang mga katibayan, sabihin mo sa kanila: Ako ay taimtim na sumusuko sa Kaisahan ng Allah at hindi ako sasamba ng iba kundi sa Kanya lamang; ganoon din ang mga sumunod sa akin na mga mananampalataya, taimtim sila sa Allah at sumusunod sa Kanya bilang mga Muslim. 

At sabihin mo sa kanila, ganoon din sa mga paganong Arabo at iba pa: Kapag isinuko ninyo ang inyong mga sarili at tinanggap ang Islam, kayo ay nasa Matuwid na Landas, gabay at katotohanan. Subalit kapag kayo ay tumalikod, ang Allah ang bahala na Makikipagtuos sa inyo. Ang tungkulin ko lamang ay ang pagpapahayag, at walang pag-aalinlangan na nagpahayag ako sa inyo at nagpakita ng katibayan. At ang Allah ay Baseer – Walang-Hanggan at Ganap na Nakakakita sa Kanyang mga alipin at walang anumang bagay hinggil sa kanila ang maililihim sa Kanya.

Salas/Taron: Kaya, kung sila ay makipagtalo sa iyo, sabihin, “Isinuko ko na ang aking sarili sa Allah [sa Islam] at [gayundin] yaong mga sumunod sa akin.” At sabihin sa mga [naunang] pinagkalooban ng Kasulatan at sa mga mangmang [na pagano]: “Isinuko na ba ninyo ang inyong mga sarili?” At kung sila’y nagsisuko, tunay nga na sila’y napatnubayan nang matuwid. Nguni’t, kung sila ay magsisitalikod, magkagayon ang nakaatang sa iyo ay ang [tungkuling] ipalaganap lamang nang malinaw [ang mensahe]; at ang Allah ay Ganap na nakakikita sa [Kanyang] mga alipin.

Quranenc.com: Kaya kung nangatwiran sila sa iyo ay sabihin mo: “Nagpasakop ako ng mukha ko kay Allāh at ang sinumang sumunod sa akin.” Sabihin mo sa mga binigyan ng Kasulatan at mga iliterato: “Nagpasakop ba kayo?” Kung nagpasakop sila ay napatnubayan nga sila; at kung tumalikod sila, tanging kailangan sa iyo ang pagpapaabot. Si Allāh ay Nakakikita sa mga lingkod.  


21

إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكۡفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَيَقۡتُلُونَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ بِغَيۡرِ حَقّٖ وَيَقۡتُلُونَ ٱلَّذِينَ يَأۡمُرُونَ بِٱلۡقِسۡطِ مِنَ ٱلنَّاسِ فَبَشِّرۡهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ

ICDO: Katiyakan, yaong tumanggi sa mga malinaw na palatandaan, at sa lahat ng mga dinala ng mga Sugo, at pinapatay nila ang mga Propeta ng Allah bilang patunay ng kanilang sukdulang kasamaan, gayong wala naman silang karapatang pumatay, at pinapatay nila ang mga nag-uutos ng pagiging makatarungan at sumusunod sa Daan ng mga Propeta. Samakatuwid, ipamalita mo sa kanila ang masidhing kaparusahan.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga di-naniniwala sa mga ayaat [aral, babala at tanda] ng Allah at kanilang pinagpapatay ang mga propeta nang walang makatarungang [dahilan], at kanilang pinagpapatay yaong mga nag-uutos ng katarungan mula sa mga tao – kaya, ibalita mo sa kanila ang isang mahapding parusa.

Quranenc.com: Tunay na ang mga tumatangging sumampalataya sa mga tanda ni Allāh, pumapatay sa mga propeta nang walang karapatan, at pumapatay sa mga nag-uutos sa pagkamakatarungan kabilang sa mga tao ay magbalita ka sa kanila ng isang pagdurusang masakit.  


22

أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِ وَمَا لَهُم مِّن نَّـٰصِرِينَ

ICDO: Sila ang mga yaong nawalan ng saysay ang kanilang mga gawain dito sa daigdig at sa Kabilang-Buhay; at hindi tatanggapin sa kanila ang anumang kabutihan, wala rin silang tagapagtaguyod upang mailigtas nila ang kanilang mga sarili mula sa kaparusahan ng Allah.

Salas/Taron: Sila yaong ang kanilang mga gawain ay nawalan ng kabuluhan sa mundong ito at sa kabilang buhay. At sila ay walang [matatagpuang] mga makatutulong [upang ipagtanggol ang kanilang mga sarili].

Quranenc.com: Ang mga iyon ay ang mga nawalang-kabuluhan ang mga gawa nila sa Mundo at Kabilang-buhay, at walang ukol sa kanila na anumang mga tagaadya.   


23

أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ أُوتُواْ نَصِيبٗا مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِ يُدۡعَوۡنَ إِلَىٰ كِتَٰبِ ٱللَّهِ لِيَحۡكُمَ بَيۡنَهُمۡ ثُمَّ يَتَوَلَّىٰ فَرِيقٞ مِّنۡهُمۡ وَهُم مُّعۡرِضُونَ

ICDO: Nakakita ka ba, O Muhammad (ﷺ) ng higit pang nakagugulat kaysa sa mga Hudyo na binahaginan ng Allah ng kasulatan, na alam nila na ang dala-dala mo ay katotohanan, na nag-aakay sa kanila tungo sa Aklat ng Allah na Dakilang Quran, upang ayusin ang kanilang hindi pinagkakasunduan – ang pagtatalo sa isa’t isa; subalit kapag ito ay hindi sumasang-ayon sa kanilang kagustuhan, tumatanggi ang karamihan sa kanila sa batas ng Allah dahil kinaugalian na nila ang tumanggi sa katotohanan?

Salas/Taron: Hindi mo ba isinasaalang-alang [O Muhammad] yaong mga pinagkalooban ng isang bahagi ng Kasulatan? Sila ay inanyayahan sa Kasulatan ng Allah na siyang maghahatol sa kanilang pagitan, [subali’t] pagkaraan ang isang pangkat sa kanila ay tumalikod, at sila ay tumututol.

Quranenc.com: Hindi ka ba nakakita sa mga binigyan ng isang bahagi mula sa Kasulatan? Inanyayahan sila sa Kasulatan ni Allāh upang humatol Siya sa pagitan nila, pagkatapos ay may tumatalikod na isang pangkat kabilang sa kanila habang sila ay mga umaayaw.  


24

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَالُواْ لَن تَمَسَّنَا ٱلنَّارُ إِلَّآ أَيَّامٗا مَّعۡدُودَٰتٖۖ وَغَرَّهُمۡ فِي دِينِهِم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ

ICDO: At ang pagtanggi nilang ito sa katotohanan, ay dahil sa maling paniniwala ng Ahlul Kitab, na sila raw ay hindi parurusahan ng Allah kundi sa mabibilang na mga araw lamang; at ang paniniwala nilang ito ang nagtulak sa kanila sa kanilang pagiging matapang sa paglabag sa Allah at panlalait sa Kanyang Deen, at pananatili nila sa kanilang deen o relihiyon na mali, na sa pamamagitan nito ay dinaya nila ang kanilang mga sarili.

Salas/Taron: Iyan ay sa dahilang sila ay nagsasabi na: “Kailanman, kami ay hindi masasaling ng apoy maliban sa [ilang] bilang na araw [lamang].” At [sapagka’t] sila ay nilinlang ng kanilang relihiyon sanhi ng anumang kanilang nilubid [na kasinungalingan laban sa Allah].

Quranenc.com: Iyon ay dahil sila ay nagsabi: “Hindi sasaling sa amin ang Apoy maliban sa mga araw na nabibilang.” Luminlang sa kanila sa relihiyon nila ang dati nilang ginagawa-gawa.  


25

فَكَيۡفَ إِذَا جَمَعۡنَٰهُمۡ لِيَوۡمٖ لَّا رَيۡبَ فِيهِ وَوُفِّيَتۡ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ

ICDO: Paano kaya ang mangyayari sa kanila (paano kaya ang magiging kalagayan nila), kapag sila ay tinipon na ng Allah upang pagbayarin, sa walang pag-aalinlangan na Araw, ang Araw ng Muling Pagkabuhay at makakamit ng bawat isa ang ganap na kabayaran sa anuman na kanyang nagawa, na hindi sila dadayain?

Salas/Taron: Paano [na kaya] kapag sila ay Aming titipunin sa Araw [ng Pagkabuhay na Muli] na walang alinlangan tungkol [sa pagsapit] nito? At bawa’t kaluluwa [o tao] ay babayaran [nang lubusan] para sa anumang kanilang pinagsumikapan. At sila ay hindi [dadayain] gagawan ng kamalian.

Quranenc.com: Kaya papaano kapag nagtipon Kami sa kanila para sa Araw na walang pag-aalinlangan hinggil doon, at tinumbasan ang lahat ng kaluluwa sa anumang nakamit nito habang sila ay hindi lalabagin sa katarungan?  


26

قُلِ ٱللَّهُمَّ مَٰلِكَ ٱلۡمُلۡكِ تُؤۡتِي ٱلۡمُلۡكَ مَن تَشَآءُ وَتَنزِعُ ٱلۡمُلۡكَ مِمَّن تَشَآءُ وَتُعِزُّ مَن تَشَآءُ وَتُذِلُّ مَن تَشَآءُۖ بِيَدِكَ ٱلۡخَيۡرُۖ إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ

ICDO: Sabihin mo, O Muhammad (ﷺ), sa pagharap mo sa iyong Rabb na Tagapaglikha upang manalangin: O Allah na nagtataglay ng lahat ng Kaharian, Ikaw ang tanging nagkakaloob ng kaharian, yaman at pamamahala sa ibabaw ng kalupaan sa sinuman na Iyong nais mula sa Iyong nilikha; at kinukuha Mo ang kaharian sa sinuman na Iyong nais, at pinagkakalooban Mo ng kapangyarihan dito sa daigdig at sa Kabilang-Buhay ang sinuman na Iyong nais, at hinahamak Mo ang sinuman na Iyong nais. Nasa Iyong Kamay ang kabutihan. Katiyakan, Ikaw ay Qadeer – Walang-Hanggan at Ganap na Makapangyarihan na may kakayahang gawin ang lahat ng bagay at walang sinuman ang makapipigil sa Iyo. Ang talatang ito ay patunay na ang Allah ay mayroong Kamay na angkop sa Kanyang Kamaharlikaan. 

Salas/Taron: Sabihin: “O Allah, ang nagmamay-ari ng kaharian. Ipinagkakaloob Mo ang kaharian sa sinumang Iyong nais, at binabawi Mo ang kaharian mula sa sinumang Iyong nais, at pinararangalan Mo ang sinumang Iyong nais, at ginagawa Mong kaaba-aba ang sinumang Iyong nais. Nasa Iyong Kamay ang [lahat ng] kabutihan. Katotohanan, Ikaw ang may Ganap na Kakayahan sa lahat ng bagay.”

Quranenc.com: Sabihin mo: “O Allāh, Tagapagmay-ari ng paghahari, nagbibigay Ka ng paghahari sa sinumang niloloob Mo, nag-aalis Ka ng paghahari mula sa sinumang niloloob Mo, nagpaparangal Ka sa sinumang niloloob Mo, at nang-aaba Ka sa sinumang niloloob Mo. Nasa kamay Mo ang kabutihan. Tunay na Ikaw sa bawat bagay ay May-kakayahan.  


27

تُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَتُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِۖ وَتُخۡرِجُ ٱلۡحَيَّ مِنَ ٱلۡمَيِّتِ وَتُخۡرِجُ ٱلۡمَيِّتَ مِنَ ٱلۡحَيِّۖ وَتَرۡزُقُ مَن تَشَآءُ بِغَيۡرِ حِسَابٖ

ICDO: At kabilang sa mga tanda ng kapangyarihan Mo, O Allah ay ipinapasok Mo ang gabi sa araw at ang araw ay ipinapasok Mo sa gabi, kaya minsan ito ay nagiging mahaba at minsan ito ay nagiging maikli; at inilalabas Mo ang may buhay mula sa patay na walang buhay, na katulad ng pananim mula sa butil, ng sumasampalataya mula sa lumalabag; at inilalabas Mo ang isang patay (na bagay) mula sa buhay na katulad ng paglabas ng itlog mula sa manok; at nagkakaloob Ka ng kabuhayan sa sinuman na Iyong nais mula sa Iyong nilikha nang walang hangganan.

Salas/Taron: Pinapangyari Mo na ang gabi ay pumasok sa araw, at pinapangyari Mo na ang araw ay pumasok sa gabi, at binubuhay Mo ang [dati ay] walang buhay at pinapangyari Mong mamatay ang [dati ay] may buhay. At tinutustusan Mo ang sinumang Iyong nais nang walang takdang bilang [o sukat].

Quranenc.com: Nagpapalagos Ka ng gabi sa maghapon at nagpapalagos Ka ng maghapon sa gabi. Nagpapalabas Ka ng buhay mula sa patay at nagpapalabas Ka ng patay mula sa buhay. Nagtutustos Ka sa sinumang niloloob Mo nang walang pagtutuos.”  


28

لَّا يَتَّخِذِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٱلۡكَٰفِرِينَ أَوۡلِيَآءَ مِن دُونِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَۖ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ فَلَيۡسَ مِنَ ٱللَّهِ فِي شَيۡءٍ إِلَّآ أَن تَتَّقُواْ مِنۡهُمۡ تُقَىٰةٗۗ وَيُحَذِّرُكُمُ ٱللَّهُ نَفۡسَهُۥۗ وَإِلَى ٱللَّهِ ٱلۡمَصِيرُ

ICDO: Ipinagbabawal ng Allah sa mga mananampalataya na gawin nila bilang kanilang Awliya` (– taong pakamamahalin at gagawing tagapagtaguyod) ang mga walang pananampalataya, na ito ay mamahalin at tatangkilikin, na sa halip ay mananampalataya ang kanilang gawing Awliya`, at sinuman ang gumawa nito ay wala na siyang pag-asa pa na gabayan ng Allah sa anumang kaparaanan at tatanggihan siya ng Allah.

Maliban lamang kung kayo ay mahihina na natatakot sa anumang panganib na magmumula sa kanila, na sa ganitong kadahilanan ay pinahihintulutan kayo na makipagpayapa sa kanila para maiwasan ang kanilang kasamaan hanggang sa kayo ay magkaroon ng lakas.

At binabalaan kayo ng Allah laban sa Kanyang Sarili hinggil sa Kanyang kaparusahan, na kung kaya, katakutan ninyo Siya; at sa Allah lamang na Nag-iisa at Bukod-Tangi, ang huling hantungan ng Kanyang mga nilikha para sa pagtutuos at pagkakamit ng kabayaran. 

Salas/Taron: Huwag hayaang ang mga naniniwala na magturing sa mga di-naniniwala bilang awliya’ [mga kaibigan](11) sa halip na kapwa naniniwala. At sinuman ang gumawa niyan ay walang anupamang [maaasahang] bagay mula sa Allah, maliban lamang kung [ito ay ginagawa] bilang pag-iingat laban sa kanila. At kayo ay binabalaan ng Allah laban sa Kanyang Sariling [kaparusahan], at sa Allah ang huling patutunguhan [ng lahat].

(11) Awliya’ – maraming kahulugan ang salitang Awliya’ kabilang dito ang karamay, tagapangalaga, kaibigan, tagapagpayo, kasamahan o kapanalig. Ipinagbabawal ng Islam na huwag humingi ng tulong o pagdamay sa mga di-Muslim lalo na yaong mga umuusig at kaaway ng Islam. Ipinag- uutos din naman ng Islam na maging mabait, magalang at matapat sa pakikipagkalakalan sa kanila.

Quranenc.com: Huwag gumawa ang mga mananampalataya sa mga tagatangging sumampalataya bilang mga katangkilik bukod pa sa mga mananampalataya. Ang sinumang gagawa niyon ay hindi siya kaugnay kay Allāh sa anuman, maliban na mangilag kayo sa kanila sa isang pinangingilagan. Nagbibigay-babala sa inyo si Allāh sa sarili Niya. Tungo kay Allāh ang kahahantungan.  


29

قُلۡ إِن تُخۡفُواْ مَا فِي صُدُورِكُمۡ أَوۡ تُبۡدُوهُ يَعۡلَمۡهُ ٱللَّهُۗ وَيَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ

ICDO: Sabihin mo, O Muhammad (ﷺ) sa mga nananampalataya: Kung ilihim man ninyo ang anuman na nasa inyong kalooban na pakikipagsabwatan sa mga walang pananampalataya at pagtataguyod sa kanila o kung ito man ay inyong ilantad, (anuman ang inyong gawin) ay hindi (pa rin) ito maaaring mailihim sa Allah; dahil Siya, nalalaman Niya ang anumang bagay at batid Niya ang mga nasa kalangitan at kalupaan, at Siya ay Qadeer – Walang-Hanggan at Ganap na Makapangyarihan sa lahat ng bagay.

Salas/Taron: Sabihin: “Kahit inyong ilihim ang anumang nasa inyong mga dibdib o ito ay ilantad man, ito ay nababatid ng Allah, at Kanyang nababatid ang anumang nasa mga kalangitan at anumang nasa kalupaan. At ang Allah ay may Ganap na Kakayahan sa lahat ng bagay.”

Quranenc.com: Sabihin mo: “Kung magkukubli kayo ng anumang nasa mga dibdib ninyo o maglalantad kayo niyon, makaaalam niyon si Allāh. Nakaaalam Siya sa anumang nasa mga langit at ang anumang nasa lupa. Si Allāh sa bawat bagay ay May-kakayahan.  


30

يَوۡمَ تَجِدُ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا عَمِلَتۡ مِنۡ خَيۡرٖ مُّحۡضَرٗا وَمَا عَمِلَتۡ مِن سُوٓءٖ تَوَدُّ لَوۡ أَنَّ بَيۡنَهَا وَبَيۡنَهُۥٓ أَمَدَۢا بَعِيدٗاۗ وَيُحَذِّرُكُمُ ٱللَّهُ نَفۡسَهُۥۗ وَٱللَّهُ رَءُوفُۢ بِٱلۡعِبَادِ

ICDO: Sa Araw ng Muling Pagkabuhay na Araw ng Pagbabayad, matatagpuan ng bawat isa ang anuman na kanyang nagawa na mabuti, ito ay nag-aabang sa kanya at ihaharap sa kanya ang kanyang gantimpala. Ang anumang nagawa niyang masama ay nag-aabang (rin) sa kanya at nanaisin niya na ito – ang kanyang nagawang masama ay mapalayo nang pagkalayu-layo mula sa kanya. Na kung kaya, paghandaan ninyo ang Araw na ito, katakutan ninyo ang galit ng Allah na walang hanggang Makapangyarihan. 

At ang Allah, binabalaan Niya kayo mismo sa pamamagitan ng Kanyang Sarili sa tindi ng Kanyang parusa; magkagayunpaman, Siya rin ay Raouf – Punung-Puno ng Kabutihan sa Kanyang mga alipin.

Salas/Taron: Sa Araw na bawa’t kaluluwa ay kanyang matatagpuan ang anumang nagawa niyang kabutihan na nakahanda na at ang anumang nagawa niyang kasamaan, [sanhi nito] kanyang nanaisin na sa pagitan niya at pagitan ng [nagawa niyang] kasamaan ay magkaroon ng malaking agwat [layo]. At ang Allah ay nagbabala sa inyo ng Kanyang Sariling [kaparusahan]. At ang Allah ay Tigib ng Kabaitan sa [Kanyang] mga alipin.

Quranenc.com: Sa Araw na makatatagpo ang bawat kaluluwa sa anumang ginawa niya na kabutihan na padadaluhin at anumang ginawa niya na kasagwaan, magmimithi siya na kung sana sa pagitan niya at niyon ay may isang agwat na malayo. Nagbibigay-babala sa inyo si Allāh sa sarili Niya. Si Allāh ay Mahabagin sa mga lingkod.”  


31

قُلۡ إِن كُنتُمۡ تُحِبُّونَ ٱللَّهَ فَٱتَّبِعُونِي يُحۡبِبۡكُمُ ٱللَّهُ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ

ICDO: Sabihin mo, O Muhammad (ﷺ): Kung kayo ay tunay na nagmamahal sa Allah, ako ang dapat ninyong sundin, maniwala kayo sa akin, lantad man ito o lihim, upang mahalin kayo ng Allah; at patatawarin Niya ang inyong mga kasalanan, sapagkat ang Allah ay Ghafour – Ganap na Mapagpatawad sa kasalanan ng Kanyang mga alipin na sumasampalataya, na Raheem – Pinakamaawain at Ganap na Mapagmahal sa kanila. Ang talatang ito ng Dakilang Quran ay nagpapatunay na ang sinumang nag-aangkin ng pagmamahal sa Allah, subalit hindi naman siya sumusunod sa Kanyang Propeta na si Propeta Muhammad (ﷺ) nang tamang pamamaraan ng pagsunod sa kanya, sa kanyang mga ipinag-uutos at ipinagbabawal; samakatuwid, siya ay sinungaling sa kanyang pag-aangkin hanggang hindi niya sinusunod ang Sugo ng Allah sa tamang pamamaraan ng pagsunod.

Salas/Taron: Sabihin mo [sa kanila O Muhammad]: “Kung [tunay ngang] kayo ay nagmamahal sa Allah, magkagayon ako ay inyong sundin, [at] kayo ay mamahalin ng Allah at Kanyang patatawarin ang inyong mga kasalanan. At ang Allah ay Mapagpatawad, Maawain.”

Quranenc.com: Sabihin mo: “Kung kayo ay umiibig kay Allāh, sumunod kayo sa akin; iibig sa inyo si Allāh at magpapatawad Siya sa inyo sa mga pagkakasala ninyo. Si Allāh ay Mapagpatawad, Maawain.”  


32

قُلۡ أَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَٱلرَّسُولَۖ فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلۡكَٰفِرِينَ

ICDO: Sabihin mo, O Muhammad (ﷺ): Sumunod kayo sa Allah sa pamamagitan ng pagsunod sa Kanyang Aklat, at sumunod sa Kanyang Sugo sa pamamagitan ng pagsunod sa kanyang Sunnah at sa kanyang pamamaraan, noong siya ay nabubuhay pa at pagkatapos niyang mamatay. Subalit kapag sila ay tumalikod at nagpumilit na manatili sa kanilang pagtanggi at pagkaligaw, hindi sila nararapat na mahalin ng Allah; katiyakan, ang Allah ay walang pagmamahal sa mga walang pananampalataya.

Salas/Taron: Sabihin: “Sumunod kayo sa Allah at sa Kanyang Sugo [si Muhammad]. Nguni’t kung sila’y magsitalikod, magkagayon, tunay na hindi minamahal ng Allah ang mga di-naniniwala.”

Quranenc.com: Sabihin mo: “Tumalima kayo kay Allāh at sa Sugo,” ngunit kung tumalikod sila, tunay na si Allāh ay hindi umiibig sa mga tagatangging sumampalataya.  


33

۞إِنَّ ٱللَّهَ ٱصۡطَفَىٰٓ ءَادَمَ وَنُوحٗا وَءَالَ إِبۡرَٰهِيمَ وَءَالَ عِمۡرَٰنَ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ

ICDO: Katiyakan, ang Allah, pinili Niya si Adam, si Nuh (Noah), ang pamilya ni Ibrahim, at ang pamilya ni `Imran at ginawa sila na bukod-tangi sa lahat ng mga tao sa kani-kanilang kapanahunan.

Salas/Taron: Katotohanan pinili ng Allah [bilang angkan ng mga Propeta] sina Adan, at Noah, at ang pamilya ni Abraham at ang pamilya ni Imran [at sa kani-kanilang panahon, sila ay Kanyang pinarangalan] nang higit sa lahat ng [Kanyang] mga nilikha.

Quranenc.com: Tunay na si Allāh ay humirang kay Adan, kay Noe, sa mag-anak ni Abraham, at sa mag-anak ni `Imrān higit sa mga nilalang –


34

ذُرِّيَّةَۢ بَعۡضُهَا مِنۢ بَعۡضٖۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

ICDO: Sila ang mga Propeta at mga Sugo, na mga dalisay na magkakadugtung-dugtong na mga angkan, na sila ay taimtim sa Allah sa Kanyang Kaisahan at pagsunod sa Kanyang Rebelasyon. At ang Allah ay Samee` – Walang-Hanggan at Ganap na Nakakarinig ng lahat ng sinasabi ng Kanyang mga alipin, na `Aleem – Walang-Hanggan at Ganap na Nakaaalam ng lahat ng kanilang mga ginagawa, na kung kaya, sila ay gagantihan ayon sa kanilang ginawa.

Salas/Taron: Mga inapo – ang ilan sa kanila ay nagmula sa iba. At ang Allah ay Lubos na Nakaririnig, Maalam.

Quranenc.com: mga supling na ang ilan sa kanila ay mula sa ilan. Si Allāh ay Madinigin, Maalam.  


35

إِذۡ قَالَتِ ٱمۡرَأَتُ عِمۡرَٰنَ رَبِّ إِنِّي نَذَرۡتُ لَكَ مَا فِي بَطۡنِي مُحَرَّرٗا فَتَقَبَّلۡ مِنِّيٓۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ

ICDO: Ipaalaala mo, O Muhammad (ﷺ), ang nangyari kay Maryam (Maria) at sa kanyang ina at sa kanyang anak na si `isa (Hesus), upang tugunan ang sinumang nag-aangkin nang pagiging Ilah (Diyos) ni `isa na sinasamba o hindi kaya ay sa kanyang pagiging anak ng Allah; noong sinabi ng asawa ni `Imran habang siya ay nagdadalangtao:

O aking Rabb na Tagapaglikha! Ako ay nangangako sa Iyo na ipagkakaloob ko sa Iyo ang nasa aking sinapupunan, bilang taimtim na pangako mula sa akin, na siya ay pagsisilbihin ko sa Baytul Maqdis (Falisteen), na kung kaya hinihiling ko na ito ay tanggapin Mo sa akin, dahil Ikaw lamang ang As-Samee` – ang Ganap na Nakakarinig ng aking panalangin, na Al-`Aleem – ang Ganap na Nakaaalam ng aking layunin. 

Salas/Taron: [Banggitin mo, O Muhammad] nang ang asawa ni Imran(12) ay nagsabi: “Aking Panginoon, katotohanan aking ipinangako po sa Iyo ang anumang nasa aking sinapupunan, na aking iaalay po [para sa paglilingkod sa Iyo] kaya tanggapin Mo po ito mula sa akin. Katotohanan, Ikaw ang Lubos na Nakaririnig, ang Maalam.”

(12) Ang mga magulang ni Maria ay sina Imran at Hannah Bint Faqoud. Si Hannah ay hindi nagka-anak sa mahabang panahon. Sa kanyang mataimtim na panalangin, siya ay pinagkalooban ng anak [si Maria]. Bilang panata, si Maria ay kanyang inialay sa paglilingkod sa Dakilang Allah sa ilalim ng pangangalaga ng kanyang amain si Zakariyya.

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagsabi ang maybahay ni `Imrān: “Panginoon ko, tunay na ako ay nagpanata para sa Iyo ng nasa sinapupunan ko bilang nakalaan, kaya tanggapin Mo mula sa akin; tunay na Ikaw ay ang Madinigin, ang Maalam.”  


36

فَلَمَّا وَضَعَتۡهَا قَالَتۡ رَبِّ إِنِّي وَضَعۡتُهَآ أُنثَىٰ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا وَضَعَتۡ وَلَيۡسَ ٱلذَّكَرُ كَٱلۡأُنثَىٰۖ وَإِنِّي سَمَّيۡتُهَا مَرۡيَمَ وَإِنِّيٓ أُعِيذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ ٱلرَّجِيمِ

ICDO: Noong nabuo ang kanyang pagdadalangtao, ipinanganak niya ang kanyang sanggol na babae, sinabi niya: 

O aking Rabb na Tagapaglikha! Ang aking ipinanganak ay babae at hindi maaaring manilbihan sa Baytul Maqdis. Subalit ang Allah ang Nakaaalam kung anuman ang kanyang isinilang at ito ay pagkakalooban ng Allah ng di-pangkaraniwang katangian.

At sinabi niya: Hindi maaari na ang lalaki na aking hinahangad para manilbihan ay katulad ng babae. Dahil ang lalaki ay higit na malakas at karapat-dapat sa paninilbihan; gayunpaman, pinapangalanan ko siya ng Maryam(26) at hinihiling ko ang kalinga Mo para sa kanya at sa kanyang magiging pamilya mula sa Shaytan (Satanas) na isinumpa at inilayo mula sa Iyong Awa.

(26) Ito talaga ang tunay niyang pangalan – Maryam – subalit nakagawian na siya ay tawaging Maria.

Salas/Taron: Kaya, nang siya ay magsilang sa kanya [sa sanggol na si Maria], siya ay nagsabi: “Aking Panginoon, ako po ay nagsilang ng isang [batang] babae. At ang Allah ang higit na nakaaalam sa anumang kanyang  isinilang. At ang lalaki ay hindi katulad ng babae [sa paglilingkod] at siya ay aking pinangalanang Maria at ako po ay humihingi ng kanlungan [sa Iyo] para sa kanya at sa kanyang magiging mga supling laban sa satanas, ang isinumpa.”(13)

(13) Sa pagsasalaysay ni Abu Hurayrah, si Propeta Muhammad ay nagsabi: “Bawa’t bagong silang na sanggol ay hinahawakan ng satanas. At ang sanggol ay magsisimulang umiyak nang dahil sa kanyang paghawak maliban kay Maria at sa kanyang anak [si Hesus].” [Tafsir Ibn Kathir, vol. 2, pahina 150]

Quranenc.com: Ngunit noong nagsilang siya ito ay nagsabi siya: “Panginoon ko, tunay na ako ay nagsilang sa kanya na isang babae,” – samantalang si Allāh ay higit na nakaaalam sa isinilang niya at ang lalaki ay hindi gaya ng babae – “Tunay na ako ay nagpangalan sa kanya na Maria, at tunay na ako ay naglalagay sa kanya at mga supling niya sa pagkukupkop Mo laban sa demonyong kasumpa-sumpa.”  


37

فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٖ وَأَنۢبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنٗا وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّاۖ كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيۡهَا زَكَرِيَّا ٱلۡمِحۡرَابَ وَجَدَ عِندَهَا رِزۡقٗاۖ قَالَ يَٰمَرۡيَمُ أَنَّىٰ لَكِ هَٰذَاۖ قَالَتۡ هُوَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِۖ إِنَّ ٱللَّهَ يَرۡزُقُ مَن يَشَآءُ بِغَيۡرِ حِسَابٍ

ICDO: Dininig ng Allah ang kanyang panalangin at tinanggap sa kanya ang pangako ng magandang pagtanggap. At pinangalagaan ng Allah ang kanyang anak na si Maryam, inaruga at siya ay lumaki sa mabuting aral ng magandang paglaki; at ginawa ng Allah na maging madali para sa kanya ang pangangalaga ni Zakariyya, kaya siya (Maryam) ay pinatira sa kanyang lugar na sambahan (Al-Mihrab*). Sa tuwing papasok sa lugar na ito si Zakariyya ay natatagpuan niya ang mga nakahain na masasarap na pagkain. 

Sinabi ni Zakariyya: O Maryam, saan nanggaling ang mga rizq (mabuting pagkain) na ito? Sinabi niya: Ito ay biyaya na nagmula sa Allah. Sa katotohanan ang Allah, sa Kanyang kagandahang-loob, binibiyayaan Niya ang sinuman na Kanyang nais mula sa Kanyang mga nilikha nang walang hangganan.

*Mihrab o Al-Mihrab: Isang lugar na dasalan o isang pribadong silid.

Salas/Taron: Kaya, siya ay tinanggap ng kanyang Panginoon nang may mabuting pagtanggap. At siya ay pinalaki sa kagandahang-asal at siya ay inilagay sa pangangalaga ni Zakarias.(14) Sa tuwing papasok sa silid-dalanginan si Zakarias [upang siya ay dalawin], dinaratnan niyang mayroong pagkain. Siya [si Zakarias] ay nagsabi: “O, Maria, saan mo kinuha ang mga [pagkaing] ito?” Siya [si Maria] ay nagsabi: “Ito ay nanggaling sa Allah. Katotohanan, ang Allah ay nagbibigay [ng panustos] sa sinumang Kanyang nais nang walang takdang bilang [o sukat].”

(14) Zakarias o Zakarriyya sa wikang Arabe.

Quranenc.com: Kaya tinanggap ito ng Panginoon nito sa isang pagtanggap na maganda, hinubog Niya ito sa isang paghubog na maganda, at ipinataguyod Niya ito kay Zacaria. Sa tuwing pumapasok sa kinaroroonan nito si Zacaria sa sambahan, nakatatagpo siya sa piling nito ng isang panustos. Nagsabi Siya: “O Maria, paanong mayroon ka nito?” Nagsabi ito: “Ito ay mula sa ganang kay Allāh. Tunay na si Allāh ay nagtutustos sa sinumang niloloob Niya nang walang pagtutuos.”  


38

هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهُۥۖ قَالَ رَبِّ هَبۡ لِي مِن لَّدُنكَ ذُرِّيَّةٗ طَيِّبَةًۖ إِنَّكَ سَمِيعُ ٱلدُّعَآءِ

ICDO: Noong nakita ni Zakariyya ang kagandahang-loob ng Allah kay Maryam sa pamamagitan ng pagbibigay ng biyaya, humarap siya sa Allah na kanyang Rabb na Tagapaglikha at nanalangin, na nagsabi: 

O aking Rabb! Pagkalooban Mo ako ng anak mula sa Iyo, na mabuti, matuwid at mabiyaya. Dahil Ikaw ay Samee` – Ganap na Nakakarinig ng mga panalangin ng sinumang nananalangin sa Iyo.

Salas/Taron: Sa [sandaling] iyon, si Zakarias ay nanalangin sa kanyang Panginoon na nagsasabing: “Aking Panginoon, igawad Mo po sa akin mula sa Iyong Sarili ang [pagpapala ng] isang mabuting anak. Katotohanan, Ikaw ang Lubos na Nakaririnig ng panalangin.”

Quranenc.com: Doon dumalangin si Zacaria sa Panginoon niya. Nagsabi siya: “Panginoon ko, magkaloob Ka sa akin mula sa nasa Iyo ng isang supling na kaaya-aya; tunay na Ikaw ay Madinigin sa panalangin.”  


39

فَنَادَتۡهُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ وَهُوَ قَآئِمٞ يُصَلِّي فِي ٱلۡمِحۡرَابِ أَنَّ ٱللَّهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحۡيَىٰ مُصَدِّقَۢا بِكَلِمَةٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَسَيِّدٗا وَحَصُورٗا وَنَبِيّٗا مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ

ICDO: Tinawag siya ng mga anghel habang siya ay nakatayo na nakaharap sa Allah, sa lugar na dasalan na nananalangin. Kanilang sinabi: 

Katiyakan, binibigyan ka ng Allah ng magandang balita na ikaw ay pagkakalooban ng anak na ang pangalan ay Yahya (Juan), patutunayan siya sa pamamagitan ng salita na mula sa Allah, na ito ay si `isa (Hesus) na anak ni Maryam,(27) na siya ay magiging pinuno sa kanyang sambayanan, at siya ay ikararangal sa mataas na antas, at ilalayo siya mula sa mga kasalanan, at mga nakapipinsalang kahalayan, at siya ay magiging Propeta na kabilang sa mga mabubuti na mga yaong inabot nila ang pinakamataas na antas ng kabutihan.

(27) Isa sa mga natatanging himala ang pagkakalikha kay `isa (Hesus).

Salas/Taron: Kaya, siya [si Zakarias] ay tinawag ng mga anghel habang siya ay nakatayong nagdarasal sa silid-dalanginan, [at silang mga anghel ay nagsabi:] “Katotohanan, ang Allah ay nagbibigay sa iyo ng isang magandang balita [sa pamamagitan ng isang anak na ang pangalan ay] si Juan,(15) na nagpapatunay ng salita(16) mula sa Allah. At siya [si Juan] ay magiging marangal at malaya sa anumang bawal na ugnayan [pakikipagtalik], at isang propeta, mula sa [hanay ng] mga matuwid.”

(15) Juan [Bautista] o Yahya sa wikang Arabe.

(16) Ang tinutukoy rito ay si Hesus na nilikha sa pamamagitan lamang ng salitang “Kun” maging [at nangyari nga].

Quranenc.com: Kaya nanawagan sa kanya ang mga anghel, habang siya ay nakatayong nagdarasal sa isang silid-dasalan, na [nagsasabi]: “Si Allāh ay nagbabalita sa iyo ng nakagagalak hinggil kay Juan bilang tagapatotoo sa isang salita mula kay Allāh, bilang ginoo, bilang matimtiman, at bilang propeta kabilang sa mga maayos.”  


40

قَالَ رَبِّ أَنَّىٰ يَكُونُ لِي غُلَٰمٞ وَقَدۡ بَلَغَنِيَ ٱلۡكِبَرُ وَٱمۡرَأَتِي عَاقِرٞۖ قَالَ كَذَٰلِكَ ٱللَّهُ يَفۡعَلُ مَا يَشَآءُ

ICDO: Si Zakariyya ay nagsabi na may katuwaan at pagtataka: O aking Rabb! Paano ako magkakaroon ng sanggol samantalang ako ay inabot na ng katandaan at ang aking asawa ay isang baog at hindi maaaring magkaanak? Sinabi ng anghel: Ganoon ang Allah, gumagawa ng anuman na Kanyang nais na mga gawain na hindi pangkaraniwan.

Salas/Taron: Siya [si Zakarias] ay nagsabi: “Aking Panginoon, paano po ako magkakaroon ng anak na lalaki gayong ako ay umabot na sa [sukdulang] katandaang [gulang] at ang aking asawa ay baog?” [Ang anghel ay] nagsabi: “[Kahit na], ganyan ang Allah, ginagawa ang anumang Kanyang nais.”

Quranenc.com: Nagsabi ito: “Panginoon ko, paanong magkakaroon ako ng isang batang lalaki samantalang umabot na sa akin ang katandaan at ang maybahay ko naman ay baog?” Nagsabi Siya: “Gayon si Allāh, gumagawa Siya ng anumang niloloob Niya.”  


41

قَالَ رَبِّ ٱجۡعَل لِّيٓ ءَايَةٗۖ قَالَ ءَايَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ ٱلنَّاسَ ثَلَٰثَةَ أَيَّامٍ إِلَّا رَمۡزٗاۗ وَٱذۡكُر رَّبَّكَ كَثِيرٗا وَسَبِّحۡ بِٱلۡعَشِيِّ وَٱلۡإِبۡكَٰرِ

ICDO: Si Zakariyya ay nagsabi: O aking Rabb na Tagapaglikha! Bigyan Mo ako ng tanda, na magiging katibayan na ang sanggol ay magmumula sa akin, nang sa gayon, ako ay matuwa at masiyahan. 

Kanyang sinabi: Ang tanda na iyong hinihiling ay hindi mo makakayanang magsalita sa mga tao ng tatlong araw maliban sa mga senyas. Kahit na ikaw ay walang karamdaman, at sa mga panahong yaon, dalasan mo ang pagpuri sa iyong Rabb at pagdarasal sa mga dulo ng umaga at sa mga umpisa nito.

Salas/Taron: Siya [si Zakarias] ay nagsabi: “Aking Panginoon, gawan Mo po ako ng palatandaan.” Siya ay nagsabi: “Ang iyong palatandaan: ikaw ay hindi makapagsasalita sa tao sa loob ng tatlong araw maliban sa [pamamagitan ng] senyas [o paggalaw lamang]. At [sa loob ng panahong ito] alalahanin mo ang iyong Panginoon sa tuwina. At [Siya ay] iyong luwalhatiin sa gabi at umaga.”

Quranenc.com: Nagsabi ito: “Panginoon ko, gumawa Ka para sa akin ng isang tanda.” Nagsabi Siya: “Ang tanda mo ay na hindi ka makipag-usap sa mga tao nang tatlong araw malibang sa senyas. Mag-alaala ka sa Panginoon mo nang madalas at magluwalhati sa hapon at umaga.”  


42

وَإِذۡ قَالَتِ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ يَٰمَرۡيَمُ إِنَّ ٱللَّهَ ٱصۡطَفَىٰكِ وَطَهَّرَكِ وَٱصۡطَفَىٰكِ عَلَىٰ نِسَآءِ ٱلۡعَٰلَمِينَ

ICDO: At ipaalaala mo, O Muhammad (ﷺ), nang sinabi ng mga anghel: O Maryam, katotohanan ang Allah ay pinili ka para sumunod sa Kanya, at nilinis ka mula sa mga masasamang pag-uugali at kahalayan; at bukod-tangi kang pinili sa lahat ng mga kababaihan sa sangkatauhan sa iyong kapanahunan.

Salas/Taron: At [banggitin] nang sabihin ng mga anghel: “O Maria, katotohanan, ikaw ay pinili ng Allah, ikaw ay ginawang dalisay at ikaw ay pinili nang higit sa mga kababaihan(17) sa lahat ng mga nilikha [sa sangkatauhan].

(17) At ayon sa pagtatala ni Ibn Jarir, isinalaysay ni Abu Musa Al-Ash’ari na sinabi ng Sugo ng Allah na: “Maraming lalaki ang nakaabot sa ganap na Eeman at (ngunit) sa mga babae, sina Maria, anak na babae ni Imran [ina ni Hesus], Asiyah, na asawa ni Fir’aun (Paraon) ang nakatamo ng kaganapan.”

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagsabi ang mga anghel kay Maria: “O Maria, tunay na si Allāh ay humirang sa iyo, nagdalisay sa iyo, at humirang sa iyo higit sa mga babae ng mga nilalang.  


43

يَٰمَرۡيَمُ ٱقۡنُتِي لِرَبِّكِ وَٱسۡجُدِي وَٱرۡكَعِي مَعَ ٱلرَّـٰكِعِينَ

ICDO: O Maryam! Ipagpatuloy mo ang iyong pagsunod sa iyong Rabb at tumayo ka na may pagkatakot at pagpapakumbaba, mag-sujud* (magpatirapa) ka at yumuko na kasama ng mga yaong yumuyuko bilang pasasalamat sa Allah sa Kanyang mga biyayang ipinagkaloob sa Iyo.

*Sujud o As-Sujud: Isang kaayusang nakapatirapa, na ang noo, (dulo ng) ilong, mga palad ng dalawang kamay, ang mga tuhod at ang mga daliri ng dalawang paa ay nakalapat sa lapag.

Salas/Taron: O Maria, ikaw ay maging masunuring tapat sa iyong Panginoon at ikaw ay magpatirapa at yumukong kasama ng mga nagsisiyuko [sa pagdarasal].”

Quranenc.com: O Maria, magmasunurin ka sa Panginoon mo, magpatirapa ka, at yumukod ka kasama ng mga yumuyukod.  


44

ذَٰلِكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهِ إِلَيۡكَۚ وَمَا كُنتَ لَدَيۡهِمۡ إِذۡ يُلۡقُونَ أَقۡلَٰمَهُمۡ أَيُّهُمۡ يَكۡفُلُ مَرۡيَمَ وَمَا كُنتَ لَدَيۡهِمۡ إِذۡ يَخۡتَصِمُونَ

ICDO: Ang mga ikinukuwento Naming ito sa iyo, O Muhammad (ﷺ) ay mula sa mga nakatagong kuwento na ipinahayag ng Allah sa iyo, dahil hindi ka naman nila nakasama noong sila ay di-nagkasundo kung sino sa kanila ang mag-aalaga kay Maryam, kung sino ang may karapatan nito. 

At naganap sa pagitan nila ang paligsahan na palabunutan sa pamamagitan ng pagtapon ng kanilang mga panulat,(28) at ang nagwagi ay si Zakariyya at siya samakatuwid ang nag-alaga sa kanya.

(28) Ang pamamaraan na ginawa nila upang mabatid kung sino ang mangangalaga kay Maryam ay nagpaligsahan sila: itinapon nila ang kanilang mga panulat na may pangalan na nakasulat sa mga ito sa ilog ng Jordan, at ang panulat na hindi aanurin ng tubig ang magwawagi, at ang hindi inanod na panulat ay ang kay Zakariyya, na kung kaya, sa kanya napunta ang pangangalaga.

Salas/Taron: Iyan ay nagmula sa mga balita ng Ghaib [o di-nakikitang bahagi ng pangyayari] na Aming ipinahayag sa iyo [O Muhammad]. At ikaw ay wala sa kanilang [kinaroroonan nang panahong iyon], nang [mangyaring] sila ay maghagis ng kanilang mga panulat(18) [upang pagpasiyahan] kung sino sa kanila ang mangangalaga kay Maria. Ikaw ay wala [rin] noon, nang [mangyaring] sila ay magtalu-talo.

(18) Naisulat ni Ibn Jarir na si Ikrimah ay nagsabi, “Dinala ng ina ang anak niyang si Maria na nakabalot pa sa lampin sa mga Rabbi, mga inapo ni Aaron, ang kapatid ni Moises. Nasa mga Rabbi ang pangangalaga ng Bayt Al-Maqdis sa mga panahong iyon. Sinabi ng ina ni Maria, ‘Kunin ang batang ito na aking ipinangakong maglilingkod sa Allah. Siya ay aking anak at pinalalaya ko na siya at hindi ko na siya kailangan pa sa bahay.” Sila’y nagsabi: “Siya ay anak ng ating Imam,’ sapagka’t laging pinamumunuan sila ni Imran sa pagdarasal, ‘siya ang nagsasaayos sa mga ritwal ng pag-aalay’. Si Zakarriya ay nagsabi, ‘Ibigay siya sa akin dahil ang kanyang tiyahin sa kanyang ina ay asawa ko.’ Sila’y nagsabi: ‘Hindi maaatim ng aming kalooban na ibigay siya sa iyo dahil siya ay anak ng aming Imam.’ Kaya sila’y nagsagawa ng palabunutan [loterya] sa pamamagitan ng kanilang panulat na ginagamit sa pagsusulat ng Torah, at si Zakariyya ang nagwagi at kinuha si Maria sa ilalim ng kanyang pangangalaga.” [At-Tabari 6:351]

Quranenc.com: Iyon ay kabilang sa mga balita ng Lingid; nagkakasi Kami nito sa iyo. Wala ka noon sa piling nila noong nagpapalabunutan sila sa mga panulat nila kung alin sa kanila ang mag-aaruga kay Maria at wala ka noon sa piling nila noong nag-aalitan sila.


45

إِذۡ قَالَتِ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ يَٰمَرۡيَمُ إِنَّ ٱللَّهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٖ مِّنۡهُ ٱسۡمُهُ ٱلۡمَسِيحُ عِيسَى ٱبۡنُ مَرۡيَمَ وَجِيهٗا فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِ وَمِنَ ٱلۡمُقَرَّبِينَ

ICDO: At wala ka roon, O Propeta ng Allah, nang sinabi ng mga anghel: O Maryam! Katotohanan ang Allah, binibigyan ka Niya ng magandang balita ng isang sanggol na mangyayari sa pamamagitan ng salita ng Allah na sasabihin sa kanya na kun – maging, fa yakun – at ito ay magiging (maganap at ito ay kaagad na magaganap). 

Ang kanyang pangalan ay Al-Masih, `isa ibnu Maryam (ang Messiah, Hesus na anak ni Maria) at siya ay igagalang dito at sa Kabilang-Buhay; at kabilang sa mga malalapit sa Allah sa Araw ng Muling Pagkabuhay.

Salas/Taron: [At banggitin] nang sabihin ng mga anghel: “O Maria, katotohanan, ang Allah ay nagbibigay sa iyo ng magandang balita ng isang salita mula sa Kanya na ang kanyang pangalan ay Mesiyas, si Hesus, ang anak ni Maria. At [siya ay] pinarangalan sa mundong ito at sa kabilang buhay. At [siya ay] mabibilang sa mga malalapit [sa Allah].

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagsabi ang mga anghel: “O Maria, tunay na si Allāh ay nagbabalita sa iyo ng nakagagalak hinggil sa isang salita mula sa Kanya, na ang pangalan nito ay ang Kristo Jesus na anak ni Maria, bilang pinarangalan sa Mundo at sa Kabilang-buhay at kabilang sa mga inilapit [kay Allāh].  


46

وَيُكَلِّمُ ٱلنَّاسَ فِي ٱلۡمَهۡدِ وَكَهۡلٗا وَمِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ

ICDO: At siya ay magsasalita sa mga tao habang siya ay isang sanggol pa lamang sa duyan pagkapanganak sa kanya at makikipag-usap din siya sa kanila pagdating ng kanyang hustong gulang, ayon sa kung ano ang ipinahayag sa kanya. 

Ang pakikipag-usap na ito na kanyang gagawin ay pakikipag-usap bilang Propeta, pamamahayag at pagpapatnubay. At isa siya sa mga mabubuting tao, matuwid sa kanyang pananalita at gawa.

Salas/Taron: At siya ay magsasalita sa mga tao sa [kanyang] duyan(19) [kamusmusan] at kagulangan. At siya ay mabibilang sa [hanay ng] mga matuwid.”

(19) Ang duyan na tinukoy dito ay katulad ng isang kuna at hindi ito katulad ng karaniwang duyan na ating nakikita na may lubid sa magkabilang dulo para sa pag-ugoy o pag-iwi ng bata. Si Abu Hurayrah ay nagsalaysay na ang Sugo ng Allah ay nagsabi: “Walang sinuman ang nagsalita sa kanilang pagiging sanggol maliban sa tatlo: [Ang una ay si Hesus anak ni Maria, [ang ikalawa ay]: Isang lalaki mula sa mga anak ni Israel na ang ngalan ay Juraij. Habang siya ay nagdarasal, ang kanyang ina ay dumating at tinawag siya. Sinabi niya sa kanyang sarili, “Dapat ko ba siyang sagutin o ituloy ko ang pagdarasal?” Siya ay nagpatuloy sa pagdarasal at hindi niya sinagot ang ina. Ang kanyang ina ay nagsabi: “O, Allah, huwag Mo pong itulot na siya ay mamatay hanggang hindi siya makatagpo ng isang babaeng mababa ang lipad [nagbibili ng aliw]. Kaya, habang siya ay nasa pag-iisa [kalagayang hermitanyo], isang babae ang dumating at inakit siya nguni’t siya ay tumanggi. Kaya, ang babae ay nagtungo sa isang pastol at inalay ang sariling katawan upang makipagtalik, at pagkaraan, siya ay nanganak at sinabing ito ay anak ni Juraij. Ang mga tao, samakatuwid, ay dumating sa kanya at siya ay inabuso. Si Juraij ay nagsagawa ng [Wudu’] paglilinis sa katawan at nag-alay ng [mataimtim na] pagdarasal, at pagkaraan ay nagtungo sa batang musmos at nagsabi: “O, batang musmos! Sino ang iyong ama?” Ang bata ay sumagot: “Ang pastol”. Nang marinig ito, ang mga tao ay nagsabi: “Ipagpapatayo ka namin [O Juraij] ng iyong tirahan [sa pagiging hermitanyo] na yari sa ginto,” nguni’t siya ay nagsabi: “Hindi, ipagpagawa na lamang ninyo ako ng isang yari sa luad [lupa].” [Ang ikatlo ay isang bayani ng isang kasunod na kuwento]: Ang isang babae mula sa mga anak ni Israel ay nagpapasuso ng kanyang anak nang ang isang makisig na lalaki ay dumaan sa harap niya. Siya ay nagsabi: “O, Allah! Gawin Mong katulad niya ang aking anak.” Sa pagkakataong iyon, ang batang musmos ay tumigil sa pagsuso at humarap sa makisig na lalaki at nagsabi: “O, Allah, huwag Mo po akong gawing katulad niya.” At pagkaraan, muling sumuso ang bata. Pagkaraan, may mga taong nagdaan na may dalang babaeng alipin at ang ina ng bata ay nagsabi: “O, Allah, huwag Mong gawin katulad nito [babaeng alipin] ang aking anak!” Sa gayon, ang bata ay muling tumigil sa pagsuso at nagsabi: “O, Allah! Gawin Mo akong katulad niya.” Nang sabihin ng ina sa anak kung bakit, ang bata ay sumagot, “Ang makisig na lalaki ay isang mapang-abusong tao samantalang itong babaing alipin ay pinaratangan ng pagnanakaw at pakikipagtalik.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 4, Hadith bilang 645]

Quranenc.com: Magsasalita siya sa mga tao habang nasa duyan pa at nasa kasapatang-gulang na, at [magiging] kabilang sa mga maayos.”  


47

قَالَتۡ رَبِّ أَنَّىٰ يَكُونُ لِي وَلَدٞ وَلَمۡ يَمۡسَسۡنِي بَشَرٞۖ قَالَ كَذَٰلِكِ ٱللَّهُ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ إِذَا قَضَىٰٓ أَمۡرٗا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ

ICDO: Sinabi ni Maryam, na nagugulat sa balita: Paano ako magkakaroon ng anak gayong wala naman akong asawa at hindi ako masamang babae? Sinabi sa kanya ng anghel: Ito ay mangyayari, hindi ito kataka-taka sa kapangyarihan ng Allah, na Siyang lumikha ng anuman na Kanyang nais mula sa wala. Kapag Siya ay nagpasiya na lumikha ng anumang bagay, sinasabi Niya lamang dito kun – maging, fa yakun – at ito ay magiging (maganap at ito ay kaagad na magaganap).

Salas/Taron: Siya [si Maria] ay nagsabi: “Aking Panginoon, paano po ako magkakaroon ng anak [na lalaki] gayong wala namang lalaking sumaling sa akin?” [Ang anghel ay] nagsabi: “[Kahit na] ganyan ang Allah, lumilikha ng anumang Kanyang nais. Kapag Kanyang itinakda ang isang pangyayari [o bagay], Kanyang sasabihin lamang dito: ‘Maging, kaya mangyayari nga.'”

Quranenc.com: Nagsabi siya: “O Panginoon ko, paanong magkakaroon ako ng isang anak samantalang walang nakasaling sa akin na isang lalaki?” Nagsabi ito: “Gayon si Allāh, lumilikha Siya ng anumang niloloob Niya. Kapag nagtadhana Siya ng isang bagay ay nagsasabi lamang Siya rito na mangyari at mangyayari.  


48

وَيُعَلِّمُهُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَ

ICDO: At tuturuan siya ng Allah na sumulat, at ng matuwid na pananalita at gawa; ituturo (rin) sa kanya ang Tawrah na ipinahayag kay Mousa at ganoon din ang Injeel na ipinahayag sa kanya (`Isa).

Salas/Taron: At Kanyang tuturuan siya [si Hesus] ng pagsusulat at ng karunungang [ukol sa katuruan ng mga propeta], at ng Torah at Ebanghelyo.

Quranenc.com: Magtuturo Siya rito ng Kasulatan, karunungan, Torah, at Ebanghelyo.  


49

وَرَسُولًا إِلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ أَنِّي قَدۡ جِئۡتُكُم بِـَٔايَةٖ مِّن رَّبِّكُمۡ أَنِّيٓ أَخۡلُقُ لَكُم مِّنَ ٱلطِّينِ كَهَيۡـَٔةِ ٱلطَّيۡرِ فَأَنفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيۡرَۢا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۖ وَأُبۡرِئُ ٱلۡأَكۡمَهَ وَٱلۡأَبۡرَصَ وَأُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۖ وَأُنَبِّئُكُم بِمَا تَأۡكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لَّكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ

ICDO: At gagawin siyang Sugo sa mga angkan ni Isra`il at sasabihin sa kanila: Ako ay dumating sa inyo na may dalang palatandaan mula sa Allah na inyong Rabb na Tagapaglikha, na nagpapatunay na ako ay Sugo mula sa Kanya. 

At ako ay maghuhugis mula sa luwad (‘clay’) ng kamukha ng ibon at (pagkatapos ay) hihingahan ko ito upang ito ay maging isang tunay na ibon sa kapahintulutan ng Allah.

Pagagalingin ko ang ipinanganak na bulag, at gayundin ang mga ketongin, at bubuhayin ko ang namatay sa kapahintulutan ng Allah. At sasabihin ko sa inyo kung ano ang inyong kakanin at kung ano ang inyong itatabing pagkain sa inyong mga tahanan.

Katotohanan, ito ay mga dakilang pangyayari na wala sa kakayahan ng sinumang tao kundi patunay lamang na ako ay Propeta ng Allah at Kanyang Sugo, kung kayo ay naniniwala sa katibayan ng Allah at sa Kanyang mga talata at sumasaksi sa Kanyang Kaisahan.

Salas/Taron: At [siya ay gagawing] isang sugo sa mga anak ni Israel [na nagsasabing]: ‘Katotohanan, ako ay naparito sa inyo na may dalang ayah [palatandaan, himala] mula sa inyong Panginoon, na ako ay gagawa para sa inyo mula sa luad [o putik] ng tila anyo ng isang ibon, at ito ay aking hihipan, at magiging ibon sa kapahintulutan ng Allah. At aking pagagalingin ang ipinanganak na bulag, at ang may ketong, at aking bubuhayin ang patay sa kapahintulutan ng Allah. At aking ipababatid sa inyo ang anumang inyong kinakain, at ang anumang inyong iniimbak [o itinatago] sa inyong mga pamamahay. Katotohanan, naririto ang isang ayah [himala] para sa inyo kung tunay nga na kayo ay mga naniniwala.’

Quranenc.com: [Gagawa Siya rito] bilang sugo sa mga anak ni Israel, [na magsasabi]: ‘Na ako ay nagdala nga sa inyo ng isang tanda mula sa Panginoon ninyo; na ako ay lilikha para sa inyo mula sa putik ng gaya ng anyo ng ibon, saka iihip rito, saka ito ay magiging isang ibon ayon sa pahintulot ni Allāh. Magpapagaling ako ng ipinanganak na bulag at ketungin. Magbibigay-buhay ako sa mga patay ayon sa pahintulot ni Allāh. Magbabalita ako sa inyo ng kinakain ninyo at iniimbak ninyo sa mga bahay ninyo. Tunay na sa gayon ay talagang may tanda ukol sa inyo kung kayo ay mga mananampalataya.


50

وَمُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيَّ مِنَ ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَلِأُحِلَّ لَكُم بَعۡضَ ٱلَّذِي حُرِّمَ عَلَيۡكُمۡۚ وَجِئۡتُكُم بِـَٔايَةٖ مِّن رَّبِّكُمۡ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

ICDO: Ako ay naparito sa inyo, na magpapatotoo sa kung ano ang nilalaman ng Tawrah at ipahihintulot sa inyo sa pamamagitan ng kapahayagan mula sa Allah ang ilan na ipinagbawal sa inyo ng Allah upang luwagan kayo bilang Awa mula sa Allah.

At dala-dala ko (rin) sa inyo ang mga palatandaan mula sa inyong Rabb na Tagapaglikha bilang patunay na ang aking mga sinasabi sa inyo ay totoo; na kung kaya, katakutan ninyo ang Allah, at huwag ninyong labagin ang Kanyang ipinag-utos, at sumunod kayo sa akin sa anumang ipinapahayag ko sa inyo mula sa Allah. 

Salas/Taron: At [ako ay naparito] na magpapatunay sa anumang nauna sa akin, ang Torah [o batas] at upang pahintulutan para sa inyo ang ilan sa anumang dati ay ipinagbawal sa inyo. At ako ay naparito sa inyo na may dalang ayah [himala] mula sa inyong Panginoon. Kaya, matakot kayo sa Allah at sumunod sa akin.

Quranenc.com: [Dumating ako] bilang tagapatotoo sa nauna sa akin na Torah at upang magpahintulot ako para sa inyo ng ilan sa ipinagbawal sa inyo. Nagdala ako sa inyo ng isang tanda mula sa Panginoon ninyo kaya mangilag kayong magkasala kay Allāh at tumalima kayo sa akin.  


51

إِنَّ ٱللَّهَ رَبِّي وَرَبُّكُمۡ فَٱعۡبُدُوهُۚ هَٰذَا صِرَٰطٞ مُّسۡتَقِيمٞ

ICDO: Katiyakan, ang Allah ay Bukod-Tangi na aking Rabb at inyong Rabb na Tagapaglikha, na ako ay nanghihikayat sa inyo tungo sa Kanya; na kung kaya, sambahin ninyo Siya. Dahil ako at kayo ay pareho sa pagkaalipin at pagpapakumbaba sa Kanya. Ito ang Matuwid na Landas.

Salas/Taron: Katotohanan, ang Allah ang aking Panginoon at inyong Panginoon, samakatuwid Siya ay inyong sambahin. Ito ang matuwid na landas.'”

Quranenc.com: Tunay na si Allāh ay Panginoon ko at Panginoon ninyo kaya sumamba kayo sa Kanya. Ito ay landasing tuwid.'”  


52

۞فَلَمَّآ أَحَسَّ عِيسَىٰ مِنۡهُمُ ٱلۡكُفۡرَ قَالَ مَنۡ أَنصَارِيٓ إِلَى ٱللَّهِۖ قَالَ ٱلۡحَوَارِيُّونَ نَحۡنُ أَنصَارُ ٱللَّهِ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَٱشۡهَدۡ بِأَنَّا مُسۡلِمُونَ

ICDO: Noong mabatid ni `isa (Hesus) ang kanilang di-pagtanggap, nanawagan siya sa kanyang tunay na mga tagasunod, at sinabi: Sino ang sasama sa akin para itaguyod ang Deen ng Allah? 

Sinabi ng kanyang mga Hawariyyun (mga piling-piling disipulo): Kami ang tagapagtaguyod ng Deen ng Allah at nanghihikayat patungo rito. Naniwala kami sa Allah at sumunod sa iyo; na kung kaya, tumestigo ka para sa amin na kami ay mga Muslim – taimtim at ganap na sumusuko sa Allah sa pamamagitan ng paniniwala sa Kanyang Kaisahan at pagsunod sa Kanya.

Salas/Taron: Nguni’t, nang mapag-alaman ni Hesus mula sa kanila ang kawalan ng paniniwala, siya ay nagsabi [sa kanila]: “Sino kaya ang aking magiging tagapagtaguyod para sa [Landas ng] Allah?” Sila [ang mga disipulo] ay nagsabi: “Kami ang [iyong] mga tagapagtaguyod para sa [Landas ng] Allah; kami ay naniwala sa Allah, at ikaw [O Hesus] ay sumaksi na kami ay mga Muslim [na tumatalima sa Kanya].

Quranenc.com: Ngunit noong nakadama si Jesus mula sa kanila ng kawalang-pananampalataya ay nagsabi siya: “Sino ang mga tagaadya ko tungo kay Allāh?” Nagsabi ang mga disipulo: “Kami ay ang mga tagaadya ni Allāh; sumampalataya kami kay Allāh, at sumaksi ka na kami ay mga tagapasakop [kay Allāh].  


53

رَبَّنَآ ءَامَنَّا بِمَآ أَنزَلۡتَ وَٱتَّبَعۡنَا ٱلرَّسُولَ فَٱكۡتُبۡنَا مَعَ ٱلشَّـٰهِدِينَ

ICDO: O Allah na aming Rabb na Tagapaglikha! Pinaniwalaan namin ang anuman na iyong ipinahayag na Injeel, at sinunod namin ang Iyong Sugo na si `isa (Hesus); na kung kaya, ibilang Mo kami sa mga sumaksi sa Kaisahan Mo at sa pagkasugo ng lahat ng Iyong mga Propeta. Sila ang sambayanan ni Propeta Muhammad (ﷺ) na sumasaksi sa lahat ng mga Sugo, na naipahayag nila ang mensahe sa kani-kanilang mga sambayanan.

Salas/Taron: Aming Panginoon, kami ay naniwala sa anumang ipinahayag Mo, at kami ay sumunod sa Sugo [kay Hesus]; kaya kami ay Iyong italang kasama ng mga sumaksi [sa katotohanan].”

Quranenc.com: Panginoon namin, sumampalataya kami sa pinababa Mo at sumunod kami sa sugo kaya isulat Mo kami kasama sa mga tagasaksi.”  


54

وَمَكَرُواْ وَمَكَرَ ٱللَّهُۖ وَٱللَّهُ خَيۡرُ ٱلۡمَٰكِرِينَ

ICDO: At nagpakana ang mga walang pananampalataya mula sa angkan ni Isra`il sa pamamagitan ng pagpili ng mga tao na papatay kay `isa nang pataksil; na kung kaya, ginawa ng Allah na maging kamukha ni `isa ang taong nagturo (o nagkanulo) sa kanya; at siya ang nahuli nila, pinatay at ipinako, sa pag-aakala na siya ay si `isa. Tinumbasan ng Allah ang kanilang mga pakana nang higit pa kaysa roon. Ang talatang ito ang patunay na ang Makr (pantumbas sa masamang gawain) ay kabilang sa katangian ng Allah na naaayon sa Kanyang Kadakilaan at Kaganapan, dahil ang Kanyang Makr ay karapat-dapat at para tapatan ang mga pakana ng mga masasama.

Salas/Taron: At sila [mga di-naniniwala] ay nagbalak [na patayin si Hesus] at ang Allah ay nagbalak din [laban sa kanila]. At ang Allah ay higit na mahusay [sa lahat] ng mga nagbabalak.

Quranenc.com: Nanlansi sila at nanlansi si Allāh, ngunit Si Allāh ay ang pinakamabuti sa mga tagalansi.  


55

إِذۡ قَالَ ٱللَّهُ يَٰعِيسَىٰٓ إِنِّي مُتَوَفِّيكَ وَرَافِعُكَ إِلَيَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَجَاعِلُ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوكَ فَوۡقَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِۖ ثُمَّ إِلَيَّ مَرۡجِعُكُمۡ فَأَحۡكُمُ بَيۡنَكُمۡ فِيمَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ

ICDO: Ang ginawang Makr ng Allah laban sa kanila noong sinabi ng Allah kay `isa na: Kukunin kita mula sa kalupaan nang walang anumang masamang mangyayari sa iyo, at iaangat kita papunta sa Akin kasama ang iyong buong katawan at kaluluwa. At ililigtas kita mula sa mga di-naniwala sa iyo.

At gagawin ang mga yaong sumunod sa iyo, at sa anuman na iyong dinala mula sa Allah na Deen (batas o pamamaraan ng pamumuhay), at sa ipinahayag na magandang balita hinggil sa pagdating ni Muhammad (ﷺ) na sila ay naniwala kay Muhammad (ﷺ) pagkatapos siyang isugo ng Allah at nanatili sila sa batas na yaon — na sila ay mangingibabaw sa sinumang hindi naniwala sa iyong pagiging Propeta (O `isa) hanggang sa Araw ng Muling Pagkabuhay. Pagkatapos, sa Araw ng Pagbabayad, kayong lahat ay magbabalik sa Akin, upang linawin ang hindi ninyo pinagkaunawaan sa isat- isa hinggil kay `Isa.

Salas/Taron: [Banggitin] nang sabihin ng Allah: “O Hesus,(20) katiyakan na ikaw ay Aking kukunin at ikaw ay itataas sa Akin at ikaw ay Aking lilinisin mula sa [maling paratang ng] mga di-naniniwala. At Aking gagawin yaong mga sumusunod sa iyo [sa pagtalima sa Akin] na nahihigitan yaong mga di-naniniwala hanggang sa Araw ng Pagkabuhay na Muli. Pagkaraan, kayo ay muling magbabalik sa Akin, at Ako ay maghahatol sa inyong pagitan hinggil dito sa anumang inyong ipinagkaiba.”

(20) Isinalaysay ni Abu Hurayrah: “Ang Sugo ng Allah ay nagsabi: “Sa pamamagitan Niya na Siyang may tangan ng aking kaluluwa, katiyakan na si Hesus, anak ni Maria ay papanaog sa inyo [mga Muslim] at huhusgahan ang tao nang makatarungan sa pamamagitan ng batas ng Qur’an [bilang makatarungang pinuno]; babakliin niya ang mga krus at papatayin ang mga baboy at aalisin niya ang Jizya [ito ay isang buwis na ipinapataw sa mga di-muslim na hindi yumakap sa Islam at pinanatili ang kanilang relihiyon]. Sa panahong iyon, ang pananalapi ay magiging sagana upang ang lahat ay hindi tumanggap nito at ang isang Sujud [pagpapatirapa] sa Allah [sa pagdarasal] ay higit na mahalaga kaysa sa buong mundo at sa anumang laman nito.”

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagsabi si Allāh: “O Jesus, tunay na Ako ay hahango sa iyo, mag-aangat sa iyo tungo sa Akin, magdadalisay sa iyo laban sa mga tumangging sumampalataya, at gagawa sa mga sumunod sa iyo na higit sa mga tumangging sumampalataya hanggang sa Araw ng Pagbangon. Pagkatapos ay sa Akin ang panunumbalikan ninyo, saka hahatol Ako sa pagitan ninyo sa anumang dati kayo hinggil doon ay nagkakaiba-iba.  


56

فَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَأُعَذِّبُهُمۡ عَذَابٗا شَدِيدٗا فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِ وَمَا لَهُم مِّن نَّـٰصِرِينَ

ICDO: Subalit ang sinumang hindi naniwala kay `isa Al-Masih mula sa mga Hudyo at saka yaong mga nagmalabis mula sa mga Kristiyano, parurusahan Ko sila ng matinding kaparusahan dito sa mundo sa pamamagitan ng pagpatay o pagkawala ng kayamanan at kaharian; at sa Kabilang-Buhay ay mananatili sila sa Impiyernong-Apoy at wala silang sinuman na maaaring maging tagapagtaguyod upang sila ay tulungan at iahon mula sa kaparusahan ng Allah.

Salas/Taron: Kaya, yaong mga di-naniniwala, sila ay Aking parurusahan ng isang matinding parusa sa mundong ito at sa kabilang buhay, at sa kanila ay walang [sinumang maaaring maging] tagapagtangkilik [o ng makatutulong].

Quranenc.com: Ngunit tungkol sa mga tumangging sumampalataya, pagdurusahin Ko sila ng isang pagdurusang matindi sa Mundo at Kabilang-buhay, at walang ukol sa kanila na anumang mga tagaadya.”


57

وَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ فَيُوَفِّيهِمۡ أُجُورَهُمۡۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلظَّـٰلِمِينَ

ICDO: At ang sinumang naniwala sa Allah, sa lahat ng mga Sugo at gumawa ng mabubuting gawa; ipagkakaloob sa kanila ng Allah ang gantimpala sa kanilang mga gawain, ganap at walang pagkukulang. At ang Allah ay hindi nagmamahal sa mga gumagawa ng masama, gumagawa ng pagtatambal o pagsamba ng iba bukod sa Allah (Shirk) at Kufr (pagtanggi).

Salas/Taron: At yaong mga naniwala at gumawa ng mga gawaing matuwid, sa kanila ay Kanyang igagawad nang lubusan ang kanilang mga gantimpala. At hindi minamahal ng Allah ang mga mapaggawa ng kamalian.

Quranenc.com: Tungkol sa mga sumampalataya at gumawa ng mga maayos, lulubusin Niya sa kanila ang mga pabuya sa kanila. Si Allāh ay hindi umiibig sa mga tagalabag sa katarungan.  


58

ذَٰلِكَ نَتۡلُوهُ عَلَيۡكَ مِنَ ٱلۡأٓيَٰتِ وَٱلذِّكۡرِ ٱلۡحَكِيمِ

ICDO: Ito ang Aming kuwento sa iyo hinggil kay `isa (Hesus) bilang malinaw na palatandaan na ang iyong mensahe ay totoo; ganoon din ang Dakilang Quran, na siyang pamantayan sa pagitan ng katotohanan at kamalian; at walang pag-aalinlangan ang anuman na nasa loob nito.

Salas/Taron: Iyan ay Aming binigkas sa iyo [O Muhammad] mula sa [Aming] mga ayaat [talata ng Qur’an] at sa matalinong paalala [o mensahe ng nito].

Quranenc.com: Iyon ay binibigkas Namin sa iyo mula sa mga tanda at mga paalaalang marunong.  


59

إِنَّ مَثَلَ عِيسَىٰ عِندَ ٱللَّهِ كَمَثَلِ ءَادَمَۖ خَلَقَهُۥ مِن تُرَابٖ ثُمَّ قَالَ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ

ICDO: Katiyakan, ang paglikha ng Allah kay `isa na walang ama ay katulad ng paglikha ng Allah kay Adam na walang ama at ina. Dahil siya ay nilikha Niya mula sa alabok, pagkatapos sinabi sa kanya na maging tao at ito ay naging (o naganap). Na kung kaya, ang pag-angkin na siya ay Ilah (diyos na dapat sambahin o sinasamba), dahil sa siya ay nilikha na walang ama ay mali at kasinungalingan na pag-aangkin, sapagkat si Adam ay walang ama at ina; subalit, ang lahat ay nagkasundo na siya ay alipin din lamang na katulad ng ibang mga alipin ng Allah.

Salas/Taron: Katotohanan, ang kahalintulad ni Hesus sa [pagkalikha sa kanya ng] Allah ay tulad ni Adan. Siya ay Kanyang nilikha mula sa alabok pagkaraan [ang Allah] ay nagsabi sa kanya: “Maging, kaya nangyari nga.”

Quranenc.com: Tunay na ang paghahalintulad kay Jesus sa ganang kay Allāh ay gaya ng paghahalintulad kay Adan; lumikha Siya rito mula sa alabok, pagkatapos ay nagsabi Siya rito: “Mangyari,” at nangyari ito.  


60

ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَلَا تَكُن مِّنَ ٱلۡمُمۡتَرِينَ

ICDO: Ang anumang dumating sa iyo, O Muhammad (ﷺ) mula sa iyong Rabb na Tagapaglikha, ang siyang katotohanan na walang pag-aalinlangan hinggil kay `isa; na kung kaya, panatilihin mo ang katiyakan sa iyong sarili, at sa kung anuman na iyong katayuan bilang pag-iwas sa mga pagsisinungaling; at huwag mong ibilang ang iyong sarili sa mga nag-aalinlangan. At ito ang pagpapatatag at pagpapanatag sa kalooban ni Propeta Muhammad (ﷺ).

Salas/Taron: Ang katotohanan ay nagmula sa iyong Panginoon, kaya huwag kang makibilang sa mga mapag-alinlangan [tungkol sa kapahayagang ito].

Quranenc.com: Ang katotohanan ay mula sa Panginoon mo kaya huwag kang maging kabilang sa mga nag-aalangan.  


61

فَمَنۡ حَآجَّكَ فِيهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡعِلۡمِ فَقُلۡ تَعَالَوۡاْ نَدۡعُ أَبۡنَآءَنَا وَأَبۡنَآءَكُمۡ وَنِسَآءَنَا وَنِسَآءَكُمۡ وَأَنفُسَنَا وَأَنفُسَكُمۡ ثُمَّ نَبۡتَهِلۡ فَنَجۡعَل لَّعۡنَتَ ٱللَّهِ عَلَى ٱلۡكَٰذِبِينَ

ICDO: Na kung kaya, sinuman ang makikipagtalo sa iyo, O Muhammad (ﷺ) hinggil kay `isa Al-Masih na anak ni Maryam, pagkatapos dumating sa iyo ang kaalaman hinggil kay `isa, sabihin mo sa kanila: Halina kayo at isama natin ang aming mga anak at inyong mga anak, ang aming mga kababaihan at ang inyong mga kababaihan, ang aming mga sarili at ang inyong mga sarili. Pagkatapos, manalangin tayo sa Allah nang taimtim na ibaba Niya ang Kanyang parusa at sumpa sa mga hindi nagsasabi ng katotohanan at nananatili sa kanilang pagtanggi.

Salas/Taron: Kaya, sinuman ang makipagtalo sa iyo tungkol dito [kay Hesus] pagkaraan ng [lahat ng] kaalaman na dumating sa iyo, sabihin: “Halina kayo, tawagin natin ang aming mga anak at inyong mga anak, ang aming mga kababaihan at inyong mga kababaihan, ang aming mga sarili at inyong mga sarili, at pagkatapos ay ating hilingin [nang buong katapatan] ang sumpa ng Allah sa mga nagsisinungaling [na kabilang sa atin].”

Quranenc.com: Kaya ang sinumang nangatwiran sa iyo hinggil sa kanya mula ng matapos na may dumating sa iyo na kaalaman ay magsabi ka: “Halikayo, tumawag tayo sa mga anak namin at mga anak ninyo, mga kababaihan namin at mga kababaihan ninyo, at mga sarili namin at mga sarili ninyo. Pagkatapos ay magsumamo tayo at maglagay tayo ng sumpa ni Allāh sa mga sinungaling.”  


62

إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡقَصَصُ ٱلۡحَقُّۚ وَمَا مِنۡ إِلَٰهٍ إِلَّا ٱللَّهُۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ

ICDO: Katiyakan, ang isinasalaysay Kong ito sa iyo na hinggil kay `isa ay walang pag-aalinlangan na makatotohanang kuwento. 

At La i-la-ha il-lal-lah – walang sinumang Ilah (Diyos na sinasamba) o bukod-tangi na may karapatan at karapat-dapat na sambahin kundi ang Allah na Nag-iisa. Katiyakan, ang Allah, Siya ay Al-`Azeez – ang Kataas-Taasan at Punong-Puno ng Karangalan na Ganap na Makapangyarihan sa Kanyang Kaharian, na Al-Hakeem – ang Ganap na Maalam sa Kanyang panukala at gawa.

Salas/Taron: Katotohanan, ito ang tunay na [nangyaring] salaysay [tungkol kay Hesus], at walang diyos maliban sa Allah. At katotohanan, ang Allah ang Siyang Ganap na Makapangyarihan, ang Tigib ng Karunungan.

Quranenc.com: Tunay na ito ay talagang ang kasaysayang totoo. Walang anumang diyos kundi si Allāh. Tunay na si Allāh ay talagang ang Makapangyarihan, ang Marunong.  


63

فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِٱلۡمُفۡسِدِينَ

ICDO: At kapag sila ay tumalikod at tumanggi sa pagsunod at paniniwala sa iyo, ay sa kadahilanang sila ay masasama; at ang Allah ay `Aleem – Ganap na Nakababatid sa kanila at sila ay pagbabayarin para rito.

Salas/Taron: Subali’t kung sila ay magsitalikod, magkagayon, katotohanang nababatid ng Allah ang mga taong mapaggawa ng katiwalian.(21)

(21) Mufsidun – ito ang salitang Arabe na isinalin bilang mga taong mapaggawa ng katiwalian.

Quranenc.com: Kaya kung tumalikod sila, tunay na si Allāh ay Maalam sa mga tagapagtiwali.  


64

قُلۡ يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ تَعَالَوۡاْ إِلَىٰ كَلِمَةٖ سَوَآءِۭ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكُمۡ أَلَّا نَعۡبُدَ إِلَّا ٱللَّهَ وَلَا نُشۡرِكَ بِهِۦ شَيۡـٔٗا وَلَا يَتَّخِذَ بَعۡضُنَا بَعۡضًا أَرۡبَابٗا مِّن دُونِ ٱللَّهِۚ فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَقُولُواْ ٱشۡهَدُواْ بِأَنَّا مُسۡلِمُونَ

ICDO: Sabihin mo, O Muhammad (ﷺ) sa mga Ahlul Kitab – mga Hudyo at mga Kristiyano: Halina sa makatarungan at makatotohanang salita, at tayong lahat ay sumunod at manatili rito (sa makatarungan at makatotohanang salita na ito): ito ay ang pagturing natin sa pagiging bukod-tangi ng Allah sa pagsamba sa Kanya, na hindi tayo gagawa ng anumang pagtatambal sa Kanya, na tulad ng mga imahen, rebulto o hindi kaya ay krusipiho o anumang uri ng sinasamba bukod sa Kanya; at hindi tayo susunod sa ibang batas o kagustuhan ng sinuman sa atin maliban sa kautusan ng Allah.

At kapag sila ay tumanggi sa mabuting paghihikayat na ito. Sabihin ninyo – O kayong mga mananampalataya – sa kanila: Tumestigo kayo sa amin na kami ay mga Muslim na sumusuko sa aming Rabb na Tagapaglikha bilang alipin at taimtim na pagsamba namin sa Kanya. At ang paghihikayat na ito tungo sa pagkakaisa, na ang ganitong pamamaraan ng paghihikayat ay hindi lamang para sa mga Hudyo at mga Kristiyano, kundi pati na rin sa ibang relihiyon na nasa labas ng Islam.

Salas/Taron: Sabihin: “O Angkan ng Kasulatan [mga Hudyo at Kristiyano]: Halina kayo sa isang salitang makatwiran sa pagitan namin at sa pagitan ninyo, na wala tayong dapat sambahin maliban sa Allah, at huwag tayong magtambal ng anupaman sa Kanya, at huwag nating ituring ang ilan sa atin bilang mga panginoon bukod sa Allah. Subali’t kung sila man ay magsitalikod, magkagayon, inyong sabihin sa kanila: “Kayo ay saksi na kami ay mga Muslim [na tumatalima sa Allah].”

Quranenc.com: Sabihin mo: “O mga May Kasulatan, halikayo sa isang salitang magkatulad sa pagitan namin at ninyo: na hindi tayo sasamba kundi kay Allāh, hindi tayo magtatambal sa Kanya ng anuman, at hindi gagawa ang iba sa atin sa iba bilang mga panginoon bukod pa kay Allāh.” Ngunit kung tumalikod sila ay sabihin ninyo: “Sumaksi kayo na kami ay mga Muslim.”  


65

يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لِمَ تُحَآجُّونَ فِيٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَمَآ أُنزِلَتِ ٱلتَّوۡرَىٰةُ وَٱلۡإِنجِيلُ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِهِۦٓۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ

ICDO: O kayo na mga Ahlul Kitab – mga Hudyo at mga Kristiyano: Paano kayong nakikipagtalo (hinggil kay Ibrahim na inaangkin ng bawat grupo sa inyo na si Ibrahim ay kasama sa inyong deen (o relihiyon), gayong hindi ipinahayag ang Tawrah at Injeel kundi pagkatapos na niya? Hindi ba ninyo naiintindihan na mali ang inyong sinasabi na si Ibrahim ay Hudyo o Kristiyano, at alam ninyo na ang mga Hudyo at mga Kristiyano ay saka lamang lumitaw pagkamatay ni Ibrahim, na umabot pa muna nang matagal na panahon?

Salas/Taron: O Angkan ng Kasulatan [Hudyo at Kristiyano], bakit kayo nagtatalu-talo tungkol kay Abraham, samantalang ang Torah [Batas] at ang Ebanghelyo ay hindi ipinahayag malibang pagkaraan [ng panahon] niya. Hindi ba kayo, kung gayon, nakauunawa?

Quranenc.com: O mga May Kasulatan, bakit kayo nakikipagkatwiran hinggil kay Abraham samantalang hindi pinababa ang Torah at ang Ebanghelyo malibang noong matapos niya? Kaya hindi ba kayo nakapag-uunawa?  


66

هَـٰٓأَنتُمۡ هَـٰٓؤُلَآءِ حَٰجَجۡتُمۡ فِيمَا لَكُم بِهِۦ عِلۡمٞ فَلِمَ تُحَآجُّونَ فِيمَا لَيۡسَ لَكُم بِهِۦ عِلۡمٞۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ

ICDO: Nariyan na naman kayo, O kayo na nakipagtalo sa Sugo ng Allah na si Propeta Muhammad (ﷺ), hinggil sa mga kaalaman ninyo sa inyong relihiyon, na pinaniniwalaan ninyo na ito ay totoo ayon sa inyong mga Aklat; kung gayon, bakit kayo nakikipagtalo sa mga bagay na wala kayong kaalaman hinggil kay Ibrahim? Gayong ang Allah ay Ganap na Nakaaalam ng mga bagay na lihim subalit kayo ay walang kaalam-alam.

Salas/Taron: Naririto kayo – kayong mga nakipagtalo tungkol sa anuman na kayo ay may [ilang] kaalaman [ang Torah], kaya bakit kayo nakikipagtalo, kung gayon, sa anuman na wala kayong kaalaman tungkol [sa katayuan ni Abraham]? At ang Allah ay lubos na nakaaalam samantalang kayo ay hindi nakaaalam.

Quranenc.com: Kayo itong nakikipagkatwiran hinggil sa mayroon kayo ritong kaalaman kaya bakit kayo nakikipagkatwiran hinggil sa wala kayo ritong kaalaman? Si Allāh ay nakaaalam at kayo ay hindi nakaaalam.  


67

مَا كَانَ إِبۡرَٰهِيمُ يَهُودِيّٗا وَلَا نَصۡرَانِيّٗا وَلَٰكِن كَانَ حَنِيفٗا مُّسۡلِمٗا وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ

ICDO: Kailanman, si Ibrahim ay hindi isang Hudyo ni Kristiyano, at hindi lumitaw ang Judaismo at Kristiyanismo, kundi pagkawala na niya, na umabot pa muna nang napakatagal na panahon. Bagkus siya (Ibrahim) ay tunay na sumusunod sa kagustuhan ng Allah, at ganap na sumusuko sa Kanyang Rabb na Tagapaglikha bilang Muslim at hindi siya kabilang sa mga sumasamba ng iba bukod sa Allah.

Salas/Taron: Si Abraham ay hindi isang Hudyo o isang Kristiyano. Bagkus, siya ay isang Muslim na Hanifah [tuwirang sumasamba sa Allah] at siya ay hindi kabilang sa mga mushrik [mga nagtatambal sa Allah].

Quranenc.com: Hindi nangyaring si Abraham ay isang Hudyo ni isang Kristiyano, subalit siya noon ay isang makatotoong Muslim at hindi siya naging kabilang sa mga tagatambal [kay Allāh].  


68

إِنَّ أَوۡلَى ٱلنَّاسِ بِإِبۡرَٰهِيمَ لَلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُ وَهَٰذَا ٱلنَّبِيُّ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۗ وَٱللَّهُ وَلِيُّ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

ICDO: Katiyakan, ang taong may karapatan kay Ibrahim at sila ang kabilang sa kanya, ay yaong mga naniwala sa kanya, naniwala sa kanyang mensahe at sumunod sa kanyang Deen; na ito ay si Propeta Muhammad (ﷺ) at yaong mga naniwala sa kanya.

At ang Allah ay Siyang Walee – Tagapangalaga ng mga naniwala sa Kanya, na mga sumusunod sa Kanyang batas. 

Salas/Taron: Katotohanan, mula sa sangkatauhan, ang nakahihigit sa karapatan kay Abraham ay yaong mga sumunod sa kanya at itong Propeta [si Muhammad] at yaong mga naniwala [sa kanyang mensahe]. At ang Allah ay Wali(22) [ang Tagapangalaga] ng mga naniniwala.

(22) Wali o Awliya’ – ang Wali o Awliya’ ay kabaligtaran ng salitang ‘Adu [kaaway]. Ito ay hinango sa salitang Walaa na nangangahulugang ‘humayong lumapit.’ Bawa’t Propeta ay may isang Wali mula sa mga propeta. Ang aking wali na kabilang sa kanila ay ang aking amang si Ibrahim, ang matalik na kaibigan ng aking Panginoon, ang Kataas-taasan, ang Dakila. [Sinabi ni Ibn Mas’ud mula sa Tafsir ni Ibn Kathir, vol. 1]

Quranenc.com: Tunay na ang pinakamalapit sa mga tao kay Abraham ay talagang ang mga sumunod sa kanya, ang Propetang ito, at ang mga sumampalataya. Si Allāh ay ang Katangkilik ng mga mananampalataya.  


69

وَدَّت طَّآئِفَةٞ مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ لَوۡ يُضِلُّونَكُمۡ وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّآ أَنفُسَهُمۡ وَمَا يَشۡعُرُونَ

ICDO: Hinahangad ng isang grupo mula sa mga Hudyo at mga Kristiyano, na sana ay mailigaw nila kayong mga Muslim at mailayo sa Islam; subalit wala silang inililigaw kundi ang kanila lamang mga sarili at ang kanilang mga tagasunod, gayong hindi nila ito nararamdaman at hindi nila ito nababatid.

Salas/Taron: Ang isang pangkat mula sa Angkan ng Kasulatan [ng mga Hudyo at Kristiyano] ay nagnanais na kayo ay kanilang mailigaw [mula sa matuwid na landas]. Subali’t sila ay walang maililigaw maliban sa kanilang mga sarili, at [ito ay] hindi nila namamalayan.

Quranenc.com: Naibigan ng isang pangkat kabilang sa mga May Kasulatan na kung sana ay nagpapaligaw sila sa inyo, ngunit hindi sila nagpapaligaw kundi sa mga sarili nila ngunit hindi sila nakararamdam.  


70

يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لِمَ تَكۡفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَأَنتُمۡ تَشۡهَدُونَ

ICDO: O kayong mga nagtatangan ng Tawrah (Torah) at Injeel (Ebanghelyo), bakit ninyo tinatanggihan ang mga talata ng Allah na Kanyang ipinahayag sa Kanyang mga Sugo na nasa inyong Aklat, gayong naroroon (sa inyong kasulatan) na si Muhammad (ﷺ) ay isang Sugo na inyong (inaabangan o hinihintay); at ang anuman na kanyang dinala sa inyo, ito ay pawang katotohanan at tumetestigo naman kayo? Subalit tinatanggihan naman ninyo siya.

Salas/Taron: O Angkan ng Kasulatan [mga Hudyo at Kristiyano], bakit hindi kayo naniniwala sa mga ayaat [o kapahayagan] ng Allah samantalang kayo ay sumasaksi [sa katotohanan ng mga ito]?

Quranenc.com: O mga May Kasulatan, bakit kayo tumatangging sumampalataya sa mga tanda ni Allāh samantalang kayo ay nakasasaksi.  


71

يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لِمَ تَلۡبِسُونَ ٱلۡحَقَّ بِٱلۡبَٰطِلِ وَتَكۡتُمُونَ ٱلۡحَقَّ وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

ICDO: O kayo na mga nagtatangan ng Tawrah at Injeel, bakit ninyo pinaghalo ang katotohanan sa kamalian na nasa inyong mga Aklat, sa pamamagitan ng pagbabago na inyong ginawa at sa pagsusulat ng inyong mga kamay ng kasinungalingan; at itinatago ninyo ang anumang nakasaad doon hinggil sa katangian ni Propeta Muhammad (ﷺ), at ang kanyang Deen, – na ito ay katotohanan; at batid ninyo ang bagay na ito?

Salas/Taron: O Angkan ng Kasulatan [mga Hudyo at Kristiyano], bakit ninyo hinahaluan ang katotohanan ng kabulaanan. At inyong itinatago ang katotohanan samantalang [ito ay] inyong nalalaman?

Quranenc.com: O mga May Kasulatan, bakit kayo naglalahok sa katotohanan ng kabulaanan at nagtatago kayo ng katotohanan samantalang kayo ay nakaaalam?


72

وَقَالَت طَّآئِفَةٞ مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ ءَامِنُواْ بِٱلَّذِيٓ أُنزِلَ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَجۡهَ ٱلنَّهَارِ وَٱكۡفُرُوٓاْ ءَاخِرَهُۥ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ

ICDO: At sinabi ng isang grupo ng Ahlul Kitab na mga Hudyo: Paniwalaan ninyo ang anuman na ipinahayag sa mga naniwala, sa simula (umpisa) ng araw at labagin ninyo ito sa dulo ng araw (hapon), nang sa gayon, ay magkaroon sila ng pagdududa sa kanilang Deen, hanggang sa ito ay iwanan nila.

Salas/Taron: At ang isang pangkat mula sa Angkan ng Kasulatan ay nagsasabi [sa isa’t isa]: “Maniwala kayo sa anumang ipinahayag sa mga Muslim [mga naniniwala] sa simula ng maghapon at ito ay inyong itakwil sa huli [sa pagsapit ng hapon], upang sakali sila ay magsibalik [at talikdan ang kanilang relihiyon – ang Islam],

Quranenc.com: Nagsabi ang isang pangkat kabilang sa mga May Kasulatan: “Sumampalataya kayo sa pinababa sa mga sumampalataya sa simula ng maghapon at tumanggi kayong sumampalataya sa katapusan niyon, nang sa gayon sila ay manunumbalik [sa dati].  


73

وَلَا تُؤۡمِنُوٓاْ إِلَّا لِمَن تَبِعَ دِينَكُمۡ قُلۡ إِنَّ ٱلۡهُدَىٰ هُدَى ٱللَّهِ أَن يُؤۡتَىٰٓ أَحَدٞ مِّثۡلَ مَآ أُوتِيتُمۡ أَوۡ يُحَآجُّوكُمۡ عِندَ رَبِّكُمۡۗ قُلۡ إِنَّ ٱلۡفَضۡلَ بِيَدِ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۗ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ

ICDO: At huwag kayong maniwala maliban lamang sa kung sino ang sumunod sa inyong deen (relihiyon) at naging Hudyo. Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Katiyakan, ang patnubay at ang gabay ay ang patnubay at gabay lamang ng Allah sa tunay na paniniwala. 

At sinabi nila (na mga Hudyo): Huwag ninyong ituro sa mga Muslim ang anumang kaalaman na mayroon kayo, na ito ay matutunan nila mula sa inyo dahil magiging kapantay ninyo sila sa kaalaman o makahihigit pa sila sa inyo, o hindi kaya ay gagamitin nila itong katibayan sa inyong Rabb na Tagapaglikha upang kayo ay magapi nila.

Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Katiyakan, ang lahat ng kagandahang-loob, pangingibabaw at ang lahat ng bagay ay nasa Kamay ng Allah at nasa Kanyang Pangangasiwa; at ito ay ipinagkakaloob Niya sa sinuman na Kanyang nais, na naniwala sa Kanya at sa Kanyang Sugo.

At ang Allah ay Walang-Hanggan at Ganap ang Kanyang kaalaman, saklaw ng Kanyang kaalaman at ng Kanyang biyaya ang lahat ng Kanyang nilikha; at ganoon din sa sinuman na karapat-dapat ng Kanyang kagandahang-loob at biyaya.

Salas/Taron: At [sila ay nagsabi sa isa’t isa] huwag kayong maniwala [o magtiwala] maliban sa sinumang sumusunod sa inyong relihiyon.” Sabihin: “Katotohanan, ang [tunay na] patnubay ay ang patnubay ng Allah.” [Nguni’t, sila ay nagsabi] [Huwag ninyong] ipagkaloob kaninuman [ang inyong kaalaman] upang sila ay huwag na di-matulad [sa kaalaman na] ipinagkaloob sa inyo o kaya sila ay makikipagtalo [laban] sa inyo [sa pamamagitan nito] sa harap ng inyong Panginoon? Sabihin: “Katotohanan, ang [lahat ng] biyaya ay nasa Kamay ng Allah. Kanyang ipinagkakaloob ito sa sinumang Kanyang nais. At saklaw ng Allah [ang lahat], Maalam.”

Quranenc.com: Huwag kayong maniwala maliban sa sinumang sumunod sa relihiyon ninyo.” Sabihin mo: “Tunay na ang patnubay ay ang patnubay ni Allāh. [May pangamba ba] na magbigay sa isa ng tulad ng ibinigay sa inyo o makikipagkatwiran sila sa inyo sa piling ng Panginoon ninyo?” Sabihin mo: “Tunay na ang kabutihang-loob ay nasa kamay ni Allāh; nagbibigay Siya nito sa sinumang niloloob Niya. Si Allāh ay Malawak, Maalam.”  


74

يَخۡتَصُّ بِرَحۡمَتِهِۦ مَن يَشَآءُۗ وَٱللَّهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ

ICDO: Katiyakan na ang Allah, pumipili Siya mula sa Kanyang mga nilikha ng sinuman na Kanyang nais sa pagiging Propeta at patnubay tungo sa ganap na batas. At ang Allah ay Nagmamay-ari ng mga dakilang kagandahang-loob.

Salas/Taron: Kanyang pinipili para sa Kanyang habag ang sinumang Kanyang nais. At ang Allah ang Siyang may tangan ng dakilang biyaya.

Quranenc.com: Nagtatangi Siya sa awa Niya sa sinumang niloloob Niya. Si Allāh ay may kagandahang-loob na sukdulan.


75

۞وَمِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ مَنۡ إِن تَأۡمَنۡهُ بِقِنطَارٖ يُؤَدِّهِۦٓ إِلَيۡكَ وَمِنۡهُم مَّنۡ إِن تَأۡمَنۡهُ بِدِينَارٖ لَّا يُؤَدِّهِۦٓ إِلَيۡكَ إِلَّا مَا دُمۡتَ عَلَيۡهِ قَآئِمٗاۗ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَالُواْ لَيۡسَ عَلَيۡنَا فِي ٱلۡأُمِّيِّـۧنَ سَبِيلٞ وَيَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ

ICDO: At mayroon sa mga Ahlul Kitab na mga Hudyo, na kapag pinagkatiwalaan mo ng maraming kayamanan, ito ay kanilang ibabalik sa iyo nang walang pandaraya. At mayroon naman sa kanila na kapag pinagkatiwalaan mo ng isang dinar (ginto) ay halos ayaw na niya itong ibalik pa sa iyo. Maliban na lamang, kung magsisikap ka ng lahat ng paraan na bawiin ito sa kanya. 

Ang dahilan nito ay mayroon silang maling paniniwala na nagtutulak sa kanila na gumawa nito, na sila (raw) ay mayroong karapatan na ipagkanulo at kunin ang mga kayamanan ng Arabo na wala silang karapatan at sinasabi nila na: Wala tayong kasalanan kung kinain o pinakialaman natin ang kayamanan nila, dahil ang Allah, ipinahintulot Niya ito para sa atin, gayong sa katotohanan, ito ay pagsisinungaling laban sa Allah, ito ay binibigkas ng kanilang mga dila kahit alam nila na sila ay nagsisinungaling.

Salas/Taron: At kabilang sa Angkan ng Kasulatan [ng mga Hudyo at Kristiyano] ay ang isa na kapag iyong pinagkatiwalaan ng Qintar [o isang malaking halaga ng yaman] ito ay kanyang ibabalik sa iyo. At kabilang din sa kanila ay ang isa na kapag iyong pinagkatiwalaan ng isang dinar [o ng isang  maliit na halaga] ito ay hindi niya ibabalik sa iyo maliban lamang kung siya ay patuloy mong sisingilin, iyan ay dahil sa kanilang sinasabi [o maling paniniwala na]: “Walang nakaatang na pananagutan sa amin hinggil sa mga taong mangmang.” At sila ay nagsasabi ng kasinungalingan laban sa Allah samantalang [ito ay] kanilang nalalaman.

Quranenc.com: Kabilang sa mga May Kasulatan ang kung magtitiwala ka sa kanya ng isang bunton [na salapi] ay magsasauli siya nito sa iyo. Kabilang sa kanila ang kung magtitiwala ka sa kanya ng isang dīnār ay hindi siya magsasauli nito sa iyo malibang hindi ka tumigil sa kanya na naniningil. Iyon ay dahil sila ay nagsabi: “Wala sa aming kasalanan kaugnay sa mga iliterato.” Nagsasabi sila hinggil kay Allāh ng kasinungalingan samantalang sila ay nakaaalam.


76

بَلَىٰۚ مَنۡ أَوۡفَىٰ بِعَهۡدِهِۦ وَٱتَّقَىٰ فَإِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُتَّقِينَ

ICDO: Ang katotohanan ay hindi ang yaong inaangkin ng mga sinungaling, sapagkat ang tunay na natatakot sa Allah ay ang sinumang ginagampanan niya ang kanyang pangako sa Allah, tinutupad niya ang mga ito at pinangangalagaan ang ipinagkatiwala sa kanya; naniwala sa Allah at sa Kanyang mga Sugo, at sumunod sa gabay at batas Niya; at natakot sa Allah at isinasagawa niya ang ipinag-uutos at iniiwasan niya ang mga ipinagbabawal. At ang Allah ay Siyang nagmamahal sa mga Al-Muttaqin na umiiwas sa paglalagay ng katambal sa pagsamba sa Allah at sa mga kasalanan.

Salas/Taron: Bagkus, [ang katotohanan nito] sinuman ang tumutupad ng kanyang kasunduan at may takot [sa Allah], katotohanan, ang Allah ay nagmamahal sa mga natatakot [sa Kanya].

Quranenc.com: Bagkus ang sinumang tumupad sa tipan niya at nangilag magkasala sapagkat tunay na si Allāh ay umiibig sa mga tagapangilag magkasala.


77

إِنَّ ٱلَّذِينَ يَشۡتَرُونَ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ وَأَيۡمَٰنِهِمۡ ثَمَنٗا قَلِيلًا أُوْلَـٰٓئِكَ لَا خَلَٰقَ لَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ ٱللَّهُ وَلَا يَنظُرُ إِلَيۡهِمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ

ICDO: Katiyakan, yaong ipinagpalit nila ang kanilang pangako sa Allah at ang Kanyang katuruan na nasa kanilang mga Aklat na ipinahayag sa kanilang mga Propeta sa walang halagang makamundong bagay, sila ay walang bahagi na gantimpala sa Kabilang-Buhay; at hindi makikipag-usap sa kanila ang Allah, sa paraan na kanilang ikasisiya; at hindi titingin sa kanila ang Allah ng tingin ng pagkaawa sa Araw ng Muling Pagkabuhay; at hindi sila lilinisin mula sa dungis ng kasalanan at pagtanggi. At ang para sa kanila ay masidhing kaparusahan.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga ipinagbili ang kasunduan ng Allah at ang kanilang mga [sariling] panunumpa para sa maliit na halaga, sila ay walang [mabuting] bahagi sa kabilang buhay. At ang Allah ay hindi mangungusap sa kanila at hindi titingin sa kanila sa Araw ng Pagkabuhay na Muli. At sila ay hindi padadalisayin [mula sa kasalanan], at para sa kanila ay isang mahapding parusa.

Quranenc.com: Tunay na ang mga nagpapalit sa tipan kay Allāh at mga sinumpaan nila sa kaunting halaga, ang mga iyon ay walang bahagi ukol sa kanila sa Kabilang-buhay. Hindi makikipag-usap sa kanila si Allāh, hindi Siya titingin sa kanila sa Araw ng Pagbangon, at hindi Siya magdadalisay sa kanila. Ukol sa kanila ay isang pagdurusang masakit.


78

وَإِنَّ مِنۡهُمۡ لَفَرِيقٗا يَلۡوُۥنَ أَلۡسِنَتَهُم بِٱلۡكِتَٰبِ لِتَحۡسَبُوهُ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَمَا هُوَ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَيَقُولُونَ هُوَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ وَمَا هُوَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِۖ وَيَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ

ICDO: At katiyakan, mayroon sa mga Hudyo ang grupo na binabago nila ang salita sa pamamagitan ng paglalayo nito sa tamang kahulugan, at pinapalitan nila ang salita ng Allah upang malinlang nila ang iba, na (sinasabi nilang) ito ay salita na ipinahayag bilang Tawrah gayong hindi naman ito talaga nagmula sa Tawrah; at sinasabi nila na ito ay nagmula sa Allah na ipinahayag Niya sa Kanyang Propeta na si Mousa, subalit sa katotohanan, ito ay hindi talagang nagmula sa Allah. Ang dahilan ay ang paghahangad nila ng makamundong bagay; na kung kaya, sila ay nagsasalita ng mga kasinungalingan laban sa Allah, gayong alam nila na sila ay nagsisinungaling.

Salas/Taron: At katotohanan, kabilang sa kanila ay isang pangkat na binabago ang [kahulugan ng kapahayagan ng] Aklat sa pamamagitan ng [maling pagbigkas sa] kanilang mga dila upang inyong isipin na ito ay nagmula sa Aklat, subali’t ito ay hindi nagmula sa Aklat. At sila ay nagsasabing: “Ito ay nagmula sa Allah,” subali’t ito ay hindi nagmula sa Allah. At sila ay nagsasalita ng kasinungalingan laban sa Allah bagaman [ito ay] kanilang nalalaman.

Quranenc.com: Tunay na kabilang sa kanila ay talagang isang pangkat na pumipilipit ng mga dila nila sa [pagbigkas ng] kasulatan upang mag-akala kayong iyon ay mula sa Kasulatan samantalang iyon ay hindi bahagi ng Kasulatan, na nagsasabing iyon ay mula sa ganang kay Allāh samantalang iyon ay hindi mula sa ganang kay Allāh, at na nagsasabi laban kay Allāh ng kasinungalingan samantalang sila ay nakaaalam.


79

مَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُؤۡتِيَهُ ٱللَّهُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحُكۡمَ وَٱلنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُواْ عِبَادٗا لِّي مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلَٰكِن كُونُواْ رَبَّـٰنِيِّـۧنَ بِمَا كُنتُمۡ تُعَلِّمُونَ ٱلۡكِتَٰبَ وَبِمَا كُنتُمۡ تَدۡرُسُونَ

ICDO: Hindi maaari sa sinumang tao na magpapahayag ang Allah sa kanya ng isang Aklat, gagawin siyang hukom sa Kanyang mga nilikha at pipiliin siya bilang Propeta, pagkatapos ay sasabihin niya sa mga tao na sambahin ninyo ako bukod sa Allah, kundi bagkus ay kanyang sasabihin: Gawin ninyo ang inyong mga sarili na Rab-ba-ni-yin (na ang ibig sabihin ay maging maalam sa Relihiyon [Deen] at ipahayag nila sa iba kung anuman ang kanilang natutunan na rebelasyon mula sa Allah, at sa kung anuman na kanilang napag-aralan at naisaulo bilang kaalaman at panuntunan).

Salas/Taron: Hindi marapat para sa sinumang tao [o sinumang propeta] na ang Allah ay magbigay sa kanya ng kasulatan at ng karunungan at ng pagka-propeta, pagkaraan siya ay magsasabi sa tao na: “Kayo ay magpaalipin sa akin bukod sa Allah.” Nguni’t [sa halip siya ay nararapat na magsabing]: “Kayo ay maging matuwid na pantas ng Panginoon nang dahil sa anumang inyong itinuro sa Kasulatan at nang dahil sa anumang inyong pinag-aralan.”

Quranenc.com: Hindi naging ukol sa isang tao na magbigay rito si Allāh ng kasulatan, kapamahalaan, at pagkapropeta, pagkatapos ay magsabi ito sa mga tao: “Kayo ay maging mga mananamba para sa akin sa halip kay Allāh,” bagkus, “Kayo ay maging mga paham dahil kayo noon ay nagtuturo ng kasulatan at dahil kayo noon ay nag-aaral;”


80

وَلَا يَأۡمُرَكُمۡ أَن تَتَّخِذُواْ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةَ وَٱلنَّبِيِّـۧنَ أَرۡبَابًاۚ أَيَأۡمُرُكُم بِٱلۡكُفۡرِ بَعۡدَ إِذۡ أَنتُم مُّسۡلِمُونَ

ICDO: At hindi maaari sa sinuman sa kanila na ipag-uutos sa inyo, na gawin ang mga anghel at ang mga Propeta bilang mga Rabb na Tagapaglikha, na sasambahin ninyo bukod sa Allah. Matatanggap ba ito ng inyong mga kaisipan, O kayo na mga tao, na sila ay mag-uutos sa inyo ng paglabag sa Allah pagkatapos ninyong sumunod sa utos ng Allah?

Salas/Taron: At kayo ay hindi rin niya dapat pag-utusang magturing sa mga anghel at sa mga propeta bilang inyong mga Panginoon.(23) Dapat ba niyang ipag- utos sa inyo ang kawalan ng paniniwala pagkaraang kayo ay maging mga Muslim [na tumalima sa Allah]?

(23) Isinalaysay ni Omar: Narinig ko ang Sugo ng Allah na nagsabing: “Huwag kayong magmalabis sa pagpaparangal sa akin tulad ng parangal na ginawa ng mga Kristiyano sa anak ni Maria [kay Hesus], sapagka’t ako ay isang alipin lamang. Kaya, tawagin ninyo ako bilang alipin ng Allah at Kanyang Sugo.” [Sahih Al-Bukhari, vol. 4, Hadith Bilang 654]

Quranenc.com: ni mag-uutos ito sa inyo na gumawa kayo sa mga anghel at mga propeta bilang mga panginoon. Nag-uutos ba ito sa inyo ng kawalang-pananampalataya matapos noong kayo ay naging mga Muslim?


81

وَإِذۡ أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَٰقَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ لَمَآ ءَاتَيۡتُكُم مِّن كِتَٰبٖ وَحِكۡمَةٖ ثُمَّ جَآءَكُمۡ رَسُولٞ مُّصَدِّقٞ لِّمَا مَعَكُمۡ لَتُؤۡمِنُنَّ بِهِۦ وَلَتَنصُرُنَّهُۥۚ قَالَ ءَأَقۡرَرۡتُمۡ وَأَخَذۡتُمۡ عَلَىٰ ذَٰلِكُمۡ إِصۡرِيۖ قَالُوٓاْ أَقۡرَرۡنَاۚ قَالَ فَٱشۡهَدُواْ وَأَنَا۠ مَعَكُم مِّنَ ٱلشَّـٰهِدِينَ

ICDO: At alalahanin mo, O Muhammad (ﷺ) noong nagbigay ang Allah ng kasunduan sa mga Propeta: Na kapag pinagkalooban ko kayo ng Aklat at ng Karunungan, pagkatapos ay dumating sa inyo ang Sugo mula sa Akin na magpapatotoo sa anuman na pinanghahawakan ninyo; samakatuwid, maniwala kayo sa kanya at tulungan ninyo siya. [Ito ang kasunduan na ginawa ng Allah sa mga Sugo.] Kung gayon, sinabi ng Allah: Sumasang-ayon ba kayo rito at tinatanggap ninyo ang kasunduang ito? Sila ay nagsabi: Sumasang-ayon kami. Sinabi ng Allah: Kung gayon, magtestigo ang iba sa inyo sa iba, at kayo naman ay magtestigo sa inyong mga sambayanan hinggil sa kasunduang ito. At Ako naman ay kasama na tetestigo sa inyo (Propeta) at sa kanila (sambayanan). 

At dito, ang Allah ay gumawa ng kasunduan sa bawat Propeta na siya ay maniniwala kay Propeta Muhammad (ﷺ) at gumawa ng kasunduan sa mga tagasunod ng mga Propeta (para sa usaping ito).

Salas/Taron: At [inyong alalahanin, O Angkan ng Kasulatan] nang tanggapin ng Allah ang kasunduan ng mga propeta [na nagsasabing]: “Inyong tanggapin ang anumang Aking ipinagkaloob sa inyo mula sa Aklat at karunungan, at pagkaraan nito, may darating sa inyo na isang Sugo [si Muhammad] na magpapatunay sa anumang nasa inyo; [nararapat na] siya ay inyong paniwalaan at siya ay inyong tulungan.” Siya [ang Allah] ay nagsabi: “Kayo ba ay sumasang-ayon dito at tinatanggap ang Aking kasunduan?” Sila ay nagsabi: “Kami ay sumasang-ayon.” Siya ay nagsabi: “Magkagayon, kayo ay sumaksi; at Ako ay kabilang sa inyo bilang mga saksi.”

Quranenc.com: [Banggitin] noong gumawa si Allāh ng kasunduan sa mga propeta, [na nagsasaad]: “Talagang ang anumang ibinigay Ko sa inyo na kasulatan at karunungan, pagkatapos ay may dumating sa inyo na isang Sugo na tagapatotoo sa taglay ninyo, ay talagang sasampalataya nga kayo rito at talagang mag-aadya nga kayo rito.” Nagsabi Siya: “Kumilala ba kayo at tumanggap ba kayo kaugnay roon sa kasunduan sa Akin?” Nagsabi sila: “Kumilala kami.” Nagsabi Siya: “Kaya sumaksi kayo, at Ako ay kasama sa inyo kabilang sa mga tagasaksi.”


82

فَمَن تَوَلَّىٰ بَعۡدَ ذَٰلِكَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ

ICDO: At sinuman ang tumalikod sa panawagan ng Islam, pagkatapos ng pagkakapahayag at kasunduang ito na ginawa ng Allah sa kanyang mga Propeta – sila ang mga lumabas sa Relihiyon (Deen) ng Allah at sa pagsunod sa kanilang Rabb na Tagapaglikha.

Salas/Taron: Kaya, sinuman ang tumalikod pagkaraan niyan, sila yaong mga suwail [labis na palasuway sa kautusan ng Allah at ng Kanyang Sugo].

Quranenc.com: Kaya ang sinumang tumalikod matapos niyon, ang mga iyon ay ang mga suwail.


83

أَفَغَيۡرَ دِينِ ٱللَّهِ يَبۡغُونَ وَلَهُۥٓ أَسۡلَمَ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ طَوۡعٗا وَكَرۡهٗا وَإِلَيۡهِ يُرۡجَعُونَ

ICDO: Naghahangad ba ang mga yaong masasama at lumabag mula sa Ahlul Kitab ng iba bukod sa Relihiyon (Deen) ng Allah na Al-Islam, na Kanyang ipinadala kay Propeta Muhammad (ﷺ); gayong ang lahat ng mga nasa kalangitan at kalupaan ay kusang sumusuko at nagpapasailalim sa Allah – na katulad ng mga mananampalataya – at maging ang mga walang pananampalataya ay sumusuko (rin) kahit ayaw pa nila, sa oras ng kanilang kagipitan, samantalang hindi ito makapagbibigay ng pakinabang sa kanila, na katulad ng pagsuko sa Kanya ng lahat ng mga nilikha; at sa Kanya babalik ang lahat sa Araw ng Muling Pagkabuhay, at tutumbasan ang bawat isa ayon sa kanyang nagawa. At ito ang babala mula sa Allah sa Kanyang nilikha na huwag silang babalik sa Allah nang wala sila sa Deen ng Islam.

Salas/Taron: Sila ba ay naghahanap ng iba bukod sa relihiyon ng Allah, samantalang sa Kanya tumalima [at sumuko] ang [lahat ng] nasa mga kalangitan at nasa kalupaan, kusang-loob man o sapilitan, at sa Kanya, sila ay ibabalik?

Quranenc.com: Kaya sa iba sa relihiyon ni Allāh ba naghahangad sila samantalang sa Kanya nagpasakop ang sinumang nasa mga langit at lupa sa pagkukusang-loob at pagkasuklam, at sa Kanya sila panunumbalikin?


84

قُلۡ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ عَلَيۡنَا وَمَآ أُنزِلَ عَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ وَٱلۡأَسۡبَاطِ وَمَآ أُوتِيَ مُوسَىٰ وَعِيسَىٰ وَٱلنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمۡ لَا نُفَرِّقُ بَيۡنَ أَحَدٖ مِّنۡهُمۡ وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ

ICDO: Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Naniwala kami sa Allah, sinunod namin Siya, wala kaming Rabb na Tagapaglikha bukod sa Kanya at wala kaming sinasamba bukod sa Kanya; at naniwala kami sa ipinahayag Niya sa amin; at sa anumang ipinahayag Niya kay Ibrahim, at sa kanyang dalawang anak na sina Isma`il at Ishaq, at sa kanyang apo na si Ya`qub (Jacob, at sa anumang ipinahayag sa mga Al-Asbat* – na sila ang mga Propeta mula sa 12 Angkan ni Isra`il mula sa pamilya ni Ya`qub; at (sa Aklat) na ibinigay kina Mousa (Moises) at `isa (Hesus) na Tawrah at Injeel; at sa kung ano ang ipinahayag ng Allah sa Kanyang mga Propeta – ito ay pinaniniwalaan naming lahat, wala kaming pagtatangi sa sinuman sa kanila sa pagitan nilang lahat; at sa Allah na Nag-iisa at Bukod-Tangi, kami ay sumusuko at sumusunod bilang Muslim at tinanggap namin Siya bilang Rabb na Tagapaglikha at bilang Ilah o Diyos na sinasamba.

*Asbat o Al-Asbat: Sila ang mga Propetang ipinadala sa labindalawang Angkan ni Isra`il mula sa mga anak ni Yaqub (Jacob).

Salas/Taron: Sabihin: “Kami ay naniniwala sa Allah at sa anumang ibinaba [o ipinahayag] sa amin, at sa anumang ibinaba [o ipinahayag] kina Abraham, at Ismael, at Isaak, at Hakob at sa mga asbat [mga anak ni Israel, at sa anumang ipinagkaloob kina Moises, Hesus, at sa mga propetang nagmula sa kanilang Panginoon. Kami ay hindi nagbibigay ng pagtatangi sa pagitan ng bawa’t isa sa kanila. At kami ay mga Muslim [na sumuko at tumatalima] para sa Kanya.

Quranenc.com: Sabihin mo: “Sumampalataya kami kay Allāh, sa anumang pinababa sa amin, at sa anumang pinababa kina Abraham, Ismael, Isaac, Jacob, sa mga lipi, sa anumang ibinigay kina Moises at Jesus, at sa mga propeta mula sa Panginoon nila. Hindi kami nagtatangi-tangi sa isa sa kanila at kami sa Kanya ay mga tagapasakop.”  


85

وَمَن يَبۡتَغِ غَيۡرَ ٱلۡإِسۡلَٰمِ دِينٗا فَلَن يُقۡبَلَ مِنۡهُ وَهُوَ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ

ICDO: At sinuman ang maghahangad ng Deen maliban sa Deen na Al-Islam – na ito ay ang pagsuko sa Allah sa Kanyang Kaisahan, pagpapasailalim sa Kanya bilang pagsunod at pagkaalipin; at paniniwala sa Kanyang huling Sugo na si Muhammad (ﷺ) – pagsunod sa kanya, pagmamahal na lantaran o lihim – ang sinumang magnais ng iba maliban sa Deen Al-Islam ay hindi ito tatanggapin sa kanya at sa Kabilang-Buhay ay kabilang siya sa mga talunan, na sila ay walang mapapakinabangan na anuman sa kanilang mga sarili.

Salas/Taron: At sinumang humanap ng ibang relihiyon bukod sa Islam, ito ay hindi tatanggapin mula sa kanya, at sa kabilang buhay siya ay kabilang sa mga talunan [o nawalan].(24)

(24) Sinabi ng Sugo ng Allah, “Sumpa man sa Kanya na Siyang may tangan ng kaluluwa ni Muhammad, walang sinuman mula sa mga Hudyo at Kristiyano na nakarinig ng aking mensahe at pagkaraan ay namatay na hindi naniwala sa ipinadala sa akin ng Dakilang Allah maliban na sila ay maninirahan sa Apoy ng Impiyerno.” [Itinala ni Imam Muslim]

Quranenc.com: Ang sinumang naghahangad ng iba pa sa Islām bilang relihiyon ay hindi ito matatanggap mula sa kanya at siya sa Kabilang-buhay ay kabilang sa mga malulugi.


86

كَيۡفَ يَهۡدِي ٱللَّهُ قَوۡمٗا كَفَرُواْ بَعۡدَ إِيمَٰنِهِمۡ وَشَهِدُوٓاْ أَنَّ ٱلرَّسُولَ حَقّٞ وَجَآءَهُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُۚ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

ICDO: Paano gagabayan ng Allah sa paniniwala sa Kanya at sa Kanyang Sugo ang mga tao na tinanggihan ang pagiging Propeta ni Muhammad (ﷺ) pagkatapos nila itong paniwalaan; gayong sila ay sumaksi na si Muhammad (ﷺ) ay totoo at ang kanyang dala-dala ay katotohanan, dahil siya ang nagdala ng mga katibayan mula sa Allah at mga palatandaan na nagpapatotoo sa kanya? 

At ang Allah, hindi Niya gagabayan sa katotohanan at sa tama ang mga grupong masasama, na sila ay lumihis sa katotohanan patungo sa kamalian at pinili ang pagtanggi kaysa sa paniniwala.

Salas/Taron: Paano nga ba papatnubayan ng Allah ang mamamayang di-naniwala pagkaraan ng kanilang paniniwala [sa Kanya] at kanilang sinaksihan na ang Sugo [si Muhammad] ay totoo at ang mga malilinaw na katibayan ay dumating sa kanila? At ang Allah ay hindi nagpapatnubay sa mga taong mapaggawa ng kamalian.

Quranenc.com: Papaanong magpapatnubay si Allāh sa mga taong tumangging sumampalataya matapos ng pagsampalataya nila at sumaksi na ang Sugo ay totoo at dumating sa kanila ang mga malinaw na patunay? Si Allāh ay hindi nagpapatnubay sa mga taong tagalabag sa katarungan.


87

أُوْلَـٰٓئِكَ جَزَآؤُهُمۡ أَنَّ عَلَيۡهِمۡ لَعۡنَةَ ٱللَّهِ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةِ وَٱلنَّاسِ أَجۡمَعِينَ

ICDO: Sila ang sukdulang masasama, ang kabayaran para sa kanila ay ang sumpa ng Allah, ng mga anghel at lahat ng tao; dahil sa sila ay inilayo mula sa Awa ng Allah.

Salas/Taron: Sila yaong [mga tao na] ang kabayaran sa kanila ay ang sumpa ng Allah, at ng mga anghel at ng lahat ng sangkatauhan, na pinagsama-sama.

Quranenc.com: Ang mga iyon, ang ganti sa kanila ay na sa kanila ang sumpa ni Allāh, ng mga anghel, at ng mga tao nang sama-sama,


88

خَٰلِدِينَ فِيهَا لَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابُ وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ

ICDO: Mananatili sila sa Impiyerno at hindi aalisin sa kanila ang kaparusahan nang kahit na sandali para sila ay makapagpahinga, at hindi ito iaantala sa kanila kahit na anuman ang kanilang ikakatwiran.

Salas/Taron: [Sila ay] mamamalagi roon [sa Impiyerno] nang walang hanggan. Ang parusa ay hindi pagagaanin sa kanila at sila ay hindi palulugitanan.

Quranenc.com: bilang mga mananatili roon. Hindi pagagaanin sa kanila ang pagdurusa ni sila ay palulugitan,


89

إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ وَأَصۡلَحُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ

ICDO: Maliban sa yaong nanumbalik sa kanilang Rabb na Tagapaglikha nang makatotohanang pagsisisi, pagkatapos nilang tumanggi at naging masama. At itinuwid nila ang anuman na kanilang pagkakamali sa pamamagitan ng kanilang pagsisisi. Katiyakan, tatanggapin sila ng Allah, dahil Siya ay Ghafour – Ganap na Mapagpatawad sa pagkakasala ng Kanyang mga alipin, na Raheem – Napakamaawain at Ganap na Mapagmahal sa kanila.

Salas/Taron: Maliban yaong mga nagsisi [at nagbalik-loob] pagkaraan niyan [ng pagtalikod sa paniniwala] at kanilang itinuwid [ang kanilang mga sarili]. Sapagka’t katotohanan, ang Allah ay Mapagpatawad, Mahabagin.

Quranenc.com: maliban sa mga nagbalik-loob noon matapos niyon at nagpakaayos sapagkat tunay na si Allāh ay Mapagpatawad, Maawain.


90

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بَعۡدَ إِيمَٰنِهِمۡ ثُمَّ ٱزۡدَادُواْ كُفۡرٗا لَّن تُقۡبَلَ تَوۡبَتُهُمۡ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلضَّآلُّونَ

ICDO: Katiyakan, ang mga yaong hindi naniwala at tumanggi pagkatapos nilang maniwala at nagpatuloy sila sa kanilang pagtanggi hanggang sa dumating sa kanila ang kamatayan, hindi tatanggapin sa kanila ang pagsisisi sa oras ng kanilang pag-aagaw-buhay. At sila ang mga yaong naligaw ng landas at ipinagsawalang-bahala ang batas ng Allah.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga di-naniwala [at nagtakwil sa mensahe] pagkaraan ng kanilang paniniwala at pagkatapos ay kanilang dinaragdagan ang kawalan ng paniniwala, kailanma’y hindi tatanggapin ang kanilang [inaangking] pagsisisi, At sila yaong mga naligaw [ng landas].

Quranenc.com: Tunay na ang mga tumangging sumampalataya matapos ng pananampalataya nila, pagkatapos ay nadagdagan sila ng kawalang-pananampalataya, ay hindi tatanggapin ang pagbabalik-loob nila. Ang mga iyon ay ang mga naliligaw.


91

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَمَاتُواْ وَهُمۡ كُفَّارٞ فَلَن يُقۡبَلَ مِنۡ أَحَدِهِم مِّلۡءُ ٱلۡأَرۡضِ ذَهَبٗا وَلَوِ ٱفۡتَدَىٰ بِهِۦٓۗ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ وَمَا لَهُم مِّن نَّـٰصِرِينَ

ICDO: Katiyakan, yaong mga tumanggi sa pagiging Propeta ni Muhammad (ﷺ) at sila ay namatay sa pagtanggi sa Allah at sa Kanyang Sugo; kailanman ay hindi tatanggapin sa sinuman sa kanila sa Araw ng Muling Pagkabuhay, kahit na punuin pa niya ng ginto ang buong kalupaan upang tubusin ang kanyang sarili mula sa parusa ng Allah; at kahit na ito pa ay mangyari, hindi pa rin ito tatanggapin ng Allah sa kanya. Ang para sa kanila ay masidhing kaparusahan at walang sinuman ang makapagliligtas sa kanila mula sa kaparusahan ng Allah.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga di-naniwala at namatay habang sila ay walang paniniwala, kailanman ang [buong] kalupaan na puno ng ginto ay hindi tatanggapin mula sa isa sa kanila kung ito man ay kanyang ibibigay bilang pantubos [sa kanyang kaligtasan].(25) Para sa kanila ay isang mahapding parusa at para sa kanila ay walang makatutulong.

(25) Isinalaysay ni Anas bin Malik: Ang Sugo ng Allah ay lagi niyang sinasabi, “Ang isang di- naniwala ay tatanungin:” Kung ikaw ay mayroong ginto na mapupuno ang daigdig, nais mo bang ibigay ito bilang pantubos [o kapalit] [sa kaligtasan ng] iyong sarili [mula sa Apoy ng Impiyerno]? Siya ay sasagot, “Opo”. Kaya, ito ang sasabihin sa kanya, “Ikaw ay inaanyayahan sa isang bagay na higit na magaan kaysa rito [Huwag kang magbigay na pagsamba maliban sa Allah nguni’t ikaw ay tumanggi].” [Sahih Al-Bukhari vol. 8 Hadith Bilang 546]

Quranenc.com: Tunay na ang mga tumangging sumampalataya at namatay samantalang sila ay mga tagatangging sumampalataya ay hindi tatanggapin mula sa isa sa kanila ang kasukat ng Mundo na ginto at kahit pa man ipantubos niya ito. Ang mga iyon, ukol sa kanila ay isang pagdurusang masakit at walang ukol sa kanila na anumang mga tagaadya.  


92

لَن تَنَالُواْ ٱلۡبِرَّ حَتَّىٰ تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَۚ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيۡءٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٞ

ICDO: Kailanman ay hindi ninyo mararating ang Al-Jannah hanggang hindi ninyo ginagasta bilang kawanggawa ang anuman na inyong pinakamamahal. At ang anumang bagay na inyong ginasta kahit na gaano ito kaliit o karami, katiyakan nababatid ito ng Allah at ginagantihan Niya ang bawat gumagasta ayon sa kanyang nagawa.

Salas/Taron: Kailanman ay hindi ninyo makakamtan ang Birr [pagiging mabuti at matuwid na siyang daan tungo sa Paraiso] hanggang hindi kayo gumugol [sa Landas ng Allah] mula sa anumang inyong minamahal; at anuman ang inyong gugulin mula sa anumang bagay, katotohanan, ito ay lubos na nababatid ng Allah [at ito ay Kanyang gagantimpalaan].

Quranenc.com: Hindi kayo magtatamo ng pagpapakabuti hanggang sa gumugol kayo mula sa naiibigan ninyo. Ang ginugugol ninyo na anuman, tunay na si Allāh rito ay Maalam.


93

۞كُلُّ ٱلطَّعَامِ كَانَ حِلّٗا لِّبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ إِلَّا مَا حَرَّمَ إِسۡرَـٰٓءِيلُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦ مِن قَبۡلِ أَن تُنَزَّلَ ٱلتَّوۡرَىٰةُۚ قُلۡ فَأۡتُواْ بِٱلتَّوۡرَىٰةِ فَٱتۡلُوهَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

ICDO: Lahat ng malinis na pagkain ay ipinahintulot sa mga angkan ni Ya`qub maliban lamang sa ipinagbawal niya sa kanyang sarili dahil sa kanyang karamdaman, at ito ay bago ipinahayag ang Tawrah. Subalit noong ipinahayag na ang Tawrah, ay ipinagbawal na ng Allah sa kanila ang ilan na dating ipinahintulot sa kanila, dahil sa kanilang kasamaan at sa kanilang paglabag.

Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Dalhin ninyo rito ang Tawrah at bigkasin ninyo ang nasa loob nito kung kayo ay totoo sa inyong pag-aangkin, na ang Allah ay nagpahayag ayon dito ng pagbabawal ng anuman na ipinagbawal ni Ya`qub sa kanyang sarili, nang sa gayon ay matiyak ninyo na totoo ang anumang isinasaad sa Dakilang Quran — na ang Allah ay hindi nagbawal sa mga angkan ni Isra`il bago ipinahayag ang Tawrah maliban lamang sa kung ano ang ipinagbawal ni Ya`qub sa kanyang sarili.

Salas/Taron: Ang lahat ng pagkain ay ipinahintulot sa mga anak ni Israel, maliban sa anumang ipinagbawal ni Israel [i.e.Hakob] sa kanyang sarili bago ipinahayag ang Torah [ni Moises]. Sabihin mo [sa kanila O Muhammad]: “Magkagayon, inyong dalhin [o ipakita sa akin] ang Torah [Batas] at ito ay inyong bigkasin [sa akin], kung tunay nga na kayo ay makatotohanan.”

Quranenc.com: Ang lahat ng pagkain noon ay ipinahintulot para sa mga anak ni Israel maliban sa ipinagbawal ni Israel sa sarili nito noong bago ibinaba ang Torah. Sabihin mo: “Maglahad kayo ng Torah saka bumigkas kayo nito kung kayo ay mga tapat.”


94

فَمَنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ

ICDO: Na kung kaya, sinuman ang nagpasinungaling sa Allah pagkatapos niyang mabasa ang Tawrah at mapatunayan ang mga katotohanan, sila kung gayon ang mga sukdulang masasama na nagsasabi ng mga kasinungalingan laban sa Allah.

Salas/Taron: Kaya, sinuman ang naglubid ng kasinungalingan laban sa Allah pagkaraan niyan, magkagayon, sila yaong mga mapaggawa ng kamalian.

Quranenc.com: Kaya ang sinumang gumawa-gawa laban kay Allāh ng kasinungalingan mula ng matapos niyon, ang mga iyon ay ang mga tagalabag sa katarungan.


95

قُلۡ صَدَقَ ٱللَّهُۗ فَٱتَّبِعُواْ مِلَّةَ إِبۡرَٰهِيمَ حَنِيفٗاۖ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ

ICDO: Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Totoo ang Allah sa Kanyang sinasabi sa inyo at sa Kanyang mga batas; na samakatuwid, kung kayo ay totoong nagmamahal at nag-aangkin na kayo ay tagasunod ni Ibrahim, sundin ninyo ang kanyang Relihiyon (Deen) na itinalaga ng Allah na batas ayon sa ipinahayag ni Muhammad (ﷺ) dahil ito ang katotohanan, na walang pag-aalinlangan ang hinggil dito. Kailanman si Ibrahim ay hindi naging kabilang sa mga Mushrikin, bagkus siya ay naniwala sa Kaisahan ng Allah at Siya lamang ang kanyang sinamba.

Salas/Taron: Sabihin: “Ang Allah ay nagsabi ng katotohanan; kaya sumunod kayo sa relihiyon [o paniniwala] ni Abraham na Hanifah [sumasamba sa Allah lamang], at siya ay hindi kabilang sa mga mushrik.”

Quranenc.com: Sabihin mo: “Nagtotoo si Allāh kaya sundin ninyo ang kapaniwalaan ni Abraham bilang makatotoo at hindi siya noon kabilang sa mga tagatambal [kay Allāh].”


96

إِنَّ أَوَّلَ بَيۡتٖ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكٗا وَهُدٗى لِّلۡعَٰلَمِينَ

ICDO: Katiyakan, ang unang Tahanan na itinayo para sa pagsamba sa Allah sa kalupaan ay ang Baytullah Al-Haram na nasa Makkah. Ito ay mabiyayang Tahanan at dinodoble-doble rito ang mga gantimpala sa mga nagawang kabutihan. Dito (rin sa lugar na ito) bumababa ang mga Biyaya at Awa ng Allah, at sa pagharap dito sa tuwing magsa-Salah,* at sa pagtungo rito upang magsagawa ng Hajj at `Umrah; ay kabutihan at gabay sa lahat ng tao.

*Salah: Ang salitang Arabic na Salah (na isinalin sa wikang Filipino na Pagdarasal), sa literal na kahulugan nito ay panalangin o paghingi ng kahilingan. Ang Islamikong kahulugan nito ay ang pagsamba at pagluwalhati sa Allah sa pamamagitan ng partikular na mga salita at mga pagkilos, na nagsisimula sa pagsabi ng Takbir – Allahu Akbar (Ang Allah ang Pinakadakila) at nagtatapos sa pamamagitan ng pagsabi ng Taslim – na ito ay As-salamu `alaykum wa rahmatullahi wa barakatuh. (ang kapayapaan, habag at mga biyaya ng Allah ay sumainyo). Ang mga pagsa-Salah na ito ay para lamang sa Allah, na tanging ang Allah lamang ang Siyang may karapatan sa mga panalangin, na ang hangarin ay upang Luwalhatiin Siya. Ang lahat ng ating mga ginagawa ay para lamang sa Kanya: ang pag-aalay o pagsasakripisyo ay nararapat na gawin lamang para sa Pangalan ng Allah, ang kawanggawa na ginagawa natin ay para lamang sa kaluguran ng Allah, at ang pagpupunyagi o pakikipaglaban sa daan patungo sa Allah ay para lamang sa Deen ng Allah.

Salas/Taron: Katotohanan, ang unang bahay-dalanginan na itinatag para sa sangkatauhan ay ang nasa Bakkah [Makkah], pinagpala at isang patnubay para sa lahat ng mga nilikha.

Quranenc.com: Tunay na ang unang Bahay [sambahan] na itinalaga para sa mga tao ay talagang ang nasa Bakkah bilang pinagpala at patnubay para sa mga nilalang.


97

فِيهِ ءَايَٰتُۢ بَيِّنَٰتٞ مَّقَامُ إِبۡرَٰهِيمَۖ وَمَن دَخَلَهُۥ كَانَ ءَامِنٗاۗ وَلِلَّهِ عَلَى ٱلنَّاسِ حِجُّ ٱلۡبَيۡتِ مَنِ ٱسۡتَطَاعَ إِلَيۡهِ سَبِيلٗاۚ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ ٱلۡعَٰلَمِينَ

ICDO: Dito, sa tahanang ito, ang malinaw na mga palatandaan na ito ay itinayo ni Ibrahim. Dinakila at pinarangalan ng Allah, kabilang (din sa dinakila at pinarangalan ng Allah) ay ang Maqam ni Ibrahim. Na kung kaya, sinuman ang papasok sa lugar na ito ay iniligtas niya ang kanyang sarili at walang sinuman ang makapagpapahamak sa kanya. 

At ipinag-utos ng Allah sa sinumang may kakayahan sa mga tao mula sa iba’t ibang lugar na magtungo sa Tahanang ito, upang isagawa ang mga alituntunin ng Hajj. Kung sinuman ang tatanggi sa pag-uutos ng Hajj na ito, ay ituturing na walang pananampalataya, sapagkat ang Allah ay Ghanee – Ganap na Malaya mula sa lahat ng pangangailangan na hindi nangangailangan sa kanya (na tumanggi); at sa kanyang Hajj at sa kanyang gawa; at maging sa lahat ng Kanyang mga nilalang.

Salas/Taron: Dito [ay matatagpuan] ang mga malilinaw na ayaat [palatandaan – tulad ng] kinatayuan [maqam](24) ni Abraham. At sinumang pumasok dito ay kanyang makakamtan ang kaligtasan. At iniatang ng Allah para sa mga tao ang [tungkuling magsagawa ng] Hajj sa bahay-dalanginan [ang Ka’bah], sa sinumang may kakayahang maglakbay para rito. At sinuman ang di- naniwala [at walang pagpapahalaga rito], samakatuwid, katotohanan, ang Allah ay [Mayaman] walang pangangailangan mula sa [Kanyang] mga nilikha.

(24) Sinabi ng Allah na ang Ka’bah ang unang bahay dalanginan na itinalaga sa lahat ng sangkatauhan sa kanilang pagsagawa ng pagsamba at mga rituwal. Lumalakad sila sa palibot ng Ka’bah [sa tawaf], nananalangin sa paligid nito at nanatili rito sa kanilang i’tikaf. Sa pag-uutos ng Allah, ang Ka’bah ay itinayo sa Bakkah [Makkah] ni Abraham, na ang relihiyon ay inaangking sinusunod ng mga Hudyo at Kristiyano. Subali’t hindi sila nagsasagawa ng Hajj bagaman nagbigay ng anyaya si Abraham sa tao na pumarito upang gampanan ang Hajj. Ang ibang pangalan ng Makkah ay Bakkah, na nangangahulugan ng ‘nagdadala ng Buka’ [pag-iyak] sa mga pinunong mapaniil at mapagpalalo, nagiging mapagkumbaba kapag nagpunta rito. Gayundin, nangangahulugan na ang mga tao ay nagsisigawa ng Buka [pagpupulong] sa tabi nito. Ito ay tinatawag ding Al-Bayt Al-Atiq [ang Lumang Bahay], Al-Bayt Al-Haram [ang Sagradong Bahay], Al-Balad Al-Amin [ang Lungsod ng Kaligtasan] at Al-Ma’mun [Katiwasayan].

Quranenc.com: Dito ay may mga tandang malinaw [gaya ng] Pinagtayuan ni Abraham. Ang sinumang pumasok dito ay magiging matiwasay. Sa kay Allāh tungkulin ng mga tao ang pagsagawa ng ḥajj sa Bahay: ng sinumang nakayang [magkaroon] papunta roon ng isang daan. Ang sinumang tumangging sumasampalataya, tunay na si Allāh ay Walang-pangangailangan sa mga Nilalalang.


98

قُلۡ يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لِمَ تَكۡفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَٱللَّهُ شَهِيدٌ عَلَىٰ مَا تَعۡمَلُونَ

ICDO: Sabihin mo, O Muhammad (ﷺ) sa mga Ahlul Kitab – mga Hudyo at mga Kristiyano: Bakit ninyo tinatanggihan ang mga katibayan na nagmumula sa Allah, na nagpapatunay na ang Islam ay Deen ng Allah; at nilalabag ninyo ang mga katibayan at ang mga palatandaan na nasa inyong mga Aklat gayong ito ay batid (naman) ninyo? At ang Allah ay Shaheed – Saksi sa anuman na inyong ginagawa. Ito ay paghamon at pagbabanta sa kanila.

Salas/Taron: Sabihin: “O Angkan ng Kasulatan [mga Hudyo at Kristiyano], bakit kayo hindi naniniwala sa mga ayaat [kapahayagan] ng Allah samantalang ang Allah ay Saksi sa anumang inyong ginagawa?”

Quranenc.com: Sabihin mo: “O mga May Kasulatan, bakit kayo tumatangging sumampalataya sa mga tanda ni Allāh samantalang si Allāh ay Saksi sa anumang ginagawa ninyo.”


99

قُلۡ يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لِمَ تَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ مَنۡ ءَامَنَ تَبۡغُونَهَا عِوَجٗا وَأَنتُمۡ شُهَدَآءُۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ

ICDO: Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ), sa mga Hudyo at mga Kristiyano: Bakit ninyo pinagbabawalan sa Islam ang mga gustong yumakap nito, na naghahanap kayo ng paraan upang ibaluktot ang katuruan ng Islam; at iligaw ang mga tao sa Matuwid na Landas gayong batid ninyo na ang aking dala-dala ay katotohanan? At batid ng Allah ang lahat ng inyong mga ginagawa at walang pag-aalinlangan na kayo ay mananagot para rito.

Salas/Taron: Sabihin: “O Angkan ng Kasulatan [mga Hudyo at Kristiyano], bakit ninyo hinahadlangan sa Landas ng Allah [sa Islam] yaong mga naniwala, inyong hinahangad na ito ay gawing [tila] baluktot [upang ang mga naniniwala ay tumalikod mula rito] samantalang kayo [sa inyong mga sarili] ay saksi [sa katotohanan nito]. At walang hindi nababatid ang Allah sa anumang inyong ginagawa.”

Quranenc.com: Sabihin mo: “O mga May Kasulatan, bakit kayo sumasagabal sa landas ni Allāh sa sinumang sumampalataya, na naghahangad kayo rito ng kabaluktutan, samantalang kayo ay mga saksi. Si Allāh ay hindi nalilingat sa anumang ginagawa ninyo.”


100

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِن تُطِيعُواْ فَرِيقٗا مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ يَرُدُّوكُم بَعۡدَ إِيمَٰنِكُمۡ كَٰفِرِينَ

ICDO: O kayo na naniwala sa Allah at sa Kanyang Sugo! Kung kayo ay susunod sa grupo ng mga Hudyo at mga Kristiyano na pinagkalooban ng Allah ng Tawrah at Injeel, ililigaw nila kayo; at naglalagay sila ng mga bagay na pag-aalinlanganan ninyo ang inyong Deen, nang sa gayon ay bumalik kayo (sa kadiliman) at tumanggi sa katotohanan pagkatapos ninyong naniwala. Samakatuwid, huwag kayong magtiwala sa kanila hinggil sa inyong Deen, at huwag makinig sa kanilang kapaliwanagan at mga ‘idea’ (kuru-kuro) o pagpapayo.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, kung susundin ninyo ang isang pangkat mula sa mga pinagkalooban ng Kasulatan [mga Hudyo at Kristiyano], tunay na kayo ay kanilang ibabalik muli sa pagiging di-naniniwala pagkaraang kayo ay maniwala [sa Allah].

Quranenc.com: O mga sumampalataya, kung tatalima kayo sa isang pangkat kabilang sa mga binigyan ng kasulatan ay magpapanauli sila sa inyo, matapos ng pagsampalataya ninyo, sa pagiging mga tagatangging sumampalataya.


101

وَكَيۡفَ تَكۡفُرُونَ وَأَنتُمۡ تُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ وَفِيكُمۡ رَسُولُهُۥۗ وَمَن يَعۡتَصِم بِٱللَّهِ فَقَدۡ هُدِيَ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ

ICDO: At paano kayo hindi maniniwala sa Allah, O kayo na mga mananampalataya, gayong ang mga talata ng Dakilang Quran ay binibigkas sa inyo at nasa inyo ang Sugo ng Allah, na nagpaparating ng mensahe sa inyo? Kung kaya, ang sinumang magtitiwala sa Allah at ipamumuhay ang katuruan ng Quran at Sunnah, ay nasa kanya ang gabay sa Malinaw na Daan at Matuwid na Landas.

Salas/Taron: At paano nga bang kayo ay hindi maniniwala samantalang binibigkas [o binabasa] sa inyo ang mga ayaat [kapahayagan] ng Allah, at inyong kasama ang Kanyang Sugo [si Muhammad]? At sinumang tumangan nang mahigpit sa Allah(25) magkagayo’y tunay na siya ay napatnubayan tungo sa Matuwid na Landas.

(25) Tumangan nang mahigpit sa Allah ay nangangahulugang mahigpit na manindigan at sumunod sa mga kautusan ng Allah, at lubos na magtiwala sa Kanya.

Quranenc.com: Papaano kayong tumatangging sumampalataya samantalang kayo ay binibigkasan ng mga tanda ni Allāh at nasa inyo ang Sugo Niya? Ang sinumang nangungunyapit kay Allāh ay napatnubayan nga sa isang landasing tuwid.


102

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِۦ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسۡلِمُونَ

ICDO: O kayong naniwala sa Allah at sumunod sa Kanyang Sugo! Katakutan ninyo Siya sa tunay na kahulugan ng pagkatakot, sa pamamagitan ng pagsunod sa Kanya at di-paglabag, pagpapasalamat at di-pagtanggi, pag-alaala at di-pagkalimot; at patuloy na pananatili sa pamumuhay ng Islam, hanggang sa huling hibla ng inyong buhay upang makatagpo ninyo ang Allah sa ganitong kalagayan.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, matakot kayo sa Allah nang may tunay na pagkatakot sa Kanya, at huwag kayong mamatay maliban kayo ay [nasa kalagayan bilang] mga Muslim [na sumuko at tumalima sa Kanya].

Quranenc.com: O mga sumampalataya, mangilag kayong magkasala kay Allāh nang totoong pangingilag magkasala sa Kanya, at huwag nga kayong mamamatay malibang habang kayo ay mga Muslim.


103

وَٱعۡتَصِمُواْ بِحَبۡلِ ٱللَّهِ جَمِيعٗا وَلَا تَفَرَّقُواْۚ وَٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ كُنتُمۡ أَعۡدَآءٗ فَأَلَّفَ بَيۡنَ قُلُوبِكُمۡ فَأَصۡبَحۡتُم بِنِعۡمَتِهِۦٓ إِخۡوَٰنٗا وَكُنتُمۡ عَلَىٰ شَفَا حُفۡرَةٖ مِّنَ ٱلنَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنۡهَاۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ

ICDO: At hawakan ninyo nang mahigpit ang Aklat na mula sa inyong Rabb na Tagapaglikha (Allah), at ang patnubay ng inyong Propeta, at huwag kayong gumawa ng anumang bagay na magiging dahilan ng inyong pagkakahiwa-hiwalay. At alalahanin ninyo ang mga dakilang biyaya ng Allah na ipinagkaloob sa inyo: noong kayo ay bago pa sa Islam ay nagkakalaban-laban kayo at pagkatapos ay pinag-isa ng Allah ang inyong mga puso, sa pagmamahal sa Kanya at pagmamahal sa Kanyang Sugo. At itinanim Niya sa inyong mga puso ang pagmamahal sa isa’t isa. 

Samakatuwid, dahil sa Kanyang gabay ay nagmahalan kayo na (tulad ng) tunay na magkakapatid, at noon ay nasa bingit kayo ng Impiyerno at ginabayan kayo ng Allah sa Islam at iniligtas kayo sa Impiyerno. At kung paano ipinaliwanag sa inyo ng Allah ang Daan ng Tamang Pananampalataya ay ginawa rin Niya ang lahat ng bagay para sa ikabubuti ninyo bilang gabay sa inyo tungo sa Daan ng Patnubay at ito ang inyong tatahakin nang sa gayon ay hindi kayo maligaw.

Salas/Taron: At tumangan kayo nang mahigpit sa Lubid ng Allah nang magkakasama, at huwag kayong maghiwa-hiwalay. At inyong alalahanin ang pagpapala ng Allah sa inyo – nang kayo ay magkakaaway, Kanyang pinagbuklod ang inyong mga puso, at kayo ay naging magkakapatid [sa relihiyong Islam] nang dahil sa Kanyang pagpapala. At kayo [ay dating] nasa bingit ng hukay ng Apoy [sa Impiyerno], nguni’t kayo ay Kanyang iniligtas mula rito. Ganyan ginagawang malinaw ng Allah ang Kanyang mga ayaat [kapahayagan] sa inyo upang sakali kayo ay mapatnubayan.

Quranenc.com: Mangunyapit kayo sa lubid ni Allāh sa kalahatan at huwag kayong magkahati-hati. Umalaala kayo sa biyaya ni Allāh sa inyo yayamang kayo noon ay magkakaaway at nagbuklod Siya sa pagitan ng mga puso ninyo kaya kayo dahil sa biyaya Niya ay naging magkakapatid. Kayo noon ay nasa isang bingit ng isang hukay ng Apoy ngunit sumagip siya sa inyo mula roon. Gayon naglilinaw si Allāh para sa inyo ng mga tanda Niya nang sa gayon kayo ay mapapatnubayan.


104

وَلۡتَكُن مِّنكُمۡ أُمَّةٞ يَدۡعُونَ إِلَى ٱلۡخَيۡرِ وَيَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِۚ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ

ICDO: At magpalitaw kayo, O kayo na mga mananampalataya, mula sa inyo ng isang grupo, na nag-aakay tungo sa kabutihan at nag-uutos sa paggawa ng mabuti – at ito ay ang pag-aakay tungo sa Islam at sa Kanyang batas, at pagbabawal sa paggawa ng masama, na ito ay ang lahat ng labag sa katuruan ni Propeta Muhammad (ﷺ); samakatuwid, sila ay magtatagumpay ng mga Hardin sa Al-Jannah.

Salas/Taron: At hayaang magkaroon mula sa inyo ng isang [mabuti at huwarang] pamayanang mag-aanyaya [sa sangkatauhan] ng kabutihan, nag-uutos ng kabutihan(26) at nagbabawal ng kasamaan.(27) At sila yaong mga magtatagumpay.(28)

(26) Al-Ma’ruf – ito ang katagang Arabe para sa mga gawang kabutihang ipinag-utos ng Islam.

(27) Al-Munkar – ito ang katagang Arabe para sa mga gawang kasamaang ipinagbawal ng Islam.

(28) Naitala ni Imam Muslim na isinalaysay ni Abu Hurayrah na ang Sugo ng Allah ay nagsabi. “Sinuman sa inyo ang makakita ng kasamaan, hayaang iwasto niya ito ng kanyang kamay. Kung hindi niya ito kaya, hayaang iwasto niya ito sa pamamagitan ng kanyang dila. Kung hindi niya ito kaya, magkagayo’y hayaang iwasto niya ito sa pamamagitan ng kanyang puso, at ito ang pinakamahinang antas ng Eeman.” [Sahih Muslim 1:69-70]

Quranenc.com: Magkaroon kabilang sa inyo ng kalipunang nag-aanyaya sa mabuti, nag-uutos sa nakabubuti, at sumasaway sa nakasasama. Ang mga iyon ay ang mga matagumpay.


105

وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ تَفَرَّقُواْ وَٱخۡتَلَفُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُۚ وَأُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ

ICDO: At huwag ninyong gayahin, O kayong mga mananampalataya, ang mga Ahlul Kitab sa kanilang pag-aaway-away at hindi pagkakasundo hanggang sa sila ay nagkawatak-watak na mga grupo. At hindi sila nagkakasundo sa pundasyon o pinakaugat ng Relihiyon (Deen) pagkatapos naging malinaw sa kanila ang katotohanan. At sila ay karapat-dapat sa masidhing pagpaparusa. 

Salas/Taron: At huwag kayong maging tulad niyaong mga [pamayanang] nagkawatak-watak at nagkaiba-iba pagkaraan ng anumang dumating sa kanilang mga malilinaw na katibayan. At sila yaong magkakaroon ng malaking parusa.

Quranenc.com: Huwag kayong maging gaya ng mga nagkahati-hati at nagkaiba-iba noong matapos na dumating sa kanila ang mga malinaw na patunay. Ang mga iyon, ukol sa kanila ay isang pagdurusang sukdulan.


106

يَوۡمَ تَبۡيَضُّ وُجُوهٞ وَتَسۡوَدُّ وُجُوهٞۚ فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ٱسۡوَدَّتۡ وُجُوهُهُمۡ أَكَفَرۡتُم بَعۡدَ إِيمَٰنِكُمۡ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡفُرُونَ

ICDO: Sa Araw ng Muling Pagkabuhay, na kung saan, ang ilang mga mukha ay mapuputi at sila ay masasaya dahil sa kanilang paniniwala sa Allah at sa Kanyang Sugo at pagsunod sa Kanyang ipinag-utos, ang ilan naman ay mangingitim ang kanilang mga mukha at sila ay maghihinagpis mula sa kaparusahan ng kanilang di-paniniwala sa Kanyang Sugo at paglabag sa Kanyang kautusan. 

Ang mga yaong nangitim ang kanilang mukha, sasabihin sa kanila bilang paghamak: Tumanggi ba kayo pagkatapos ninyong maniwala at pinili ninyo ang pagtanggi kaysa paniniwala? Samakatuwid, lasapin ninyo ang inyong kaparusahan dahil sa inyong pagtanggi.

Salas/Taron: Sa Araw [ng Pagkabuhay na Muli], ang mga ibang mukha ay magiging maputi at ang mga ibang mukha ay magiging maitim. At yaong naging maiitim ang kanilang mga mukha [ito ang sasabihin sa kanila]: “Kayo ba ay nagtakwil pagkaraan ng inyong paniniwala? Magkagayon, inyong lasapin ang parusa nang dahil sa anumang inyong pagtakwil.”

Quranenc.com: Sa Araw na may mamumuting mga mukha at mangingitim na mga mukha. Kaya tungkol sa mangingitim ang mga mukha nila, [tatanungin sila]: “Tumanggi ba kayong sumampalataya matapos ng pagsampalataya ninyo? Kaya lasapin ninyo ang pagdurusa dahil kayo noon ay tumatangging sumampalataya.”


107

وَأَمَّا ٱلَّذِينَ ٱبۡيَضَّتۡ وُجُوهُهُمۡ فَفِي رَحۡمَةِ ٱللَّهِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

ICDO: At yaon (namang) namuti ang kanilang mga mukha at maaliwalas dahil sa kasiyahan at dahil sa natamo nila ang magandang balita, sila ay mga nasa Al-Jannah ng Allah at sa mga kasiyahan na naroroon, at sila ay mananatili roon na hindi na sila lalabas pa magpakailanman.

Salas/Taron: Subali’t yaong naging mapuputi ang kanilang mga mukha ay nasa habag ng Allah [sa Paraiso], at sila ay mamamalagi roon nang walang hanggan.

Quranenc.com: Tungkol naman sa mamumuti ang mga mukha nila, sa awa ni Allāh sila ay dito mga mananatili.


108

تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ نَتۡلُوهَا عَلَيۡكَ بِٱلۡحَقِّۗ وَمَا ٱللَّهُ يُرِيدُ ظُلۡمٗا لِّلۡعَٰلَمِينَ

ICDO: Ito ang mga talata ng Allah, ang Kanyang maliwanag na palatandaan. Aming binibigkas at ikinukuwento sa iyo, O Muhammad (ﷺ) nang makatotohanan at may katiyakan. 

At kailanman, ang Allah, hindi Niya dinadaya ang sinuman sa Kanyang mga nilikha at hindi Niya binabawasan ang anuman na kanilang ginawa, dahil Siya ay Makatarungang Tagapaghatol at hindi nandaraya.

Salas/Taron: Iyon ang mga ayaat [babala] ng Allah na Aming binibigkas sa iyo [O Muhammad] nang makatotohanan. At hindi hangad ng Allah ang kawalan ng katarungan sa lahat ng [Kanyang] mga nilikha.

Quranenc.com: Iyon ay ang mga tanda ni Allāh; binibigkas ang mga ito sa iyo sa katotohanan. Hindi si Allāh nagnanais ng paglabag sa katarungan para sa mga nilalang.


109

وَلِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ

ICDO: At pagmamay-ari ng Allah ang mga nasa kalangitan at kalupaan. Ito ay bukod-tanging pagmamay-ari Niya, nilikha at pinangangasiwaan; at ang lahat ng Kanyang mga nilikha ay sa Kanya lamang magbabalik at tutumbasan ang bawat isa ayon sa kanyang karapatan.

Salas/Taron: At sa Allah ang [pagmamay-ari ng] anumang nasa mga kalangitan at anumang nasa kalupaan. At sa Allah ibabalik ang lahat ng pangyayari.

Quranenc.com: Sa kay Allāh ang anumang nasa mga langit at ang anumang nasa lupa. Tungo kay Allāh panunumbalikin ang mga usapin.


110

كُنتُمۡ خَيۡرَ أُمَّةٍ أُخۡرِجَتۡ لِلنَّاسِ تَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَتَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَتُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِۗ وَلَوۡ ءَامَنَ أَهۡلُ ٱلۡكِتَٰبِ لَكَانَ خَيۡرٗا لَّهُمۚ مِّنۡهُمُ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَأَكۡثَرُهُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ

ICDO: Kayo, O sambayanan ni Muhammad (ﷺ), ang pinakamabuti sa lahat ng mga sambayanan, at higit na kapaki-pakinabang sa mga tao dahil sa ipinag-uutos ninyo ang kabutihan — ang lahat ng ipinag-utos ng Allah at ng Kanyang Sugo. At nagbabawal ng masama – ang lahat ng ipinagbawal ng Allah at ng Kanyang Sugo. At naniniwala kayo sa Allah ng tunay na paniniwala na pinatutunayan ng inyong mga gawa. 

Na samakatuwid, kung naniwala (lamang) ang mga Ahlul Kitab – ang mga Hudyo at mga Kristiyano kay Muhammad (ﷺ) at sa kanyang dala-dalang katuruan mula sa Allah na katulad ng inyong ginawang paniniwala, ito ay higit na makabubuti para sa kanila rito sa daigdig at sa Kabilang-Buhay.

Subalit mayroon sa kanila ang naniwala sa mensahe ni Muhammad (ﷺ) at sumunod (sa mensaheng) ito ngunit sila ay kakaunti (lamang). At ang nakararami sa kanila ay lumabag sa Deen ng Allah at hindi sumunod sa Kanya.

Salas/Taron: Kayo ang pinakamabuting pamayanan na lumitaw [bilang halimbawa] para sa sangkatauhan; [sapagka’t] inyong ipinag-uutos ang kabutihan at ipinagbabawal ang kasamaan, at kayo ay naniniwala sa Allah. At kung ang mga Angkan ng Kasulatan [mga Hudyo at Kristiyano] ay naniwala lamang, ito ay higit sanang makabubuti para sa kanila. Kabilang sa kanila ay mga [tapat na] naniniwala, nguni’t karamihan sa kanila ay mga suwail.

Quranenc.com: Kayo ay pinakamabuting kalipunang pinalabas para sa mga tao. Nag-uutos kayo ng nakabubuti, sumasaway kayo ng nakasasama, at sumasampalataya kayo kay Allāh. Kung sakaling sumampalataya ang mga May Kasulatan, talagang iyon sana ay pinakamabuti para sa kanila. Kabilang sa kanila ang mga mananampalataya at ang higit na marami sa kanila ay ang mga suwail.


111

لَن يَضُرُّوكُمۡ إِلَّآ أَذٗىۖ وَإِن يُقَٰتِلُوكُمۡ يُوَلُّوكُمُ ٱلۡأَدۡبَارَ ثُمَّ لَا يُنصَرُونَ

ICDO: Ang mga Fasiqun (sukdulang masasama) ng Ahlul Kitab ay hindi makagagawa ng kapahamakan sa inyo maliban na lamang sa mga nakaiinis sa pandinig na mga salitang Shirk (pagtatambal o pagsamba ng iba), Kufr (pagtanggi) at iba pa; at kapag sila ay nakipaglaban sa inyo ay matatalo sila, sila ay aatras, pagkatapos ay wala silang magiging kaagapay laban sa inyo sa anumang pagkakataon.

Salas/Taron: Kailanman, sila ay walang magagawang pinsala sa inyo maliban sa [mga ilang] pangyayamot. At kung sila man ay makipaglaban sa inyo, kanilang ipakikita sa inyo ang kanilang mga likuran [sila ay magsisitalikod] at pagkaraan, sila ay hindi matutulungan.

Quranenc.com: Hindi sila makapipinsala sa inyo maliban ng isang pananakit. Kung kakalaban sila sa inyo ay maghaharap sila sa inyo ng mga likod [nila], pagkatapos ay hindi sila iaadya.


112

ضُرِبَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلذِّلَّةُ أَيۡنَ مَا ثُقِفُوٓاْ إِلَّا بِحَبۡلٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَحَبۡلٖ مِّنَ ٱلنَّاسِ وَبَآءُو بِغَضَبٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَضُرِبَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلۡمَسۡكَنَةُۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَانُواْ يَكۡفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَيَقۡتُلُونَ ٱلۡأَنۢبِيَآءَ بِغَيۡرِ حَقّٖۚ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَواْ وَّكَانُواْ يَعۡتَدُونَ

ICDO: Ginawa ng Allah na itadhana, na bahagi na nila ang pagkatalo at pagkahamak. At hindi na ito mawawala pa sa mga Hudyo at sila ay mananatiling aba (hamak) kahit saan man sila naroroon. Maliban na lamang sa ilalim ng pangako ng Allah at sa pangako mula sa mga tao na pangangalagaan sila at ang kanilang mga kayamanan. Na ito ay ang pakikipagkasundo nila sa mga Muslim, na sila ay magpapasailalim sa batas ng Islam (dimma). Subalit pagkatapos nito ay babalik pa rin sila sa sumpa ng Allah na karapat-dapat sa kanila, dahil itinalaga na sa kanila ang pagkahamak at pagkasumpa; na kung kaya, wala kang makikitang Hudyo na hindi palaging takot at nangangamba mula sa mga naniniwala sa Allah; ito ang itinalaga sa kanila ng Allah dahil sa kanilang paglabag sa kagustuhan ng Allah, at paglampas sa Kanyang hangganang itinakda, at pagpatay nila sa mga Propeta bilang sukdulang kasamaan at paghihimagsik; at ang nagpalakas ng loob sa kanila upang gawin ang ganitong bagay ay ang kanilang pagsasagawa ng mga kasamaan at paglabag sa batas ng Allah.

Salas/Taron: Sila ay isinadlak sa kawalang-dangal [ng Allah] saanman sila maabutan, maliban sa isang lubid [o kasunduan] mula sa Allah at lubid [o kasunduan] mula sa mga tao [mga Muslim]; at kanilang isinuong [o natamo] ang poot mula sa Allah, at sila ay isinadlak sa karukhaan. Iyan ay sa dahilang sila ay hindi naniwala sa mga ayaat [o kapahayagan] ng Allah, at kanilang pinagpapatay ang mga propeta nang walang katarungan. Iyan ay sa dahilan [din na] sila ay sumuway [sa Allah], at lagi nang mapanlabag.

Quranenc.com: Itinatak sa kanila ang kaabahan saanman sila nasumpungan malibang nasa isang kasunduan mula kay Allāh at isang kasunduan mula sa mga tao. Bumalik sila na may galit mula kay Allāh at itinatak sa kanila ang karukhaan. Iyon ay dahil sila noon ay tumatangging sumampalataya sa mga tanda ni Allāh at pumapatay sa mga propeta nang walang karapatan. Iyon ay dahil sumuway sila at sila noon ay lumalabag.


113

۞لَيۡسُواْ سَوَآءٗۗ مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ أُمَّةٞ قَآئِمَةٞ يَتۡلُونَ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ ءَانَآءَ ٱلَّيۡلِ وَهُمۡ يَسۡجُدُونَ

ICDO: Ang mga Ahlul Kitab ay hindi magkakaparehas, mayroon sa kanila ang grupo na nanatili sa kagustuhan (batas) ng Allah, naniwala sa Kanyang Sugo na si Muhammad (ﷺ) at sila ay gumigising sa gabi sa kanilang pagsa-Salah, binibigkas ang mga talata ng Dakilang Quran, humaharap at nakikipag-ugnayan sa Allah sa kanilang pagsa-Salah.

Salas/Taron: Sila ay hindi [lahat] magkakatulad. Kabilang sa Angkan ng Kasulatan ay isang pamayanan na naninindigan [sa pagsunod], sila ay bumibigkas ng ayaat [kapahayagan] ng Allah sa mga oras ng gabi, at sila ay nagpapatirapa [sa pagdarasal].

Quranenc.com: Hindi sila magkapantay; kabilang sa mga May Kasulatan ay kalipunang matuwid. Bumibigkas sila ng mga talata ni Allāh sa mga bahagi ng gabi habang sila ay nagpapatirapa.


114

يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَيَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَيُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ

ICDO: Naniniwala sila sa Allah at sa Kabilang-Buhay, nag-uutos sila ng lahat ng kabutihan at nagbabawal sila ng lahat ng kasamaan, at minamadali nila ang pagsasagawa ng mga kabutihan, at sila ay kabilang sa mga mabubuting alipin ng Allah.

Salas/Taron: Sila ay naniniwala sa Allah at sa Huling Araw, at kanilang ipinag-uutos ang gawang kabutihan at kanilang ipinagbabawal ang gawang kasamaan. At sila ay maagap sa paggawa ng mga kabutihan, at sila yaong kabilang sa [hanay ng] mga matutuwid.

Quranenc.com: Sumasampalataya sila kay Allāh at sa Huling Araw, nag-uutos sila ng nakabubuti, sumasaway sila ng nakasasama, at nagmamabilis sila sa mga kabutihan. Ang mga iyon ay kabilang sa mga maayos.


115

وَمَا يَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَلَن يُكۡفَرُوهُۗ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلۡمُتَّقِينَ

ICDO: At ang anumang gawa mula sa mga mabubuting gawa, marami man ito o kakaunti, na ginagawa ng grupo ng mga mananampalataya; kailanman ay hindi ito babalewalain ng Allah, bagkus sila ay pasasalamatan at gagantimpalaan para rito. At ang Allah ay `Aleem – Ganap na Nakaaalam sa mga natatakot sa Kanya at gumagawa ng mga kabutihan, at lumalayo sa mga ipinagbabawal sa paghahangad ng Kanyang pagmamahal at ng Kanyang gantimpala.

Salas/Taron: At anumang kabutihang kanilang ginagawa, kailanman ay hindi ito aalisin mula sa kanila [bagkus, ito ay gagantimpalaan para sa kanila]. At ang Allah ay Ganap na Nababatid ang mga natatakot [sa Kanya].

Quranenc.com: Ang anumang ginagawa nilang kabutihan ay hindi sila tatanggihan dito. Si Allāh ay Maalam sa mga tagapangilag magkasala.


116

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَن تُغۡنِيَ عَنۡهُمۡ أَمۡوَٰلُهُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُهُم مِّنَ ٱللَّهِ شَيۡـٔٗاۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

ICDO: Katiyakan, yaong hindi naniwala sa mga talata ng Allah at tinanggihan ang Kanyang mga Sugo; kailanman, ang kanilang kayamanan at ang kanilang mga anak ay hindi makapagliligtas sa kanila sa kaparusahan ng Allah, dito sa daigdig at sa Kabilang-Buhay; at sila ay maninirahan sa Impiyernong-Apoy, doon sila ay mananatili at hindi na sila makalalabas pa roon magpakailanman.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga di-naniwala, ang kanilang mga yaman, at ang kanilang mga anak ay hindi makapagbibigay-buti sa kanila kahit bahagya laban sa [parusa ng] Allah. At sila yaong mga maninirahan sa Apoy [ng Impiyerno], sila ay mamamalagi roon nang walang hanggan.

Quranenc.com: Tunay na ang mga tumangging sumampalataya, walang magagawang anuman para sa kanila ang mga yaman nila ni ang mga anak nila laban kay Allāh. Ang mga iyon ay ang mga maninirahan sa Apoy; sila ay doon mga mananatili.


117

مَثَلُ مَا يُنفِقُونَ فِي هَٰذِهِ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا كَمَثَلِ رِيحٖ فِيهَا صِرٌّ أَصَابَتۡ حَرۡثَ قَوۡمٖ ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ فَأَهۡلَكَتۡهُۚ وَمَا ظَلَمَهُمُ ٱللَّهُ وَلَٰكِنۡ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ

ICDO: Ang katulad ng mga ginasta ng mga walang pananampalataya sa kabutihan dito sa mundo at ang kanilang inaasahan na gantimpala o kapalit, ay katulad ng hangin sa taglamig, na sinalanta ang mga pananim ng mga tao na naghahangad at umaasa na makaaani sila nang masagana, at dahil sa kanilang pagkakasala ay walang itinira ang hangin na anuman sa kanila. 

At sila ang mga walang pananampalataya na walang matatamong gantimpala sa Kabilang-Buhay. At hindi sila dinaya ng Allah subalit sila ang nandaya sa kanilang mga sarili dahil sa kanilang pagtanggi at paglabag.

Salas/Taron: Ang nakakahalintulad ng anumang kanilang ginugugol sa makamundong buhay na ito ay tulad ng isang hanging dala ay labis na lamig – sinasalanta nito ang ani [mga pananim] ng mga taong nagkamali [o nagkasala] sa kanilang mga sarili at ito ay winawasak. At sila ay hindi ginawan ng kamalian ng Allah, bagkus sila ang gumawa ng kamalian [o pandaraya] sa kanilang mga sarili.

Quranenc.com: Ang paghahalintulad sa ginugugol nila sa buhay na pangmundong ito ay gaya ng paghahalintulad sa isang hanging sa loob nito ay may matinding lamig, na tumama sa sakahan ng mga taong lumabag sa katarungan sa mga sarili nila kaya nagpasawi ito roon. Hindi lumabag sa katarungan sa kanila si Allāh, subalit ang mga sarili nila ay lumalabag sa katarungan.


118

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ بِطَانَةٗ مِّن دُونِكُمۡ لَا يَأۡلُونَكُمۡ خَبَالٗا وَدُّواْ مَا عَنِتُّمۡ قَدۡ بَدَتِ ٱلۡبَغۡضَآءُ مِنۡ أَفۡوَٰهِهِمۡ وَمَا تُخۡفِي صُدُورُهُمۡ أَكۡبَرُۚ قَدۡ بَيَّنَّا لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ

ICDO: O kayo na naniwala sa Allah at sumunod sa Kanyang Sugo, huwag ninyong gawing awliya` (taong pakamamahalin at gagawing tagapagtaguyod) ang mga walang pananampalataya, pagkakatiwalaan ninyo at pagsasabihan ng inyong mga lihim bukod sa mga mananampalataya. Dahil hindi sila titigil hanggang hindi kayo mapapahamak at natutuwa pa sila kapag may nangyaring masama sa inyo. At lumilitaw ang tindi ng kanilang pagkagalit sa kanilang mga salita, subalit ang anumang kinikimkim nila sa kanilang kalooban na poot at galit sa inyo ay lalong matindi.

Katiyakan, nililinaw Namin sa inyo ang mga katibayan at palatandaan bilang aral sa inyo at para kayo ay mag-ingat; kung pinag-iisipan ninyo ang mga pangaral, utos at ang ipinagbabawal mula sa Allah.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, huwag ninyong ituring [bilang] tagapayo,(29) ang iba bukod sa inyong mga sarili [kapwa-Muslim] sapagka’t sila [di-naniniwala] ay hindi magpapabayang kayo ay kanilang sirain. Sila ay naghahangad na kayo ay maghirap. Ang pagkasuklam ay namutawi na mula sa kanilang mga bibig, nguni’t higit na masidhi ang [suklam na] nasa kanilang mga dibdib. Katotohanan, Aming ginawang malinaw para sa inyo ang mga ayaat [palatandaan] kung inyong gagamitin ang inyong pang-unawa.

(29) Bitanah – ito ay katagang Arabe na may malawak na kahulugan tulad ng katiwala o tagapayo.

Quranenc.com: O mga sumampalataya, huwag kayong gumawa bilang mga katapatang-loob sa mga iba pa sa inyo; hindi sila magpapabaya sa inyo sa paninira at nagmithi sila ng paghihirap ninyo. Lumitaw nga ang pagkamuhi mula sa mga bibig nila ngunit ang ikinukubli ng mga dibdib nila ay higit na malaki. Naglinaw nga Kami para sa inyo ng mga tanda, kung kayo ay nakapag-uunawa.


119

هَـٰٓأَنتُمۡ أُوْلَآءِ تُحِبُّونَهُمۡ وَلَا يُحِبُّونَكُمۡ وَتُؤۡمِنُونَ بِٱلۡكِتَٰبِ كُلِّهِۦ وَإِذَا لَقُوكُمۡ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَإِذَا خَلَوۡاْ عَضُّواْ عَلَيۡكُمُ ٱلۡأَنَامِلَ مِنَ ٱلۡغَيۡظِۚ قُلۡ مُوتُواْ بِغَيۡظِكُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ

ICDO: At ito na ang katibayan ng inyong pagkakamali sa pagmamahal sa kanila, dahil kayo, minamahal ninyo sila at nakikitungo kayo nang mabuti sa kanila subalit sila ay walang pagmamahal sa inyo, kundi kinikimkim nila ang matinding poot at galit sa inyo; samantalang kayo ay naniniwala sa lahat ng mga Aklat na ipinahayag, kabilang dito ang kanilang Aklat ngunit sila ay hindi naniniwala sa Aklat ninyo, kaya paano ninyo sila mamahalin? 

At kapag nakatagpo nila kayo, sinasabi nila, na may pagkukunwari: Naniwala kami at tinatanggap namin ito, subalit kapag sila-sila na lamang ang magkakasama ay lilitaw mula sa kanila ang pagsisisi at pagkalungkot, at kinakagat nila ang dulo ng kanilang mga daliri bilang pagkapoot dahil sa kanilang nakikitang pagkakasundo at pagkakaisa ng mga Muslim, at dahil sa pagyabong ng Islam at pagkahamak nila.

Sabihin mo, O Muhammad (ﷺ): Mamatay kayo sa galit at lungkot, katiyakang ang Allah ay Ganap na Nakababatid ng anumang kinikimkim ng inyong mga kalooban; at walang pag-aalinlangan, ginagantihan Niya ang sinuman ayon sa kanyang nagawa, mabuti man ito o masama.

Salas/Taron: Naririto kayo, kayo na nagmamahal sa kanila nguni’t sila ay hindi nagmamahal sa inyo, at kayo ay naniniwala sa lahat ng Kasulatan [kabilang ng Torah at Ebanghelyo]. At kapag sila ay inyong nakahaharap, sila ay nagsasabing: “Kami ay naniniwala.” Subali’t kapag sila ay napag-isa na, kanilang kinakagat ang mga dulo ng [kanilang] mga daliri sa tindi ng galit sa inyo. Sabihin, “Mamatay kayo sa inyong pangangalit! Katotohanan, nababatid ng Allah ang nasa loob ng mga dibdib.”

Quranenc.com: Heto, kayo itong umiibig sa kanila samantalang hindi sila umiibig sa inyo habang sumasampalataya kayo sa kasulatan sa kabuuan nito. Kapag nakatagpo nila kayo ay nagsasabi sila: “Sumampalataya kami.” Kapag nagkasarilinan sila ay kumakagat sila sa mga dulo ng mga daliri dala ng ngitngit sa inyo. Sabihin mo: “Mamatay kayo sa ngitngit ninyo.” Tunay na si Allāh ay Maalam sa nilalaman ng mga dibdib.


120

إِن تَمۡسَسۡكُمۡ حَسَنَةٞ تَسُؤۡهُمۡ وَإِن تُصِبۡكُمۡ سَيِّئَةٞ يَفۡرَحُواْ بِهَاۖ وَإِن تَصۡبِرُواْ وَتَتَّقُواْ لَا يَضُرُّكُمۡ كَيۡدُهُمۡ شَيۡـًٔاۗ إِنَّ ٱللَّهَ بِمَا يَعۡمَلُونَ مُحِيطٞ

ICDO: At kabilang sa kanilang poot sa inyo, O kayo na mga mananampalataya, ay kapag dumating sa inyo ang mga magagandang bagay, pagkapanalo at mga ghanimah – mga bagay na nakuha ninyo sa panahon ng digmaan; makikita sa kanila ang saklap (ng kanilang mga mukha) at lungkot; subalit kapag may nangyari sa inyong sakuna katulad ng pagkatalo, pagkabawas sa mga kayamanan, kamatayan, o pagkabawas sa mga inaaning bunga, ay nasisiyahan sila; magkagayunpaman, kung matitiis ninyo ang anumang dumating sa inyong pagsubok at naging matakutin kayo sa Allah sa pamamagitan ng pagsasagawa ng mga ipinag-utos sa inyo at pag-iwas sa mga ipinagbabawal sa inyo, hindi kayo mapipinsala ng kanilang katusuhan. 

At ang Allah ay Ganap na Nakaaalam sa lahat ng mga ginagawa ng mga walang pananampalataya na kasiraan at sila ay pagbabayarin sa ginawa nilang ito.

Salas/Taron: Kung ang kabutihan ay dumating sa inyo, ito ay kanilang ikinalulungkot. Nguni’t kung ang pinsala ay dumating sa inyo, ito ay kanilang ikinagagalak. Subali’t kung kayo ay manatiling matiisin at may takot [sa Allah], ang kanilang masamang balak ay hindi makapipinsala sa inyo kahit anupaman. Katotohanan, saklaw ng [kaalaman ng] Allah ang anumang kanilang mga ginagawa.

Quranenc.com: Kung may sumasaling sa inyo na isang maganda ay magpapasama ng loob sa kanila ito at kung may tumatama sa inyo na isang masagwa ay matutuwa sila dahil dito. Kung magtitiis kayo at mangingilag kayong magkasala ay hindi pipinsala sa inyo ang pakana nila ng anuman. Tunay na si Allāh sa anumang ginagawa nila ay Tagasaklaw.


121

وَإِذۡ غَدَوۡتَ مِنۡ أَهۡلِكَ تُبَوِّئُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ مَقَٰعِدَ لِلۡقِتَالِۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

ICDO: At alalahanin mo, O Muhammad (ﷺ), noong ikaw ay umalis mula sa iyong tahanan na nakasuot ng pandigmaang kasuotan, na isinasaayos mo ang mga hanay ng kawal ng iyong mga Sahabah (kasamahan) at inilalagay mo ang bawat isa sa karapat-dapat na kalagyan nito, upang harapin (sagupain) ang mga walang pananampalataya sa labanan sa `Uhud. At katiyakan, ang Allah ay Samee` – Ganap na Nakakarinig ng inyong mga sinasabi, na `Aleem – Ganap na Nakaaalam ng inyong mga ginagawa.

Salas/Taron: At [alalahanin] nang iyong lisanin [O Muhammad] ang iyong pamilya sa umaga upang italaga ang mga naniniwala sa [kani-kanilang] mga himpilan [bilang paghahanda] para sa digmaan [ng Uhud]. At ang Allah ay Lubos na Nakaririnig, Maalam.

Quranenc.com: [Banggitin] noong umalis ka sa umaga mula sa mag-anak mo, na nagtatalaga sa mga mananampalataya ng mga himpilan para sa labanan. Si Allāh ay Madinigin, Maalam.


122

إِذۡ هَمَّت طَّآئِفَتَانِ مِنكُمۡ أَن تَفۡشَلَا وَٱللَّهُ وَلِيُّهُمَاۗ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ

ICDO: Alalahanin mo, O Muhammad (ﷺ) ang nangyari sa Bani (angkan ng) Salamah at Bani Harithah, noong inudyukan ang kanilang mga sarili na bumalik kasama ang kanilang pinuno na Munafiq (mapagkunwari) na si `Abdullah ibn `Ubay, dahil takot silang harapin ang kalaban; subalit sila ay pinangalagaan ng Allah, iniligtas at nagpatuloy sila na kasama ka, na ipinaubaya na nila ang kanilang sarili sa Allah. At samakatuwid, sa Allah nararapat na ituon ng mga mananampalataya ang kanilang pagtitiwala.

Salas/Taron: Nang ang dalawang pangkat sa inyo ay halos mawalan ng pag-asa [dahil sa rami ng mga kalaban], subali’t ang Allah ang Siyang kanilang Wali [Tagapangalaga]. Kaya, sa Allah nararapat ipagkaloob ang [buong] pagtitiwala ng mga naniniwala.(30)

(30) Naitala ni Imam Al-Bukhari na si Jabir bin Abdullah ay nagsabi: “Ang talata na ‘halos mawalan ng pag-asa ang dalawang pangkat sa inyo’, ay ipinahayag tungkol sa amin [ang dalawang tribu ng Muslim mula sa Bani Harithah at Bani Salamah], hindi sana kami matatahimik kung hindi ito naipahayag sapagka’t sinabi ng Allah, ‘subali’t ang Allah ang kanilang Wali [Tagapangalaga].”

Quranenc.com: [Banggitin] noong may napipintong dalawang pangkat kabilang sa inyo na mapanghinaan ng loob samantalang si Allāh ay Katangkilik ng dalawang ito. Sa kay Allāh ay manalig ang mga mananampalataya.


123

وَلَقَدۡ نَصَرَكُمُ ٱللَّهُ بِبَدۡرٖ وَأَنتُمۡ أَذِلَّةٞۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ

ICDO: At katiyakan na pinagwagi kayo ng Allah, O kayong mga mananampalataya sa Labanan sa Badr laban sa inyong mga kalaban na mga Mushrikin, kahit na kakaunti ang inyong bilang at ang inyong mga sandata; na kung kaya, katakutan ninyo ang Allah sa pamamagitan ng pagsasagawa sa Kanyang mga ipinag-uutos at pag-iwas sa Kanyang mga ipinagbabawal, nang sa gayon ay matuto kayong tumanaw ng utang na loob sa Kanyang mga biyaya at kagandahang-loob.

Salas/Taron: At katunayan, kayo ay binigyan na ng Allah ng tagumpay sa [digmaan ng] Badr noong kayo ay mahihina pa [kakaunti lamang ang bilang]. Kaya, inyong katakutan ang Allah upang sakali kayo ay [matutong] magpasalamat.

Quranenc.com: Talaga ngang nag-adya sa inyo si Allāh sa Badr habang kayo ay mga kaaba-aba, kaya mangilag kayong magkasala kay Allāh nang sa gayon kayo ay magpapasalamat.


124

إِذۡ تَقُولُ لِلۡمُؤۡمِنِينَ أَلَن يَكۡفِيَكُمۡ أَن يُمِدَّكُمۡ رَبُّكُم بِثَلَٰثَةِ ءَالَٰفٖ مِّنَ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةِ مُنزَلِينَ

ICDO: Alalahanin mo, O Muhammad (ﷺ), ang nangyari sa mga tagasunod mo sa Labanan sa Badr, noong naging mahirap sa kanila nang dumating ang mga puwersa ng mga Mushrikin. Na kung kaya, nagpahayag Kami sa iyo na sabihin sa kanila na: Hindi pa ba sapat sa inyo bilang tulong mula sa inyong Rabb na Tagapaglikha (Allah) na Siya ay magpapadala ng 3,000 mga anghel na bababa mula sa kalangitan patungo sa lugar ng labanan para panatilihin kayo at makipaglaban na kasama ninyo?

Salas/Taron: At [alalahanin mo] nang iyong sabihin sa mga naniniwala: “Hindi ba sapat para sa inyo na kayo ay tulungan ng inyong Panginoon sa pamamagitan ng tatlong libong ibinabang mga anghel?”

Quranenc.com: [Banggitin] noong nagsasabi ka sa mga sumasampalataya: “Hindi ba sasapat sa inyo na umayuda sa inyo ang Panginoon ninyo ng tatlong libong anghel, na mga ibinababa?


125

بَلَىٰٓۚ إِن تَصۡبِرُواْ وَتَتَّقُواْ وَيَأۡتُوكُم مِّن فَوۡرِهِمۡ هَٰذَا يُمۡدِدۡكُمۡ رَبُّكُم بِخَمۡسَةِ ءَالَٰفٖ مِّنَ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةِ مُسَوِّمِينَ

ICDO: Katiyakan, sapat na sa inyo ang ganitong tulong. At ang isa pang magandang balita para sa inyo ay kapag natiis ninyo at kayo ay naging matatag sa pagsagupa sa kalaban, at natakot kayo sa Allah sa pamamagitan ng pagsasagawa ng Kanyang mga ipinag-uutos sa inyo at pag-iwas sa mga ipinagbabawal Niya sa inyo, at darating ang mga walang pananampalataya mula sa Makkah nang mabilisan para makipagsagupa sa inyo na iniisip nila na malulupig nila kayo, subalit katotohanan, ang Allah ay magpapadala sa inyo ng 5,000 mga anghel na may marka ang kanilang mga sarili at mga kabayo na may malinaw na mga tanda.

Salas/Taron: Oo, kung kayo ay manatiling matiisin at [laging] may takot [sa Allah] at [sa sandaling] ang inyong mga kaaway ay sumagupa sa inyo, kayo ay palalakasin ng inyong Panginoon [sa pamamagitan] ng limang libong anghel na may natatanging pagkakakilanlan.

Quranenc.com: Oo, kung magtitiis kayo, mangingilag kayong magkasala, at darating sila sa inyo dahil sa pag-aagad-agad nilang ito ay aayuda sa inyo ang Panginoon ninyo ng limang libong anghel na mga tinatakan.


126

وَمَا جَعَلَهُ ٱللَّهُ إِلَّا بُشۡرَىٰ لَكُمۡ وَلِتَطۡمَئِنَّ قُلُوبُكُم بِهِۦۗ وَمَا ٱلنَّصۡرُ إِلَّا مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ

ICDO: At hindi ginawa ng Allah ang pagpapadala ng ganitong mga tulong sa inyo na mga anghel kundi upang pasiglahin kayo ng mga magagandang balita at papanatagin ang inyong mga kalooban at titiyakin sa inyo ang pangako ng Allah. Samakatuwid, ang pagkapanalo ay nagmumula lamang sa Allah na Al-`Azeez – ang Kataas-Taasan at Punung-Puno ng Karangalan na Ganap na Makapangyarihan at walang sinuman ang makalulupig sa Kanya, na Al-Hakeem – ang Ganap na Maalam sa Kanyang pangangasiwa at gawain.

Salas/Taron: At ito ay hindi ginawa ng Allah maliban bilang isang mabuting balita para sa inyo at isang kapanatagan sa inyong mga puso. At walang tagumpay malibang ito ay nagmula sa Allah, ang Ganap na Makapangyarihan, ang Tigib ng Karunungan.

Quranenc.com: Hindi gumawa nito si Allāh maliban bilang isang nakagagalak na balita para sa inyo at upang mapanatag ang mga puso ninyo dahil dito. Wala ang pagwawagi malibang mula sa ganang kay Allāh, ang Makapangyarihan, ang Marunong,


127

لِيَقۡطَعَ طَرَفٗا مِّنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَوۡ يَكۡبِتَهُمۡ فَيَنقَلِبُواْ خَآئِبِينَ

ICDO: At ang nangyari na pagkapanalo na ginawa ng Allah sa inyo sa Labanan sa Badr, ay upang mawasak ang grupo ng mga Kuffar (walang pananampalataya) sa pamamagitan ng kanilang pagkamatay; at sinuman ang nakaligtas sa kanila (roon) mula sa kamatayan, babalik siya (sa kanilang lugar) na may lungkot, at parang pinipiga siya sa pagkabigo, at makikita sa kanya ang pagkahamak at pagkapahiya.

Salas/Taron: Upang Kanyang putulin ang isang bahagi sa [pangkat] niyaong mga di-naniniwala, o di kaya’y sila ay pigilin upang sila ay bigong magsisibalik.

Quranenc.com: upang pumutol Siya ng isang panig mula sa mga tumangging sumampalataya o sumupil sa kanila kaya mauuwi sila bilang mga bigo.


128

لَيۡسَ لَكَ مِنَ ٱلۡأَمۡرِ شَيۡءٌ أَوۡ يَتُوبَ عَلَيۡهِمۡ أَوۡ يُعَذِّبَهُمۡ فَإِنَّهُمۡ ظَٰلِمُونَ

ICDO: Hindi ikaw, O Muhammad (ﷺ), ang magpapasiya para sa mga alipin ng Allah, kundi ang buong pagpapasiya ay nagmumula lamang sa Allah na Bukod-Tangi at Walang Katambal; at maaari roon sa ilan na nakipaglaban sa inyo ay bubuksan ng Allah ang kanilang mga puso sa Islam at yayakap sila at patatawarin sila ng Allah. Subalit sinuman ang manatili sa pagtanggi ay parurusahan sila ng Allah dito sa daigdig at sa Kabilang-Buhay dahil sa sukdulan nilang kasamaan at paglabag.

Salas/Taron: Hindi [nakaatang] sa iyo [O Muhammad, bagkus nasa Allah] ang pagpapasiya para sa anumang bagay; kung Siya man ay magpatawad sa kanila o kaya’y magparusa sa kanila, katotohanan, sila ang mga mapaggawa ng kamalian.

Quranenc.com: Walang ukol sa iyo mula sa pagpapasya na anuman: na tumanggap Siya ng pagbabalik-loob sa kanila o magparusa Siya sa kanila sapagkat tunay na sila ay mga tagalabag sa katarungan.


129

وَلِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ يَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ

ICDO: At Pagmamay-ari ng Allah ang mga nasa kalangitan at kalupaan, pinatatawad Niya ang sinuman na Kanyang nais mula sa Kanyang mga alipin bilang awa; at pinarurusahan Niya ang sinuman na Kanyang nais nang makatarungan. At ang Allah ay Ghafour – Ganap na Mapagpatawad sa mga kasalanan ng Kanyang mga alipin, na Raheem – Napakamaawain at Ganap na Mapagmahal sa kanila.

Salas/Taron: At sa Allah ang [pagmamay-ari ng] anumang nasa mga kalangitan at anumang nasa kalupaan. Kanyang pinatatawad ang sinumang Kanyang nais at Kanyang pinarurusahan ang sinumang Kanyang nais. At ang Allah ay Mapagpatawad, Maawain.

Quranenc.com: Sa kay Allāh ang anumang nasa mga langit at ang anumang nasa lupa. Nagpapatawad Siya sa sinumang niloloob Niya at nagpaparusa Siya sa sinumang niloloob Niya. Si Allāh ay Mapagpatawad, Maawain.


130

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَأۡكُلُواْ ٱلرِّبَوٰٓاْ أَضۡعَٰفٗا مُّضَٰعَفَةٗۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ

ICDO: O kayong mga naniwala sa Allah at sumunod sa Kanyang Sugo! Iwasan ninyo ang pagpapatubo sa pautang (Riba) sa lahat ng uri nito, at huwag kayong kumuha ng dagdag sa inyong pinautang maliban sa kung ano lamang ang inutang sa inyo, kahit na gaano ito kaliit. Kung gayon, paano pa kaya kung ang tubo ay patung-patong sa tuwing sasapit ang bayaran? At katakutan ninyo ang Allah sa pagsunod ng Kanyang batas na ang hangarin ay magtagumpay kayo rito sa daigdig at sa Kabilang-Buhay.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, huwag kayong lumamon ng riba [patubuan], – pinagpatung-patong at labis-labis [na patubuan]. At inyong katakutan ang Allah upang sakali kayo ay magtagumpay.

Quranenc.com: O mga sumampalataya, huwag kayong kumain ng patubo, na mga ibayong pinag-ibayo. Mangilag kayong magkasala kay Allāh nang sa gayon kayo ay magtatagumpay.


131

وَٱتَّقُواْ ٱلنَّارَ ٱلَّتِيٓ أُعِدَّتۡ لِلۡكَٰفِرِينَ

ICDO: At katakutan ninyo ang Impiyerno at ilayo ninyo ang inyong mga sarili mula roon dahil ito ay inihanda para sa mga walang pananampalataya.

Salas/Taron: At inyong katakutan ang Apoy na inihanda para sa mga di-naniniwala.

Quranenc.com: Mangilag kayo sa Apoy na inihanda para sa mga tagatangging sumasampalataya.


132

وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَٱلرَّسُولَ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ

ICDO: At sundin ninyo ang Allah, O kayong mga naniwala sa pamamagitan ng pagsunod sa lahat ng Kanyang ipinag-uutos, at pag-iwas sa lahat ng Kanyang ipinagbabawal – na katulad ng pagkain mula sa kinita sa patubuan at iba pa; at sumunod kayo sa Sugo upang kaawaan kayo ng Allah at hindi kayo parurusahan.

Salas/Taron: At kayo ay sumunod sa Allah at sa [Kanyang] Sugo upang sakali inyong matamo ang [Kanyang] habag.

Quranenc.com: Tumalima kayo kay Allāh at sa Sugo nang sa gayon kayo ay kaaawaan.


133

۞وَسَارِعُوٓاْ إِلَىٰ مَغۡفِرَةٖ مِّن رَّبِّكُمۡ وَجَنَّةٍ عَرۡضُهَا ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ أُعِدَّتۡ لِلۡمُتَّقِينَ

ICDO: At magsipag-unahan kayo sa pagsunod sa Allah at sa Kanyang Sugo, nang sa gayon ay makamtan ninyo ang lubos na kapatawaran mula sa inyong Rabb na Tagapaglikha. At ang lawak ng isang Jannah ay kasinglawak ng mga kalangitan at kalupaan na inihanda para sa mga Al-Muttaqin.

Salas/Taron: At magmadali [at maging maagap] kayo sa [paghingi ng] kapatawaran mula sa inyong Panginoon, at sa Paraiso na kasing-lawak ng mga kalangitan at ng kalupaan, na inihanda para sa mga natatakot [sa Allah].

Quranenc.com: Magmabilis kayo tungo sa isang kapatawaran mula sa Panginoon ninyo at sa isang paraiso na ang luwang nito ay ang mga langit at ang lupa, na inihanda para sa mga tagapangilag magkasala,


134

ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ فِي ٱلسَّرَّآءِ وَٱلضَّرَّآءِ وَٱلۡكَٰظِمِينَ ٱلۡغَيۡظَ وَٱلۡعَافِينَ عَنِ ٱلنَّاسِۗ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

ICDO: Yaong ginugugol nila ang kanilang kayamanan sa panahon ng kasaganaan at kagipitan, at yaong napipigilan nila ang kanilang mga sarili kapag sila ay nagagalit sa pamamagitan ng pagtitimpi, at kapag nagapi nila ang nagkasala ay pinatatawad nila – ganito ang tunay na pagiging mabuti, na naiibigan ng Allah ang nagtatangan ng mga ganitong pag-uugali.

Salas/Taron: Yaong mga gumugugol [para sa landas ng Allah] sa [panahon ng] kasaganaan at kahirapan, [yaong] mga nagtitimpi ng kanilang galit, at nagpapatawad sa tao – at ang Allah ay nagmamahal sa mga mapaggawa ng kabutihan.

Quranenc.com: na mga gumugugol sa kariwasaan at kariwaraan, mga nagpipigil ng ngitngit, at mga nagpapaumanhin sa mga tao. Si Allāh ay umiibig sa mga tagagawa ng maganda,


135

وَٱلَّذِينَ إِذَا فَعَلُواْ فَٰحِشَةً أَوۡ ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ ذَكَرُواْ ٱللَّهَ فَٱسۡتَغۡفَرُواْ لِذُنُوبِهِمۡ وَمَن يَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ إِلَّا ٱللَّهُ وَلَمۡ يُصِرُّواْ عَلَىٰ مَا فَعَلُواْ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ

ICDO: At ang mga yaong mananampalataya, kapag sila ay nakagawa ng malaking kasalanan o nadaya nila ang kanilang mga sarili sa pamamagitan ng pagsagawa ng maliit na kasalanan, ay naalaala nila ang pangako at babala ng Allah; na kung kaya, nanunumbalik sila sa kanilang Rabb na Tagapaglikha (Allah) na nagsisisi, na hinihiling nila ang kapatawaran para sa kanilang pagkakasala, at sila ay nakatitiyak na walang maaaring magpatawad ng mga kasalanan kundi ang Allah lamang. Na kung kaya, hindi sila nananatili sa kanilang pagkakasala at batid nila na kapag sila ay nagsisi ay patatawarin sila ng Allah.

Salas/Taron: At yaong, kapag nakagawa ng Fahisha [kahalayan] o nakagawa ng kamalian [o maliit na kasalanan] sa kanilang mga sarili, ay kanilang naaalala ang Allah at [dagliang] humihingi ng kapatawaran sa kanilang nagawang mga kasalanan. At sino ang magpapatawad ng mga kasalanan maliban sa Allah? At sila [ay] hindi nagpapatuloy sa anumang [kamalian] na kanilang nagawa sa sandaling ito ay kanilang mapag-alaman.(31)

(31) Isang Hadith ang isinalaysay ni Shaddad bin Aus [nawa’y kalugdan siya ng Allah]: Ang Propeta ay nagsabi, “Ang pinakamahusay na paraan ng paghingi ng kapatawaran sa Allah ay, “Allahumma anta Rabbi, la ilaha illa Anta. Anta khalaqtani wa ana abduka, wa ana ala ahdika wa wa’dika mastata’tu. A’udhu bika min sharri ma sana’tu, abu’u laka bini’matika’ ‘alaiya, wa abu’u laka bidhambi faghfirli fa innahu la yaghfiru dhunuba illa Anta” [O Allah, Ikaw ang aking Panginoon! Walang sinumang dapat sambahin maliban sa Iyo [O Allah]. Nilikha Mo ako at ako ay Iyong alipin, at matapat ako sa aking kasunduan at pangako [sa Iyo, O Allah] sa abot ng aking makakaya. Nagpapakupkop ako sa Iyo [O Allah] laban sa kasamaang aking nagawa. Kinikilala ko sa Iyo [O Allah] ang mga biyayang iginagawad Mo sa akin, at inaamin ko sa Iyo [O Allah] ang lahat ng aking mga kasalanan. Kaya nagsusumamo ako sa Iyo [O Allah] na patawarin ang aking mga kasalanan, sapagka’t walang makapagpapatawad ng mga kasalanan maliban sa Iyo].” Idinagdag pa ng Propeta: “kapag binanggit ito ng sinumang may matatag na pananalig dito sa anumang oras sa maghapon at namatay sa araw ding iyon bago dumating ang gabi, siya’y mabibilang sa mga tao sa Jannah [Paraiso]. At kapag binanggit ito ng sinumang may matapat na pananalig dito sa anumang oras sa gabi at namatay bago sumikat ang araw, siya’y mabibilang sa mga tao sa Jannah [Paraiso]. [Sahih Al-Bukhari, Aklat-8, Hadith Bilang 318]

Quranenc.com: na mga kapag nakagawa ng isang mahalay o lumabag sa katarungan sa mga sarili nila ay umaalaala kay Allāh kaya humihingi ng tawad para sa mga pagkakasala nila – at sino ang nagpapatawad sa mga pagkakasala kundi si Allāh – at hindi nagpupumilit sa nagawa nila habang sila ay nakaaalam.


136

أُوْلَـٰٓئِكَ جَزَآؤُهُم مَّغۡفِرَةٞ مِّن رَّبِّهِمۡ وَجَنَّـٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ وَنِعۡمَ أَجۡرُ ٱلۡعَٰمِلِينَ

ICDO: Sila na nagtataglay ng mga ganitong dakilang katangian, ang gantimpala nila ay pagpapatawad ng Allah sa kanilang pagkakasala, at para sa kanila ay Al-Jannat – mga Hardin na may umaagos na mga ilog sa ilalim ng mga puno at palasyo nito, mananatili sila roon magpasawalang-hanggan, at ang pinakamaganda na gantimpala sa mga gumagawa ng kabutihan ay ang pagpapatawad at Al-Jannah.

Salas/Taron: Sila yaong ang kanilang gantimpala ay kapatawaran mula sa kanilang Panginoon, at mga hardin na sa ilalim nito ay may mga ilog na umaagos, at sila ay mamamalagi roon nang walang hanggan. At sadyang napakainam na gantimpala para sa mga [matatapat na] manggagawa [ng kabutihan].

Quranenc.com: Ang mga iyon, ang ganti sa kanila ay isang kapatawaran mula sa Panginoon nila at mga hardin na dumadaloy mula sa ilalim ng mga ito ang mga ilog bilang mga mananatili sa mga ito. Kay inam ang pabuya sa mga tagagawa.


137

قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِكُمۡ سُنَنٞ فَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُكَذِّبِينَ

ICDO: Pinaliliwanagan ng Allah ang mga mananampalataya, noong sila ay sinubok sa Labanan sa `Uhud bilang pakikiramay sa kanila. Na walang pag-aalinlangan, nakaraan na ang panahon ng mga nauna sa inyo na mga tao; sinubukan ang mga naniwala mula sa kanila ng pakikipaglaban sa mga walang pananampalataya at sila ay nagtagumpay. Samakatuwid, maglakbay kayo sa kalupaan upang makakuha kayo ng aral sa mga nangyari sa mga tumanggi at hindi naniwala sa Allah at sa Kanyang mga Sugo.

Salas/Taron: Katotohanan [marami nang] nagdaang mga pangyayaring [ang naganap sa mga pamayanan noon] na nauna sa inyo, kaya kayo ay magsipaglakbay sa [iba’t-ibang] mga lupain at inyong tunghayan kung paano ang naging wakas ng mga [taong] nagtakwil.

Quranenc.com: May lumipas na, noong wala pa kayo, na mga kalakaran kaya humayo kayo sa lupain saka magmasid kayo kung papaano naging ang kinahinatnan ng mga tagapasinungaling.


138

هَٰذَا بَيَانٞ لِّلنَّاسِ وَهُدٗى وَمَوۡعِظَةٞ لِّلۡمُتَّقِينَ

ICDO: Ito ay Dakilang Quran, ang paliwanag at gabay tungo sa katotohanan, (at isang) paalaala; nang sa gayon ay lumambot ang kalooban ng mga matatakutin sa Allah. At sila ang tunay na natatakot sa Allah at ito ay para lamang sa kanila dahil sa sila ang makikinabang nito, hindi ang ibang tao.

Salas/Taron: Ito [ang Qur’an] ay isang malinaw na pahayag para sa sangkatauhan, at isang patnubay at pangaral para sa mga natatakot [sa Allah].

Quranenc.com: Ito ay isang paglilinaw para sa mga tao, isang patnubay, at isang pangaral sa mga tagapangilag magkasala.


139

وَلَا تَهِنُواْ وَلَا تَحۡزَنُواْ وَأَنتُمُ ٱلۡأَعۡلَوۡنَ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ

ICDO: Huwag kayong manghina, O kayong mga naniwala sa Allah, sa pagkikipaglaban ninyo sa inyong mga kalaban at huwag kayong malungkot sa mga natamo ninyo sa `Uhud dahil kayo pa rin ang mananalo at magtatagumpay; kung kayo ay naniwala sa Allah at sa Kanyang Sugo.

Salas/Taron: At huwag kayong panghinaan ng loob at huwag kayong malungkot, sapagka’t kayo ay mangingibabaw kung kayo ay naniniwala [sa Allah].

Quranenc.com: Huwag kayong panghinaan at huwag kayong malungkot, at kayo ay ang mga pinakamataas kung kayo ay mga mananampalataya.


140

إِن يَمۡسَسۡكُمۡ قَرۡحٞ فَقَدۡ مَسَّ ٱلۡقَوۡمَ قَرۡحٞ مِّثۡلُهُۥۚ وَتِلۡكَ ٱلۡأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيۡنَ ٱلنَّاسِ وَلِيَعۡلَمَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَيَتَّخِذَ مِنكُمۡ شُهَدَآءَۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلظَّـٰلِمِينَ

ICDO: Kung nagkaroon kayo ng mga pagsubok, O mga mananampalataya (na tulad) ng mga pagkasugat at pagkamatay sa Labanan sa `Uhud at ito ay inyong ikinalungkot; ay katiyakang ganoon din ang natamo ng mga Mushrikin, sila ay nagkaroon din ng mga pagkasugat at pagkamatay sa Labanan sa Badr.

At yaon ay mga pana-panahon na ibinabahagi ng Allah sa tao, minsan ay pagkapanalo at minsan ay pagkatalo; at sa mga pangyayaring ito ay mayroong nais iparating ang Allah na mga karunungan, nang sa gayon ay mapahiwalay ang mga taong naniwala mula sa mga hindi naniwala. At pinarangalan ang mga tao mula sa inyo ng pagka-Shaheed – pagkamatay sa labanan sa Daan ng Allah.

At ang Allah ay hindi nagmamahal sa mga taong gumawa ng sukdulang kasamaan sa kanilang mga sarili at nanatili na hindi sumasama sa pakikipaglaban sa Daan ng Allah.

Salas/Taron: Kung kayo man ay nakalasap ng sugat, katiyakan, na sila rin ay nakalasap nang gayon ding [hapdi ng] sugat. At ang mga araw na ito [na magkakaiba ang kalagayan] ay Aming ibinibigay sa mga tao nang halinhinan upang subukan ng Allah yaong mga tunay na naniniwala, at upang Siya ay kumuha mula sa inyo ng mga shuhada [martir]. At hindi minamahal ng Allah ang mga mapaggawa ng kamalian.

Quranenc.com: Kung may sumaling sa inyo na isang sugat ay may sumaling nga sa mga [ibang] tao na tulad nito. Ang mga araw na iyon, nagpapalipat-lipat Kami sa mga iyon sa pagitan ng mga tao at upang maghayag si Allāh sa mga sumampalataya at gumawa Siya mula sa inyo ng mga martir – si Allāh ay hindi umiibig sa mga tagalabag sa katarungan –


141

وَلِيُمَحِّصَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَيَمۡحَقَ ٱلۡكَٰفِرِينَ

ICDO: At ang pagkatalong yaon na nangyari sa `Uhud ay upang subukin, salain at linisin ang mga mananampalataya; at ilayo sila sa mga mapagkunwari, at wasakin ang mga walang pananampalataya.

Salas/Taron: At upang dalisayin ng Allah yaong mga naniniwala [sa pamamagitan ng mga pagsubok] at lipulin ang mga di-naniniwala.

Quranenc.com: at upang sumala si Allāh sa mga sumampalataya at pumuksa sa mga tagatangging sumampalataya.


142

أَمۡ حَسِبۡتُمۡ أَن تَدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ وَلَمَّا يَعۡلَمِ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ جَٰهَدُواْ مِنكُمۡ وَيَعۡلَمَ ٱلصَّـٰبِرِينَ

ICDO: O mga tagasunod ni Muhammad (ﷺ), iniisip ba ninyo na kayo ay makapapasok sa Jannah nang hindi kayo susubukin sa pakikipaglaban at paghihirap? Hindi maaari sa inyo na makapasok doon hanggang hindi kayo sinusubok at palitawin ng Allah sa pamamagitan nito kung sino ang tunay na Mujahidin sa inyo (nakipaglaban o nagpunyagi sa Daan ng Allah), ang mga matiisin, at mga matatag sa pakikipagsagupaan sa kalaban.

Salas/Taron: O inaakala ba ninyo na kayo ay makapapasok sa Paraiso bago pa man kayo masubukan ng Allah kung sino nga yaong sa inyo ang nagpunyagi [sa Kanyang Landas] at masubukan [kung sino] ang mga matiisin?

Quranenc.com: O nag-akala kayo na papasok kayo sa Paraiso samantalang hindi pa naghayag si Allāh sa mga nakibaka kabilang sa inyo at naghayag mga nagtitiis.


143

وَلَقَدۡ كُنتُمۡ تَمَنَّوۡنَ ٱلۡمَوۡتَ مِن قَبۡلِ أَن تَلۡقَوۡهُ فَقَدۡ رَأَيۡتُمُوهُ وَأَنتُمۡ تَنظُرُونَ

ICDO: At katiyakan! Kayo na mga naniniwala sa Allah, noong bago nangyari ang Labanan sa `Uhud, inaasam-asam ninyo ang pakikipagtagpo sa kalaban upang matamo ninyo ang karangalan ng pakikipaglaban at pagkamatay nang alang-alang sa Allah, na natamo ng inyong mga kapatid sa Labanan sa Badr. At ito na, nangyari na nga ang inyong mga inaasam-asam at hinahangad; samakatuwid, kayo ay makipaglaban na at maging matatag.

Salas/Taron: At katiyakan, inyong inasam ang kamatayan [bilang martir] bago pa ninyo ito naranasan. At ito [ngayon] ay nakatambad [sa inyong harapan] habang kayo ay nakatingin.(32)

(32) Si Propeta Muhammad ay nagsabi: “Huwag ninyong hangarin na makasagupa ang mga kalaban, bagkus hingin ang katiwasayan sa Allah. Magkagayunman, kung sakaling sila ay inyong makasagupa, ihanda ang inyong mga sarili sa pagtitiis. At alalahanin na ang Jannah [Paraiso] ay nasa anino ng mga espada.” [Sahih Muslim 3:1362]

Quranenc.com: Talaga ngang kayo noon ay nagmimithi ng kamatayan noon bago kayo makipagharap dito sapagkat nakakita nga kayo rito samantalang kayo ay nakatingin.


144

وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٞ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِ ٱلرُّسُلُۚ أَفَإِيْن مَّاتَ أَوۡ قُتِلَ ٱنقَلَبۡتُمۡ عَلَىٰٓ أَعۡقَٰبِكُمۡۚ وَمَن يَنقَلِبۡ عَلَىٰ عَقِبَيۡهِ فَلَن يَضُرَّ ٱللَّهَ شَيۡـٔٗاۚ وَسَيَجۡزِي ٱللَّهُ ٱلشَّـٰكِرِينَ

ICDO: At si Muhammad (ﷺ) ay hindi hihigit kaysa sa isang Sugo, na katulad ng lahat ng mga Sugo na nauna sa kanya, na pinararating niya ang mensahe mula sa Allah na kanyang Rabb na Tagapaglikha. 

Na kung kaya, kapag siya ay namatay o hindi kaya ay napatay ng mga kalaban na katulad ng kanilang ipinamamalita, babalik ba kayo at tatalikuran ninyo ang inyong Deen at iiwanan ninyo ang mensaheng dinala sa inyo ng inyong Propeta?

Subalit, sa sinuman sa inyo na iiwanan niya ang kanyang Deen, kailanman ay hindi siya makagagawa ng kapinsalaan sa Allah nang kahit na katiting, bagkus ang pinipinsala niya lamang nang malaking pagkakapinsala ay ang kanyang sarili. Ngunit sinuman ang mananatili sa paniniwala at tumanaw ng utang na loob sa kanyang Rabb na Tagapaglikha, sa biyaya ng Islam, katiyakang gagantimpalaan siya ng Allah ng mabuting gantimpala.

Salas/Taron: Si Muhammad ay hindi humigit sa isang sugo, may [ibang] mga sugo ang [nagsiyaong] una pa sa kanya. Kaya kung siya man ay mamatay o masawi, kayo ba ay magbabalik sa inyong yapak [sa kawalan ng paniniwala]? At sinuman ang magbalik sa kanilang [dating] mga yapak, kailanman ito ay hindi makapipinsala sa Allah kahit anupaman. At gagantimpalaan ng Allah ang mga mapagpasalamat.(33)

(33) Nang makaranas ng pagkatalo ang mga Muslim sa digmaan sa Uhud at marami sa kanila ang namatay, si Ibn Qami’ah ay sumigaw at nagsabing, “Napatay ko si Muhammad.” Marami sa mga Muslim ang naniwala sa balitang namatay nga ang Propeta ng Allah. Kaya nanlumo at nanghina ang kanilang pagtitiis at hindi na sila sumama pa sa pakikipaglaban. Kaya naman, ipinahayag ng Allah ang talatang ito na nagtatanong: “Kung namatay man siya o kaya’y napaslang, babalik ba kayo sa kawalan ng paniniwala? Sinumang bumalik sa kawalan ng paniniwala, hindi niya magagawang pinsalain ang Allah bagkus sila ang mapipinsala.” At yaong nananatili sa kanilang paniniwala ay gagantimpalaan ng Dakilang Allah.

Quranenc.com: Walang iba si Muḥammad kundi isang Sugo, na nakalipas na noong wala pa siya ang mga sugo. Kaya ba kung namatay siya o napatay siya ay babalik kayo sa mga pinagdaanan ninyo? Ang sinumang babalik sa pinagdaanan niya ay hindi siya makapipinsala kay Allāh ng anuman. Gaganti si Allāh sa mga tagapasalamat.


145

وَمَا كَانَ لِنَفۡسٍ أَن تَمُوتَ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِ كِتَٰبٗا مُّؤَجَّلٗاۗ وَمَن يُرِدۡ ثَوَابَ ٱلدُّنۡيَا نُؤۡتِهِۦ مِنۡهَا وَمَن يُرِدۡ ثَوَابَ ٱلۡأٓخِرَةِ نُؤۡتِهِۦ مِنۡهَاۚ وَسَنَجۡزِي ٱلشَّـٰكِرِينَ

ICDO: Kailanman ay hindi mamamatay ang sinuman kung hindi kagustuhan ng Allah na Kanyang itinakda, at hanggang sa matapos niya ang panahon na itinakda sa kanya ng Allah sa kanyang talaan.

At sinuman ang maghahangad ng makamundo sa kanyang mabuting gawa, ipagkakaloob Namin sa kanya ang lahat ng nakatakda na kabuhayan para sa kanya at sa Kabilang-Buhay ay wala na siya na anumang parte (o bahagi).

At sino naman ang maghahangad ng gantimpala sa Kabilang-Buhay sa kanyang mabuting gawa, ipagkakaloob Namin sa kanya ang kanyang kahilingan at ipagkakaloob Namin sa kanya ang masaganang gantimpala kasama ang anumang itinakda sa kanya na kabuhayan dito sa mundo, dahil siya ay nagpasalamat sa pamamagitan ng pagsunod at pagsagawa ng Jihad; at walang pag-aalinlangan, ginagantimpalaan Namin ng mabuti ang tumatanaw ng utang na loob. 

Salas/Taron: At walang tao ang maaaring mamamatay maliban sa kapahintulutan ng Allah sa naitakdang taning. At sinumang magnais ng gantimpala ng mundong ito, Kami ay magkakaloob nito sa kanya. At sinumang magnais ng gantimpala ng kabilang buhay, Kami ay magkakaloob nito sa kanya. At Aming gagantimpalaan ang mga [taong] mapagpasalamat [sapagka’t sila ay matatag sa anumang pagsubok at nagtitiwala nang lubusan sa Allah].

Quranenc.com: Hindi naging ukol sa isang tao na mamatay malibang may pahintulot ni Allāh bilang atas na tinaningan. Ang sinumang nagnanais ng gantimpala sa Mundo ay magbibigay Kami sa kanya mula rito. Ang sinumang nagnanais ng gantimpala sa Kabilang-buhay ay magbibigay Kami sa kanya mula roon. Gaganti Kami sa mga tagapasalamat.


146

وَكَأَيِّن مِّن نَّبِيّٖ قَٰتَلَ مَعَهُۥ رِبِّيُّونَ كَثِيرٞ فَمَا وَهَنُواْ لِمَآ أَصَابَهُمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَمَا ضَعُفُواْ وَمَا ٱسۡتَكَانُواْۗ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلصَّـٰبِرِينَ

ICDO: Marami sa mga naunang mga Propeta ang nakipaglaban kasama ang kanilang maraming mga grupo na mga tagasunod, at hindi sila humina sa anumang pagsubok na nangyari sa kanila, na pagkasugat at pagkamatay, dahil sa ito ay alang-alang sa kanilang Rabb na Tagapaglikha. 

At hindi sila nanghina at hindi sila sumuko sa kanilang mga kalaban; bagkus ay tiniis nila kung anuman ang mga tinamo nila na mga pagsubok. At ang Allah ay nagmamahal sa mga matiisin.

Salas/Taron: At ilang propeta na ang nakipaglaban [sa Landas ng Allah] kasama ng maraming [mabubuti at] maaalam na tao. Subali’t, sila ay hindi nawalan ng lakas sa anumang kanilang dinanas sa Landas ng Allah, sila ay hindi pinanghinaan [ng loob] at hindi sumuko. At ang Allah ay nagmamahal sa mga matiisin.

Quranenc.com: Kay rami ng propetang na may nakipaglaban kasama sa kanya na maraming pulutong ngunit hindi sila pinanghinaan ng loob sa tumama sa kanila sa landas ni Allāh, hindi sila nanghina, at hindi sila nangayupapa. Si Allāh ay umiibig sa mga nagtitiis.


147

وَمَا كَانَ قَوۡلَهُمۡ إِلَّآ أَن قَالُواْ رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسۡرَافَنَا فِيٓ أَمۡرِنَا وَثَبِّتۡ أَقۡدَامَنَا وَٱنصُرۡنَا عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ

ICDO: At walang sinasabi ang mga matiisin o binibigkas, kundi: O aming Rabb! Patawarin Mo kami sa aming mga kasalanan at sa kung anuman na aming nagawa na pagmamalabis sa alituntunin ng aming Deen, patatagin Mo ang aming mga paa nang sa gayon ay hindi kami tatakbo mula sa pakikipaglaban at ipagkaloob Mo sa amin ang tagumpay laban sa mga tumanggi sa Iyong Kaisahan at sa pagiging Propeta ng Iyong mga Propeta.

Salas/Taron: At silang [mga matiisin sa pagsubok] ay walang nasambit maliban sa: “Aming Panginoon, patawarin Mo po ang aming mga kasalanan at ang aming mga kalabisan sa aming mga gawain. At patatagin Mo po ang aming mga paa, at igawad Mo po sa amin ang tagumpay laban sa mga taong di-naniniwala.”

Quranenc.com: Walang iba ang sabi nila maliban na nagsabi sila: “Panginoon namin, magpatawad Ka sa amin sa mga pagkakasala namin at pagmamalabis namin sa pumapatungkol sa amin, magpatatag Ka sa mga paa namin, at mag-adya Ka sa amin laban sa mga taong tagatangging sumampalataya.”


148

فَـَٔاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ ثَوَابَ ٱلدُّنۡيَا وَحُسۡنَ ثَوَابِ ٱلۡأٓخِرَةِۗ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

ICDO: Na kung kaya, ipinagkaloob ng Allah sa mga yaong matiisin ang gantimpala rito sa mundo na pagtatagumpay laban sa kanilang mga kalaban, at pangingibabaw nila rito sa daigdig; at dakilang gantimpala sa Kabilang-Buhay ng kasaganaan sa mga Hardin.

At ang Allah ay nagmamahal sa sinuman sa Kanyang mga alipin na Al-Muhsinun – gumagawa ng kabutihan nang alang-alang sa kanyang Rabb na Tagapaglikha, at napakagaling ang Kanyang pakikitungo sa Kanyang mga nilikha.

Salas/Taron: Kaya ipinagkaloob sa kanila ng Allah ang pabuya ng mundong ito at ang pinakamabuting pabuya ng kabilang buhay. Sapagka’t ang Allah ay nagmamahal sa mga mapaggawa ng kabutihan.

Quranenc.com: Kaya nagbigay sa kanila si Allāh ng gantimpala sa Mundo at ng kagandahan ng gantimpala sa Kabilang-buhay. Si Allāh ay umiibig sa mga tagagawa ng maganda.


149

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِن تُطِيعُواْ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَرُدُّوكُمۡ عَلَىٰٓ أَعۡقَٰبِكُمۡ فَتَنقَلِبُواْ خَٰسِرِينَ

ICDO: O kayong mga naniwala sa Allah at sumunod sa Kanyang Sugo, kung susundin ninyo ang mga tumanggi mula sa Aking karapatan na pagiging Ilah na karapat-dapat na sambahin at hindi naniwala sa Aking mga Sugo, na mga Hudyo, mga Kristiyano, mga Mapagkunwari at mga Pagano, sa kung ano ang ipinag-uutos nila sa inyo at sa kung ano ang kanilang ipinagbabawal sa inyo, (kung susundin ninyo sila ay) ililigaw nila kayo mula sa Matuwid na Landas at matatalikuran ninyo ang inyong Deen; na kung kaya, babalik kayo sa malinaw na pagkatalo at walang pag-aalinlangan na isang tiyak na kapahamakan.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, kung susundin ninyo ang mga di-naniniwala, kayo ay kanilang ibabalik muli sa [dating] yapak [ng kawalang paniniwala] at [magkagayon] kayo ay magsisibalik nang talunan [o nawalan].

Quranenc.com: O mga sumampalataya, kung tatalima kayo sa mga tumangging sumampalataya ay magpapabalik sila sa inyo sa mga pinagdaanan ninyo para bumalik kayo bilang mga lugi.


150

بَلِ ٱللَّهُ مَوۡلَىٰكُمۡۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلنَّـٰصِرِينَ

ICDO: Sila sa katotohanan ay hindi makatutulong sa inyo, bagkus ang Allah ay Siyang inyong Tagapagtaguyod. At Siya ang pinakamabuting Tagapagtaguyod at hindi Siya nangangailangan ng sinuman na Kanyang makatutulong.

Salas/Taron: Nguni’t, ang Allah ang inyong [tunay na] Tagapagtanggol at Siya ang pinakamahusay sa mga tumutulong.

Quranenc.com: Bagkus si Allāh ay ang Tagatangkilik ninyo at Siya ay ang pinakamabuti sa mga tagaadya.


151

سَنُلۡقِي فِي قُلُوبِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلرُّعۡبَ بِمَآ أَشۡرَكُواْ بِٱللَّهِ مَا لَمۡ يُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَٰنٗاۖ وَمَأۡوَىٰهُمُ ٱلنَّارُۖ وَبِئۡسَ مَثۡوَى ٱلظَّـٰلِمِينَ

ICDO: Walang pag-aalinlangan, ilalagay Namin sa mga puso ng mga walang pananampalataya ang matinding sindak at takot, dahil sa kanilang ginawang Shirk (pagtambal o pagsamba ng iba), na kanilang mga inangkin na sinasamba nang wala silang patunay at katibayan na yaon ang karapat-dapat na sambahin bilang katambal ng Allah. 

Na kung kaya, ang magiging kalagayan nila dito sa mundo ay sindak, takot sa mga mananampalataya; at sa Kabilang-Buhay naman, ang kanilang magiging tahanan ay Impiyerno dahil sa kanilang pagiging masama at pang-aapi. Ito ang pinakamasamang hantungan para sa kanila.

Salas/Taron: Aming ihahasik ang ligalig sa puso niyaong mga di-naniniwala,(34) para sa anumang kanilang ginawang pagtatambal sa Allah [sa kabila ng katotohanan na] wala Siyang ibinabang [anumang] batayan [o kautusan] tungkol dito. At ang kanilang hantungan ay ang Apoy [ng Impiyerno], at napakasamang tirahan para sa mga mapaggawa ng kamalian.

(34) Isinalaysay ni Jabir bin Abdullah na ang Sugo ng Allah ay nagsabi. “Binigyan ako ng limang bagay na hindi ibinigay sa kaninumang Propetang nauna sa akin. Ako ay tinulungan sa pamamagitan ng paglagay ng takot sa puso ng mga hindi naniniwala na kasing-layo ng isang buwan, ang kalupaan ay ginawang Masjid at malinis na pook para sa akin, ipinahintulot sa akin na kuhanin ang mga labi ng digmaan, iginawad sa akin ang pamamagitan [sa Araw ng Paghuhukom], at ang mga nakaraang Propeta ay ipinadala sa kani-kanilang angkan [mamamayan] subali’t ako’y ipinadala sa buong sangkatauhan.” [Sahih Muslim 1:370]

Quranenc.com: Pupukol sa mga puso ng mga tumangging sumampalataya ng hilakbot dahil nagtambal sila kay Allāh ng anumang hindi Siya nagbaba para rito ng isang katunayan. Ang kanlungan nila ay ang Apoy. Kay saklap ang tuluyan ng mga tagalabag sa katarungan!


152

وَلَقَدۡ صَدَقَكُمُ ٱللَّهُ وَعۡدَهُۥٓ إِذۡ تَحُسُّونَهُم بِإِذۡنِهِۦۖ حَتَّىٰٓ إِذَا فَشِلۡتُمۡ وَتَنَٰزَعۡتُمۡ فِي ٱلۡأَمۡرِ وَعَصَيۡتُم مِّنۢ بَعۡدِ مَآ أَرَىٰكُم مَّا تُحِبُّونَۚ مِنكُم مَّن يُرِيدُ ٱلدُّنۡيَا وَمِنكُم مَّن يُرِيدُ ٱلۡأٓخِرَةَۚ ثُمَّ صَرَفَكُمۡ عَنۡهُمۡ لِيَبۡتَلِيَكُمۡۖ وَلَقَدۡ عَفَا عَنكُمۡۗ وَٱللَّهُ ذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

ICDO: At katiyakan, tinupad ng Allah sa inyo ang Kanyang pangako na pagtatagumpay noong kayo ay nakipaglaban sa mga walang pananampalataya sa `Uhud sa Kanyang kagustuhan, hanggang kayo ay natakot at nanghina sa pakikipaglaban at hindi kayo nagkasundu-sundo, na kung kayo ba ay mananatili sa inyong kinaroroonan o hindi kaya ay inyong lilisanin ito upang magtamasa ng mga Ghanaim kasama ang mga nagtamasa nito?

At nilabag ninyo ang kautusan ng inyong Sugo na nagsabi sa inyo na huwag kayong aalis sa inyong mga kinalalagyan anuman ang mangyari; na kung kaya, dumating sa inyo ang pagkatalo pagkatapos ninyong matanaw ang inaasam ninyo na pagkapanalo, at lumitaw mula sa inyo ang sinuman na ang nais lamang ay mga Ghanaim at sa sinuman na ang hangarin ay gantimpala sa Kabilang-Buhay, pagkatapos ay sinanhi ng Allah na kayo ay umiwas sa inyong mga kalaban upang kayo ay subukan; at katotohanan, batid ng Allah ang inyong panghihinayang at pagsisisi, na kung kaya, kayo ay Kanyang pinatawad; at ang Allah ay Labis ang Kanyang Kabaitan sa mga mananampalataya.

Salas/Taron: At katiyakan, tinupad ng Allah sa inyo ang Kanyang pangako na pagtatagumpay noong kayo ay nakipaglaban sa mga walang pananampalataya sa `Uhud sa Kanyang kagustuhan, hanggang kayo ay natakot at nanghina sa pakikipaglaban at hindi kayo nagkasundu-sundo, na kung kayo ba ay mananatili sa inyong kinaroroonan o hindi kaya ay inyong lilisanin ito upang magtamasa ng mga Ghanaim kasama ang mga nagtamasa nito?

At katiyakan, ang Allah ay tumupad ng Kanyang pangako sa inyo [sa oras na iyon] nang sila ay inyong nagapi sa Kanyang kapahintulutan, hanggang [sa sandaling] kayo ay mawalan ng tapang at kayo ay humantong sa pagtatalu-talo tungkol sa tagubiling [ibinigay ng Propeta], at kayo ay sumuway pagkaraang Kanyang ipakita sa inyo ang inyong minimithi [mga labing-yaman ng digmaan]. Ang iba sa inyo ay minimithi ang mundong ito at ang iba nama’y minimithi ang kabilang buhay. Pagkaraan, kayo ay Kanyang hinayaang [nagapi at] nagsitakas laban sa kanila [na inyong mga kaaway] upang kayo ay Kanyang subukan. Nguni’t, katiyakan, kayo ay Kanya nang pinatawad, at ang Allah ay Siyang may tangan ng biyaya ng mga naniniwala.

Quranenc.com: Talaga ngang nagtotoo sa inyo si Allāh ng pangako Niya noong kumikitil kayo sa kanila ayon sa pahintulot Niya, hanggang sa nang pinanghinaan kayo ng loob, naghidwaan kayo hinggil sa utos, at sumuway kayo noong matapos na ipakita Niya sa inyo ang iniibig ninyo. Mayroon sa inyo na nagnanais ng Mundo at mayroon sa inyo na nagnanais ng Kabilang-buhay. Pagkatapos ay nagpalihis Siya sa inyo palayo sa kanila upang sumubok Siya sa inyo. Talaga ngang nagpaumanhin Siya sa inyo. Si Allāh ay may kabutihang-loob sa mga mananampalataya.


153

۞إِذۡ تُصۡعِدُونَ وَلَا تَلۡوُۥنَ عَلَىٰٓ أَحَدٖ وَٱلرَّسُولُ يَدۡعُوكُمۡ فِيٓ أُخۡرَىٰكُمۡ فَأَثَٰبَكُمۡ غَمَّۢا بِغَمّٖ لِّكَيۡلَا تَحۡزَنُواْ عَلَىٰ مَا فَاتَكُمۡ وَلَا مَآ أَصَٰبَكُمۡۗ وَٱللَّهُ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ

ICDO: Alalahanin ninyo, O mga tagasunod ni Muhammad (ﷺ), ang nangyari sa inyo noong kayo ay nag-umpisa sa pag-akyat sa bundok at tumakas sa inyong kalaban, at hindi na kayo lumilingon kahit kanino dahil sa inyong matinding pagkagulat, sindak at takot. 

Subalit ang Rasulullah (Sugo ng Allah) ay nanatili sa labanan, na nanawagan sa inyo mula sa inyong likuran na nagsasabi: Halina kayo mga alipin ng Allah, subalit hindi ninyo naririnig at hindi kayo lumilingon; na samakatuwid, ang napala ninyo mula sa Allah ay magkakasunod na pagdurusa, kagipitan at pangamba; bilang kabayaran sa pagsuway ninyo sa kautusan ng Allah at ng Kanyang Sugo, upang turuan kayo na hindi manghinayang sa kung anumang hindi nangyari sa inyo na pagkapanalo at pagkamit ng ghanimah; at ganoon din sa nangyari sa inyo na pagkatakot at pagkatalo.

At ang Allah ay Khabeer – Ganap ang Kanyang Kagalingan na Nababatid ang lahat ng inyong mga ginagawa at walang anumang naililihim sa Kanya.

Salas/Taron: [At inyong tandaan] nang kayo ay [nagsitakas at] nagsiakyat [sa bundok] na hindi man lamang ninyo nagawang lumingon sa kaninuman, at ang Sugo ay nasa inyong gawing likuran na nananawagan sa inyo [upang kayo ay magsibalik]. [Sanhi nito] kayo ay pinagkalooban [ng Allah] ng sunud-sunod na ligalig upang hindi kayo maghinagpis sa [mga bagay na] nawala sa inyo at maging [sa anumang] inyong sinapit. At ang Allah ay Ganap na Nababatid ang anumang inyong ginagawa.

Quranenc.com: [Banggitin] noong umakyat kayo habang hindi kayo lumilingon sa isa samantalang ang Sugo ay nananawagan sa likuran ninyo. Kaya gumantimpala sa inyo si Allāh ng hapis sa hapis upang hindi kayo malungkot sa anumang nakaalpas sa inyo ni sa anumang tumama sa inyo. Si Allāh ay Nakababatid sa anumang ginagawa ninyo.


154

ثُمَّ أَنزَلَ عَلَيۡكُم مِّنۢ بَعۡدِ ٱلۡغَمِّ أَمَنَةٗ نُّعَاسٗا يَغۡشَىٰ طَآئِفَةٗ مِّنكُمۡۖ وَطَآئِفَةٞ قَدۡ أَهَمَّتۡهُمۡ أَنفُسُهُمۡ يَظُنُّونَ بِٱللَّهِ غَيۡرَ ٱلۡحَقِّ ظَنَّ ٱلۡجَٰهِلِيَّةِۖ يَقُولُونَ هَل لَّنَا مِنَ ٱلۡأَمۡرِ مِن شَيۡءٖۗ قُلۡ إِنَّ ٱلۡأَمۡرَ كُلَّهُۥ لِلَّهِۗ يُخۡفُونَ فِيٓ أَنفُسِهِم مَّا لَا يُبۡدُونَ لَكَۖ يَقُولُونَ لَوۡ كَانَ لَنَا مِنَ ٱلۡأَمۡرِ شَيۡءٞ مَّا قُتِلۡنَا هَٰهُنَاۗ قُل لَّوۡ كُنتُمۡ فِي بُيُوتِكُمۡ لَبَرَزَ ٱلَّذِينَ كُتِبَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقَتۡلُ إِلَىٰ مَضَاجِعِهِمۡۖ وَلِيَبۡتَلِيَ ٱللَّهُ مَا فِي صُدُورِكُمۡ وَلِيُمَحِّصَ مَا فِي قُلُوبِكُمۡۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ

ICDO: Subalit pagkatapos nito, dahil sa awa ng Allah sa mga mananampalataya na malinis ang kanilang kalooban, inilagay ng Allah sa kanilang mga puso ang kapanatagan at kasiguruhan sa pangako ng Allah, pagkatapos nangyari sa kanila ang mga kalungkutan at pagdadalamhati; at dahil doon, sinanhi ng Allah na antukin ang mga grupo ninyo – sila ay yaong dalisay at nakatitiyak sa kanilang mga sarili; subalit ang ibang grupo na ang iniisip lamang nila ay ang kaligtasan ng kanilang mga sarili, at humina ang kanilang mga kalooban, at naging abala sila sa kanilang mga sarili lamang, at nag-isip sila ng masama laban sa Allah na kanilang Rabb na Tagapaglikha, sa Kanyang Deen, at sa Kanyang Propeta; at iniisip nila na ang Allah ay hindi Niya maipagpapatuloy ang paghahayag ng mensahe ng Kanyang Sugo, at ang Islam ay hindi na mananatili. Na kung kaya, makikita ninyo sila na pinagsisihan ang kanilang pagsama sa labanan, na sinasabi nila sa isa’t isa: Nagkaroon ba tayo ng kalayaan? Binigyan ba tayo ng kalayaan na pumili sa pagsama natin sa labanan?

Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ), Katiyakan, ang lahat ng pangyayari ay nasa pangangasiwa at pagmamay-ari ng Allah, na Siya ang nagtakda na kayo ay lalabas at sa anumang nangyari sa inyo, subalit sila ay mayroong kinikimkim sa kanilang mga sariling kalooban na hindi inilalantad sa iyo, O Muhammad (ﷺ), na panghihinayang dahil sa kanilang pagsama sa pakikipaglaban, sinasabi nila: Kung mayroon lamang tayo na kahit na kaunting karapatan na pumili ay walang sinuman ang mamamatay sa atin dito.

Sabihin mo sa kanila: Katiyakan, ang kamatayan ay nasa kamay ng Allah, kahit na kayo ay nasa inyong mga tahanan at kung itinakda ng Allah na kayo ay mamamatay, tiyak na lilitaw ang sinuman na itinakda sa kanya ang kamatayan tungo sa kung saan sila mamamatay. At hindi ito ginawa ng Allah kundi upang subukin kung ano ang nasa inyong mga kalooban na pag-aalinlangan at pagkukunwari, at upang maihiwalay ang masama sa mabuti, at mailantad ang sinumang tunay na naniniwala mula sa nagkukunwari na mga tao, sa kanilang mga salita at mga gawa.

At ang Allah ay `Aleem – Ganap na Nakaaalam kung ano ang niloloob ng Kanyang mga nilikha at walang anumang bagay ang naililihim sa Kanya sa anumang kanilang ginagawa.

Salas/Taron: Pagkalipas ng ligalig, Kanyang ibinaba para sa inyo ang katiwasayan [sa pamamagitan] ng antok [himbing], na namayani sa isang pangkat sa inyo, samantalang ang ibang pangkat ay nag-aalala tungkol sa kanilang mga sarili at kanilang pinag-iisipan ang Allah ng iba bukod sa katotohanan tulad ng pag-iisip ng isang mangmang. Sila ay nagsasabi: “May kaugnayan ba kami sa anupamang pangyayaring ito?” Sabihin: “Katotohanan, tanging nasa Allah ang kaganapan ng lahat ng mga pangyayari.” Kanilang inililihim sa kanilang sarili ang anumang hindi nila magawang ilantad sa iyo. Sila ay nagsasabing: “Kung mayroon lamang kaming kaugnayan kahit kaunti sa pangyayari dito, marahil ay walang nasawi sa amin.” Sabihin: “Kahit kayo ay manatiling nasa loob ng inyong mga pamamahay, yaong mga nakatakdang mamatay ay tiyak na magtutungo sa pook ng kanilang kamamatayan.” At [itinakda ito] upang subukan ng Allah ang anumang nasa inyong mga kalooban at gawing dalisay ang anumang nasa inyong mga puso. At ang Allah ay Ganap na Nababatid ang nasa loob ng mga dibdib.

Quranenc.com: Pagkatapos ay nagpababa Siya sa inyo, matapos ng hapis, ng katiwasayan na isang antok na bumabalot sa isang pangkat kabilang sa inyo samantalang may isang pangkat naman na nagpabalisa nga sa kanila ang mga sarili nila, na nagpapalagay kay Allāh ng hindi totoo, na pagpapalagay ng Panahon ng Kamangmangan. Nagsasabi sila: “May ukol ba sa atin mula sa usapin na anuman?” Sabihin mo: “Tunay na ang usapin sa kabuuan nito ay ukol kay Allāh.” Nagkukubli sila sa mga sarili nila ng hindi nila inilalantad sa iyo. Nagsasabi sila: “Kung sakaling may ukol sa amin mula sa usapin na anuman ay hindi sana kami napatayan dito.” Sabihin mo: “Kung sakaling kayo noon ay nasa mga bahay ninyo ay talaga sanang natampok ang mga itinakda sa kanila ang pagkapatay tungo sa mga pagpapaslangan sa kanila.” [Ito ay] upang sumubok si Allāh sa nasa mga dibdib ninyo at upang sumala Siya sa nasa mga puso ninyo. Si Allāh ay Maalam sa nilalaman ng mga dibdib.


155

إِنَّ ٱلَّذِينَ تَوَلَّوۡاْ مِنكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡتَقَى ٱلۡجَمۡعَانِ إِنَّمَا ٱسۡتَزَلَّهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ بِبَعۡضِ مَا كَسَبُواْۖ وَلَقَدۡ عَفَا ٱللَّهُ عَنۡهُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٞ

ICDO: Katiyakan, ang mga yaong tumakas mula sa inyo na mga tagasunod ni Muhammad (ﷺ) at tumalikod mula sa pakikipaglaban, sa araw ng sagupaan sa pagitan ng mga mananampalataya at ng mga Mushrikun sa Labanan sa `Uhud,  ang nagtulak sa kanila sa ganitong kasalanan ay walang iba kundi si Shaytan dahil sa ilang mga nagawa nilang kasalanan; at katiyakan, pinatawad sila ng Allah at hindi sila pinarusahan. Sapagkat ang Allah ay Ghafour – Ganap na Mapagpatawad sa mga nagkasala na mga nagsisipagsisi, na Haleem – Ganap at Napakalawak ang Kanyang Pang-unawa at di-kaagad nagpapataw ng kaparusahan sa sinumang lumabag.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga nagsitalikod sa inyo sa araw ng sagupaan ng dalawang hukbo [sa digmaan ng Uhud] – ang satanas ang siyang nag-udyok sa kanila upang magsibalik [mula sa labanan] sanhi ng ilang [kasalanang] kanilang nagawa. Nguni’t katiyakang sila ay pinatawad na ng Allah. Katotohanan, ang Allah ay Mapagpatawad, Mapagparaya.

Quranenc.com: Tunay na ang mga tumalikod kabilang sa inyo sa araw na nagkita-kita ang dalawang bukluran ay nagpatisod lamang sa kanila ang demonyo dahil sa ilan sa mga kinamit nila. Talaga ngang nagpaumanhin si Allāh sa kanila. Tunay na si Allāh ay Mapagpatawad, Matimpiin.


156

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَقَالُواْ لِإِخۡوَٰنِهِمۡ إِذَا ضَرَبُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ أَوۡ كَانُواْ غُزّٗى لَّوۡ كَانُواْ عِندَنَا مَا مَاتُواْ وَمَا قُتِلُواْ لِيَجۡعَلَ ٱللَّهُ ذَٰلِكَ حَسۡرَةٗ فِي قُلُوبِهِمۡۗ وَٱللَّهُ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ

ICDO: O kayo na mga naniwala sa Allah at sumunod sa Kanyang Sugo! Huwag ninyong gayahin ang mga walang pananampalataya na hindi naniwala sa kanilang Rabb na Tagapaglikha, dahil sinasabi nila sa kanilang kapwa kapatid na walang pananampalataya, na kapag sila ay lumabas at naghanap ng kabuhayan sa kalupaan o hindi kaya ay sumama sa mga nakipaglaban at pagkatapos ay namatay o napatay: Kung hindi lamang lumabas ang mga yaon at hindi nakipaglaban, bagkus ay nanatili lamang na kasama namin, ay hindi sila namatay o mapapatay.

At ito ang salita na nagdulot sa kanila ng pagdurusa, pagdadalamhati at panghihinayang sa kanilang mga puso, subalit ang mga mananampalataya ay nakatitiyak na ito ay itinakda ng Allah; na kung kaya, ginabayan ng Allah ang kanilang mga puso at pinagaan sa kanila ang mga pagsubok; at ang Allah, pinananatili Niyang buhay ang sinuman na nakatakda pa sa kanya ang buhay – manlalakbay man ito o nakikipaglaban – at sinasanhi Niya na mamatay ang sinuman na natapos na niya ang kanyang buhay (dito sa daigdig), kahit pa, na siya ay nakatigil lamang sa kanyang tahanan. At ang Allah ay Baseer – Ganap na Tagapagmasid sa lahat ng inyong mga ginagawa at sa pamamagitan nito kayo ay pagbabayarin.

Salas/Taron: O kayong mga naniwala, huwag ninyong tularan yaong mga di-naniwalang [mapagkunwari na] nagsabi sa kanilang mga kapatid nang sila ay magsilakbay sa kalupaan at humayong makipaglaban: “Kung sila ay nanatili lamang sa aming [piling], marahil sila ay hindi namatay o nasawi.” Nguni’t, [ang maling haka-hakang] iyan ay ginawa ng Allah bilang isang bagabag sa kanilang mga puso. At ang Allah ang nagbibigay ng buhay at nagdudulot ng kamatayan. At ang Allah ay Ganap na Nakakikita sa anumang inyong ginagawa.

Quranenc.com: O mga sumampalataya, huwag kayong maging gaya ng mga tumangging sumampalataya at nagsabi sa mga kapatid nila nang naglakbay ang mga ito sa lupain o ang mga ito ay naging mga mandirigma: “Kung sakaling sila ay kapiling namin ay hindi sana sila namatay o napatay,” upang gawin ni Allāh iyon bilang panghihinayang sa mga puso nila. Si Allāh ay nagbibigay-buhay at nagbibigay-kamatayan. Si Allāh sa anumang ginagawa ninyo ay Nakakikita.


157

وَلَئِن قُتِلۡتُمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أَوۡ مُتُّمۡ لَمَغۡفِرَةٞ مِّنَ ٱللَّهِ وَرَحۡمَةٌ خَيۡرٞ مِّمَّا يَجۡمَعُونَ

ICDO: At kung kayo ay napatay, O mga mananampalataya, habang kayo ay nakikipaglaban nang alang-alang sa Allah o namatay kayo sa oras ng labanan; walang pag-aalinlangan na patatawarin ng Allah ang inyong mga kasalanan at ipagkakaloob sa inyo ang awa mula sa Kanya, nang sa gayon ay makamtan ninyo ang masaganang buhay sa mga Hardin at ito ay higit pa kaysa makamundo at sa anuman na natatamasa ng lahat ng mga nagpunyagi para rito.

Salas/Taron: At kung kayo man ay nasawi sa Landas ng Allah o [kayo ay] namatay – ang kapatawaran at habag mula sa Allah ay higit na mabuti kaysa sa lahat ng kanilang tinipong [mga yaman ng mundo].

Quranenc.com: Talagang kung napatay kayo sa landas ni Allāh o namatay kayo, talagang may isang kapatawaran mula kay Allāh at isang awa na higit na mabuti kaysa sa iniipon ninyo.


158

وَلَئِن مُّتُّمۡ أَوۡ قُتِلۡتُمۡ لَإِلَى ٱللَّهِ تُحۡشَرُونَ

ICDO: At kapag kayo ay namatay dito sa mundo: namatay man kayo sa inyong higaan o namatay kayo sa pakikipaglaban, ay sa Allah pa rin kayo magtitipun-tipon at pagbabayarin (papananagutin) Niya kayo batay sa inyong mga nagawa.

Salas/Taron: At kung kayo man ay mamatay o masawi, [katiyakang] sa Allah kayo ay titipunin [upang inyong tanggapin ang inyong mga kabayaran].

Quranenc.com: Talagang kung namatay kayo o napatay kayo ay talagang tungo kay Allāh kayo kakalapin.


159

فَبِمَا رَحۡمَةٖ مِّنَ ٱللَّهِ لِنتَ لَهُمۡۖ وَلَوۡ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ ٱلۡقَلۡبِ لَٱنفَضُّواْ مِنۡ حَوۡلِكَۖ فَٱعۡفُ عَنۡهُمۡ وَٱسۡتَغۡفِرۡ لَهُمۡ وَشَاوِرۡهُمۡ فِي ٱلۡأَمۡرِۖ فَإِذَا عَزَمۡتَ فَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُتَوَكِّلِينَ

ICDO: Dahil sa awa mula sa Allah para sa iyo at sa iyong mga tagasunod, O Muhammad (ﷺ), ipinagkaloob ng Allah sa iyo ang pagiging mahinahon sa iyong pakikitungo sa kanila; at kung naging masama (lamang) ang iyong pag-uugali sa kanila at naging matigas ang iyong puso, lalayo sa iyo ang iyong mga tagasunod; kung gayon, huwag mo silang sisihin sa nangyari sa kanila sa `Uhud at hilingin mo sa Allah na patawarin sila; at sumangguni ka sa kanila sa mga pangyayari na kailangan mo ang kanilang mga payo, subalit kapag pinagpasiyahan mo na ang anumang bagay pagkatapos mong humingi ng payo (sa kanila) ay magpatuloy ka na, na ipinagkakatiwala mo sa Allah ang lahat; katiyakan, ang Allah ay nagmamahal sa mga nagtitiwala sa Kanya.

Salas/Taron: At sa pamamagitan ng habag ng Allah, ikaw [O Muhammad] ay naging mahinahon sa kanila. At kung ikaw ay naging marahas [sa pananalita] at naging matigas ang puso, marahil sila ay nagsilayo sa iyong paligid. Kaya, maging mapagparaya [sa kanilang mga kakulangan], at magsumamo ng kapatawaran [sa Allah] para sa kanila, at isangguni sa kanila ang mga pangyayari. Kaya, kapag ikaw ay nakapagpasiya na, magkagayon magtiwala sa Allah. Katotohanan, ang Allah ay nagmamahal sa mga nagtitiwala [sa Kanya].

Quranenc.com: Kaya dahil nga sa awa mula kay Allāh ay nagbanayad ka sa kanila. Kung sakaling ikaw ay naging isang mabagsik na magaspang ang puso ay talaga sanang nabuwag sila mula sa paligid mo. Kaya magpaumanhin ka sa kanila, humingi ka ng tawad para sa kanila at makipagsanggunian ka sa kanila sa usapin. Kaya kapag nagtika ka ay manalig ka kay Allāh; tunay na si Allāh ay umiibig sa mga nananalig.


160

إِن يَنصُرۡكُمُ ٱللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمۡۖ وَإِن يَخۡذُلۡكُمۡ فَمَن ذَا ٱلَّذِي يَنصُرُكُم مِّنۢ بَعۡدِهِۦۗ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ

ICDO: Kapag ipinagkaloob ng Allah sa inyo ang tagumpay at ang Kanyang tulong, walang sinupaman ang makatatalo sa inyo; subalit kapag ipinahamak kayo, sino pa kaya ang maaaring makapag-ahon sa inyo sa kapahamakan? Samakatuwid, sa Allah lamang nagtitiwala ang mga mananampalataya.

Salas/Taron: Kung kayo ay tutulungan ng Allah, walang sinuman ang maaaring makagapi sa inyo. At kung kayo ay Kanyang nararapat pabayaan, sino pa kaya bukod sa Kanya ang maaaring makatulong sa inyo? At sa Allah, nararapat ipagkaloob ang [buong] pagtitiwala ng mga naniniwala.

Quranenc.com:  Kung mag-aadya sa inyo si Allāh ay walang dadaig sa inyo. Kung magtatatwa Siya sa inyo ay sino itong mag-aadya sa inyo matapos Niya? Kay Allāh ay manalig ang mga mananampalataya.


161

وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَغُلَّۚ وَمَن يَغۡلُلۡ يَأۡتِ بِمَا غَلَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ

ICDO: At hindi maaari sa Propeta na dayain niya ang kanyang mga tagasunod, na kukuha siya mula sa ghanimah* maliban sa bahagi (o parte) na para lamang sa kanya, at sinuman ang gagawa nito mula sa inyo ay dadalhin niya ito sa Araw ng Muling Pagkabuhay upang siya ay ipahiya sa Araw na marami ang sasaksi, pagkatapos ay ipagkakaloob sa bawat isa ang kabayaran ayon sa kanyang natamo na gawain nang buung-buo, hindi kukulangan at hindi siya dadayain.

*Ghanimah: Ghanaim (pangmaramihan) – Mga bagay na nakuha sa panahon ng digmaan.

Salas/Taron: At hindi marapat para sa sinumang propeta na siya ay mag-asal nang di-makatarungan [hinggil sa labi ng digmaan]. At sinuman ang nagtaksil [kumuha sa paraang di-makatarungan], kanyang dadalhin sa Araw ng Pagkabuhay na Muli ang anumang kanyang ninakaw. Pagkaraan, bawa’t tao ay babayaran [nang lubusan] para sa anumang kanyang pinagsumikapan, at sila ay hindi dadayain [sa kanilang mga gantimpala].

Quranenc.com: Hindi naging ukol sa isang propeta na mang-umit. Ang sinumang mang-uumit ay maghahatid siya ng inumit niya sa Araw ng Pagbangon. Pagkatapos ay tutumbasan ang bawat kaluluwa sa anumang kinamit nito habang sila ay hindi nilalabag sa katarungan.


162

أَفَمَنِ ٱتَّبَعَ رِضۡوَٰنَ ٱللَّهِ كَمَنۢ بَآءَ بِسَخَطٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَمَأۡوَىٰهُ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ

ICDO: Hindi maaari na magkatulad ang sinumang naghangad sa pagmamahal ng Allah at sa sinuman na nalulong sa mga kasalanan na magiging sanhi ng pagkagalit ng kanyang Rabb na Tagapaglikha; sa kadahilanang ito, siya ay karapat-dapat na manirahan sa Impiyernong-Apoy na isang napakasamang patutunguhan.

Salas/Taron: Ang isa bang sumusunod [at nagsisikap] para sa kasiyahan [o Lugod] ng Allah ay katulad ng sinumang isinuong [ang sarili] sa matinding poot ng Allah? At ang kanyang kanlungan ay Impiyerno, at napakasamang patutunguhan.

Quranenc.com: Kaya ba ang sinumang sumunod sa pagkalugod ni Allāh ay gaya ng sinumang bumalik nang may pagkainis mula kay Allāh? Ang kanlungan niya ay ang Impiyerno. Kay saklap ang kahahantungan!


163

هُمۡ دَرَجَٰتٌ عِندَ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ

ICDO: Ang mga maninirahan sa Al-Jannah na sumusunod sa lahat ng ikinalulugod ng Allah ay nasa iba’t iba ang kanilang antas, at (gayundin) ang maninirahan sa Impiyerno na isinagawa ang kung ano ang ikinagagalit ng Allah, ay nasa iba’t iba (rin) ang kanilang antas-na-pababa na kalalagyan, na nasa kaila-ilaliman ng Impiyerno, na sila ay hindi magkakatulad (yaong mabubuti at masasama). At ang Allah ay Baseer – Ganap na Nakakakita ng kanilang ginagawa at walang naililihim na anuman sa Kanya.

Salas/Taron: Sila ay [magkakaiba ng] mga antas [o katayuan] sa [paningin ng] Allah. At ang Allah ay Ganap na Nakikita ang anumang kanilang ginagawa.(36)

(36) May iba’t ibang antas ang Jannah [Paraiso] at maging ang Jahannam [Impiyerno]. Ating matutunghayan sa [Qur’an 6:132], “Sa lahat ay mayroong mga antas [o uri] nang ayon sa kanilang mga gawa.”

Quranenc.com: Sila ay ay mga antas sa ganang kay Allāh. Si Allāh ay Nakakikita sa anumang ginagawa nila.


164

لَقَدۡ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ إِذۡ بَعَثَ فِيهِمۡ رَسُولٗا مِّنۡ أَنفُسِهِمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِهِۦ وَيُزَكِّيهِمۡ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَإِن كَانُواْ مِن قَبۡلُ لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ

ICDO: Walang pag-aalinlangan, ginawaran (pinagkalooban) ng dakilang kagandahang-loob ang mga mananampalataya mula sa mga Arabo, noong ipinadala sa kanila ang Sugo na mula sa kanila, na bumibigkas sa kanila ng mga talata ng Dakilang Quran, at nililinis sila mula sa Shirk (pagtatambal o pagsamba ng iba) at masasamang pag-uugali, at itinuturo sa kanila ang Dakilang Quran at Sunnah; samantalang noong bago dumating sa kanila ang Sugo ay nasa pagkaligaw sila at malinaw na kamangmangan.

Salas/Taron: Katiyakan, ipinagkaloob ng Allah ang [malaking] kabutihang-loob para sa mga naniniwala nang Kanyang ipinadala sa kanila ang isang Sugo [si Muhammad] mula sa kanilang mga sariling [lahi], binibigkas sa kanila ang Kanyang mga ayaat [kapahayagan], at sila ay dinadalisay [mula sa kasalanan] at itinuturo sa kanila ang Aklat [Qur’an] at karunungan, bagaman noong una, sila ay nasa hayag na pagkaligaw.

Quranenc.com:  Talaga ngang nagmagandang-loob si Allāh sa mga mananampalataya yayamang nagpadala Siya sa kanila ng isang Sugo kabilang sa mga sarili nila, na bumibigkas sa kanila ng mga tanda Niya, nagdadalisay sa kanila, at nagtuturo sa kanila ng Aklat at Karunungan, bagamat sila dati noong bago niyon ay talagang nasa isang pagkaligaw na malinaw.


165

أَوَلَمَّآ أَصَٰبَتۡكُم مُّصِيبَةٞ قَدۡ أَصَبۡتُم مِّثۡلَيۡهَا قُلۡتُمۡ أَنَّىٰ هَٰذَاۖ قُلۡ هُوَ مِنۡ عِندِ أَنفُسِكُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ

ICDO: (Bakit ganoon?) Noong nangyari sa inyo – O kayong mga mananampalataya – ang isang pagsubok, na ito ay yaong natamo ninyo noon sa Labanan sa `Uhud, samantalang doble ang natamo ng mga Mushrikun mula sa inyo noon sa Labanan sa Badr, ay inyong sinabi na may pagkamangha: Paano ito nangyari gayong kami ay mga Muslim at ang Sugo ng Allah ay nasa amin, samantalang sila ay mga Mushrikun?

Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Ang nangyaring pagsubok na ito ay nagmula (rin naman) sa inyong mga sarili dahil sa paglabag ninyo sa kautusan ng inyong Sugo at sa pagtuon na inyong ginawa upang makamit ang mga Ghanaim.

Katiyakang ang Allah, ginagawa Niya ang anuman na Kanyang nais at nagpapasiya nang anuman na Kanyang nais at walang sinuman ang maaaring makapagbago ng Kanyang pinagpasiyahan.

Salas/Taron: Bakit [nga kaya] nang kayo ay tinamaan ng [isang] pinsala [sa araw ng Uhud], bagaman inyong tinamaan [ang inyong mga kaaway sa araw ng Badr] nang dalawang ulit na kapinsalaan, kayo ay nagsabi:”Saan kaya nanggaling ito?” [Bakit kaya nangyayari ito sa atin?] Sabihin: “Ito ay nanggaling sa inyong sariling [kagagawan – bunga ng inyong paglabag sa kautusan, kayo ay dapat manatili sa bundok ng Uhud].” Katotohanan, ang Allah ay may Ganap na Kakayahan sa lahat ng bagay.(37)

(37) “Nang tinamaan kayo ng isang kapahamakan.” Ito ay hinggil sa pagkatalo ng mga Muslim sa digmaan ng Uhud nang sila’y namatayan ng pitumpu. “Bagaman nagapi ninyo sila nang dalawang ulit.” Noong digmaan ng Badr, nang mapatay ng mga Muslim ang pitumpung di-Muslim at nakabihag pa ng karagdagang pitumpu. “Kanilang sinabi, saan nanggaling ang kapahamakang ito?” Bakit nangyari sa amin ang pagkatalong ito? “Sabihin, ‘ito ay nagmula sa inyong sarili!'” Naitala ni Abi Hatim na sinabi ni Omar bin Al-Khattab, “Nang mangyari ang digmaan ng Uhud, isang taon pagkaraan ng pagkapanalo nila sa digmaan ng Badr, pinarusahan ang mga Muslim dahil sa kanilang pagtanggap ng pantubos mula sa mga di-Muslim bilang kapalit ng pagpapalaya sa kanilang mga bihag. Kaya nakaranas sila ng pagkagapi at pagkamatay ng pitumpung Muslim sa digmaan ng Uhud. Gayundin, sina Muhammad bin Ishaq, Ibn Jurayj, Ar-Rabi bin Anas at si As-Suddi ay nagsabing ang talatang, “Sabihin, ito ay nagmula sa inyong mga sarili” ay nangangahulugan: Ito ay dahil sa inyo, mga mamamana, na lumabag sa kautusan ng Sugo na huwag lisanin ang inyong mga kinatatayuan. “Katotohanan, may kapangyarihan ang Allah sa lahat ng bagay.” Kanyang ginagawa ang lahat ng Kanyang maibigan, at Kanyang binibigyang-pasiya ang anumang Kanyang nais, at walang makatututol sa Kanyang pasiya.

Quranenc.com:  Noon bang may tumama sa inyo na isang kasawian gayong nakatama na kayo ng dalawang tulad nito ay nagsabi kayo: “Mula saan ito?” Sabihin mo: “Ito ay mula sa ganang mga sarili ninyo.” Tunay na si Allāh sa bawat bagay ay May-kakayahan.


166

وَمَآ أَصَٰبَكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡتَقَى ٱلۡجَمۡعَانِ فَبِإِذۡنِ ٱللَّهِ وَلِيَعۡلَمَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

ICDO: At ang anumang natamo ninyo na mga sugat o pagkamatay sa labanan sa `Uhud, sa Araw ng sagupaan sa pagitan ng grupo ng mga mananampalataya at sa grupo ng mga Mushrikin; at ang nangyari na pagkapanalo ng mga mananampalataya sa unang pagkakataon, pagkatapos ay nanalo (naman) ang mga Mushrikin sa ikalawang pagkakataon, ang lahat ng ito ay pinagpasiyahan at itinakda ng Allah upang palitawin sa pamamagitan nito kung sino ang tunay na nananampalataya sa Allah.

Salas/Taron: At anumang pinsalang idinulot sa inyo sa araw na ang dalawang hukbo ay nagkasagupaan [sa Uhud] ay sa kapahintulutan ng Allah upang Kanyang subukan ang mga [tunay na] naniniwala.

Quranenc.com:  Ang tumama sa inyo sa araw na nagkita-kita ang dalawang bukluran ay ayon sa pahintulot ni Allāh at upang maghayag Siya sa mga mananampalataya,


167

وَلِيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ نَافَقُواْۚ وَقِيلَ لَهُمۡ تَعَالَوۡاْ قَٰتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أَوِ ٱدۡفَعُواْۖ قَالُواْ لَوۡ نَعۡلَمُ قِتَالٗا لَّٱتَّبَعۡنَٰكُمۡۗ هُمۡ لِلۡكُفۡرِ يَوۡمَئِذٍ أَقۡرَبُ مِنۡهُمۡ لِلۡإِيمَٰنِۚ يَقُولُونَ بِأَفۡوَٰهِهِم مَّا لَيۡسَ فِي قُلُوبِهِمۡۚ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا يَكۡتُمُونَ

ICDO: At palitawin kung sino ang mga mapagkunwari, na inilantad ng Allah ang niloloob ng kanilang mga puso, noong sinabi ng mga mananampalataya sa kanila: Halina makipaglaban kayo na kasama namin alang-alang sa Allah o hindi kaya ay maging kaagapay namin kayo para dumami ang ating mga bilang. Sabi nila: Kung alam lamang namin na kayo ay makikipaglaban, sasama kami sa inyo laban sa kanila, subalit sila ay mas malapit sa paglabag sa araw na yaon kaysa paniniwala dahil sinasabi nila sa pamamagitan ng kanilang mga bibig ang wala naman sa kanilang mga puso. At ang Allah ay Siyang `Aleem – Ganap na Nakaaalam kung ano ang kinikimkim nila sa kanilang mga kalooban.

Salas/Taron: At upang Kanyang ipabatid [sa pamamagitan ng pagsubok] yaong mga mapagkunwari na sa kanila ay sinabi: “Halina kayong makipaglaban sa Landas ng Allah at inyong ipagtanggol [man lang] [ang inyong sarili].” Sila ay nagsabi: “Kung batid lamang namin na may labanang magaganap, marahil kami ay sumunod sa inyo.” Sila, sa araw na iyon, ay halos nasa bingit ng kawalang-paniniwala kaysa sa paniniwala. Kanilang sinasabi sa kanilang mga bibig nguni’t wala sa kanilang mga puso. At ang Allah ay Maalam sa anumang kanilang itinatago.

Quranenc.com:  at upang maghayag Siya sa mga nagpaimbabaw. Sinabi sa kanila: “Halikayo, makipaglaban kayo ayon sa landas ni Allāh o magtanggol kayo.” Nagsabi sila: “Kung sakaling nalalaman naming may labanan ay talaga sanang sumunod kami sa inyo.” Sila para sa kawalang-pananampalataya sa araw na iyon ay higit na malapit kaysa sa kanila para sa pananampalataya. Nagsasabi sila sa pamamagitan ng mga bibig nila ng wala sa mga puso nila. Si Allāh ay higit na nakaaalam sa anumang itinatago nila.


168

ٱلَّذِينَ قَالُواْ لِإِخۡوَٰنِهِمۡ وَقَعَدُواْ لَوۡ أَطَاعُونَا مَا قُتِلُواْۗ قُلۡ فَٱدۡرَءُواْ عَنۡ أَنفُسِكُمُ ٱلۡمَوۡتَ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

ICDO: Iyan sila na mga Munafiqun (mapagkunwari), na nagpaiwan at sinabi nila sa kanilang mga kapatid (na mapagkunwari rin) na sinubukan, dahil kinamatayan sila na kasama ang mga Muslim sa kanilang pakikipaglaban sa mga Mushrikun sa `Uhud: Na kung sinunod lamang kami ng mga yaon ay hindi sila mamamatay, sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Ilayo ninyo ang inyong mga sarili mula sa kamatayan kung kayo ay totoo sa inyong pag-aangkin, na kung sumunod (lamang) sila sa inyo ay hindi sila mamamatay at kayo ang nakaligtas dahil sa inyong pagpapaiwan.

Salas/Taron: Yaong mga nagsasabi tungkol sa kanilang nasawing mga kapatid [sa digmaan] habang sila ay nangakaupo [sa kanilang mga pamamahay]: “Kung sila ay sumunod sa amin, marahil, sila ay hindi nasawi.” Sabihin: “Kung gayon, inyong pigilin ang [takdang] kamatayan sa inyong mga sarili, kung kayo ay makatotohanan.”

Quranenc.com:  [Sila] ang mga nagsabi sa mga kapatid nila samantalang namalagi sila: “Kung sakaling tumalima sila sa amin ay hindi sana sila napatay.” Sabihin mo: “Kaya magtaboy kayo palayo sa mga sarili ninyo ng kamatayan, kung kayo ay mga tapat.”


169

وَلَا تَحۡسَبَنَّ ٱلَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أَمۡوَٰتَۢاۚ بَلۡ أَحۡيَآءٌ عِندَ رَبِّهِمۡ يُرۡزَقُونَ

ICDO: At huwag mong isipin, O Muhammad (ﷺ), na yaong mga namatay sa pakikipaglaban alang-alang sa Allah, na sila ay mga patay, na wala silang nararamdaman, bagkus sila ay buhay na buhay sa libingan na kasama ng kanilang Rabb na Tagapaglikha dahil sa Kanya sila ay nakipaglaban at namatay alang-alang sa Kanya, at patuloy ang pagkakaloob sa kanila ng kabuhayan sa Al-Jannah, habang sila ay nasa Barzakh* at ipalalasap sa kanila ang kasiyahan. 

*Barzakh: Ang Barzakh ay isang partisyon, tabing o harang na nasa pagitan ng Buhay sa Daigdig at Buhay sa Araw ng Muling Pagkabuhay. Sa katunayan, lima ang yugto na madaraanan sa buhay ng isang tao: Una, ang buhay sa loob ng sinapupunan (o isang ligtas na lugar); Ikalawa, ang buhay dito sa daigdig; ang Ikatlo, ang buhay sa Barzakh; ang Ika-apat, ang Buhay sa Araw ng Muling Pagkabuhay; at ang Ikalima, ang Buhay na Walang-Hanggan – sa Al-Jannah (Hardin) o sa Impiyernong-Apoy (Jahannam).

Ang ikatlong yugto na buhay sa Barzakh, ay nagsisimula sa Oras ng Kamatayan hanggang sa dumating ang Araw ng Muling Pagkabuhay. Ang lahat ng taong namatay ay naroon sa lugar na yaon ng Barzakh. Naroroon sila hanggang sa dumating ang Araw na ang lahat ay Bubuhayin na Mag-uli. Ito ay isang espirituwal na daigdig, sa lugar na ito, nangingibabaw ang espirituwal nating katauhan kaysa pisikal nating katauhan.

Samantalang habang tayo ay naririto pa sa daigdig, ang pisikal nating katauhan ang siyang nangingibabaw kaysa espirituwal, at sa Araw ng Muling Pagkabuhay ay bubuhayin tayong muli at ibabalik ang ating kaluluwa sa ating pisikal na katawan, at pantay na iiral ang ating pisikal at espirituwal na katauhan, at wala na tayong kamatayan pagkatapos nito. Kung sino tayo rito sa daigdig ay yaon din tayo sa Kabilang-Buhay.

Salas/Taron: Huwag ninyong isipin na yaong mga nasawi sa Landas ng Allah ay mga nangamatay, [Hindi] bagkus, sila ay mga buhay, sa [piling ng] kanilang Panginoon, kanilang tinatamasa ang [mga biyayang ipinagkaloob sa kanila ng kanilang Panginoon at ang masaganang] panustos.(38)

(38) Naitala ni Imam Muslim na ang Propeta ay nagsabi, “Ang kanilang mga kaluluwa ay nasa mga ibong kulay berde na may mga lampara, na nakasabit sa ibaba ng Trono [ng Allah]. Palibut-libot sila sa Paraiso saanman nila nais, at sila’y magsisipagbalik sa mga lamparang iyon. Sila ay tinitingnan ng Allah at magtatanong, ‘may ninanais pa ba kayo?’ Sila’y magsasabi, ‘Ano pa ba ang aming hihilingin samantalang kami ay makapupunta saanman dako ng Paraiso kung aming nais.’ Tatlong ulit na tinanong ng Allah ang ganito, at nang maramdaman nilang hindi hihinto ang Allah hanggang sa sila ay magbigay ng kasagutan, sila’y nagsabi, ‘O Aming Panginoon! Minimithi naming ibalik ang mga kaluluwa sa aming mga katawang-lupa upang kami ay muling mamatay sa Iyong landas. Nababatid ng Allah na wala na silang iba pang mahihiling, kaya sila ay hinayaan.'” [Sahih Muslim 3:1502]

Quranenc.com:  Huwag ka ngang mag-akalang ang mga pinatay sa landas ni Allāh ay mga patay bagkus mga buhay, na sa piling ng Panginoon nila ay tinutustusan sila,


170

فَرِحِينَ بِمَآ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦ وَيَسۡتَبۡشِرُونَ بِٱلَّذِينَ لَمۡ يَلۡحَقُواْ بِهِم مِّنۡ خَلۡفِهِمۡ أَلَّا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ

ICDO: Katiyakan, saklaw sila ng lubos na kaligayahan noong ipinagkaloob na ito sa kanila ng Allah, at pinagkalooban sila mula sa Kanyang dakilang kagandahang-loob at malawak na kabaitan ng walang-hanggang kasaganaan, at pagmamahal na kalugud-lugod sa kanilang paningin; at sila ay nasisiyahan sa kanilang mga kapatid na nakikipaglaban na kanilang iniwanan na mga buhay, dahil sila ay magtatagumpay din na katulad ng tagumpay na kanilang nakamit, dahil sa alam nila, na tiyak na makakamit ng kanilang mga kapatid ang anumang nakamit nila na kabutihan, kapag sila ay namatay nang alang-alang sa Allah na malinis ang kanilang kalooban; at katiyakan na wala silang dapat katakutan sa mangyayari sa kanila sa Kabilang-Buhay, at hindi sila manghihinayang sa anumang hindi nila natamo rito sa daigdig.

Salas/Taron: Sila ay nagagalak sa anumang ipinagkaloob sa kanila ng Allah mula sa Kanyang biyaya at sila ay nakatatanggap ng magandang balita tungkol sa mga [magiging martir na] susunod sa kanila na hindi nila nakakasama pa – na sila ay walang [mararanasang] pangamba at sila ay walang [madaramang] kalungkutan.

Quranenc.com:  na mga natutuwa sa ibinigay sa kanila ni Allāh mula sa kabutihang-loob Niya, at nagagalak para sa mga hindi pa nakasunod sa kanila kabilang sa naiwan nila, na walang pangamba sa kanila ni sila ay malulungkot.


171

۞يَسۡتَبۡشِرُونَ بِنِعۡمَةٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَفَضۡلٖ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

ICDO: At katiyakan, sila ay nasa lubos na kaligayahan sa mga ipinagkaloob ng Allah sa kanila na walang-hanggang gantimpala; at katiyakang ang Allah, hindi Niya babalewalain ang gantimpala ng mga naniwala sa Kanya, kundi ito ay Kanyang palalaguin at daragdagan mula sa Kanyang kagandahang-loob.

Salas/Taron: Sila ay tumatanggap ng mga balita ng pagpapala at biyayang nagmula sa Allah. At [ang katotohanan na], hindi hahayaan ng Allah na mawala ang gantimpala ng mga naniniwala.

Quranenc.com: Magagalak sila sa isang biyaya mula kay Allāh at isang kabutihang-loob, at na si Allāh ay hindi magsasayang sa pabuya sa mga mananampalataya,


172

ٱلَّذِينَ ٱسۡتَجَابُواْ لِلَّهِ وَٱلرَّسُولِ مِنۢ بَعۡدِ مَآ أَصَابَهُمُ ٱلۡقَرۡحُۚ لِلَّذِينَ أَحۡسَنُواْ مِنۡهُمۡ وَٱتَّقَوۡاْ أَجۡرٌ عَظِيمٌ

ICDO: Ang mga yaong tumugon sa panawagan ng Allah at sa Kanyang Sugo, at sila ay nagsipagtungo sa mga Mushrikun na nasa Hamra Al-Asad pagkatapos nilang matalo sa Labanan sa `Uhud, at kahit na sila ay nagdurusa at sugatan ay ginawa nila ito sa abot ng kanilang makakaya at nagpasailalim sila sa patnubay ng kanilang Propeta (ﷺ), ang para sa mga mabubuti at matatakutin sa Allah mula sa kanila, ay dakilang gantimpala.

Salas/Taron: Yaong mga [naniniwala na] tumugon sa [panawagan ng] Allah at ng [Kanyang] Sugo pagkaraang magtamo ng sugat [sa Landas ng Allah]; yaong mga gumawa ng kabutihan mula sa kanila at kinatakutan [ang Allah], ay may dakilang gantimpala.

Quranenc.com:  na mga tumugon kay Allāh at sa Sugo noong matapos na tumama sa kanila ang sugat. Ukol sa mga gumawa ng maganda kabilang sa kanila at nangilag magkasala ay isang pabuyang sukdulan.


173

ٱلَّذِينَ قَالَ لَهُمُ ٱلنَّاسُ إِنَّ ٱلنَّاسَ قَدۡ جَمَعُواْ لَكُمۡ فَٱخۡشَوۡهُمۡ فَزَادَهُمۡ إِيمَٰنٗا وَقَالُواْ حَسۡبُنَا ٱللَّهُ وَنِعۡمَ ٱلۡوَكِيلُ

ICDO: At sila ay yaong sinabihan ng ilan sa mga pagano: Katiyakan, si Abu Sufyan at ang kanyang mga kasamahan ay nagkaisa na babalikan kayo upang lupigin, na kung kaya ay maging maingat kayo at katakutan ninyo ang pakikipagsagupa sa kanila, dahil wala pa kayong lakas para lumaban sa kanila, subalit ang mga ganoong pananakot ay higit pang nagpapanatag at nagpatibay sa kanilang paniniwala sa pangako ng Allah sa kanila at hindi (man lamang) nagpahina ng kanilang katatagan; kung kaya, nagpatuloy sila sa kung ano ang ipinag-utos ng Allah at sinabi nila: Ipinaubaya namin ang aming mga sarili sa Allah na Siyang Al-Wakeel – ang Ganap na Tagapagkupkop, Tagapangalaga, nasa Kanya ang lahat ng Pangangasiwa sa Kanyang mga alipin. 

Salas/Taron: Yaong mga [naniniwala na] pinagsabihan ng mga taong [mapagkunwari], “Katotohanan ang mga tao [mga pagano] ay nagsama-sama laban sa inyo, kaya sila ay inyong pangambahan.” Nguni’t ito ay nakaragdag lamang sa kanila nang higit pang [katatagan ng] Eeman [pananampalataya]. At sila ay nagsabi: “Ang Allah ay Sapat na para sa amin at napakabuti Niyang Tagapangasiwa(39) [ng lahat].”

(39) Wakil – ito ang Arabe na malapit sa katagang Tagapangasiwa o Tagapag-ayos.

Quranenc.com:  [Sila] ang mga nagsabi sa kanila ang mga tao: “Tunay na ang mga tao ay nagtipon sa inyo kaya matakot kayo sa kanila.” Ngunit nakadagdag ito sa kanila ng pananampalataya at nagsabi sila: “Sapat sa amin si Allāh at kay inam ang Pinananaligan.”


174

فَٱنقَلَبُواْ بِنِعۡمَةٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَفَضۡلٖ لَّمۡ يَمۡسَسۡهُمۡ سُوٓءٞ وَٱتَّبَعُواْ رِضۡوَٰنَ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ ذُو فَضۡلٍ عَظِيمٍ

ICDO: At sila ay bumalik mula sa Hamra Al-Asad tungo sa Al-Madinah na may kasamang biyaya ng maraming gantimpala, at kagandahang-loob mula sa Allah ng mataas na antas at karangalan.

Samakatuwid, mas lalong naragdagan ang tibay ng kanilang paniniwala at kapanatagan, at nagapi nila ang kalaban ng Allah, nanalo sila sa kanilang kalaban nang walang namatay at walang pakikipaglaban, at sinunod nila ay ang gawain na kalugud-lugod sa Allah na ito ay pagsunod sa Kanya at pagsunod sa Kanyang Sugo. At ang Allah ay Dhul Fadhlil `Adzeem – Ganap na Nagmamay-ari ng Napakadakilang Kagandahang-Loob na nasa kanila at nasa iba.

Salas/Taron: Kaya, sila [mga naniniwala] ay nagsibalik [sa Madinah] nang may pagpapala at biyaya mula sa Allah. Walang anumang kasamaan ang dumating sa kanila. At kanilang sinunod ang Kasiyahan ng Allah. At ang Allah ay Siyang may tangan ng dakilang biyaya.

Quranenc.com: Kaya bumalik sila nang may isang biyaya mula kay Allāh at isang kabutihang-loob, na walang sumaling sa kanila na isang kasagwaan at sumunod sila sa pagkalugod ni Allāh. Si Allāh ay may isang kabutihang-loob na sukdulan.


175

إِنَّمَا ذَٰلِكُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ يُخَوِّفُ أَوۡلِيَآءَهُۥ فَلَا تَخَافُوهُمۡ وَخَافُونِ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ

ICDO: Walang pag-aalinlangan, ang pumigil sa inyo sa pangyayaring yaon ay si Shaytan, na dumating sa inyo para takutin kayo ng kanyang mga tagasunod; samakatuwid, huwag kayong matakot sa mga pagano (Mushrikin) dahil sila ay mga mahihina at wala silang kakampi, Ako ang inyong katakutan sa pakikipagharap sa pamamagitan ng pagsunod sa Akin, kung kayo ay tunay na naniniwala sa Akin at sumusunod sa Aking Sugo.

Salas/Taron: Iyan ang Satanas na nananakot lamang [sa inyo] mula sa kanyang mga kampon; subali’t sila ay huwag ninyong katakutan bagkus Ako lamang ang katakutan, kung [tunay nga na] kayo ay naniniwala.

Quranenc.com: Iyon lamang ay ang demonyo; nagpapangamba siya sa mga katangkilik niya kaya huwag kayong mangamba sa kanila at mangamba kayo sa Akin kung kayo ay mga mananampalataya.


176

وَلَا يَحۡزُنكَ ٱلَّذِينَ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡكُفۡرِۚ إِنَّهُمۡ لَن يَضُرُّواْ ٱللَّهَ شَيۡـٔٗاۚ يُرِيدُ ٱللَّهُ أَلَّا يَجۡعَلَ لَهُمۡ حَظّٗا فِي ٱلۡأٓخِرَةِۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٌ

ICDO: Hindi ka dapat mangamba, O Muhammad (ﷺ), sa mga walang pananampalataya sa kanilang pagmamadali sa pagtanggi at pagkaligaw, dahil hindi nila makakanti ang Allah, bagkus ang mapapahamak nila ay ang kanilang mga sarili sa pamamagitan ng pagkakait sa kanila ng tamis ng paniniwala at dakilang gantimpala, ninanais lamang ng Allah na wala silang mapapala na anumang gantimpala sa Kabilang-Buhay dahil tinanggihan nila ang panawagan ng katotohanan, at para sa kanila ay napakasidhing kaparusahan.

Salas/Taron: At huwag mong ikalungkot [O Muhammad] yaong mga humahangos nang papalayo sa kawalang-paniniwala. Katotohanan, hindi nila kailanman magagawang pinsalain ang Allah kahit anupaman. Hangad ng Allah na sila ay huwag bahaginan [ng kabutihan] sa kabilang buhay. At para sa kanila ay isang malaking parusa.

Quranenc.com: Huwag magpalungkot sa iyo ang mga nagmamabilis sa kawalang-pananampalataya. Tunay na sila ay hindi pipinsala kay Allāh ng anuman. Nagnanais si Allāh na hindi maglagay para sa kanila ng isang bahagi sa Kabilang-buhay. Ukol sa kanila ay isang pagdurusang sukdulan.


177

إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱشۡتَرَوُاْ ٱلۡكُفۡرَ بِٱلۡإِيمَٰنِ لَن يَضُرُّواْ ٱللَّهَ شَيۡـٔٗاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ

ICDO: Katiyakan, yaong ipinagpalit ang paniniwala sa pagtanggi ay hindi nila makakanti ang Allah ni katiting, bagkus ang kapinsalaan na idinudulot ng kanilang gawa ay bumabalik sa kanilang mga sarili; at sa Kabilang-Buhay ay matinding kaparusahan ang para sa kanila.

Salas/Taron: Katotohanan, yaong mga bumibili ng kawalan ng paniniwala [upang ipagpalit] para sa halaga ng Eeman [pananampalataya], kailanman ay hindi nila magagawang pinsalain ang Allah kahit anupaman. At para sa kanila ay isang mahapding parusa.

Quranenc.com: Tunay na ang mga bumili ng kawalang-pananampalataya kapalit ng pananampalataya ay hindi pipinsala kay Allāh ng anuman. Ukol sa kanila ay isang pagdurusang masakit.


178

وَلَا يَحۡسَبَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَنَّمَا نُمۡلِي لَهُمۡ خَيۡرٞ لِّأَنفُسِهِمۡۚ إِنَّمَا نُمۡلِي لَهُمۡ لِيَزۡدَادُوٓاْ إِثۡمٗاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ

ICDO: At huwag isipin ng mga tumanggi sa paniniwala, na kung pinahahaba Namin ang kanilang buhay; at pinagbibigyan sila ng sarap sa makamundong buhay; at hindi Namin sila pinagbabayad sa kanilang pagtanggi at sa pagkakasala — (huwag nilang isipin) na ito ay tiyak na nakabubuti sa kanilang mga sarili; bagkus ay inaantala (lamang) Namin ang pagpaparusa sa kanila at ang kanilang kamatayan, nang sa gayon ay lalo pa silang malulong sa sukdulang kasamaan at sukdulan na pagmamalabis, at ang para sa kanila ay kahabag-habag na kaparusahan.

Salas/Taron: At huwag hayaang isipin niyaong mga di-naniniwala na ang Aming pagpapaliban sa kanilang [parusa] ay [magdudulot ng] kabutihan para sa kanilang sarili. Ipinagpapaliban lamang Namin [ang parusa] sa kanila upang higit nilang maragdagan ang [kanilang] mga kasalanan. At para sa kanila ay isang nakahihiyang parusa.

Quranenc.com: Huwag ngang mag-akala ang mga tumangging sumampalataya na ang ipinapalugit Namin sa kanila ay mabuti para sa mga sarili nila; nagpapalugit lamang Kami sa kanila upang madagdagan sila ng kasalanan. Ukol sa kanila ay isang pagdurusang manghahamak.


179

مَّا كَانَ ٱللَّهُ لِيَذَرَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ عَلَىٰ مَآ أَنتُمۡ عَلَيۡهِ حَتَّىٰ يَمِيزَ ٱلۡخَبِيثَ مِنَ ٱلطَّيِّبِۗ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُطۡلِعَكُمۡ عَلَى ٱلۡغَيۡبِ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَجۡتَبِي مِن رُّسُلِهِۦ مَن يَشَآءُۖ فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦۚ وَإِن تُؤۡمِنُواْ وَتَتَّقُواْ فَلَكُمۡ أَجۡرٌ عَظِيمٞ

ICDO: Hindi maaari na pababayaan kayo ng Allah, kayo na mga naniwala sa Kanya at sumunod sa Kanyang Sugo, sa inyong kalagayan, na walang katiyakan kung sino ang tunay na naniniwala at kung sino ang nagkukunwari (lamang), hanggang hindi Niya maihihiwalay ang masama sa mabuti, upang makilala kung sino ang nagkukunwari at kung sino naman ang tunay na naniniwala. 

Kung kaya, hindi bahagi ng karunungan ng Allah na ipakita sa inyo – O kayong mga mananampalataya – ang mga lihim na Kanyang nalalaman hinggil sa Kanyang mga alipin, nang sa gayon ay malaman ninyo kung sino ang naniniwala at kung sino ang nagkukunwari, bagkus ang magpapahiwalay nito ay ang mga pagpapahirap at pagsubok; kaya nga lamang, ang Allah, pumipili Siya mula sa Kanyang mga Sugo ng sinuman na Kanyang nais, upang ipakita kung ano ang kinikimkim ng iba sa kanilang mga kalooban sa pamamagitan ng Rebelasyon mula sa Kanya; samakatuwid, maniwala kayo sa Allah at sa Kanyang Sugo, at kung kayo ay tunay na naniniwala at natatakot sa Allah na inyong Rabb na Tagapaglikha sa pamamagitan ng pagsunod sa Kanya, ang para sa inyo ay dakilang gantimpala mula sa Kanya.

Salas/Taron: Hindi iiwanan ng Allah ang mga naniniwala sa kalagayang kinatatayuan ninyo [sa ngayon] hanggang Kanyang mapaghiwalay ang kasamaan sa kabutihan. At hindi rin isisiwalat ng Allah ang lihim ng Ghaib [di-nakikitang pangyayari]. [Sa halip] pinipili ng Allah mula sa Kanyang mga sugo ang sinumang Kanyang nais. Kaya maniwala kayo sa Allah at sa Kanyang mga sugo. At kung kayo ay maniwala at matakot sa Kanya, magkagayon para sa inyo ay isang dakilang gantimpala.

Quranenc.com: Hindi nangyaring si Allāh ay ukol na mag-iwan sa mga mananampalataya sa anumang kayo ay naroon hanggang sa maibukod Niya ang karima-rimarim sa kaaya-aya. Hindi nangyaring si Allāh ay ukol na magpabatid sa inyo sa Lingid, subalit si Allāh ay humahalal mula sa mga sugo Niya ng sinumang loloobin Niya kaya sumampalataya kayo kay Allāh at sa mga sugo Niya. Kung sasampalataya kayo at mangingilag kayong magkasala, ukol sa inyo ay isang pabuyang sukdulan.


180

وَلَا يَحۡسَبَنَّ ٱلَّذِينَ يَبۡخَلُونَ بِمَآ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦ هُوَ خَيۡرٗا لَّهُمۖ بَلۡ هُوَ شَرّٞ لَّهُمۡۖ سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُواْ بِهِۦ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ وَلِلَّهِ مِيرَٰثُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ

ICDO: At huwag isipin ng mga yaong nagdAdamot sa mga biyaya na ipinagkaloob ng Allah sa kanila, bilang kagandahang-loob na ito ay nakabubuti sa kanila, bagkus ito ay nakasasama sa kanila, dahil ang kayamanan na kanilang inipon ay magiging kulyar (kuwintas) na gawa sa apoy na itatali sa kanilang leeg sa Araw ng Muling Pagkabuhay. 

At ang Allah, Siya ang nagtatangan ng tunay na pagka-Hari, at Siya ay mananatili pagkatapos mawala ang lahat ng Kanyang mga nilikha, at Siya ay Khabeer – Ganap ang Kanyang Kagalingan na Nababatid ang lahat ng inyong mga ginagawa, at ginagantihan Niya ang bawat isa ayon sa kanyang karapatan.

Salas/Taron: At huwag hayaang isipin niyaong mga [sakim na] nagkakait ng anumang ipinagkaloob ng Allah sa kanila mula sa Kanyang biyaya na ito ay nakabubuti para sa kanila. Bagkus ito ay nakasasama para sa kanila. Ang kanilang mga leeg ay pupuluputan ng anumang kanilang ipinagkait sa Araw ng Pagkabuhay na Muli. At nasa Allah ang [pagmamay-ari ng] lahat ng pamana sa mga kalangitan at sa kalupaan. At ang Allah ay Ganap na nababatid ang anumang inyong ginagawa.

Quranenc.com: Huwag ngang mag-akala ang mga nagmamaramot ng ibinigay sa kanila ni Allāh mula sa kabutihang-loob Niya na iyon ay mabuti para sa kanila, bagkus iyon ay masama para sa kanila. Kukulyaran sila ng ipinagmaramot nila sa Araw ng Pagbangon. Ukol kay Allāh ang pagmamana sa mga langit at lupa. Si Allāh, sa anumang ginagawa ninyo, ay Nakababatid.


181

لَّقَدۡ سَمِعَ ٱللَّهُ قَوۡلَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ فَقِيرٞ وَنَحۡنُ أَغۡنِيَآءُۘ سَنَكۡتُبُ مَا قَالُواْ وَقَتۡلَهُمُ ٱلۡأَنۢبِيَآءَ بِغَيۡرِ حَقّٖ وَنَقُولُ ذُوقُواْ عَذَابَ ٱلۡحَرِيقِ

ICDO: Katotohanan, dinig ng Allah ang sinabi ng mga Hudyo, noong sinabi nila: Katiyakan, ang Allah ay Siyang nangangailangan sa amin, dahil kailangan Niya ang aming pautang at kami ay mayayaman.

Walang pag-aaalinlangan, isusulat Namin ang anuman na kanilang sinabi at isusulat din Namin na sila ay sang-ayon sa pagpatay na ginawa ng kanilang mga ninuno sa mga Propeta ng Allah bilang sukdulang kasamaan at paglabag; at walang pag-aalinlangan na pagbabayarin Namin sila sa Kabilang-Buhay dahil sa kanilang ginawa at sasabihin Namin sa kanila habang sila ay pinarurusahan sa Impiyerno: Lasapin ninyo ang Impiyerno na nakasusunog. 

Salas/Taron: Katiyakan, narinig ng Allah ang pananalita niyaong [mga Hudyo na] nagsabing: “Katotohanan, ang Allah ay mahirap at kami ay mayayaman.” Aming itatala ang anumang kanilang sinabi at ang kanilang pagpatay nang walang katarungan sa mga propeta, at Aming sasabihin [sa kanila]: “Inyong lasapin ang parusa ng nagliliyab [na Apoy].(40)

(40) Isinalaysay ni Sa’id bin Jubayr na si Ibn ‘Abbas ay nagsabi, “Nang ipahayag ng Allah ang talata: “Sino yaong magpapahiram sa Allah ng isang magandang pautang upang paramihin Niya ito para sa kanya ng maraming ulit?” [Qur’an 2:245]. Ang mga Hudyo ay nagsabi, “O Muhammad! Naging mahirap ba ang iyong Panginoon at tinatawagan Niya ang Kanyang mga alipin upang Siya ay pautangin?” At ipinahayag ng Allah ang talata: “Tunay! Narinig ng Allah ang salita ng [mga Hudyo na] nagsabi: ‘Katotohanan, mahirap ang Allah at kami ay mga mayayaman.'” [Qur’an 3:181]

Quranenc.com: Talaga ngang nakarinig si Allāh sa sabi ng mga nagsabi: “Tunay na si Allāh ay maralita samantalang kami ay mga mayaman.” Magsusulat Kami ng sinabi nila at pagpatay nila sa mga propeta nang walang karapatan at magsasabi Kami: “Lumasap kayo ng pagdurusa ng pagsunog.


182

ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيكُمۡ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَيۡسَ بِظَلَّامٖ لِّلۡعَبِيدِ

ICDO: Yaon ang matinding kaparusahan dahil sa ginawa ninyong kasamaan dito sa buhay ninyo sa daigdig, na salita, gawa at paniniwala, at katiyakan na ang Allah ay hindi Niya dinadaya ang (Kanyang) mga alipin.

Salas/Taron: Iyan ay bunga ng anumang [kasalanang] ginawa ng inyong mga kamay. At katotohanang hindi naging di-makatarungan ang Allah sa [Kanyang] mga alipin.”

Quranenc.com: Iyon ay dahil sa ipinauna ng mga kamay ninyo at na si Allāh ay hindi palalabag sa katarungan sa mga lingkod.”


183

ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ عَهِدَ إِلَيۡنَآ أَلَّا نُؤۡمِنَ لِرَسُولٍ حَتَّىٰ يَأۡتِيَنَا بِقُرۡبَانٖ تَأۡكُلُهُ ٱلنَّارُۗ قُلۡ قَدۡ جَآءَكُمۡ رُسُلٞ مِّن قَبۡلِي بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَبِٱلَّذِي قُلۡتُمۡ فَلِمَ قَتَلۡتُمُوهُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

ICDO: Silang mga Hudyo, noong sila ay hinikayat sa Islam, sinabi nila: Katotohanan, ang Allah ay nag-utos sa amin sa pamamagitan ng Tawrah na hindi kami maniniwala sa sinumang darating sa amin na magsasabi na siya ay Sugo mula sa Allah, hanggang siya ay makapagdala ng alay o kawanggawa, bilang paghahandog para sa Allah at bababa ang apoy mula sa langit at ito ay susunugin.

Sabihin mo sa kanila, O Muhammad (ﷺ): Kayo ba ay nagsisinungaling sa inyong mga sinasabi, dahil dumating sa inyong mga ninuno ang mga Sugo bago ako, na dala-dala nila ang mga palatandaan ng mga himala, na nagpapatotoo sa kanila at mayroon ding katulad ng sinasabi ninyo na nag-alay at kakainin (susunugin) ng apoy, subalit bakit pinatay ng inyong mga ninuno ang mga Propeta na yaon, kung kayo ay totoo sa inyong pag-angkin?

Salas/Taron: Yaong mga nagsabing: “Katotohanan, ang Allah ay nagtakda sa amin ng kasunduan na kami ay hindi maniniwala sa alinmang sugo malibang dalhin nito sa amin ang isang handog [o pag-aalay] na tutupukin ng apoy [mula sa kalangitan].” Sabihin: “May dumating sa inyong mga sugo na una sa akin na may dalang mga malilinaw na ayaat [palatandaan], at maging ang anumang inyong sinasabi. Nguni’t bakit sila ay inyong pinagpapatay kung kayo ay makatotohanan?”

Quranenc.com: [Sila] ang mga nagsabi: “Tunay na si Allāh ay nagtagubilin sa amin na hindi kami maniwala sa isang sugo hanggang sa maghatid ito sa amin ng isang handog na kakainin ng apoy.” Sabihin mo: “May nagdala na sa inyo na mga sugo noong bago ko pa ng mga malinaw na patunay at ng sinabi ninyo, kaya bakit kayo pumatay sa kanila kung kayo ay mga tapat?”


184

فَإِن كَذَّبُوكَ فَقَدۡ كُذِّبَ رُسُلٞ مِّن قَبۡلِكَ جَآءُو بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَٱلزُّبُرِ وَٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُنِيرِ

ICDO: At kung pasisinungalingan ka, O Muhammad (ﷺ) ng mga Hudyo na iyan at ang iba pang mga walang pananampalataya, ay marami ring mga tumanggi sa kanila na pinasinungalingan nila ang mga Sugo na nauna sa iyo, na dala-dala nila sa kanilang mga sambayanan ang Al-Bayyinat — mga kamangha-mangha na mga himala, malinaw na mga katibayan at mga kasulatan na nagmula sa Allah; na ito ay liwanag sa kadiliman at Aklat na malilinaw.

Salas/Taron: Kaya, kung ikaw man ay kanilang itakwil [O Muhammad], ganyan din ang kanilang ginawang pagtakwil sa mga sugong nauna sa iyo na nagdala ng malilinaw na ayaat [kapahayagan], at Kalatas, at ng maliwanag na Aklat.(41)

(41) Ito ang Torah [Tawraat] at ang Ebanghelyo [Injeel] na ipinahayag ng Allah.

Quranenc.com:  Kaya kung nagpasinungaling sila sa iyo ay may pinasinungalingan nga na mga sugo noong bago mo, na nagdala ng mga malinaw na patunay, mga kautusan, at kasulatang nagbibigay-liwanag.


185

كُلُّ نَفۡسٖ ذَآئِقَةُ ٱلۡمَوۡتِۗ وَإِنَّمَا تُوَفَّوۡنَ أُجُورَكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۖ فَمَن زُحۡزِحَ عَنِ ٱلنَّارِ وَأُدۡخِلَ ٱلۡجَنَّةَ فَقَدۡ فَازَۗ وَمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَآ إِلَّا مَتَٰعُ ٱلۡغُرُورِ

ICDO: